Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Другое / Конспекты / Урок калмыцкого языка. "Тоолгч нерн".

Урок калмыцкого языка. "Тоолгч нерн".


  • Другое

Поделитесь материалом с коллегами:

Обобщение темы (6 класс)

Кичәлин төр: «Тоолгч нерн»

Күцл:

- тоолгч нернә туск медрл батлад, бичкдүдин кел ясрулҗ, то, хурһдын нер меддг медрлинь шүүҗ авлһн.

- оньг болн хурц ухаһинь өөдлүллһн.

- өвкнрин авъясиг дасҗ, цааранднь гүүдлүллһн.

Кичәлин дөңцлмүд: дегтр, компьютер

Кичәлин йовуд:


  1. Кичәлд белдллһн.

  2. Багшин болн сурµульчнрин күүндвр:

- Мендвт, күүкд!

- Теңгрин бәәдл эндр ямаран?

+ Эндр бүркг, салькта, цаста, үүлтә өдр.

- Ода ямаран җилин цаг?

+ Ода хавр.

- Яһҗ медвт?

+ Нарн халулна, цасн шулун хәәлнә, дулан салькн үләнә….

- Ода ямаран җил?

+ Ода үкр җил

- Эндр долан хоңгин ямаран өдр?

+ Эндр үлмҗ өдр

  1. Урдк кичәлмүдтән бидн тоолгч нерн гидг төр даславидн. Эн төрән эндр сәәнәр батлхмдн.

1. Дассан давтллһн.

- Эн ямаран то? (25)…

( Саглр кел)

25 (хөрн тавн)

2009 (хойр миңһн йисн)

1998 (миңһн йисн зун йирн нәәмн)

115 (зун арвн тавн)

47 (дөчн долан)

- Тоолгч нерн гисн юмб?

- Ямаран тоолгч нерн бәәнә?

- Ямаран сурврмудт хәрү өгнә?

Дассан давтллһн.

- Кема, умш эн тоос

Негн, хойр, һурвн, зун ( үндсн тоолгч нерн: кедү?- количественное )

- Эн ямаран тоолгч нерн?

- Ямаран сурврт хәрү өгнә?

Негдгч, тавдгч, хөрдгч, зурhaдгч (дара т.н.: кедүдгч?- порядковый )

- Эн ямаран тоолгч нерн?

- Ямаран сурврт хәрү өгнә?

Хойрта, арвта, тәвтә (нас медүлгч т.н.: кедүтә?- возрастное )

- Эн ямаран тоолгч нерн?

- Ямаран сурврт хәрү өгнә?

Һурвулн, дөрвүлн, арвулн ( цуглулгч т.н.: кедүлн? - собирательное )

- Эн ямаран тоолгч нерн?

- Ямаран сурврт хәрү өгнә?

Хошад, һурвад, зурһад, долад ( хувагч т.н.: кедүһәд? - разделительное )

- Эн ямаран тоолгч нерн?

- Ямаран сурврт хәрү өгнә?

Негхн, хойрхн, һурвхн, тавхн ( хасгч т.н.: кедүхн? - ограничительное )

- Эн ямаран тоолгч нерн?

- Ямаран сурврт хәрү өгнә?

1/3 һурвна нег хүв ( хүв медүлгч т.н.: кедү хүв? - дробное )

2/3 һурвна хойр хүв

- Кедү хүв? гидг сурврт хәрү өгнә.

- Эн ямаран тоолгч нерн?

4. Тодлҗ автн!

- Хальмг улс кезәнәс авн эсвин нерд олзлна. Эн олна эсвин элементмүдәр мана өвкнр бәәдл-җирһлдән керглдг бәәҗ. Зәрм тоолла мадн ода таньлдхувидн.

миңһн – тысяча

түмн – десять тысяч

бум – сто тысяч

сай – миллион

җува – миллиард

өрәл – половина

һурвна нег хүв – 1/3

һурвна хойр хүв – 2/3

хойр холван – вдвое

дөрв дәкҗ – вчетверо

Багшин ½г: эдниг девтртән бичҗ авад, тодлҗ автн.

5. Ода товчлхмн: Тоолгч нерн гисн юмб? (Кедү ? Кедүдгч? - гидг сурврт өгсн келлһнә хүв тоолгч нерн, гиҗ нерәднә)

6. Зәңгс тогтатн

Сурhулян, 6-гч, сурhульчнр, сәәнәр, классин, сурна.

Мана, сурhульчнр, класст, бәәнә, 20.

Ээҗ, Саврин, 72, наста.

Мана, тогтла, 1988 җилд, школ.

Лу, Цаhан, темдглгдлә, сарин, 25, Сар.

( Цаһан Сарин туск келвр- күүндвр)

Багшин үг:

Ода болхла, би таднла хамдан цаһан сарин тускар невчкн күүндхәр седҗәнәв.

Цаһан Сар - хальмг улсин хамгин ик чинртә байр. Цаһан Сар – хаврин байр.

Мана өвкнр ик кезәнәс нааран хальмг улсин авъясар эн өдриг даңгин темдглдг бәәҗ. Җилмүд җисәһәрн давад, җирһлиг зовлң дарад йовсн бийнь эн авъяс кезә чигн мартгддмн биш. Юңгад гихлә, әмтә-киитә хамгнь зуд, үвләс һарад, дулан хаврин кемд әрүл менд орҗахан медүлнә.

Багшин үг: ода болхла, цогц махн барлхмн.

7. Физминутк.

Негн, хойр, һурвн, дөрвн, тавн

Цуһар бидн тоолҗ чаднавидн

Һаран өмәрән кехмн

Альхан байртаһар

Ташхмн, ташхмн

Сурһулян сәәнәр дасхмн дасхмн.

8. Күүндвр (сурһульчнр хошадар һарад, күүнднә, күүндврт тоолгч нерн олзлна). Үлгүрнь:

- Чи кедүтәвч?

- Арвн негтәв.

- Кедү үүртәвч?

- Дөрвн үүртәв

- Эндр кедү кичәл болх?

- Эндр тавн кичәл болх

9. Дегтрәр өдллһн. 140 – гч дамшлһн , 66 - гч халх.

Багшин үг: умштн. Бичтн. Тоолгч нердиг олҗ автн.Тедниг татасар таттн. Ю медүлҗәхинь амн үгәр цәәлһтн.

Нәәмдгч классин көвүд – күүкд сәәнәр сурһуль сурна. Өвсн деер Дорҗ Бадм хойрхн үлдсн бәәҗ. Церн, Санҗ, Цаһан, Һәрә дөрвүлн зунаһа совхозд көдлцхәв.

10. «Жаңһр» давтхмн.

- Хальмг улс амар келгддг әвр ик урн үгин зөөртә, эврәннь цевр-цецн эпическ дуудан, туульсан болн тууæан хәәрлҗ хадһлад, түүндән дуран өгцхәнә. Болв теднәс хамгин дурта, хамгин ке сәәхн, үнн һол седклән тәвсн урн үгин баатр эпоснь «Жаңһр» болдмн. Эн эпосла сурµульчнр 3-гч классас авн экләд таньлдна. Тигәд мадн эндр эн зөөрән давтхмн. (Җаңһрин диилвр)

11. Кеедә өвгнә даалһвр.

- Хальмг улс эврәннь келндән эңкр хару. Хальмгин амн урн үгин заагт оньчта орм үлгүрмүд эзлнә. Үлгүрмүд – хальмг келнә мергн билгәс үүдсн, ухананнь эңкр сәәхн товчлмуд. Эн үлгүрмүдт тооолгч нерд бас харһна. (дуту то)

12. Саглр ээҗин тәәлвртә туульс.

- Тәәлвртә туульс хуучна цагас авн эндр өдр күртл хадһлгдсн болдг. Тәәлвртә туульст ямр нег юмн теҗгәр үзүлгдҗәнә.

13. Ода невчк ухаһан сергәхмн. Кроссворд тәәлхмн.

  1. Кичәлин аш.

Багшин үг: нә, тигәд кичәлдән дассан юман давтад авчкмн.

- Тоолгч нерн гисн юмб?

- Ямаран тоолгч нерд бәәнә?

- Ямаран хаврин байр темдлҗәңәвидн?

V. Темдгүд тәвлһн

VI. Герин даалһвр:

138 – гч дамшлһн.

Түрүләд үндсн, дарунь дара медүлгч, дарунь цуглулгч тоолгч нердтә зәңгc буулһҗ бичх.


3



Автор
Дата добавления 26.09.2016
Раздел Другое
Подраздел Конспекты
Просмотров83
Номер материала ДБ-214333
Получить свидетельство о публикации

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх