Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Логопедия / Конспекты / Учебно - методический комплекс "Майлықтарды бүктеу"
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 26 апреля.

Подать заявку на курс
  • Логопедия

Учебно - методический комплекс "Майлықтарды бүктеу"

библиотека
материалов

Астана қаласының Білім басқармасы

МКҚК «Қоғамдық тамақтандыру және сервис колледжі»

C:\Users\user\Desktop\логотип - КОПиСа 2 (2).jpg





«Бекітемін»

ОӘ жұмысты жөніндегі директордың орынбасары

___________У. Кстаубаева

«___»___________20___ж.




Өндірістік оқыту бойынша

Тақырыбы: «МАЙЛЫҚТАРДЫ БҮКТЕУІ»

I курсқа арналған


ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕНІ

C:\Users\Ляззат\Desktop\1_1a00.jpg



Дайындаған: Л. Тнымбаева

ПЦК мәжілісінде талқыланып қаралды

Хаттама № ____ «____» _________2013ж.

ПЦК төрайымы ___________А.Король






Астана, 2013

Мазмұны


І. Кіріспе

Түсіндірме хат............................................................................................................3

Түлектің кәсіби біліктілігіне қойылатын талаптар.................................................5

ІІ. Негізгі бөлім

«Майлықтарды бүктеу» тақырыбы бойынша әдістемелік кешен........................9

Сабақтың оқу-әдістемелік жоспарлары

___ сабақтың оқу-әдістемелік жоспары............................................................12

___ сабақтың оқу-әдістемелік жоспары............................................................15

___ сабақтың оқу-әдістемелік жоспары............................................................18

ІІІ. Инструкциялық технологиялық карталар...............................................22

VІ. Қорытынды бөлім

«Майлықтарды бүктеу» тақырыбында бақылау сұрақтары ...............................36

Білімін пысықтауға арналған сұрақ – тапсырмалар.............................................39

Сұрақ-жауап (Ия, жоқ)............................................................................................40

Даяшының жеке бас гигиенасы..............................................................................41

Еңбек қауіпсіздігінің талаптары.............................................................................42

Санитария және гигена ережелері..........................................................................43

Глоссарий..................................................................................................................44

Пайдаланған әдебиеттер тізімі...............................................................................45

























Түсіндерме хат

Осы жұмыс бағдарламасы 2002 жылдың 2  мамырынан «Білімі бастауыш. Бастауыш кәсіптік білім» ҚР МЖБС сәйкес, ҚР білім және ғылым министірлігінің 2002 жылдың 14 мамырындағы №395 бекітілген бұйрығының және 2009 жылдың 18 тамызындағы №388 «техникалық және кәсіптік білім беру мамандықтары бойынша арнайы бағдарламасының МЖБС әзірлеу бойынша әдістемелік ұсынысын бекіту туралы» хатының негізінде 0508000 «Тамақтандыруды ұйымдастыру» мамандығы, «Даяшы, бармен» біліктілігі бойынша өндірістік оқыту және кәсіптік тәжірибе курсын қамтитын, қолданыстағы оқу жоспарын есепке ала отырып типтік бағдарлама негізінде жасалынды.  

Курсты толық оқып шығуға барлығы 420 сағат

Өндірістік оқыту сабақтары топтың екіге бөлінуімен әр топта 25 оқушыдан оқытылады.

Кәсіптік тәжірибенің түрлері, мерзімі және мазмұны оқу жоспарлары мен бағдарламаларымен анықталады. Кәсіптік тәжірибе нақты өндірістік жағдайы бар қоғамдық тамақтандыру өнеркәсіптерінде өткізіледі. Оқушыларды өнеркәсіпке жібермес бұрын қауіпсіздік техникасы, санитарлық және гигиеналық ережелерді сақтау бойынша сынақ өткізіледі.

Тәжірибеге жолдама  5 аптаға дейін жіберіледі, тәжірибені ұйымдастыру календарлық кестесі жұмыс берушімен келісіледі. Негізгі кәсіби дайындық кәсіптік оқыту болып табылады. Оқушылар оқудың нәтижесінде шикізатқа, дайын тамаққа және кулинарлық өнімдердің бірдей талабын игереді. Тамақты дайындау мен кулинарлық өнімдерді дайындау үшін шикізаттың шығысын анықтайды, механикалық кулинарияның және жылытып өңдеудің, тамақ пен кулинариялық өнімдерді дайындау, оларды безендіру, порцияға бөлу және тамақты тарату, түскі астар мен тапсырыстарды комплектациялау, қонақтарға қызмет көрсету ережелерінің дағдысын игеру. Бақылаудың ағымдық түрі, дәреже, сынып, санатқа сәйкес оқыту профильі бойынша білікті өндірістік жұмыс болып табылады. Ағымдық бақылау кәсіптік дайындық бойынша жарты жылда бір рет өтеді. Қосымша бақылаудың тақырыбы мен формасы бар.

 Бағдарламаның мақсаты:

-саналы, кәсіптік шеберлікті, өндірістің ғылыми негізін терең және мықты, заманауй техникалық-экономикалық ойлауды, компьютерлік сауаттылықты  игерген, жоғары білімді білікті жұмыскерлерді дайындау

 Міндет:

1.     Оқушылардың өзіндік өмірлік ұстанымын қалыптастыру.

2.     Оқушыларды мамандық әлеміне енгізу.

3.     Тұлғалық мағынасы бар құнды бағдарлар жүйесін таңдауға көмек көрсету.

4.     Адам болып қалыптасуға көмектесу: оның қайталанбас даралығына, кәсіпшілігіне, шығармашылық бастамасына.

 

Осы мәселелерді шешуге төмендегі әдістер көмектеседі:

- ауызша (түсіндіру, әңгіме, жазбаша нұсқаулар), көрнекті (еңбек ісін көрсету, показ трудовых действий, көрнекті оқулықтарды көрсету), практикалық.

-тематикалық блокты бекіту, оқу құралдарын үнемдеп іріктеу, технологиялық білім жүйесінің негізін нақты айқындау.

-тақырыпты тереңірек пайымдауға көмектесетін, кіріспе және қорытынды жалпылау мінездемесінің сериясы.

-заманауй технологияларды, техникалық процестерді ұғынуға себепші болу   

Оқытудың ерекшелігіне сүйене отырып, өндірістік оқытудың әр түрлі формасы қолданылады:қарсы - топтық, бригадалық және жеке, дәріс, семинар, конференция, сынақ, тестілеу. 

 Күтетін нәтижелер:

1.     Рухани дамудың негізі ретінде адам, мәдениет, тарих, табиғат  туралы

ғылыми білімнің жүйесіне оқушыларды қатыстыру;

2.     Шығармашылық қабілетті, қызметкерліктің әр түрлі тәсілін, кәсіптік сапасын құру;

3.     Өзін-өзін кемелдендіру және өзін-өзі анықтау тәсілін игеру;

4.     Өзін-өзі жетілдіруге тырысатын, өзінің республикасын, қоғамның дамуына белсенді үлес қосатын, оқушының тұлғасын құру.













 



2013-2014 оқу жылына

2 курста оқитын

мамандығы  0508000 «Тамақтануды ұйымдастыру»

біліктілігі 0508042 «Даяшы»

0508052 «Бармен»

бойынша өндірістік оқытудың

оқу жоспары

р/р

Тақырып пен тақырыпшалардың атауы 

Оқу сабақтарының саны (сағат)

Даяшы, бармен



2 КУРС. Бірінші жартыжылдық (даяшы)



1

7. Тақырып. Қонақтарды қарсы алу

12

2

8. Тақырып. Банкет түрлері

84

3

Аралық аттестация

6

4

Бірінші жартыжылдық бойынша (даяшы)

102







0508000 «Тамақтануды ұйымдастыру»

біліктілігі 0508042 «Даяшы» 0508052 «Бармен»

бойынша оқитын, түлектің кәсіби біліктілігіне қойылатын талаптар


Біліктілік сипаттамасы

Тамақтандыру мамандарының кәсіптік қызметінің объектісі тамақтандыру кәсіпорындары болып табылады: мейрамханалар, дәмханалар, барлар, дүкендер, кулинариялар, кондитерлік цехтар және т.б.   

Тамақтандыру кәсіпорындарының маманы:

«Даяшы», «Бармен» біліктілігімен келушілерге қызмет көрсете алады, тамақтандыру өнеркәсіптерінде алкогольді , алкогольсіз және басқада сусындарды дайындай алады; 

 Жалпы кәсіптік қызмет мамандығының аясында кәсіптік қызметтің негізгі түрлері.

Кәсіптік білім беру бағдарламасын орындау қорытындысы бойынша оқушылар біліктілікке сәйкес келесі білімдерді әдістерді және дағдыларды игеру керек:

Даяшы мынандай болу керек:

 — жоғары өнегелі;

 — мәдениетті;

тәртіпті;

жауапты, жетістікке жетуге мақсат қойған.

 Даяшы білу керек:

келушілерге қызмет ету түрлері және мейрамханада, дәмханада, барларда үстелді әзірлеудің қиын емес түрлері;

ұйымдардың, жеке тұлғалардың және топқа тапсырыс беру бойынша әртүрлі салтанатты іс шараларда қызмет көрсету және үстелді әзірлеу түрлері мен ережелері;

шығарылатын тамақтардың, өнімдердің, және сусындардың түрлері, нормалары, бағалары;

басқада келушілер бойынша есеп айырысу мен есептеуді рәсімдеудің реті;

бақылау - кассасының машинкасын эксплуатациясының ережесі;  

қауіпсіз еңбек жағдайының, санитарлық және гигиеналық, өрт қауіпсіздік  іс шарасының ережелерін;

жұмыс орнын ұйымдастыру;

азамат пен тұтынушының құқығы мен міндеттері.

Жасай білуі керек:

үстелді қарапайым әзірлеумен  тамақтандыру кәсіпорындарында келушілерге қызмет көрсету: мейрамханаларда, дәмханаларда, барларда, мекемелерде, үйде, ұйымдардың, жеке тұлғалардың және топтардың, салтанаттардың, үйлену тойларының, мерей тойлардың, кездесулер, отбасылық астар, кештер, балдар, тапсырысы бойынша, ұлттық тамақтардың дегустациясы және т.б;

мейрамханаларда, дәмханаларда келушілерді қарсы алу және отырғызу және оларды ас мәзірімен таныстыру;  

сауда диалогын жүргізе білу;

келушілерден тапсырыс алу, оларды рәсімдеу;

келушілерге тамақ, сусын таңдау барысында көмек көрсету;

тапсырыс берген тамақтар мен сусындарды үстелге немесе нөмірге әкелу;  

— есепке сәйкес келушілерден сеп айырысу;

— келушілерге жеке қызмет көрсету үшін үстелді әзірлеуге жабулар, ыдыстар, құралдар, залды дайындау;

— еңбек қауіпсіздігі, санитарлық және гигиеналық өрт қауіпсіздік іс шараларының ережелерін сақтау;

— шығармашылықпен жұмыс істеу;  

— кәсіптік талғам, ұқыптылық көрсете білу;

жаңа кәсіптік білімді алу;

сапалы жұмыс істеу;

жұмыс уақытын жоспарлау;

командада жұмыс істеу;

азаматтық ұстанымынан қоғамдық құбылыстарды бағалау;

мейрамханаларда, дәмханаларда, барларда келушілерге қызмет көрсету және күрделі үстелді әзірлеу түрлері;

мекеме, жеке тұлғалар және топтардың тапсырысы бойынша әр түрлі салтанатты іс шараларда қызмет көрсету мен үстелдерді әзірлеу түрлері мен ережелері;

өндірілген тамақтарды, өнімдерді, сусындарды жүзеге асыру бағалары, нормалары, ассортименттері;

тамақтардың, өнімдердің, сусындардың кулинарлық сипаттамасы; 

фламбирлеу үшін соустардың;

 транширлеу, филеттирлеу технологиясы;

аралас сусындар, тіске басарлар, жеміс жидек коктейльдерін дайындауың рецептурасы;

безендірудің сапасына қойылатын талаптар;

— тамақтарды, өнімдерді, сусындарды ұсынудың ережесі мен реті;

— басқада келушілер бойынша есеп пен есеп айырысуды рәсімдеудің реті;

— бақылау – кассасының машинкасын эксплуатациясының ережелері;

еңбек жағдайының қауіпсіздік ережелері, санитария және гигиена, өрт қауіпсіздігінің іс-шаралары;

азамат пен тұтынушының құқығы мен міндеті;

үстелді қарапайым әзірлеумен  тамақтандыру кәсіпорындарында келушілерге қызмет көрсету: мейрамханаларда, дәмханаларда, барларда, мекемелерде, үйде, ұйымдардың, жеке тұлғалардың және топтардың, салтанаттардың, үйлену тойларының, мерей тойлардың, кездесулер, отбасылық астар, кештер, балдар, тапсырысы бойынша, ұлттық тамақтардың дегустациясы және т.б;

ұлттық ас үйдің тамақтарына дегустация жасау және т.б.

- мейрамханаларда, дәмханаларда келушілерді қарсы алу және отырғызу және оларды ас мәзірімен таныстыру;  

келушілерден тапсырыс алу, оларды рәсімдеу;

келушілерге тамақ, сусын таңдау барысында көмек көрсету;

тапсырыс берген тамақтар мен сусындарды үстелге немесе нөмірге әкелу;  

— есепке сәйкес келушілерден сеп айырысу;

— келушілерге жеке қызмет көрсету үшін үстелді әзірлеуге жабулар, ыдыстар, құралдар, залды дайындау;

— еңбек қауіпсіздігі, санитарлық және гигиеналық өрт қауіпсіздік іс шараларының ережелерін сақтау;

— келушілерге тамақ және сусындарды таңдауға көмек көрсету;

тапсырыс берген тамақтар мен сусындарды нөмір мен үстелге әкелу;  

есепке сәйкес келушілермен есеп айырысуды өндіру;

толық қызмет көрсетумен, банкеттерді, ресми қабылдауларды, жеке келушілер үшін залды және үстелді дайындау;

келушілердің көзінше сауда залында тамақтарды дайындау (аралас сусындар, жеміс-жидекті және тіске   басарларды транжирлеу, фламбирлау); 

еңбек қауіпсіздігі, санитарлық;

клиентке бағдар жасау;

 — шығармашылықпен жұмыс істеу;

кәсіптік талғамды, ұқыптылықты көрсете білу;

 —жаңа кәсіптік білімді алу;

 — сапалы жұмыс істеу;

 жұмыс орнын жоспарлау;

 — командамен жұмыс істеу;

— ұйымдастырушылық қабілетін дамыту;

 — бизнес жоспарды құрастыру;

 — азаматтық ұстаныммен қоғамдық құбылысты бағалау.


«Майлықтарды бүктеу»

тақырыбы бойынша әдістемелік кешен


Майлық (француз тілінен serviette) – өмірде,қоғамдық тамақтандыру орындарында, үй шаруасында барлық таза емес нәрселерді сүртуге, адам тамақтанғаннан кейінгі аузы мен қолын тазалауға арналған тікбұрышты немесе өзге формадағы матаның немесе қағаздың бір бөлігі. Олардың негізгі міндеті – тазаланып отырған жердің кірін тазалау немесе суын сүртіп алу болып табылады.


Майлық түрлері

Қазіргі таңда үстелді сервирлеу үшін майлықтардың екі түрін қолданады. Олар: қағаздан және матадан жасалған майлықтар. Матадан жасалған майлықты дұрысы тізеге жаю үшін пайдаланады. Ондай жағдайда үстелге қағаз майлықтар қойылады. Кейде мерекелік қабылдауларда мата майлықтармен сервирлейді. Ондай жағдайда оларды киімді қорғау үшін және ерін сүртуге пайдаланады.

Майлықтар дастарханның түсі мен матасымен үйлесімді болуы шарт. Майлықтар мен дастарханның түсі мен матасы бірдей болса, майлықтардың матасы дастарханның матасынын жұқа болғаны жөн. Ал, майлықтар дастарханның түсінен кішкене өзгешерек болса, дастархан матасындай болса болады.

Асхана құралдарына арналған майлықтарды әдетте әр түрлі маталардан жасайды (әдетте оларды крахмалдайды). Олар әр түрлі көлемде болады. Таңғы ас үшін мөлшері: 32×32см, асханалық 40×40см-ден 60×60см-дейін.

Барлық қонақтарды біркелкі майлықтармен қамтамасыздандыруға мүмкіндік болмаса, қағаз майлықтарды қолданған жөн. Оларды арнайы ыдыстарға немесе әдемі стакандарға салады.


Матадан жасалған майлықтар

Майлықтарды әр түлі әдістермен сервирлейді. Солардың бір түрі- түтікшелеп оралған майлықты, сәндік сақинамен бекітіп, тәрелкенің үстіне немесе жанына қояды. Кейде майлықтарға арналған сақиналар ас үй жабдықтарының қатарына кіреді (қасықтар мен шанышқылардың өрнектерімен бірдей болады). Бант тәрізді, тастардан, теріден және тірі гүлдермен өсімдіктерден жасалатын біртума сақиналар-үстелді әсемдеудің сәнін келтіретін айнымас бөлігі болады. Әр түрлі матадан дайындалады (мақталы мата, зығыр, снитетикалық мата және т.б.). Көбінесе үстелге сервировка жасау барысында және шаң немесе кірді тазалауға қызмет етеді.

Басқадай тәсілдері – майлықтарды әр түрлі фигуралар түрінде бүктеу. Әдемі бүктелген майлықтар үстел дизайнының элементі болуы мүмкін. Майлықтарды ұшбұрыштап бүктеу ыңғайлы. Қиынырақ фигуралар қызықты да әдемі көрінеді.

Кез келген жағдайда келесі ережелерді ұстанған жөн.

- майлықтар шаршы түрінде болуы тиіс. Тіктөртбұрышты майлықтарды, қосымша бүктеу арқылы шаршы пішініне келтіруге болады;

- майлықтарды бүктеу кезінде саусақпен көп ұстамау керек;

- майлық қонақтың оны алып тізесіне қоюына ыңғайлы бүктелуі тиіс;

- бір үстелдегі майлықтар біркелкі оралуы тиіс.

Қарапайым таңғы ас үшін, майлықтарды жай түрлерге бүктейді. Олар: үшбұрыш, конверт, түтікшеле және т.б. Түскі және кешкі ас үшін, үстелді сервирлеу кезінеде тісбасарларға арналған тәрелкені қолданғанда, майлықтарды «көлемді» пішінде бүктейді. Мерекенің маңыздылығы мен түріне байланысты үстелді сервирлеген кезде, майлықтарды бүктеу түрі де күрделенеді.


Қағаздан жасалған майлық

Қағаз майлықтарды да әдемі әсемдеуге болады. Сатылымда қағаз майлықтардың әр түрлі суреттер мен түстерін кездестіреміз. Мерекенің «тақырыбына» сәкес майлықтарды таңдап алыңыз. Үлкен сервиздар құрамына кіретін, қағаз майлықтарды ұстап тұратын арнайы ыдыстар бар. Егер сізде тек ақ түсті немесе бір келкі түрлі-түсті майлықтар болса, олардан: орамдар, ұшбұрыштар, желпуіштер және т.б. фигураларға бүктеңіз.

Қағаз майлықтар бір рет қолануға арналған және қолданғаннан соң оларды шар тәрізді бүктеп, тәрелкенің ернуіне қойып, ал тамақтанып болғаннан кейін қолданған құралдармен бірге тәрелкеге салатындығын есте сақтаған жөн.


Майлықтың пайда болу тарихы

Майлықтың тарихы інжір жапырағынан басталған. Тарихшылардың айтуы бойынша, бұдан 3500 жыл бұрын қожайындары тамақтанғаннан кейін олардың малайлары ауыздарын осы інжір жапырағымен сүртеді екен. Ал асхана майлықтарын ойлап тапқан – ежелгі римдіктер. Бірақ оларды таскендір талшықтарынан (қазір шифер дайындауға қосылатын асбест) жасаған. Таскендірден жасалған майлықтар өте қымбат тұрған, оларды тек ақсүйек адамдар ғана қолдана алған, ал кейінірек Таяу Шығыс монархтары да осы майлықтың түрін қолданған. Оны қолданғаннан кейін тазалау үшін отқа тастайтын болған.

Ең алғаш мата майлықтар ежелгі және жаңа дәуір кездерінде Ежелгі Римде пайда болған. Олар қожайындардың қалауы бойынша кестелермен әшекейленген. Орта ғасырларда майлықтарды қолдану барлық Еуропа елдерінде жаппай таралды. Бұл сәнді таратқан әдемі әйелдер емес, тамақтан соң сақалдарын сүртетін ер адамдар болған. Сондықтан, Англияда ер адамдар сақалдарын алып тастайтындықтан, ол жақта майлықтарды қолдану азырақ таралған.


Майлықты дұрыс қолдану ережесі

Майлықтар қонақты киімге дақ түсуден, кір, майлы заттардан қорғау мақсатында тізеге қойылады. Ал майлы ауызды сүртуге үстел үстінде қағаз майлықтар болады. Содан соң, ешқашан көршінің майлығын қолдануға болмайды. Әр қонаққа бір майлықтан беріледі. Кез келген мейрамхана қонағы майлықты дұрыс қолдануды білуі тиіс.

Егер сізге үстел үстінде майлық берсе, оны міндетті түрде қолдану керек. Майлықты тиіспеген күйінде үстелде қалдырмаңыз. Ол сізге қолыңызды сүрту үшін немесе киіміңізді тамақ қалдықтарынан сақтау үшін берілді.

Ең алдымен, үй иесі майлықты алғанша күтіп, содан кейін сіз де майлықты ашып, оны аяғыңыз тізеңізге қоюыңыз керек. Әдетте, мата майлықтар киімді бұлғанудан сақтау үшін беріледі.































___ сабақтың оқу-әдістемелік жоспары


Сабақ № Күні: Тобы ДБК – 219


Тақырыбы: Майлықтарды бүктеу түрлері мен пішіндері .

Мақсаты: Даяшының негізгі міндеттерінің бірі – залды дайындай білуді, үстелдерді орналастыруды, үстелдерге жабуларды дұрыс жабуды, ыдыстар мен ас үй құралдарын дайындауды, майлықтарды бүктеуді, оның түрлерін үйрету.

Тәрбиелік: Оқушыларды оз беттерімен жұмыс жасау мен өндіріс орындарына еңбек сүйгіш, тапқыр білікті маман тәрбиелеу. Оқушылар бойына эстетикалық талғамдылықты ұялату. Өз шығармашылық қабілеттерін, өзін-өзі ұстауға тәрбиелеу.

Дамытушылық: Болашақ маманның шығармашылық біліктілігін, ойлау қабілетін, қызмет көрсетуде қызығушылығын арттырып, сонымен қатар көпшілік ортада өзін - өзі жақсы ұстау қасиетін ұштап, дамыту.

Пәнаралық байланыс:

1. Қызмет көрсету техникасы;

2. Жабдықтау;

3. Еңбек қорғау. тақырып: «Кескіш заттармен жұмыс істеу барысында қауіпсіздік ережелерін сақтау»;

4. Санитария және гигиена. тақырып: «Даяшы, барменның жеке бас тазалығы».

Сабақ түрі: Өндірістік

Құралдар: Ыдыстар, майлықтар, дастархан, құрал-жабдықтар.

Құжаттар: Күнделік, дәптер, қалам, әртүрлі суреттер, клей, қайшы.


Сабақ барысы

Ұйымдастыру кезеңі

а/ Оқушылардың сабаққа қатысуы мен бригадир раппорты

б/ Білімгерлердің өндірістік оқытуға дайындығы мен тазалығын тексеру

в/ Күнделіктері мен санитарлық кітапшаларын тексеру.


Kipicпe нұсқама

1/ Сабақтың мақсатымен таныстыру.

2/ Өткен тақырыпты қайталау.

3/Жаңа тақырыпты хабарлау.


Майлық (француз тілінен serviette) – өмірде,қоғамдық тамақтандыру орындарында, үй шаруасында барлық таза емес нәрселерді сүртуге, адам тамақтанғаннан кейінгі аузы мен қолын тазалауға арналған тікбұрышты немесе өзге формадағы матаның немесе қағаздың бір бөлігі. Олардың негізгі міндеті – тазаланып отырған жердің кірін тазалау немесе суын сүртіп алу болып табылады.

Үстелді сервиреудің міндетті құралы- майлық. Ол дұрыс өтектелген, крахмалданған және әдемі бүктелген болуы тиіс. Жартылай жұмсақ майлықтар қолдануға аса ыңғайлы. Қызмет көрсету түріне байланысты майлықтарды әр түрлі бүктейді. Майлық қонақтың оны алып тізесіне қоюына ыңғайлы бүктелуін де есте ұстау керек. Гигиена талаптарын да есте ұстай отырып, саусақтарды тигізбей бүктеу.

Мейрамханаларда майлықтарды ораудың 80-нен астам түрін қолданады.


Ағымдағы нұсқаулық

1.Жұмыс орнын ұйымдастыру және қауіпсіздік техникасын қадағалау.

2. Оқушылардың жұмыс үстінде дұрыс, ережеге сай жұмыс жасауын және бір-біріне көмек көрсетуін қадағалау.

3. Өндіріс гимнастикасын өткізу, жұмыс орнының жиналғанын (тазалығын) тексеру.


1. «Шлейф» - айлықты диагональді бүктеп,  майлықтың оң және сол жағын үшбұрыш төбесімен біріктірнміз, фигураны оське қарай горизонтальді екіге бөліп, оң жағын майлықтың сол жағымен артынан қосып, бір-біріне біріктіріп,
фигураны бұраыз да, жоғары қараған бұрыштарын оң және солға созып, фигураны вертикальді қойямыз.

2. «Артишок» - майлықты асты жағын жоғары қаратып төсейміз, барлық бұрыштарын кезекпен ортасына әкеліп, майлықтың келесі бетіне қаратамыз,
қайтадан барлық бұрыштарын ортасына әкеліп, майлықтың екінші бетіне ауыстырамыз, майлықтың төртбұрыш ішінде қалған бөлігін шығарамыз да, қалған шеттерін де дәл осылай шығаруды жалғастырып, қалған төрт бұрышты фигура астынан шығарамыз.

3. «Лилия» - майлықты диагональді бүктейміз, майлықтың оң және сол жағын үшбұрыш төбесімен біріктіріп, фигураны оське қарай горизонтальді екіге бөлеміз де, жоғары үшбұрыштың үстін төменге бұрамыз.


Қорытынды нұсқаулық

  1. Оқушыларды сапқа тұрғызып, бригадирдің рапортын тыңдау.

  2. Бір күндік жұмысқа қорытынды жасау.

  3. Күнделіктеріне және сабақ барысындағы білімгерлердің қателерімен жұмыс жасау.

Үйге тапсырма

Өткен тақырыпты қайталау. Техника қауіпсіздік ережесі мен өрт қауіпсіздігі.

Майлықтарды бүктеу.


























___ сабақтың оқу-әдістемелік жоспары


Сабақ № Күні: Тобы ДБК – 219


Тақырыбы: Майлықтарды бүктеу түрлері мен пішіндері .

Мақсаты: Даяшының негізгі міндеттерінің бірі – залды дайындай білуді, үстелдерді орналастыруды, үстелдерге жабуларды дұрыс жабуды, ыдыстар мен ас үй құралдарын дайындауды, майлықтарды бүктеуді, оның түрлерін үйрету.

Тәрбиелік: Оқушыларды оз беттерімен жұмыс жасау мен өндіріс орындарына еңбек сүйгіш, тапқыр білікті маман тәрбиелеу. Оқушылар бойына эстетикалық талғамдылықты ұялату. Өз шығармашылық қабілеттерін, өзін-өзі ұстауға тәрбиелеу.

Дамытушылық: Болашақ маманның шығармашылық біліктілігін, ойлау қабілетін, қызмет көрсетуде қызығушылығын арттырып, сонымен қатар көпшілік ортада өзін - өзі жақсы ұстау қасиетін ұштап, дамыту.

Пәнаралық байланыс:

1. Қызмет көрсету техникасы;

2. Жабдықтау;

3. Еңбек қорғау. тақырып: «Кескіш заттармен жұмыс істеу барысында қауіпсіздік ережелерін сақтау»;

4. Санитария және гигиена. тақырып: «Даяшы, барменның жеке бас тазалығы».

Сабақ түрі: Өндірістік

Құралдар: Ыдыстар, майлықтар, дастархан, құрал-жабдықтар.

Құжаттар: Күнделік, дәптер, қалам, әртүрлі суреттер, клей, қайшы.


Сабақ барысы

Ұйымдастыру кезеңі

а/ Оқушылардың сабаққа қатысуы мен бригадир раппорты

б/ Білімгерлердің өндірістік оқытуға дайындығы мен тазалығын тексеру

в/ Күнделіктері мен санитарлық кітапшаларын тексеру.


Kipicпe нұсқама

1/ Сабақтың мақсатымен таныстыру.

2/ Өткен тақырыпты қайталау.

3/Жаңа тақырыпты хабарлау.

Майлық - үстел жабдықтарының ажырамас бөлігі. Әдетте, майлық басты тәрелкенің үстіне орналасады. Майлықтың қай түрден және қалай бүктелуі өзіңіздің талғамыңызға байланысты болмақ. Егер әдемі етіп безендірілуді білмесеңіз, қарапайым жолдарын назарларыңызға ұсынамыз. Егер әрбір қонақтың алдына жекелеген қатты матадан тігілген майлықтар қоятын болсаңыз, үстелдің бір бұрышына қағаз майлықтары міндетті түрде қойылуы керек. Көп ханымдар түскі асқа майлықтарды екі қабаттап қояды. Себебі түскі асқа берілетін тағамдар ауыр және майлы болып келеді. Түскі асқа әзірленетін дастарханға майлықтар конус пішінде қойылады. Яғни, майлықты үшбұрышты етіп бел ортасынан бүктейді дағы, төменгі жағынан сыртқа бір қайырады.
Мерекелік дастархан майлықтары небір пішінде сәнделеді. Майлықтар ерекше әдемілеп бүктеу – үстел сервировкасына ерекше әсемдік береді.


Ағымдағы нұсқаулық

1.Жұмыс орнын ұйымдастыру және қауіпсіздік техникасын қадағалау.

2. Оқушылардың жұмыс үстінде дұрыс, ережеге сай жұмыс жасауын және бір-біріне көмек көрсетуін қадағалау.

3. Өндіріс гимнастикасын өткізу, жұмыс орнының жиналғанын (тазалығын) тексеру.


1. «Азиаттық желпігіш» - майлық беті төмен қаратып жатқызып, майлықтың ¼ бөлігін астыға бүктейміз, екінші бетін ауыстырып, 1/3 бөлігін төмен бүктейміз, майлықты төменнен жоғары қарай екіге бүктеп, пайда болған фигураны 5 бірдей бүктеу болатындай етіп, гармошка түрінде бүктейміз де, қолмен ашық бетін ұстап тұрып, майлықтың ішкі жағындағы бүктелген бұрыштарды сыртқа тартып, дайын болған «Желпігішті» жібереміз.


2. «Сөмке» - майлықты вертикальді екіге бөліп, тағы да төменнен жоғары қарай екіге бүктейміз, жоғары сол жақ бұрышты ортаға бүктейміз, ортаға оң жақ жоғары бұрышты әкеліп, пайда болаған үшбұрышты ортасынан төмен қарай астыға тартамыз да, оң және сол жоғары бұрыштарды ортаға әкелеміз, содан кейін пайда болған үшбұрышты астына бірінші үшбұрышқа әкелеміз.


  1. «Джонка» - майлықты ортасынан бүктеп, тікбұрышты тағы да екіге бүктейміз, астыңғы жартыны жоғары диагональді бүктеп, ол бұрышын алдыға қарай бүктейміз, оң жақ бұрышын да дәл солай алдыға қарай бүктеп, екі бұрышты да артқа тартамыз, майлықты ось бойынша артқа бүктейміз де, бүктелген бұрыштарын қолмен ұстап тұрып кезекпен майлық шеттерін «парус» етіп шығарамыз.


Қорытынды нұсқаулық

  1. Оқушыларды сапқа тұрғызып, бригадирдің рапортын тыңдау.

  2. Бір күндік жұмысқа қорытынды жасау.

  3. Күнделіктеріне және сабақ барысындағы білімгерлердің қателерімен жұмыс жасау.

Үйге тапсырма

Өткен тақырыпты қайталау. Техника қауіпсіздік ережесі мен өрт қауіпсіздігі.

Майлықтарды бүктеу.































___ сабақтың оқу-әдістемелік жоспары


Сабақ № Күні: Тобы ДБК – 219

Тақырыбы: Майлықтарды бүктеу түрлері мен пішіндері .

Мақсаты: Даяшының негізгі міндеттерінің бірі – залды дайындай білуді, үстелдерді орналастыруды, үстелдерге жабуларды дұрыс жабуды, ыдыстар мен ас үй құралдарын дайындауды, майлықтарды бүктеуді, оның түрлерін үйрету.

Тәрбиелік: Оқушыларды оз беттерімен жұмыс жасау мен өндіріс орындарына еңбек сүйгіш, тапқыр білікті маман тәрбиелеу. Оқушылар бойына эстетикалық талғамдылықты ұялату. Өз шығармашылық қабілеттерін, өзін-өзі ұстауға тәрбиелеу.

Дамытушылық: Болашақ маманның шығармашылық біліктілігін, ойлау қабілетін, қызмет көрсетуде қызығушылығын арттырып, сонымен қатар көпшілік ортада өзін - өзі жақсы ұстау қасиетін ұштап, дамыту.

Пәнаралық байланыс:

1. Қызмет көрсету техникасы;

2. Жабдықтау;

3. Еңбек қорғау. тақырып: «Кескіш заттармен жұмыс істеу барысында қауіпсіздік ережелерін сақтау»;

4. Санитария және гигиена. тақырып: «Даяшы, барменның жеке бас тазалығы».

Сабақ түрі: Өндірістік

Құралдар: Ыдыстар, майлықтар, дастархан, құрал-жабдықтар.

Құжаттар: Күнделік, дәптер, қалам, әртүрлі суреттер, клей, қайшы.


Сабақ барысы

Ұйымдастыру кезеңі

а/ Оқушылардың сабаққа қатысуы мен бригадир раппорты

б/ Білімгерлердің өндірістік оқытуға дайындығы мен тазалығын тексеру

в/ Күнделіктері мен санитарлық кітапшаларын тексеру.


Kipicпe нұсқама

1/ Сабақтың мақсатымен таныстыру.

2/ Өткен тақырыпты қайталау.

3/Жаңа тақырыпты хабарлау.

3.1. Майлықтың түрлерімен танысу;

3.2. Бүгінгі күнгі майлықтар туралы мәлімет беру.

3.1. Майлықтың түрлері.


  • Қағаздан жасалған майлық – көбінесе бұл түрі тамақтану барысында ауыз, ерін немесе қол сүртуге арналған. Қағаз майлықтың кейбір түрлері үй тазалау жұмыстарында шаң мен кірді тазалауға да арналған.

  • Матадан жасалған майлықтар – әр түрлі матадан дайындалады (мақталы мата, зығыр, снитетикалық мата және т.б.). Көбінесе үстелге сервировка жасау барысында және шаң немесе кірді тазалауға қызмет етеді.

  • Түксіз майлықтар – әр түрлі матадан дайындалады және олардың үстіндегі түкті алуға арналған арнайы өңдеуден өтеді. Көбінесе оптикалық беттерді,яғни, линзалар, айна, сондай-ақ экрандарды, сукристаллды мониторды сүртуге арналған майлықтар.

  • Микроталшықтан дайындалған майлықтар - оны микроталшықты химиялық құрамы бар матадан жасайды. Бұл майлықтар кір, шаң беттерді сүртуге арналған.

  • Таскендірден жасалған майлықтар – олар қазір қолданылмайды. Таскендір талшықтарынан жасалған. Тамақтану барысында қолданылған. Бұл майлықтар таяу шығыс монархтарының сарайларында қолданылған. Қарапайым адамдар бұл майлықтың бағасының қымбаттығына байланысты оны сатып алуға шамалары жетпеген.


3.2. Бүгінгі күнгі майлықтар туралы


Бүгінгі таңда майлық таңдауы шектеулі емес. Кез келген өзіңізге ұнаған түс, сапасы, үйіңіздің интерьеріне қарай, талғамыңызға және ақшалай мүмкіндігіңізге қарай майлықтың кез келген түрін таңдай аласыз. Майлықтар үстел сәнін келтіріп қана қоймай, тамақ барысында қолдану үшін қызмет етеді. Ерекше талғаммен таңдалған майлықтар сіздің ғана емес, сонымен қатар қонақтарыңыздың да көңіл-күйін көтеріп, ерекше атмосфера сыйлайды.

Егер сізге үстел үстінде майлық берсе, оны міндетті түрде қолдану керек. Майлықты тиіспеген күйінде үстелде қалдырмаңыз. Ол сізге қолыңызды сүрту үшін немесе киіміңізді тамақ қалдықтарынан сақтау үшін берілді. Ең алдымен, үй иесі майлықты алғанша күтіп, содан кейін сіз де майлықты ашып, оны аяғыңыз тізеңізге қоюыңыз керек. Әдетте, мата майлықтар киімді бұлғанудан сақтау үшін беріледі.

Мерекелік үстелдерде, жиындарда, үстел басында майлықты қатты сілкуге, онымен сүлгі сияқты сүртінуге болмайды. Тамақтан соң аз ғана ерінді сүртіп қана қоюға болады. Егер сіз үстелден тұратын болсаңыз, майлықты орындыққа немесе тәрелкенің сол жағына қойып кетіңіз. Тамақтанып болған соң да майлықты тәрелкенің сол жағына бүктеп қойыңыз. Бірақ ешқашан бұлғанған тәрелкеге қолданған майлықты қоюға болмайды. Тамақтану барысындағы майлықтың орны – ол сіздің тізеңіз. Бірақ майлықты қолдануға байланысты әр елдің өзінің қалыпты ережелері бар ғой. Мысалы, Италияның оңтүстігінде Нью-Джерси қаласында теңіз өнімдерінен жасалған соуспен спагетти дайындайды. Бұл тағамды рахаттанып жеу үшін, олар көйлектің жағасына майлықты іліп қойып, киімдерін қызыл дақтардан сақтайды. Егер мұндай жерлерге барсаң, әрине, сол елдің ережелеріне сай жасаған дұрыс.

Майлықтарды үнемі алып жүретін жұмыскердің бірі – бұл даяшы. Дақтардың алдын алу мақсатында даяшыға үнемі майлық алып жүру өте ыңғайлы. Бұлай даяшылардың майлықты сол қолдарына алып жүруі бірнеше ғасырлар бұрын Франция елінде дамыған. Даяшылардың майлықты қалай алып жүргеніне байланысты, түскі асқа не берілетіні белгілі болған. Негізінде майлықты қолдану әдеті мыңдаған жылдар бойы қолданылып жүр.



Ағымдағы нұсқаулық

1.Жұмыс орнын ұйымдастыру және қауіпсіздік техникасын қадағалау.

2. Оқушылардың жұмыс үстінде дұрыс, ережеге сай жұмыс жасауын және бір-біріне көмек көрсетуін қадағалау.

3. Өндіріс гимнастикасын өткізу, жұмыс орнының жиналғанын (тазалығын) тексеру.



1. «Оңтүстік крест» - майлықты асты жағын жоғары қаратып төсейміз, барлық бұрыштарын кезекпен центрге әкеліп, майлықтың келесі бетіне қаратамыз, тағы да барлық бұрыштарын центрге әкеліп, майлықтың екінші бетін ауыстырамыз, қайтадан әр бұрышын ортаға әкеліп, оң жоғары бұрышын сыртқа шығарамыз да, барлық бұрыштарды дәл солай сыртқа шығарамыз.


2. «Эверест» - майлықты горизонтальді екіге бүктейміз, жоғары бұрыштарын диагональді ортаға әкеліп, үшбұрыштың шеттерін бұрышы астында қалатындай етіп бүктеп, фигураны бұрып, оны тіреп тұратын шеттерді бүктейміз де, вертикальді осьпен майлықты ішке бүктеп, майлықты вертикальді қоямыз.

3. «Мегафон» - майлықты екіге бүктейміз, екінші рет дәл сол бағытта тағы бүктеп, төртбұрыштың екі ұшын симметриялы түрде астына бүктейміз, фигураны өзіңізден бет жағын бұрап, соңын орап бүктейміз де, оралған жерін бір-бірімен қосамыз.


Қорытынды нұсқаулық

  1. Оқушыларды сапқа тұрғызып, бригадирдің рапортын тыңдау.

  2. Бір күндік жұмысқа қорытынды жасау.

  3. Күнделіктеріне және сабақ барысындағы білімгерлердің қателерімен жұмыс жасау.

Үйге тапсырма

Өткен тақырыпты қайталау. Техника қауіпсіздік ережесі мен өрт қауіпсіздігі.

Майлықтарды бүктеу.


































Инстукциялық-технологиялық карталар


І. Майлықты «Шлейф» түрінде бүктеу



Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv01.jpg


Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv01a.jpg


1. Майлықты диагональді бүктеңіз.
2. Майлықтың оң және сол жағын үшбұрыш төбесімен біріктіріңіз.
3. Фигураны оське қарай горизонтальді екіге бөліңіз.
4. Оң жағын майлықтың сол жағымен артынан қосып, бір-біріне біріктіріңіз.
5. Фигураны бұрыңыз. Жоғары қараған бұрыштарын оң және солға созыңыз. Фигураны вертикальді қойыңыз
.


ІІ. Майлықты «Артишок» түрінде бүктеу


Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv07.jpg

Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv07a.jpg



1. Майлықты асты жағын жоғары қаратып төсеңіз.
2. Барлық бұрыштарын кезекпен центрге әкеліңіз.
3. Майлықтың келесі бетін қаратыңыз.
4. Тағы да барлық бұрыштарын центрге әкеліңіз.
5.  Майлықтың екінші бетін ауыстырыңыз.
6.  Майлықтың төртбұрыш ішінде қалған бөлігін шығарыңыз. Қалған шеттерін де дәл осылай шығарыңыз.
7. Қалған төрт бұрышты фигура астынан шығарыңыз.

ІІІ. Майлықты «Лилия» түрінде бүктеу



Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv02.jpg


Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv02a.jpg


1. Майлықты диагональді бүктеңіз.
2. Майлықтың оң және сол жағын үшбұрыш төбесімен біріктіріңіз.
3. Фигураны оське қарай горизонтальді екіге бөліңіз.

4. Жоғары үшбұрыштың үстін төменге бұрыңыз.




ІV. Майлықты «Азиаттық желпігіш» түрінде бүктеу


Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv10.jpg

Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv10a.jpg



1. Майлық беті төмен қаратылып жатады. Майлықтың ¼ бөлігін астыға бүктеңіз.
2. Майлықтың екінші бетін ауыстырыңыз. 1/3 бөлігін төмен бүктеңіз.
3. Майлықты төменнен жоғары қарай екіге бүктеңіз.
4. Пайда болған фигураны 5 бірдей бүктеу болатындай етіп, гармошка түрінде бүктеңіз.
5. Қолыңызбен ашық бетін ұстап тұрып, майлықтың ішкі жағындағы бүктелген бұрыштарды сыртқа тартыңыз.
6. «Желпігішті» жіберіңіз.


V. Майлықты «Сөмке» түрінде бүктеу


Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv06.jpg

Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv06a.jpg



1. Майлықты вертикальді екіге бөліңіз.
2. Тағы да төменнен жоғары қарай екіге бүктеңіз.
3. Жоғары сол жақ бұрышты ортаға бүктеңіз.
4. Ортаға оң жақ жоғары бұрышты әкеліңіз.
5. Пайда болағн үшбұрышты ортасынан төмен қарай астыға тартыңыз.
6. Оң және сол жоғары бұрыштарды ортаға әкелеміз.
7. Пайда болған үшбұрышты астына бірінші үшбұрышқа әкеліңіз.



VI. Майлықты «Джонка» түрінде бүктеу


Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv05.jpg

Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv05a.jpgОписание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv05b.jpg



1. Майлықты ортасынан бүктеңіз.
2. Тікбұрышты тағы да екіге бүктеңіз.
3. Астыңғы жартыны жоғары диагональді бүктеңіз.
4  Сол бұрышын алдыға қарай бүктеңіз. Оң жақ бұрышын да солай алдыға қарай бүктеңіз.
5. Екі бұрышты да артқа тартыңыз.
6. Майлықты ось бойынша артқа бүктеңіз.
7. Бүктелген бұрыштарын қолмен ұстап тұрып кезекпен майлық шеттерін «парус» етіп шығарамыз.





VII. Майлықты «Оңтүстік крест» түрінде бүктеу



Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv04.jpg


Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv04a.jpgОписание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv04b.jpg



1. Майлықты асты жағын жоғары қаратып төсеңіз.
2. Барлық бұрыштарын кезекпен центрге әкеліңіз.
3. Майлықтың келесі бетін қаратыңыз.
4. Тағы да барлық бұрыштарын центрге әкеліңіз.
5.  Майлықтың екінші бетін ауыстырыңыз.
6.  Тағы да әр бұрышын ортаға әкеліңіз.
7. Оң жоғары бұрышын сыртқа шығарыңыз, содан соң барлық бұрыштарды дәл солай сыртқа шығарыңыз.


VIII. Майлықты «Эверест» түрінде бүктеу


Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv09.jpg

Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv09a.jpg


1. Майлықты горизонтальді екіге бүктейміз.
2. Жоғары бұрыштарын диагональді ортаға әкеліңіз.
3. Үшбұрыштың шеттерін бұрышы астында қалатындай етіп бүктеңіз.
4а.Фигураны бұрып, оны тіреп тұратын шеттерді бүктеңіз.
4б.Вертикальді осьпен майлықты ішке бүктеңіз.
5. Майлықты вертикальді қойыңыз.


IX. Майлықты «Мегафон» түрінде бүктеу



Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv03.jpg

Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv03a.jpg



1. Майлықты екіге бүктеңіз.
2. Екінші рет дәл сол бағытта тағы бүктеңіз.
3. Төртбұрыштың екі ұшын симметриялы түрде астына бүктеңіз.
4. Фигураны өзіңізден бет жағын бұрап, соңын орап бүктеңіз.

5. Оралған жерін бір-бірімен қосыңыз.

Х. Майлықты «Қақпаның аркасы» түрінде бүктеу



http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv11.jpg

http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv11a.jpg


1. Майлық диагоналінен жайылған.
2.
Екі жанындағы бұрыш үш бұрыштың төбесімен бірдей.

3. Фигураны төменгі бұрышты төменге орап көлбеуінен бүктеңіз.

4.Жанындағы бұрыштарда алдынғы жаққа қаратып бүктейсіз.

5. Енді «қақпа аркасы» өзінің формасына келді.


ХІ. Майлықты «Көлбеу саше» түрінде бүктеу



http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv12.jpg

http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv12a.jpg


1. Майлықтың бет жағы ішке бүктелген (астыңғы жағы бүктелген).
2. Жоғарғы қабатының жарытсын төмен бүктеңіз, орталық қатпар пайда болсын.

3. Қарама қарсы бетті өзіңізге аударыңыз. Жақтарды бүктеңіз, олар орталыққа жететіндей.
Тура осылай тағы да бүктеңіз.


Ескерту: Х және ХІ майлықтарды бүктеу түрі «асхана құралдарына арналған сөмке» деп аталады.



ХІ. Майлықты «Диагональді саше» түрінде бүктеу



http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv16.jpg

http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv16a.jpg

1. Майлық төртке бүктелген.
2. Матаның бірінші қабатының бұрышын 2 дюйма (5 см) ге ашыңыз, операцияны қайталаңыз.

3. Майлықтың екінші қабатын бүктеңіз, сөйтіп 1 дюйм (2,5 см). кеңдігінде екінші қолғап пайда болады.
4. Майлықты жоғары және төмен бүктеңіз де үстелге қойыңыз.










ХІІ. Майлықты «жейде» түрінде бүктеу


hello_html_mfd9e476.png


  1. Майлықты үшбұрыштап бүктейміз.

  2. Содан соң екі үшбұрыштың бұрыштарын бірдей етіп төмен әкелеміз.

  3. Майлықтың жоғары жағынан көйлектің жейдесі тәрізді етіп бір бүктеп, сосын қалған бұрыштарын артқа қарай бүктейміз.

  4. Содан соң жейденің ішіне көбелек немесе галстук секілді заттарды қоюға болады.

















ХІІІ. Майлықты «Теңіз кірпісі» түрінде бүктеу

Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv08.jpgОписание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv08a.jpg



1. Майлықты «гармошка» түрінде 6 қабатты етіп, жоғарысы сізден бағытталатындай етіп бүктеңіз.
2. Жоғары оң бұрышын ішке қаратыңыз.

3. Одан төменгі бұрыштарды да бүктеңіз.
4. Осылайша барлық 3 бұрышын сол жаққа бүктеңіз.
5. Фигураның үшінші бөлігін оңға тартыңыз.
6. Бүктелген бөліктің жартысын қайтадан солға әкеліңіз.
7. Дәл осылай оң жаққа қайталаңыз.
Жоғары бөліктерін көтеріп қойыңыз.










«Майлықтарды бүктеу» тақырыбында бақылау сұрақтары

1. Сәйкестік тесті



1

Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv01.jpg

1

«Лилия»

2

Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv03.jpg

2

«Қақпаның аркасы»

3

Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv07.jpg

3

«Азияттық желпігіш»

4

Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv05.jpg

4

«Теңіз кірпісі»


5

Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv06.jpg

5

«Диагональді саше»

6

http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv16.jpg

6

««Оңтүстік крест»»

7

Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv10.jpg

7

«Джонка»

8

Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv04.jpg

8

«Көлбеу саше»

9

Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv02.jpg

9

«Артишок»

10

http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv12.jpg

10

«Сөмке»

11

Описание: http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv08.jpg

11

«Шлейф»

12

http://supercook.ru/serviette/images-serviette/serv11.jpg

12

«Мегафон»





























Жауаптар:

1-11 4-7 7-3 10-8

2-12 5-10 8-6 11-4

3-9 6-5 9-1 12-2







Білімін пысықтауға арналған сұрақ – тапсырмалар


Нұсқа 1

1. Шәй үсетеліне арналған дастархан мен майлықтың арйырмашылықтарын атаңыз.

2. Майлықтардың түрлері

3. Қағаз майлықтарды сервирлеу.

4. Майлықтарды «Азияттық желпігіш» және «Шлейф» түрінде бүктеу нұсқасы.


Нұсқа 2

1. Неліктен үстелден тұрған кезде майлықты орындықтың үстіне қоюға болмайды?

2. Майлықты қалай дұрыс қолдану керек?

3. Матадан жасалған майлықтарды сервирлеу.

4. Майлықтарды «Артишок» және «Көлбеу саше», «Диагональді саше» (асхана құралдарына арналған сөмке) түрінде бүктеу нұсқасы.


Нұсқа 3

1. Дастарханның астына фланельді матаны не мақсатта төсейді?

2. Үстелдәң сервирировкасы эстетикалық болуы қажет дегенді қалай түсінесіз?

3. Тамақ біткенде, үстелден тұрмас бұрын, майлықтың алдыңғы түрін қалай келтіруге болады?

4. Майлықтарды «Мегафон» және «Сөмке» түрінде бүктеу нұсқасы.
















Сұрақ-жауап (Ия, жоқ)


1. Негізгі асханалық төсеніш жабыдықтарына дастархан, майлық, орамалдар жата ма?


2. Асханалық төсеніш жабдықтарын беріктінгімен, гигиеналық тазалығымен, жібек жылтырлығымен ерекшеленетін зығыр матадан тігеді ме?


3. Банкет-шәй, банкет-кофе ұйымдастыруда негізінде түрлі-түсті дастархандар пайдаланатыны рас па?


4. «Белдемше» - үстелдің аяғын еденге дейін жауып тұратын мата.


5. Дастархан мен майлықтың «сурет үлгілері» бірдей болмауы тиіс.


6. Қол майлығын өлшемі 35х85см, ақ зығыр матадан өндіреді, тағамды жіберу кезінде пайдаланады.


7. Ыдыстар мен құралдарды ысып жылтыратуға арналған орамалдарды өлшемі 40х100см, етіп мақтадан жасалған матадан өндіреді.


















Даяшының жеке гигиенасы


Даяшының шаш үлгісі әдеттен тыс әсемденген болмауы тиіс, шашы көзіне түспейтіндей болуы қажет; жұмыс кезінде тарақ қолданбағаны және шашын дұрыстамаған жөн, себебі шаш тамаққа түсіп кетуі мүмкін;


Ауыздан жағымсыз иіс шығуын болдырмас үшін үнемі ауыз қуысын тазартып отыру қажет, күнделікті кешкі тамақтан соң және таңертең жұмыс басталар алдында тісті жуу қажет.


Қоғамдық тамақтандыру жұмыскерлері өз денесінің таза болуын қадағалау міндетті. Ол үшін аптасына бірнеше рет суға шомылып, уақытында киімдерін аустыру қажет. Өндірісте күнбе күн жұмыс алдында суға түсіп және таза санитарлық киім киюі керек. Ер адамдарға күнделікті қырыну ұсынылады.


Әйел-даяшыларға жұмыста косметика бұйымдарымен арыра пайдалануға және өткір иісті иіс су қолдануға, қолдарына әшекей бұйымдарын тағуға рұқсат етілмейді.


«Қол» ерекше тазалықты қажет етеді. Қолды жұмыс алдында бір, операциядан келесі операцияға кірісер кезде, дәретханаға кіргеннен кейін, тамақтанар кезде, әр үзілістен кейін жуу керек.


Қолдың тазалығына ерекше көңіл бөлген жөн: әсіресе тырнақтар қысқа алынған таза болуы тиіс.


Арнайы киім үлгісімен жұмыс орнынан сыртқа шығуға және қызмет көрсетуден басқа жұмыстармен айналысуға болмайды. Жұмыскердің киімімен азық-түлікті ластаудан сақтайтын санитарлық киімдерге ерекше талатар қойылған.


Жұмыс кезінде сарымсақ, пияз, иісі өткір дәмдеуіш қосылған тағамдар жеуге болмайды. Темекі шегуге тиым салынған.


Жұмыс аяқ киімі аяққа өлшемі бойынша дәл келетін жеңіл, өкшесі жоқ, ыңғайлы, тайғанамайтын болуы керек.


Еңбек қауіпсіздігінің талаптары


Сату залдағы қонақтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында даяшы білуі керек:


-Тағам ұсынатын жердің және сату залының еденін, техникалық жағдайын үнемі тексеріп отыру қажет;


-Егер тайғақ және су төгілген, гедір-бұдыр жерлер болса, тиісті тұлғаларға хабарлап алдын алу қажет;


-Есік алдында және өтетін жерлерде өте ұқыпты, сақ болу керек;


-Бутілкелердің аузын тек штопормен немесе арнайы затпен ашу керек;


-Тағамы бар подноспен жұмыс істеу уақытында өте сақтықпен жұмыс істеу керек. Келушілерге қызмет көрсету барысында ыстық тағамдарды мұқият алдына ұсыну керек. Подносқа тағамдарды бір қатар қылып қояды.Ыстық тағамды ыдыстарды арнайы түбі тереңдеу қойғышқа қою керек;


- Сату залында падносты би уақытысында ұстауға болмайды;


- Сынық, қыры ұшқан ыдыстарды қолданудан алып тастау керек;


- Асхана ыдыстарын (пышақ, шанышқы) қолда ұстап жүруге болмайды, оны падноста немесе тәрелкеде ұстау керек;


- Қалтада үшкір және сынғыш заттарды ұстауға болмайды;


- Киімге түйрегіш қадауға болмайды;


- Еденге түскен сұйық, қатты заттарды, асхана құралдарын тез алып, сүрту керек;


-Электорлық заттармен жұмыс істеген уақытта үнемі тексеріп отыру керек. ( Розетка, қосу-сөндіру нүктелерін тексерісте ұстау керек)



Санитария және гигиена ережесі

Сату залының қызметкерлері санитария және гигена ережелерін қатаң түрде сақтауы тиіс:

  • Ұсынатын тағамды жақсы санитарлық жағдайда ұстауы, таза дастархан төселінуін, тағамдарды әзірлеу кезнде тәрелкелер бұлғанбауын үнемі қадағалауы тиіс;

  • Жуылмаған кір подносқа тағам қоюға болмайды, тағамды таза сүртілген, майлық төселінген подносқа қою керек;

  • Тамақ қалдықтарын белгіленген бір жерге жинау;

  • Қолданылған ыдыстар мен құралдарды таза ыдыстармен қосып шкафқа салуға болмайды;

  • Жуылмаған ыдыстарды бөлек орынға қою (ыдыс жуатын бөлмедегі үстелдер);

  • Сөрелердің тазалығын қадағалау;

  • Сату залындағы жұмыс орнының тазалығы мен ұқыптылығын сақтау;

  • Қолданылған таза емес ыдыстар сөрелерде, барда қалып кетпеуін қадағалау ;

  • Подносқа ұсынылатын тағам мен қолданылған ыдысты бірге алып жүруге болмайды;

  • Серванттарда ұзақ уақыт азық-түліктерді сақтауға болмайды;

  • Қызмет көрсететін жердің ластануын болдырмау.















Глоссарий


Сервировка (фр. service) —аспаздықтағы келесі үдерістермен байланысты термин:үстелге бетіне ыдыстар мен құралдар көмегімен дастархан жасау; тағамдарды әдемілеп безендіріп ұсыну; тағамдарға шарапты дұрыс таңдау және ұсыну,т.б. Сондай –ақ сервировка – бұл қонақтарға тағамды ұсыну үрдісі болып табылады.


Майлық (фр. serviette) — бұл мата немесе мата емес қағаз материалынан жасалатын, кез келген заттың бетіндегі қалдықты тазартуға арналған мата немесе қағаздың бөлігі. Олардың негізгі міндеті – тазаланып отырған дененің қалдығын немесе суланған жерін сіңіру болып табылады.


Дастархан (скатерть) – бұл мейрамханада үстелге төселетін негізгі жабу болып табылады. Оның ұзындығы, көлемі үстелге сай болуы керек.


Белдемше – үстелдің астыңғы бөлігін жауып тұратын мата.


Мейрамхана – бұл әр түрлі тағамдардың, тісбасарлардың, кондитерлік өнімдердің, арақ- шарап өнімдерінің, жемістердің, жемісті және минералды сулардың, сусындардың, балмұздақ және коктейльдердің барлық ассортиментін ұсынатын қоғамдық тамақтандыру орындарының бірі.


Фужер – бұл минералды сулар мен шырын суларына арналған жоғары ұзын аяқты шыны ыдыс болып табылады. Сыйымдылығы – 200-250мл.


Зал – бұл әдетте, жабық үлкен кеңістікті бөлменің бірі. Залдың көптеген түрлері бар, мысалы, мейрамхана залы,т.б.


Табақ (поднос) - бұл металл, пластмасса немесе ағаш материалдан жасалатын үстелге тағамды алып баруға немесе ыдысты тасуға, бір орыннан екінші орынға жылжытуға арналған ыдыс.


Асхана жабулары – тамақтану барысында қолданылатын жабу болып табылады; дастархан, майлық, қол сүлгілер мен сүлгілер.





Пайдаланған әдебиеттер тізімі:


1. Аграновский Е.А. Организация производства в общественном питании: Учебное пособие для средних спец.заведений. М.Экономика,1990.-254с ISBN 5-282-00249-3


2. Белошапка М.И. Технология ресторанного обслуживания: Учебное пособие для начального профессионального образования/ М.И. Белошапка.-М.: Издательский центр «Академия», 2004.-224с ISBN5-7695-1343-8


3. Бутейкис Л.Г. Организация производства предприятий общественного питания: Учебное пособие для ТПУ.-з-еизд., перераб. И доп.-М.: Высшая школа.,1990, -128с.: ил. ISBN 5-06-000956-4


4. Захаренко М.Н. Обслуживание на предприятиях общественного питания: Учебник для технологичесих отделений техникумов/Захаренко М., Русакова Н,; Кучер Л.-2-е изд., перераб. И доп.-М.: Экономика, 1981.-288с.


5. Иванчикова Е.И. Барное дело: Учебник для сред. Проф.образования; Учебное пособие для среднего профессионального образования; Учебное пособие для начального профессионального образования/2-е изд. стер.-М.: Издательский центр «Академия», 2004.-352сс. ISBN 5-7695-1894-4


6. Извекова Е.И. Бармен, официант: Учебное пособие. -2-е изд.-М.: Издательско-торгов. корпорация «Дашков и К», 2006.-320м. ISBN 5 - 94798-843-7













Астана қаласы «Қоғамдық тамақтандыру

және сервис колледжі» МКҚК


Аты-жөні: Тнымбаева Лязат Айтжановна

Туған жылы: 31.08.1976ж.

Лауазымы: Өндірістік оқыту шебері

Білімі: жоғары

Еңбек өтілі: 5 жыл, 6ай

Санаты: екінші







Краткое описание документа:

Учебно - методический комплекс "Складывание салфеток" предназначен для студентов, обучающихся по специальности "Организация питания". он включает в себя рабочую программу, планы лекций, методические указания для студентов и мастеров производственого обучения, тестовые задания и другие формы контроля. учебно - методический комплекс имеет практическую направленность, включает достаточное количество разнообразных элементов, направленных на развитие умственных, творческих способностей. пособие нглядно демонстрирует способы складывания салфеток и приемы по их применению.    

Автор
Дата добавления 29.01.2015
Раздел Логопедия
Подраздел Конспекты
Просмотров688
Номер материала 348674
Получить свидетельство о публикации

"Инфоурок" приглашает всех педагогов и детей к участию в самой массовой интернет-олимпиаде «Весна 2017» с рекордно низкой оплатой за одного ученика - всего 45 рублей

В олимпиадах "Инфоурок" лучшие условия для учителей и учеников:

1. невероятно низкий размер орг.взноса — всего 58 рублей, из которых 13 рублей остаётся учителю на компенсацию расходов;
2. подходящие по сложности для большинства учеников задания;
3. призовой фонд 1.000.000 рублей для самых активных учителей;
4. официальные наградные документы для учителей бесплатно(от организатора - ООО "Инфоурок" - имеющего образовательную лицензию и свидетельство СМИ) - при участии от 10 учеников
5. бесплатный доступ ко всем видеоурокам проекта "Инфоурок";
6. легко подать заявку, не нужно отправлять ответы в бумажном виде;
7. родителям всех учеников - благодарственные письма от «Инфоурок».
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://infourok.ru/konkurs


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ


Идёт приём заявок на международный конкурс по математике "Весенний марафон" для учеников 1-11 классов и дошкольников

Уникальность конкурса в преимуществах для учителей и учеников:

1. Задания подходят для учеников с любым уровнем знаний;
2. Бесплатные наградные документы для учителей;
3. Невероятно низкий орг.взнос - всего 38 рублей;
4. Публикация рейтинга классов по итогам конкурса;
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://urokimatematiki.ru

Комментарии:

4 месяца назад

,коллега еще добавить бы фото и вообще было бы отлично

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх