131635
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 6.900 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1.500 руб.
Престижные документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ 50%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО сейчас!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок")

ИнфоурокКлассному руководителюДругие методич. материалыУл- Сталинградны азат итүче.

Ул- Сталинградны азат итүче.

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

Татарстан Республикасы Мамадыш муниципаль районы муниципаль бюджет гомуми белем бирү учреждениесе “ Кече Кирмән төп гомумбелем мәктәбе”










Бөек Ватан сугышында Җиңүнең 70 еллыгын каршылап.


hello_html_14974cb6.gif


Мөхәммәтшин Гата Мөхәммәтша улы.



Норма авылы.








Гыйздәтуллин.И.Р. башкарды.







2014

hello_html_16af71cb.jpg

Үлем турында уйлама,

Илең турында уйла .

Илең турында уйласаң ,

Гомерең озын була.

Ф. Кәрим

Безнең илебез ел саен Җиңү көнен бәйрәм итә. Бу бәйрәм 1945 нче елда нинди шатлыклы, тантаналы булса, хәзер дә – 70 ел узгач та , халык бу Җиңүнең нинди зур югалтулар белән яулануын онытмый.

Тыныч җәй таңын туплар шартлавы сискәндереп уятканга , зәңгәр күк йөзен кайгы пәрдәсе каплаганга да ничәмә – ничә еллар үтте бит инде.Шулай да йөрәк һаман да сыкрый, һаман сулкылдый.

Безгә – сугыштан соң туган буынга – утлы чор вакыйгалары тарих аша, китаплар, кинофильмнар аша килеп ирешә. Ата – бабаларыбыз истәлегенә калкып чыккан һәйкәлләр шул хакта искәртә.

Кешелек тарихына иң канкойгыч сугыш булып кереп калган Бөек Ватан сугышында җиңү армиябезгә, халкыбызга дан һәм шөһрәт китерә.

Сугыш... Иң куркыныч сүзләрнең берсе. Илебездәге һәр ике гаиләнең берсенә кара кайгы, югалтулар алып килгән сугыш. Бу сүздә күпме түгелгән яшь, кан, вакытсыз өзелгән гомерләр. Бу сүз күпме кешенең йөрәгендә авыр яра калдырган. Күпме кеше якты киләчәгебез өчен җанын кызганмаган. Миллионнарча корбаннар бәрабәренә килде Җиңү көне ...

Җиңү! Дүрт хәрефле шушы кечкенә генә сүз бихисап хатирәләр уята, безнең уйларыбызны канлы сугыш елларына алып китә.

Бөек Җиңүнең 70 еллыгы якынлашкан бу көннәрдә мин сугышта катнашкан авылдашларым турында мәгълүматлар туплый башладым . Әмма бу эш җиңелләрдән булып чыкмады. Чөнки ветераннар инде вафат, ә балаларының күпчелеге еракларда яши,туган авылда нәсел җепләре өзелгәннәре дә байтак.Ни кызганыч, ветеран сугышчыларыбыз турында балаларының күбесе бернинди мәгълүмат та бирә алмый, фоторәсемнәр дә сакланмаган, орден-медальләрнең дә бик азы гына исән калган.

Сүзем авылдашым, ветеран Гата Мөхәммәтша улы Мөхәммәтшин турында. Гата Мөхәммәтша улы Мөхәммәтшин 1923нче елда Норма авылында туган. Әти-әнисе Гөлсем апа белән Мөхәммәтша абзый – колхозчылар. Гаиләдә алты бала үсәләр. Көйле генә барган тормышны сугыш бүлә. Сугыш башланган чакта Гата абыйга 17 яшь була . Олы абыйлары сугышның беренче елында ук алына.

18 яше тулуга, 1942нче елның мартында Гата абыйны сугышка алалар. Ул Сталинград фронтына эләгә. Биредә барган сугышның нинди дәһшәтле булганлыгын без кинолардан карап һәм китаплардан укып беләбез. 1942 елның җәендә немецлар, совет—герман фронтының көньяк өлкәсендә зур көчләр туплап, июль уртасында Дон елгасы борылышына чыгалар, Идел буена һәм Кавказга бәреп керү куркынычы тудыралар. 17 июльдә икенче бөтен дөнья сугышының бөек бер вакыйгасы  Сталинград сугышының оборона чоры башлана.

Шул ук елның маенда Көньяк-Көнбатыш фронтка килгән 147 нче укчы дивизия 62 нче армия составына керә. 12 июльдә Сталинград фронты төзелә һәм дивизия Донның зур борылышындагы Суровикино районында сакка баса. Ул үз участогын 7 августка кадәр саклый, ләкин, ярдәмгә килүче булмагач, камалышта кала. 62 нче армия штабыннан әмер алганнан соң гына дивизия сугышчылары төркем-төркем булып камалыштан чыгалар. Аларның батырлыгы лаеклы бәя ала. 4 мең кешене командование хөкүмәт бүләкләренә тәкъдим итә. 27 кеше Советлар Союзы Герое исемен ала 1942 елның 19 ноябрендә Кызыл Армия Сталинград янында зур һөҗүмгә күчә. Ул дошманның 22 дивизиясен камап алып юк итү белән тәмамлана. Әлеге бик зур җиңү Бөек Ватан сугышында тамырдан борылыш башлангычы була, СССР җиреннән дошманны күпләп куып чыгаруга китерә.

Сталинград өчен барган сугышларда яраланып, Гата абый госпитальгә эләгә. Госпитальдә ике ай дәваланганнан соң, немец илбасарларыын илдән куар өчен 1943нче елда ул яңадан ут эченә керә.!943нче елның азагында , яралы иптәшен коткарган чакта, Гата абый әсирлеккә эләгә.Әсирлектә ул бер елга якын була. Шушы вакытта авылга аның сугышта һәлак булуы турында хәбәр килә. Сугыш бетәр алдыннан гына аларны тоткынлыктан азат итәләр. Ул хәрби хезмәтен дәвам итә. Туган авылына ул 1947нче елда гына әйләнеп кайта. Абыйсы яу кырында гомерлеккә ятып кала. Гата абыйга “Сталинград оборонасы өчен” медале бирелә.



hello_html_777cdae2.jpg

Сугыштан кайтканнан соң , Гата абый Зәйтүнә апа белән тормыш корып җибәрә. Тырыш гаилә авылдагы бер эштән дә курыкмый. Гомерләрен колхоз эшенә багышлый алар. Бу гаилә 7 бала үстерә. Балалары бүгенге көндә илебезнең төрле төбәкләрендә яшиләр. Кызганычка каршы , төп нигездә инде бүген беркем дә юк. Гата абый белән Зәйтүнә апа гомер иткән нигез бүген шул чор истәлекләрен хәтергә төшереп, моңаеп утыра.

Гата абыйның Хөкүмәт тарафыннан бирелгән бүләкләре:

- “50 лет Вооруженных Сил СССР» медале

-«20 лет Победы в ВОВ» медале

-«25 лет Победы в ВОВ» медале

-«30 лет Победы в ВОВ» медале

hello_html_m47dcd908.jpg













































hello_html_m347f6bc0.jpg





























Краткое описание документа:

Сүзем авылдашым, ветеран Гата Мөхәммәтша улы Мөхәммәтшин турында. Гата Мөхәммәтша улы Мөхәммәтшин 1923нче елда Норма авылында туган. Әти-әнисе  Гөлсем апа белән Мөхәммәтша абзый – колхозчылар. Гаиләдә алты бала үсәләр. Көйле генә барган тормышны сугыш бүлә. Сугыш башланган чакта Гата абыйга 17 яшь була . Олы абыйлары сугышның беренче елында ук алына.

18 яше тулуга, 1942нче елның мартында Гата абыйны сугышка алалар. Ул Сталинград фронтына эләгә. Биредә барган сугышның нинди дәһшәтле булганлыгын без кинолардан карап һәм китаплардан укып беләбез. 1942 елның җәендә немецлар, совет—герман фронтының көньяк өлкәсендә зур көчләр туплап, июль уртасында Дон елгасы борылышына чыгалар, Идел буена һәм Кавказга бәреп керү куркынычы тудыралар. 17 июльдә икенче бөтен дөнья сугышының бөек бер вакыйгасы  Сталинград сугышының оборона чоры башлана.

Шул ук елның маенда Көньяк-Көнбатыш фронтка килгән 147 нче укчы дивизия 62 нче армия составына керә. 12 июльдә Сталинград фронты төзелә һәм дивизия Донның зур борылышындагы Суровикино районында сакка баса. Ул үз участогын 7 августка кадәр саклый, ләкин, ярдәмгә килүче булмагач, камалышта кала. 62 нче армия штабыннан әмер алганнан соң гына дивизия сугышчылары төркем-төркем булып камалыштан чыгалар. Аларның батырлыгы лаеклы бәя ала. 4 мең кешене командование хөкүмәт бүләкләренә тәкъдим итә. 27 кеше Советлар Союзы Герое исемен ала 1942 елның 19 ноябрендәКызыл Армия Сталинград янында зур һөҗүмгә күчә. Ул дошманның 22 дивизиясен камап алып юк итү белән тәмамлана. Әлеге бик зур җиңү Бөек Ватан сугышында тамырдан борылыш башлангычы була, СССР җиреннән дошманны күпләп куып чыгаруга китерә.

 

Сталинград өчен барган сугышларда яраланып, Гата абый госпитальгә эләгә. Госпитальдә ике ай дәваланганнан соң, немец илбасарларыын илдән куар өчен 1943нче елда ул яңадан ут эченә керә.!943нче елның азагында , яралы иптәшен коткарган чакта, Гата абый әсирлеккә эләгә.Әсирлектә ул бер елга якын була. Шушы вакытта авылга аның сугышта һәлак булуы турында хәбәр килә. Сугыш бетәр алдыннан гына аларны тоткынлыктан азат итәләр. Ул хәрби хезмәтен дәвам итә. Туган авылына ул 1947нче елда гына әйләнеп кайта. Абыйсы яу кырында гомерлеккә ятып кала. Гата абыйга “Сталинград оборонасы өчен” медале бирелә.

Общая информация

Номер материала: 171001

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Роль педагога в реализации концепции патриотического воспитания школьников в образовательном процессе в свете ФГОС»
Курс повышения квалификации «Использование игр в развитии и обучении»
Курс «Сопровождение детского отдыха. Школа вожатых»
Курс повышения квалификации «Сопровождение детского отдыха: от вожатого до руководителя детского лагеря»
Курс повышения квалификации «Психолого-педагогические аспекты инклюзивного образования в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Средства педагогического оценивания и мониторинга в работе учителя в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Мотивация учебной деятельности в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Современный переговорный процесс в практике образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Содержательные аспекты профессионального и личностного развития педагогических работников в рамках реализации профессионального стандарта»
Курс повышения квалификации «Система работы специалистов ОО по подготовке учащихся старших классов к сдаче экзаменов»
Курс повышения квалификации «Основы педагогического дизайна»
Курс повышения квалификации «Организация и проведение культурно-досуговых мероприятий в соответствии с ФГОС НОО»
Курс повышения квалификации «Методы интерактивного обучения»
Курс повышения квалификации «Современные тенденции цифровизации образования»
Курс повышения квалификации «Инструменты и методы воспитания российской гражданской идентичности согласно ФГОС»
Оставьте свой комментарий
Для того чтобы задавать вопросы нужно авторизироватся.
Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.