Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Математика / Другие методич. материалы / Урок, "Бір айнымалысы бар сызықтық теңсіздікті шешу" (6класс)

Урок, "Бір айнымалысы бар сызықтық теңсіздікті шешу" (6класс)

  • Математика

Поделитесь материалом с коллегами:

Пән: Математика Күні:

Сабақ тақырыбы: Бір айнымалысы бар сызықтық теңсіздікті шешу.

Сабақ мақсаты:

Біліктілік: Оқушылардың білімін пысықтау, жүйелеу, тақырыпты меңгеру деңгейлерін анықтау.

Дамытушылық: Оқушыларды үнемі өз білімдерін қорытындылауға, пысықтауға, толықтырып отыруға тәрбиелеу, жеке жұмыс жасауға дағдыландыру, білімдерін тереңдету.

Тәрбиелік: Оқушылардың есте сақтау қабілеттерін дамыту, ұйымшылдыққа, шапшаңдыққа баулу

Сабақ көрнекілігі: Компьютер, интерактивті тақта.

Сабақ барысы: I. Ұйымдастыру кезеңі.

ІІ. Үй жұмысын тексеру.

ІІІ. Жаңа сабақ түсіндіру.

hello_html_m7ac9329c.gif; hello_html_m331d74ab.gif; hello_html_m478beb16.gif; hello_html_61962ae6.gif- бір айнымалысы бар теңсіздіктер.

hello_html_m1b799fb6.gifнемесе hello_html_m18716912.gif

  • Бір айнымалысы бар сызықтық теңсіздіктер. Мұндағы hello_html_m69a63124.gif - қандай да бір сандар. hello_html_m4f3a936b.gif- айнымалы, hello_html_58847f7b.gif - бос мүше.

Бір айнымалысы бар теңсіздіктің шешімі деп, айнымалының теңсіздікті тура санды теңсіздікке айналдыратын мәнін атайды.

Теңсіздікті шешу дегеніміз – оның барлық шешімдер жиынын табу немесе шешімдерінің болмайтынын дәлелдеу.

Шешімдері бірдей теңсіздіктер мәндес теңсіздіктер деп аталады. Шешімдері болмайтын теңсіздіктер де мәндес теңсіздіктер болып есептеледі.

Теңсіздіктерді шешуде теңсіздіктерді мәндес теңсіздіктерге түрлендіру пайдаланылады.

Теңсіздіктер мәндес теңсіздіктерге түрлендіріледі, егер:

  1. Қосылғыш теңсіздіктің бір жақ бөлігінен екінші жақ бөлігіне қарама-қарсы таңбамен көшірілсе;

  2. Теңсіздіктің екі жақ бөлігі де бір ғана оң санға көбейтілсе немесе бөлінсе;

Теңсіздіктің екі жақ бөлігінде бір ғана теріс санға көбейтіп немесе бөліп, сонымен бірге теңсіздік белгісі қарама-қарсы теңсіздік белгісіне өзгертілсе.

Бір айнымалысы бар сызықтық теңсіздікті шешу үшін:

  1. Теңсіздіктің анықталу аймағы өгермейтіндей етіп, оның бір жақ бөлігін немесе екі жақ бөлігін де теңбе-тең түрлендіріп, ықшамдау керек;

  2. Теңсіздіктегі белгісізі бар мүшелерді теңсіздіктің бір жақ бөлігіне, бос мүшелерді теңсіздіктің екінші жақ бөлігіне жинақтау керек;

  3. Теңсіздіктегі ұқсас мүшелерді біріктіру керек;

  4. Теңсіздіктің екі жағын да белгісіздің коэффициентіне (егер ол нөлге тең болмаса) бөлу керек;

  5. Теңсіздіктің шешімдерін тауып, қажет болса, оны сан аралығында белгілеу керек.

Бір айнымалысы бар сызықтық теңсіздікті шешуді қарастырайық. hello_html_m1b799fb6.gif теңсіздігіндегі:

  1. hello_html_m25646f4b.gifболса, теңсіздіктің шешімдері hello_html_4563024e.gif болады.

Оның сан аралығымен белгіленуі: hello_html_5386d4b7.gif

1 – мысал.

hello_html_m540bc118.gif

hello_html_503a6840.gif

hello_html_m69a8aa37.gif

hello_html_4ffd5008.gif

hello_html_686712eb.gif

Теңсіздіктің шешімдерінің жиыны 2саны қоса алынған 2-ден үлкен барлық сандардан құралады.

Теңсіздіктің шешімдер жиыны координаталық түзуде сәуле түрінде кескінделеді.

2




Жауабын hello_html_3fdd5d25.gif аралығы түрінде немесе hello_html_686712eb.gif теңсіздігі түрінде жазуға болады.

  1. hello_html_m266c99ef.gifболса, теңсіздіктің шешімдері hello_html_298af18.gifболады.

Оның сан аралығымен белгіленуі: hello_html_1eaf5695.gif

  1. hello_html_2c54cabd.gifжәне hello_html_67f0e6b9.gif болса, hello_html_m662f9f54.gif теңсіздігінің шешімдері болмайды. Себебі 0 саны кез келген оң саннан үлкен емес.

2 –мысал.

hello_html_m2a6d5851.gif

hello_html_m60545848.gif

hello_html_199e9ea7.gif

hello_html_24c240d6.gif

Жауабы. Шешімдері жоқ немесе hello_html_m6c410134.gif

  1. hello_html_2c54cabd.gifжәне hello_html_64f8101d.gif болса, hello_html_m662f9f54.gif теңсіздігі х-тің кез келген мәнінде тура теңсіздік болады. Себебі нөл саны кез келген теріс саннан hello_html_m6bf9261.gif үлкен. Сондықтан мұндай теңсіздіктің сансыз көп шешімдері бар.

3 – мысал.

hello_html_7bb724c1.gif

hello_html_2f6646f6.gif

hello_html_6c0f2248.gif

hello_html_711b7cec.gif

Жауабы: Сансыз көп шешімдері бар.

Есеп шығару. №1008 (ауызша),

1009 тақтары

  1. 9-2x>3

-2x>3-9

-2x>-6

x<3 Жауабы& -1,5; 2hello_html_11852162.gif

1010 тақтары

1)hello_html_m16a2779b.gif

3) hello_html_4593e38f.gif

5) hello_html_2357b433.gif

1011,1012, 1013 тақтары

Үйге тапсырма. №1009 жұптары

  1. 3x-5<7

3x<12

x<4 Жауабы: 1, 2, 3

1010, 1011,1012, 1013 жұптары


Оқушыларды бағалау.

Автор
Дата добавления 06.02.2016
Раздел Математика
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров116
Номер материала ДВ-423114
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх