Инфоурок / Другое / Конспекты / Урок башкирского языка (5 класс)

Урок башкирского языка (5 класс)


Напоминаем, что в соответствии с профстандартом педагога (утверждён Приказом Минтруда России), если у Вас нет соответствующего преподаваемому предмету образования, то Вам необходимо пройти профессиональную переподготовку по профилю педагогической деятельности. Сделать это Вы можете дистанционно на сайте проекта "Инфоурок" и получить диплом с присвоением квалификации уже через 2 месяца!

Только сейчас действует СКИДКА 50% для всех педагогов на все 184 курса профессиональной переподготовки! Доступна рассрочка с первым взносом всего 10%, при этом цена курса не увеличивается из-за использования рассрочки!

ВЫБРАТЬ КУРС И ПОДАТЬ ЗАЯВКУ
библиотека
материалов

Башҡортостан Республикаһының Тәтешле районы

Үрге Тәтешле 1-се һанлы урта дөйөм белем биреү мәктәбе

муниципаль дөйөм белем биреү бюджет учреждениеһы









Мостай Кәрим. Сыйырсыҡ балаһы.












Әҙерләне: башҡорт теле һәм әҙәбиәте

уҡытыусыһы: Әүхәҙиева А.Һ.













Үрге Тәтешле – 2014


5 класс, дәреслек авторҙары:В.И.Хажин, Ә.Х.Вилданов, 43-сө бит.

Тема: Мостай Кәрим.Сыйырсыҡ балаһы.

Маҡсат:

1) хикәйәнең йөкмәткеһен үҙләштереү, һөйләргә өйрәтеү.

2) уҡыусыларҙың телмәрен үҫтереү.

3) ҡоштарға һаҡсыл ҡараш, һөйөү тәрбиәләү.

Йыһазландырыу: М. Кәрим портреты,китаптар күргәҙмәһе, ҡоштар һүрәте,проектор.

Дәрес барышы.

1.Ойоштороу мәле.

- Һаумыһығыҙ. Хәйерле иртә.

-Дәрескә әҙерлек тураһында шиғырыбыҙҙы уҡып күрһәтәйек әле:

Ҡыңғырау шылтыраны,

Беҙ әҙербеҙ дәрескә.

Китап, дәфтәрҙәр алдыҡ,

Тотонайыҡ беҙ эшкә.

-Бөгөн нисәһе? Көндөң исемен беләһегеҙме?

-Һауа торошо нисек?

2. Яңы тема өҫтөндә эш.

1) Балалар, мин һеҙгә бер йомаҡ әйтәм, ә һеҙ уны сискәс бөгөн дәрестә нимә тураһында һөйләшербеҙ икән, әйтеп ҡарарһығыҙ яраймы.

Йомаҡ.

Ҡолға башында йорто,

Эсендә йәшәй йырсы. (Сыйырсыҡ)

Балалар әйткәс, проектор аша күрһәтелә.



Дәрес темаһын һәм маҡсатын әйтеү.

- Эйе, уҡыусылар, бөгөн беҙ күренекле яҙыусы М.Кәримдең яҡты иҫтәлегенә арнап, “Сыйырсыҡ балаһы” тигән хикәйәһе менән танышырбыҙ.

Уның йөкмәткеһен иҫегеҙҙә ҡалдырып, һорауҙарға яуап бирербеҙ.

2)Уҡытыусы М.Кәримдең биографияһы менән таныштыра.

М. Кәрим- күренекле шағир. Ошо октябрь айында уның тыуыуына 95 йәш тула. Хәҙерге ваҡытта ул вафат. Уның бик күп китаптары баҫтырылып сығарылған. (китаптар күргәҙмәһе).

Мостай Кәрим, ысын исеме Мостафа Сафа улы Кәримов 1919 йылдың 20 октябрендә хәҙерге Шишмә районының Келәш ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. 1941-се йылда Башҡорт Дәүләт университетының тел һәм әҙәбиәт факультетын тамамлай. Бөйөк Ватан һуғышы башланыу менән фронтҡа китә, һуғышта элемтә башлығы һәм артиллерия штабы башлығы булып хеҙмәт итә. Ҡаты йәрәхәтләнә: мина ярсығы күкрәгенә инеп, йөрәгенә саҡ ҡына барып етмәй ҡала.

Госпиталдә ятып дауаланып сыҡҡас, йәнә фронтҡа китә. Еңеү көнөнәсә фронт гәзиттәрендә хәбәрсе булып эшләй. Һуғыштан ҡайтып килгәс ижади һәм ижтимағи эшкә бирелә.

1930-сы йылдарҙа уҡ яҙа башлай: 1938-се йылда «Отряд ҡуҙғалды» тигән беренсе шиғыр йыйынтығы нәшер ителә; 1941-се йылда «Яҙғы тауыштар» тигән шиғыр китабы сыға. Барыhы 100-ҙән ашыу шиғриәт һәм проза китаптары, 10-дан ашыу пьесалары донъя күрә.

Мостай Кәримдең әҫәрҙәре бер нисә тиҫтә телдәргә тәржемә ителгән.

2005-се йылдың 21-се сентябрендә Өфөлә вафат була. Өфө мосолман зыяратында ерләнгән.

Иң билдәле әҫәрәре

Шиғриәт йыйынтыҡтары: «Ҡара һыуҙар», «Ҡайтыу», «Европа-Азия», «Заманалар», пьесалары: «Айгөл иле», «Ҡыҙ урлау», «Ай тотолған төндә», «Салауат. Өн ҡатыш ете төш», «Ташлама утты, Прометей!»

Повестары: «Беҙҙең өйҙөң йәме», «Өстаған», «Оҙон-оҙаҡ бала саҡ».

Маҡтаулы исемдәре һәм наградалары

Социалистик Хеҙмәт геройы (1979)

II дәрәжәләге «За заслуги перед Отечеством» ордены (2004 йылдың 9 ноябре)

III дәрәжәләге «За заслуги перед Отечеством» ордены (1995 йылдың 28 апреле)

2 Ленин ордены (1967, 1979)

I дәрәжәләге Ватан һуғышы ордены (1985)

II дәрәжәләге Ватан һуғышы ордены (1945)

Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ Ордены (1955, 1962)

Халыҡтар Дуҫлығы ордены (1984)

Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1944)

Почёт билдәһе ордены (1949)

РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшлеклеһе (1982)

БАССР-ҙың халыҡ шағиры (1963)

Башҡортостандың Фәнәр Академияһының почетлы академигы (1992)

1940 йылдан СССР яҙыусылар союзы ағзаһы

Әҙәбиәт һәм сәнғәт өлкәһендәге М.А. Шолохов исемендәге халыҡ-ара премия

Мостай Кәрим исемен Башҡортостан республикаhының Милли Йәштәр театры йөрөтә. Шулай уҡ Өфөләге бер урамға Мостай Кәрим исеме бирелгән.

Мостай Кәримгә һәйкәл.

3) Дәфтәргә яҙыу: Мостай Кәрим.

(1919- 2005), билдәле әҫәрҙәр.

(Физминут)

3. Йөкмәткеһен үҙләштереү буйынса эш:

а) Һырғауыл- ҡолға

тыйнаҡлы- әҙәпле,скромный

һармаҡ- аҡылһыҙ,глупый

болдор- крыльцо

кәртә- изгородь

йылдам- шустрый

шуҡ- непослушный

сөйөү- ырғытыу, подкидывать

боҫоу- спрятаться

б) Тексты уҡытыусының тасуири уҡыуы.

в) Һорауҙарға яуап алыу:

- был хикәйәлә кем тураһында һүҙ бара?

- Әлфиә насар ҡыҙмы? Ул ни өсөн сыйырсыҡ балаһының осоп төшөүен теләй?

- һеҙ Әлфиәнең ҡылығын хуплайһығыҙмы? Уның урынында һеҙ нимә эшләр инегеҙ?

а) ала бесәй менән Әлфиәнең ҡылығын сағыштырығыҙ. Айырма бармы?

- сыйырсыҡ балаларына характеристика бирегеҙ. Бишенсе сыйырсыҡ балаһы тураһында китаптан табып уҡып күрһәтегеҙ.

- инә сыйырсыҡ , Әлфиәнең ҡулында балаһын күргәс ,ни эшләй? (таптырып уҡытыу)

- Әлфиәнең әсәһе ҡошсоҡто күргәс, нимә тип әйтә? (44- се бит, ролдәргә бүлеп уҡытыу).

- Әлфиә ниндәй төш күрә?

Сыйырсыҡ менән уның ҡошсоғо һеҙгә йәл булдымы? Ҡоштарға ниндәй ярҙам күрһәтеп була?

Һығымта: ҡоштарҙы һаҡларға, уларға ярҙам итергә, ашатырға, оялар яһарға кәрәк. Ҡош ояларын туҙҙырырға, уларҙың балаларына тейергә ярамай.

- 43- сө бит, 3- сө абзацты күҙ менән генә уҡыу, шыбырлап уҡыу, хор менән уҡыу.

- Ниндәй бүлектәргә бүлеп була? Исем бирегеҙ.

4. Дәресте йомғаҡлау.

- Был дәрестә нимә белдегеҙ?

- Мостай Кәрим тураһында нимә белдегеҙ?

- Хикәйә һеҙгә оҡшанымы? Ул нимәгә өйрәтә?

- Баһалау.

Өйгә эш: Әлфиәгә ҡылыҡһырама яҙып килегеҙ.






































Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение средняя общеобразовательная школа №1 с. Верхние Татышлы МР Татышлинский район Республики Башкортостан





Конкурс на лучшую методическую разработку, посвященную 95-летию народного поэта Республики Башкортостан Мустая Карима





Тема урока: Мустай Карим рассказ «Скворчонок»















Подготовила: учитель башкирского языка и литературы Авхадиева А.Х.













Верхние Татышлы - 2014 год



5 класс

Тема: Мостай Кәрим. Ап-аҡ мөғжизә (Ғүмерем миҙгелдәре китабынан)

Маҡсат:

1) хикәйәнең йөкмәткеһен үҙләштереү, һөйләргә өйрәтеү.

2) уҡыусыларҙың телмәрен үҫтереү, характеристика төҙөргә өйрәтеү.

3) Әсәйҙәргә, инәйҙәргә ҡарата һаҡсыл ҡараш, һөйөү тәрбиәләү.

Йыһазландырыу: М. Кәрим портреты,китаптар күргәҙмәһе, ҡоштар һүрәте,проектор.

Дәрес барышы.

1.Ойоштороу мәле.

- Һаумыһығыҙ. Хәйерле иртә.

-Дәрескә әҙерлек тураһында шиғырыбыҙҙы уҡып күрһәтәйек әле:

Ҡыңғырау шылтыраны,

Беҙ әҙербеҙ дәрескә.

Китап, дәфтәрҙәр алдыҡ,

Тотонайыҡ беҙ эшкә.

-Бөгөн нисәһе? Көндөң исемен беләһегеҙме?

-Һауа торошо нисек?

2. Яңы тема өҫтөндә эш.

Дәрес темаһын һәм маҡсатын әйтеү.

- Эйе, уҡыусылар, бөгөн беҙ күренекле яҙыусы М.Кәримдең яҡты иҫтәлегенә арнап, “Ап-аҡ мөғжизә” тигән хикәйәһе менән танышырбыҙ.

Уның йөкмәткеһен иҫегеҙҙә ҡалдырып, һорауҙарға яуап бирербеҙ.

2)Уҡытыусы М.Кәримдең биографияһы менән таныштыра, белгәндәрҙе дөйөмләштерә.

М. Кәрим- күренекле шағир.

Мостай Кәрим, ысын исеме Мостафа Сафа улы Кәримов 1919 йылдың 20 октябрендә хәҙерге Шишмә районының Келәш ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. 1941-се йылда Башҡорт Дәүләт университетының тел һәм әҙәбиәт факультетын тамамлай. Бөйөк Ватан һуғышы башланыу менән фронтҡа китә, һуғышта элемтә башлығы һәм артиллерия штабы башлығы булып хеҙмәт итә. Ҡаты йәрәхәтләнә: мина ярсығы күкрәгенә инеп, йөрәгенә саҡ ҡына барып етмәй ҡала.

Госпиталдә ятып дауаланып сыҡҡас, йәнә фронтҡа китә. Еңеү көнөнәсә фронт гәзиттәрендә хәбәрсе булып эшләй. Һуғыштан ҡайтып килгәс ижади һәм ижтимағи эшкә бирелә.

1930-сы йылдарҙа уҡ яҙа башлай: 1938-се йылда «Отряд ҡуҙғалды» тигән беренсе шиғыр йыйынтығы нәшер ителә; 1941-се йылда «Яҙғы тауыштар» тигән шиғыр китабы сыға. Барыhы 100-ҙән ашыу шиғриәт һәм проза китаптары, 10-дан ашыу пьесалары донъя күрә.

Мостай Кәримдең әҫәрҙәре бер нисә тиҫтә телдәргә тәржемә ителгән.

2005-се йылдың 21-се сентябрендә Өфөлә вафат була. Өфө мосолман зыяратында ерләнгән.

Иң билдәле әҫәрәре

Шиғриәт йыйынтыҡтары: «Ҡара һыуҙар», «Ҡайтыу», «Европа-Азия», «Заманалар», пьесалары: «Айгөл иле», «Ҡыҙ урлау», «Ай тотолған төндә», «Салауат. Өн ҡатыш ете төш», «Ташлама утты, Прометей!»

Повестары: «Беҙҙең өйҙөң йәме», «Өстаған», «Оҙон-оҙаҡ бала саҡ».

3. Һүҙлек эше. Әҫәрҙе уҡыу, сылбырлы уҡыу. Һорауҙарға яуаптар биреү.

4. (Физминут)

5. Әҙәбиәт дәфтәрҙәрҙә эш.

6.Өйгә эш. Аҡсалға характеристика бирергә.



Общая информация

Номер материала: ДВ-198136


Очень низкие цены на курсы переподготовки от Московского учебного центра для педагогов

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 60% скидки (только до конца зимы) при обучении на курсах профессиональной переподготовки (124 курса на выбор).

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: KURSY.ORG

Похожие материалы

Только до конца зимы! Скидка 60% для педагогов на ДИПЛОМЫ от Столичного учебного центра!

Курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации от 1 400 руб.
Для выбора курса воспользуйтесь удобным поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВЫ).

Московские документы для аттестации: KURSY.ORG


Вам будут интересны эти курсы:

Курс «Мерчендайзинг»
Курс профессиональной переподготовки «Управление персоналом и оформление трудовых отношений»
Курс повышения квалификации «Формирование компетенций межкультурной коммуникации в условиях реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Клиническая психология: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «История и философия науки в условиях реализации ФГОС ВО»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС технических направлений подготовки»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности экономиста-аналитика производственно-хозяйственной деятельности организации»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности по подбору и оценке персонала (рекрутинг)»
Курс профессиональной переподготовки «Организация маркетинга в туризме»
Курс повышения квалификации «Финансы предприятия: актуальные аспекты в оценке стоимости бизнеса»
Курс профессиональной переподготовки «Корпоративная культура как фактор эффективности современной организации»
Курс профессиональной переподготовки «Метрология, стандартизация и сертификация»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности по водоотведению и очистке сточных вод»
Курс профессиональной переподготовки «Теория и методика музейного дела и Охраны исторических памятников»
Курс профессиональной переподготовки «Организация маркетинговой деятельности»