Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Биология / Рабочие программы / Урок по биологии на тему "Кенелер.Тіршілік ортасы, паразиттік тіршілік ету дағдысы"
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Биология

Урок по биологии на тему "Кенелер.Тіршілік ортасы, паразиттік тіршілік ету дағдысы"

библиотека
материалов

Байзақ ауданы, Сарыкемер ауылы,

Сарыкемер орта мектебінің биология пәні мұғалімі

Исакова Алтын Нұрадинқызы


«Халықтың кемеліне келіп, өркендеп өсуі

үшін ең алдымен азаттық пен білім қажет»

Шоқан Уәлиханов.


Сабақтың тақырыбы: Өрмекшітәрізділердің жалпы сипаттамасы және

көптүрлілігі.

Сhello_html_m70f98f89.jpgабақтың мақсаты: Оқушыларға өрмекшітәрізділердің құрылысын, тіршілік ортасын, көбеюін, көптүрлілігін үйрету.

Білімділік: Оқушылар өрмекшітәрізділердің негізгі ерекшеліктері туралы, ішкі және сыртқы құрылысы туралы білімін жетілдіреді.

Дамытушылық: Оқушылардың ойлау, сөйлеу, есте сақтау қабілеттерін арттыра отырып, өрмекшітәрізділердің алуантүрлілігімен таныстыру.

Тәрбиелік: Экологиялық тәрбие.

Сабақтың түрі: аралас сабақ.

Сабақтың типі: жаңа білім беру.

Сабақтың әдіс-тәсілдері: сұрақ-жауап, ойын, әңгімелеу, СТО бағдарламасы.

Сабақтың көрнекіліктері: Интерактивті тақта, слайдтар, кестелер, суреттер, стикерлер.

Күтілетін нәтиже: Өрмекшітәрізділер туралы біледі, логикалық ойлауы дамыған, зейінді тұлға қалыптасады.

Сабақтың барысы: 1.Ұйымдастыру кезеңі.

А) Оқушылармен сәлемдесіп, түгендеу.

Б) Оқушыларды топқа бөлу.

С) Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.

(Бір-біріне жылы лебіздерін білдіру)

2.Үй тапсырмасын тексеру. «Миға шабуыл»

*Шаянтәрізділердің құрылысының ерекшеліктері.

*Олар қалай қоректенеді?

*Шаянтәрізділердің тыныс алу мүшесі.

*Шаяндарды зерттейтін ғылым саласы.

*Шаянтәрізділер қалай көбейеді?

*Шаянтәрізділердің табиғаттағы маңызы қандай?

*Шаянтәрізділердің адам өміріндегі маңызы қандай?

3. Жаңа сабақ. «Құпия сурет»

Оқушылар оқулықтағы тақырыппен танысып болған соң, әр топқа суреттер таратылады.Құпия сурет бойынша бес сұрақ құрастырады.Бір- біріне сұрақтар беріп мағынасын ашады.Мұғалім көмектесіп отырады.

hello_html_m708ca02c.pnghello_html_53987fc5.pnghello_html_m6f31d8ed.png



1-топқа шаршылы өрмекшінің құрылысы

2 -топқа қарақұрттың суреті

3 -топқа құсжегіш өрмекшінің суреті


«Білгенге маржан» Өрмекшілер өрмекауды қалай тоқиды?

Аулауыш торды аналық өрмекші тоқиды.Өрмекші ең алдымен жуантық өрмектен көпбұрышты жақтау дайындап, одан аулауыш тордың тармақтарын созып, бірімен бірін түйістіру арқылы өрмекау жасап шығады.Ауға түскен қорегін өрмекші өрмекаудың ортасынан созылған хабаршы жіптің қимылынан сезеді.Өрмекауға түскен шыбын бұлқынған кезде хабаршы жіп тербеледі де, өрмекші жасырынып жатқан жерінен қорегіне қарай ұмтылады.

hello_html_m4f4714c7.png



«Алты қалпақ» әдісін пайлана отырып оқушылар:

Ақ (ақ бұлттар)- фактілер, цифрлар және мәліметтерді таза күйінде беру (Өрмекшітәрізділерге жалпы сипаттама)

Қызыл (от) – ішкі сезім, эмоция, сезінулер және интуицияны білдіру

(Адамды қарақұрт, бүйі шағып алғанда қандай күй кешеді?)

Қара (тұман)– негативті ойлау (Өрмекшітәріздестер қандай жағдайда зиян? Күресу шаралары).

Сары (күн)- оптимизмді, ашықтықты, позитивті және конструктивті ойлар, ұсыныстар (Өрмекшітәріздестердің табиғатқа тигізер пайдасы бар, өйткені.....)

Жасыл (дала) – жаңа идеялар ағымын тудыратын шығармашылық ойлар (Өрмекшітәріздестерге байланысты бес жолды өлең немесе оларға қатысты мақалдар айту)

Көк (аспан)– жоғары деңгейдегі жалпы көзқарастарды білдіреді, қорытындылайды (Өрмекшітәріздестердің табиғаттағы және адам өміріндегі маңызы).


«Буынаяқтыларды салыстыр»

Шаршылы өрмекші мен өзен шаянын салыстырып, айырмашылықтары мен ұқсастықтарын тауып кестені толтырады.

hello_html_7da7ec6d.pnghello_html_m3154814b.png


Шаршылы өрмекшінің

ерекшеліктері

Ұқсастықтары

Өзен шаянының

ерекшеліктері





Сергіту сәті. «Қара жорға» биін билеу



4.Сабақты қорытындылау. Кестені толтыру.


Буынаяқ- тылардың

өкілі

Құрылысы

Қоректенуі

Тыныс

алуы

Қан

айналымы

Тірш.

орта-

сы

Көбеюі

1.Шаршы-лы өрмекші

2.Қара- құрт

3.Құсже- гіш








5.Сабақты бекіту. «515» әдісі

Өрмекшітәріздестерге байланысты оқушылар 5 минуттың ішінде 15 термин сөздер немесе жаңа сөздер жазады. Мысалы:

Хитин.Баскөкірек.Құрсақ.Тұтқыаяқ.Күйісаяқ.Демтүтік.Сатанбез.

Мальпигий тамырлары.Түйінді жүйке жүйесі.Астың ішектен тыс қорытылуы.Нимфа.Аралас қуысты.Өкпе.


«БББ» әдісі. Оқушылар стикерге жазып, кестеге іледі.


Білемін

Білгім келеді

Білдім







6.Үйге тапсырма. Өрмекшітәрізділердің жалпы сипаттамасы және

көптүрлілігі.



7.Бағалау критерийіне сүйене отырып, оқушылар бағаланады.

Жеңімпаз топ анықталады.

Тақырыбы

Мақсаты

«2»

«3»

«4»

«5»

Өрмекшітәрізділердің жалпы сипаттамасы және көптүрлілігі.


Өрмекшітәрізділер-дің құрылысын, тіршілік

ортасын,көбеюін, көптүрлілігін, негізгі

ерекшеліктерін білу.

Өрмекшітәрізді-лер

туралы білмейді.

0 ұпай


Өрмекшітәрізді-лердің құрылысын біледі.

2-6 ұпай

Өрмекшітәрізділер-дің құрылысын, тіршілік

ортасын,көбеюін біледі.

7-10 ұпай

Өрмекші-тәрізділер-дің құрылы-сын, тіршілік

ортасын,

көбеюін, көптүрлі-лігін, негізгі

ерекше-ліктерін біледі

11-14 ұпай

















Байзақ ауданы, Сарыкемер ауылы,

Сарыкемер орта мектебінің биология пәні мұғалімі

Исакова Алтын Нұрадинқызы


«Адам егер ешкімді өз пәніне үйретпесе,

ол өз пәнін ешуақытта жете білмейді»

П.А.Капица.


Сабақтың тақырыбы: Кенелер.Тіршілік ортасы, паразиттік тіршілік ету дағдысы.Сыртқы құрылысының және мінез-құлығының ерекшеліктері.

Сабақтың мақсаты: Оқушыларға кенелердің құрылысын, тіршілік ортасын, көбеюін, көптүрлілігін үйрету.

Білімділік: Оқушылар кенелердің негізгі ерекшеліктері мен тарататын аурулары туралы, ішкі және сыртқы құрылысы туралы білімін жетілдіреді.

Дамытушылық: Оқушылардың ойлау, сөйлеу, есте сақтау қабілеттерін арттыра отырып, кенелерден сақтану жолдарымен таныстыру.

Тәрбиелік: Экологиялық тәрбие.

Сабақтың түрі: аралас сабақ.

Сабақтың типі: жаңа білім беру.

Сабақтың әдіс-тәсілдері: сұрақ-жауап, ойын, әңгімелеу, СТО бағдарламасы.

Сабақтың көрнекіліктері: Интерактивті тақта, слайдтар, кестелер, суреттер, стикерлер.

Күтілетін нәтиже: Кенелер туралы біледі, логикалық ойлауы дамыған, зейінді тұлға қалыптасады.

Сабақтың барысы: 1.Ұйымдастыру кезеңі.

А) Оқушылармен сәлемдесіп, түгендеу.

Б) Оқушыларды топқа бөлу.

С) Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.

(Бір-біріне жылы лебіздерін білдіру)

2.Үй тапсырмасын тексеру. «Кім шапшаң?»

*Өрмекшітәріздестердің сыртқы құрылысы қандай?

*Өрмекшітәріздестерге тән жүйе.

*Өрмекшітәріздестердің тыныс алу мүшесі.

*Өрмекшілер өрмекауды қалай тоқиды?

*Өрмекшілер қалай көбейеді?

*Өрмекшілердің табиғаттағы маңызы қандай?

*Өрмекшілердің адам өміріндегі маңызы қандай?

3. Жаңа сабақ. «Алтын балық»

Оқушылар оқулықтағы тақырыппен танысып болған соң, әр топтың бір мүшесі балыққа арналған аквариумда отырады.Әр топтан оқушылар тақырыпқа байланысты балыққа сұрақтар беріп, аквариумда отырған оқушы жауап береді.Мұғалім көмектесіп отырады.

«Мағынаны таны»

Оқушылар берілген ауруларды қай кенелер тарататынын тауып, дәптерлеріне жазады.


Энцефалит-

Пироплазмоз-

Әкаяқ-

Қышыма-

Беріш-


«Қызықты мәлімет»

Кене энцефалиті (encephalіtіs acarіnarum) – кене арқылы тарайтын, ми қабынуын және орталық жүйке қабынуын тудырып, орталық жүйке жүйесін қатты зақымдайтын, жедел өтетін жұқпалы ауру. Кейде Кене энцефалитін табиғи-ошақты тайгалық энцефалит, көктемгі-жаздық энцефалит деп те атайды.

Егер сіз жұмыста, демалыста, саяжайда болсаңыз, кене энцефалиті ауруын қоздырушы, тасымалдаушы кененің шағуы мүмкін екенін естен шығармағаныңыз жөн. Зақымдалу кезінен аурудың бірінші белгілерінің пайда болуы 3 күннен 15 күнге созылады. Аурудың белгілері: температура (дене қызуы) жоғарылайды, бұлшық еттер ауырады, жүрек айниды, ауру адам құса бастайды. Ауыр жағдайларда дененің жоғары бөліктері, иық пен мойынның салдануы мүмкін, бұл өз кезегінде мүгедектікке әкеліп соғады. Кенелердің белсенді түрде шыға бастауы мен шағуы ерте көктем — наурыз, сәуір айларынан басталып, күздің соңына дейін жалғасады. Алайда олардың көбеюі сәуір-маусым айларында байқалады және ауа райына байланысты болып келеді. Шағатын және қан соратындар — ұрғашы кенелер және олар вирусты өз ұрпақтарына қалдырады. Кенелер бастың шаш бөлігін, мойын, қолтықтың астын, шаптарын, дененің кез келген бөлігін ауыртпай шағады.


«Алты қалпақ» әдісін пайлана отырып оқушылар:

Ақ (ақ бұлттар)- фактілер, цифрлар және мәліметтерді таза күйінде беру (Кенелерге жалпы сипаттама)

Қызыл (от) – ішкі сезім, эмоция, сезінулер және интуицияны білдіру

(Адамды кене шағып алғанда қандай күй кешеді?)

Қара (тұман)– негативті ойлау (Кенелер қандай жағдайда зиян? Күресу шаралары).

Сары (күн)- оптимизмді, ашықтықты, позитивті және конструктивті ойлар, ұсыныстар ( Кенелерден күресуге болады, өйткені.....)

Жасыл (дала) – жаңа идеялар ағымын тудыратын шығармашылық ойлар (Кенелерге байланысты бес жолды өлең немесе оларға қатысты мақалдар айту)

Көк (аспан)– жоғары деңгейдегі жалпы көзқарастарды білдіреді, қорытындылайды (Кенелердің маңызы).

«Салыстыру»

Шаршылы өрмекші мен кенені салыстырып, айырмашылықтары мен ұқсастықтарын тауып кестені толтырады.

hello_html_7da7ec6d.pnghello_html_m37ce21d9.png


Шаршылы өрмекшінің

ерекшеліктері

Ұқсастықтары

Кененің

ерекшеліктері





Сергіту сәті. «Мен қандаймын»

Әр бала қолындағы доп арқылы өз қасиетін атайды.

Мысалы: Мен батылмын немесе мен шыншылмын т.с.с.


4.Сабақты қорытындылау. Кестені толтыру.


Буынаяқ- тылардың

өкілі

Құрылысы

Қоректенуі

Тыныс

алуы

Қан

айналымы

Тірш.

орта-

сы

Көбеюі

Кене








5.Сабақты бекіту. «Екі жұлдыз, бір тілек»

Оқушылар екі жақсы деп санаған пікірлер мен сұрақтарды айтады, ұнамаған бір пікірді қайта қарастыруын сұранады.


6.Үйге тапсырма. Кенелер.Тіршілік ортасы,паразиттік тіршілік ету дағдысы.

Кенеден сақтану жолдары туралы мәлімет жазып келу.


7.Бағалау критерийіне сүйене отырып, оқушылар бағаланады.

Жеңімпаз топ анықталады.

Тақырыбы

Мақсаты

«2»

«3»

«4»

«5»

Кенелер.Тіршілік ортасы, паразиттік тіршілік ету дағдысы.Сыртқы құрылысының және мінез-құлығының ерекшеліктері


Кенелердің құрылысын, тіршілік

ортасын,көбеюін, көптүрлілігін, тарататын ауруларын білу.

Кенелер

туралы білмейді.

0 ұпай


Кенелердің құрылысын біледі.

2-6 ұпай

Кенелердің құрылысын, тіршілік

ортасын,көбеюін біледі.

7-10 ұпай

Кенелер-

дің құрылы-сын, тіршілік

ортасын,

көбеюін, көптүрлі-лігін, негізгі

ерекше-ліктерін біледі

11-14 ұпай









Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Краткое описание документа:

Сабақтың тақырыбы: Кенелер.Тіршілік ортасы, паразиттік тіршілік ету дағдысы.Сыртқы құрылысының және мінез-құлығының ерекшеліктері.

Сабақтың мақсаты: Оқушыларға кенелердің құрылысын, тіршілік ортасын,көбеюін, көптүрлілігін үйрету.

Білімділік: Оқушылар кенелердің негізгі ерекшеліктері мен тарататын аурулары туралы, ішкі және сыртқы құрылысы туралы білімін жетілдіреді.

Дамытушылық: Оқушылардың ойлау, сөйлеу, есте сақтау қабілеттерін арттыра отырып, кенелерден сақтану жолдарымен таныстыру.

Тәрбиелік: Экологиялық тәрбие.

Сабақтың түрі: аралас сабақ.

Сабақтың типі: жаңа білім беру.

Сабақтың әдіс-тәсілдері: сұрақ-жауап, ойын, әңгімелеу, СТО бағдарламасы.

Сабақтың көрнекіліктері: Интерактивті тақта, слайдтар, кестелер, суреттер, стикерлер.

Күтілетін нәтиже: Кенелер туралы біледі, логикалық ойлауы дамыған, зейінді тұлға қалыптасады.

Сабақтың барысы:1.Ұйымдастыру кезеңі.

А) Оқушылармен сәлемдесіп, түгендеу.

Б) Оқушыларды топқа бөлу.

С) Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.

(Бір-біріне жылы лебіздерін білдіру)


2.Үй тапсырмасын тексеру. «Кім шапшаң?»

*Өрмекшітәріздестердің сыртқы құрылысы қандай?

*Өрмекшітәріздестерге тән жүйе.

*Өрмекшітәріздестердің тыныс алу мүшесі.

*Өрмекшілер өрмекауды қалай тоқиды?

*Өрмекшілер қалай көбейеді?

*Өрмекшілердің табиғаттағы маңызы қандай?

*Өрмекшілердің адам өміріндегі маңызы қандай?


3. Жаңа сабақ. «Алтын балық»

Оқушылар оқулықтағы тақырыппен танысып болған соң, әр топтың бір мүшесі балыққа арналған аквариумда отырады.Әр топтан оқушылар тақырыпқа байланысты балыққа сұрақтар беріп, аквариумда отырған оқушы жауап береді.Мұғалім көмектесіп отырады.


«Мағынаны таны»

Оқушылар берілген ауруларды қай кенелер тарататынын тауып, дәптерлеріне жазады.

Энцефалит-

Пироплазмоз-

Әкаяқ-

Қышыма-

Беріш-


«Қызықты мәлімет»

Кене энцефалиті (encephalіtіs acarіnarum) – кене арқылы тарайтын, ми қабынуын және орталық жүйке қабынуын тудырып, орталық жүйке жүйесін қатты зақымдайтын, жедел өтетін жұқпалы ауру. Кейде Кене энцефалитін табиғи-ошақты тайгалық энцефалит, көктемгі-жаздық энцефалит деп те атайды.

Егер сіз жұмыста, демалыста, саяжайда болсаңыз, кене энцефалиті ауруын қоздырушы, тасымалдаушы кененің шағуы мүмкін екенін естен шығармағаныңыз жөн. Зақымдалу кезінен аурудың бірінші белгілерінің пайда болуы 3 күннен 15 күнге созылады. Аурудың белгілері: температура (дене қызуы) жоғарылайды, бұлшық еттер ауырады, жүрек айниды, ауру адам құса бастайды. Ауыр жағдайларда дененің жоғары бөліктері, иық пен мойынның салдануы мүмкін, бұл өз кезегінде мүгедектікке әкеліп соғады. Кенелердің белсенді түрде шыға бастауы мен шағуы ерте көктем — наурыз, сәуір айларынан басталып, күздің соңына дейін жалғасады. Алайда олардың көбеюі сәуір-маусым айларында байқалады және ауа райына байланысты болып келеді. Шағатын және қан соратындар — ұрғашы кенелер және олар вирусты өз ұрпақтарына қалдырады. Кенелер бастың шаш бөлігін, мойын, қолтықтың астын, шаптарын, дененің кез келген бөлігін ауыртпай шағады.


«Алты қалпақ» әдісін пайлана отырып оқушылар:

Ақ (ақ бұлттар)-фактілер, цифрлар және мәліметтерді таза күйінде беру (Кенелерге жалпы сипаттама)

Қызыл (от) – ішкі сезім, эмоция, сезінулер және интуицияны білдіру

(Адамды кене шағып алғанда қандай күй кешеді?)

Қара (тұман)– негативті ойлау (Кенелер қандай жағдайда зиян? Күресу шаралары).

Сары (күн)- оптимизмді, ашықтықты, позитивті және конструктивті ойлар,ұсыныстар ( Кенелерден күресуге болады, өйткені.....)

Жасыл (дала) – жаңа идеялар ағымын тудыратын шығармашылық ойлар (Кенелерге байланысты бес жолды өлең немесе оларға қатысты мақалдар айту)

Көк (аспан)– жоғары деңгейдегі жалпы көзқарастарды білдіреді, қорытындылайды (Кенелердің маңызы).


«Салыстыру»

Шаршылы өрмекші мен кенені салыстырып, айырмашылықтары мен ұқсастықтарын тауып кестені толтырады.

Шаршылы өрмекшінің

ерекшеліктері

Ұқсастықтары

Кененің

ерекшеліктері




Сергіту сәті. «Мен қандаймын?»

Әр бала қолындағы доп арқылы өз қасиетін атайды.

Мысалы: Мен батылмын немесе мен шыншылмын т.с.с.


4.Сабақты қорытындылау. Кестені толтыру.

Буынаяқтылардың

өкілі

Құрылысы

Қоректенуі

Тыныс

алуы

Қан

айналымы

Тірш.

орта-

сы

Көбеюі

Кене







5.Сабақты бекіту. «Екі жұлдыз, бір тілек»

Оқушылар екі жақсы деп санаған пікірлер мен сұрақтарды айтады, ұнамаған бір пікірді қайта қарастыруын сұранады.


6.Үйге тапсырма. Кенелер.Тіршілік ортасы,паразиттік тіршілік ету дағдысы.

Кенеден сақтану жолдары туралы мәлімет жазып келу.


7.Бағалау критерийіне сүйене отырып, оқушылар бағаланады.

Жеңімпаз топ анықталады.

Тақырыбы

Мақсаты

«2»

«3»

«4»

«5»

Кенелер.Тіршілік ортасы, паразиттік тіршілік ету дағдысы.Сыртқы құрылысының және мінез-құлығының ерекшеліктері

Кенелердің құрылысын, тіршілік

ортасын,көбеюін, көптүрлілігін, тарататын ауруларын білу.

Кенелер

туралы білмейді.

0-1 ұпай

Кенелердің құрылысын біледі.

2-6 ұпай

Кенелердің құрылысын, тіршілік

ортасын,көбеюін біледі.

7-10 ұпай

Кенелер-

дің құрылы-сын, тіршілік

ортасын,

көбеюін, көптүрлі-лігін, негізгі

ерекше-ліктерін біледі

11-14 ұпай

Автор
Дата добавления 17.10.2015
Раздел Биология
Подраздел Рабочие программы
Просмотров765
Номер материала ДВ-070240
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх