Инфоурок / Другое / Конспекты / Урок по методике преподавания марийского языка "Диктантын турло лиймыже"

Урок по методике преподавания марийского языка "Диктантын турло лиймыже"

Такого ещё не было!
Скидка 70% на курсы повышения квалификации

Количество мест со скидкой ограничено!
Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок"

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок" 20 мая 2016 г. бессрочно).


Список курсов, на которые распространяется скидка 70%:

Курсы повышения квалификации (144 часа, 1800 рублей):

Курсы повышения квалификации (108 часов, 1500 рублей):

Курсы повышения квалификации (72 часа, 1200 рублей):
библиотека
материалов

Теме: Диктантын турло лиймыже.

Урокын цельже:

1) туналтыш класслаште эртаралтше турло диктант ойыртем дене палдараш, диктантым эртарыме урокын кышкаржым шымлаш;

2) диктантым ойырен, урокым чын чонаш туныкташ, йылмым лывырташ;

3) шымлаш, турло диктантым практикыште кучылташ кумыландаш.

Кучылтмо материал: мультимедий, урокын презентацийже, диктант сборник, мутер.

Литератур:

1. Дмитриев С.Д. Шочмо йылмым туныктымаш. –Й.-Ола, 2005.

2. Сапаев В. Марий йылме методика. –Й.-Ола, 1989.

3. Кустарев В.А. Методика русского языкаю –М., Просвещение, 1982.

4. Львов М.Р., Горецкий А.Г., Сосновская О.В.. Методика преподавания русского языка. –М., Асадема, 2000.

5. Марий йылме программе. –Й.-Ола, 2001 ий.

6. Диктант сборник-влак.

п/п

Урокын кайымыже


Методический канаш

I

Организационный тат.

Уроклан чыланат ямде улына, туналына веле.

Ямде улмым тергаш

II

Эртымым ушештарымаш.

- Кодшо урокышто ме тендан дене орфографический упражненийын тÿрло лиймыж нерген кутырышна. Могай орфографичекий упражнений нерген каласен кертыда?

+

Мом мутер диктант маныт?

+

- Мутер диктантын нормыжо?

+ II классыште - 8-10 шомак, III – 10-12, IV классыште – 12-15

- Теве ме ойлена диктант, а мом диктант маныт?

+

- Чын, теве нине мутерлаште тыге возымо: Словарь русского языка под редакцией С.И. Ожегова: «Школьная письменная работа – записывание текста, произносимого учителем».

Толковый словарь русского языка под редакцией Т. Ф. Ефремовой

ДИКТАНТ диктант [диктант] м. Вид работы по обучению орфографии и пунктуации, состоящий в записывании текста под диктовку.

- Тыгеракын, диктант – туныктышын лудмыж почеш возымо паша.

- Каласаш кÿлеш, диктоватлаш турлынат лиеш.

Устно йодышлан вашмутым пуат.







Мутер гыч рушла лудаш, марла доскаште возымо

1-ше слайд



III

Теме ден цельым ойлымаш.

- Таче ме урокышто лач диктантын тÿрло лиймыж нерген урокышто кутырена. Урокын тÿн шонымашыже:

1) туналтыш класслаште эртаралтше турло диктант ойыртем дене палдараш, диктантым эртарыме урокын кышкаржым шымлаш;

2) диктантым ойырен, урокым чын чонаш туныкташ, йылмым лывырташ;

3) шымлаш, турло диктантым практикыште кучылташ кумыландаш.

Темым шымлаш мыланна тыгай литературым кучылтман.

2-шо слайд









3-шо слайд

IV

У темым умыландарымаш.

Орфографически чын возаш туныктымаште тÿрлö диктант-влак кугу суапым ыштат. Нуно ойлымо да возымо йылмым ваш кылдаш полшат.

-Программе почеш диктантым возымо нормыжо могай?

+

-Кузерак ме тидым аклышаш улына?

+

- Чын, программыште аклыме нормо чаткан возымо, тидым монгышто тетрадьыш конспектироватлен толыда, странице 54-55. Класс шот дене диктант текстын кугытшым да возымым аклыме нерген «Марий йылме да литература дене отметка нормышто» палемдыме, да тудым пашаште кучылташ темлена.

- Ты норма-влакым палдараш чыла школышто стендым сöрастараш кÿлеш. У норма дене тунемше-влакым веле огыл, тыгак нунын ача-аваштымат палдарыман. Йоча кажне классыште мом ыштен моштышаш, тудын деч могай шинчымашым йодаш туналыт, чылажымат тунам ончылгоч пален налыт.

- Диктант-влак турло лийыт:

Предупредительный

Объяснительный

Комментированный

Зрительный

Немой

Выборочный

Творческий

Негызлыман (с обоснованием)

Самодиктант

Наизусть тунеммым возымаш

Контрольный диктант

Ямдылыме (подготовленный)

«Шкем тергем»-самодиктант

Шке кумылан…


Контрольный диктант посна тема але раздел дене правил-влакым кузе умылымым тергаш эртаралтеш. Тыгодым тунемше-влаклан орфограммым огыт умылтаре, лончылымаш паша ок ышталт, йонгылыш-влакым огыт шижтаре.

Туныктышо шотан ден контрольный паша коклаште 5:1 але 6:1 соотношений лийшаш.

Контрольный диктанын текстшым ондак туныктышо пÿтынек йÿкын лудеш. Палыдыме орфограмман мут, ойсавыртыш уло гын, умылтарен пуыман. Диктоватлыме годым кажне посна предложенийым ончыч тÿрыс, вара 1-2 (кунамже 3) гана ужаш дене лудман. Предложений кужу гын, туныктышо тудым 3-4 мутан кылдалт шогышо ужаш дене диктоватла.

Текстым литературный норма почеш лудман. Мутлан: сад, йÿд, кид мутлаште д йÿкым m семын, ударенийдыме гласный дене пытыше мут-влакын мучашыштым (мÿндырнö, кÿдырчö) редуцироватлен каласыман.

Чыла возен пытарымеке, туныктышо пÿтынь текстым уэш вашкыде лудеш, а тунемше-влак возымыштым экскерат. Тылеч вара нуно шке пашаштым туныктышылан тергаш пуат.

Предуредительный диктант. Тудо кум шорынан. Икымшыже зрительный сынан лиеш. Тунам возышаш текст доскаш сералтеш. Орфограмм-влакым тÿшкан лончылен лектыт. Вара текст петыралтеш. Туныктышо ушештара, йоча-влак возат. Текст уэш почылтеш. Тунемше-шамыч шке серымыштым тергат; уло гын, йонгылышым тöрлат. Икманаш, текстым ончыч лончылат, вара возат

Кокымшыжо слуховой семын эртаралтеш. Текстым туныктышо ончыч тÿрыс, вара ужашын лудеш. Орфограмме-влак ончылгоч шижтаралтыт. Кече-кузе сайын умылтарет да лончылет гынат, слуховой предупредительный диктант зрительный дене тангастарымаште саадак шукырак йонгылышым пуа. Садлан предупредительный диктантын кок йöнжымат коклан ушаш пайдале. Тунам лийын кертшаш йонгылышым вознат, тыгак ойленат шижтарат. Диктантшымат ончыч слуховой семын тÿнгалыт, вара зрительный семын шуят; мöнгещлат ыштен ончыман.


Объяснительный диктант.. Ондак йоча-влак тунемме правил-влакым ушештарат. Возымо деч ончыч орфограмме-влакым огыт лончыло. Туныктышо почеш тунемше-шамыч предложенийым йÿкын ойлат да серат. Диктантым возен пытарымеке, йоча-влак тöрлатат, орфограмме-влакын сералтмыштым умылтарат. Ученик-влакын вийыштлан ÿшаныме годым веле объяснительный диктант эртаралтеш. Тудо контрольный диктант деч ончычсо сомыл семын аклалтеш.

Тыгеракын, монгешла, ончыч возат вара лончылат


Комментированный диктант. Тыште ойыртем икте веле: орфограмм-влакым туныктышо але тунемше лач возымо гутлаште умылтара, молан лач тыге, а вес семын огыл, сераш кÿлмым негызла. Ик йоча умылтара, весе – ешарен кертеш. Тыгай диктантын пайдаже кугу: орфографический йонгылыш-влак палынак шагалемыт.

Диктантым (але учебникысе упражненийым) комментироватлен возымо годым ик тунемше, верже гыч кынел шогалде, кажне мутым умылтарен сера. Молышт тудын комментироватлымыжым колыштын да терген возат. Саде тунемше комментироватлен ок керт але йонгылыш умылтара гын, весе полша. Южо предложенийыште чыла мутшымак умылтараш нимолан, возымаште нелылыкым ыштен кертше мут-влакым гына комментироватлыман, тыгай мутшым тунемше-влаклан шканыштак кычалыкташ кÿлеш, молан тыге возалтме нерген правилым каласыкташ уто огыл.

Комментироватлен возымашым первый класс гычак тÿнгалман. Ондак икмыняр жап туныктышо шке комментироватла, варарак чыла йоча тыге ышташ тунем шуэш. Комментироватлен возымашым урок мучко эртарыман огыл, ужашыжым гына (8-10 минут жапым) налман, урокын моло жапше вес пашалан кучылталтеш.

Выборочный диктант. Тунемше-шамыч темлыме текстым тÿрыс огыт сере. Нуно правиллан келшыше посна шомакым Але мут мужырым гына возат. Выборочный диктант шкенжым мо дене сула? Тудо жапым кугун аныкла: шагал жапыште шуко шомакым серыктен шуктена. Эшеже, кÿлеш орфограммым ойырен лукташ манын, тунемше шке шинчымашыжым шоктеш. Тетрадеш корным темен огыл, а столбик дене возыкташ пайдалырак. Тунам кажне столбик ик правиллан полеклалтеш. Столбик–влак тöр темалтышт манын, диктант текстым адаптироватлыман, икманаш – кажне столбикыште шомак ик нарак лийшаш.

Творческий диктант.

Творческий – пуымо орфограмман мут але ойсавыртыш-влакым кучылтын,шке семын изирак текстым возымаш.

Творческий диктант чын возаш туныктымо деч посна йоча-влакын кутырымо йылмыштым вияндаш полша.

Тудым тыге эртарат: тунемме правилалан келшыше мут-влакым туныктышо доскаш серен пуа. Нине мут-влакын значенийыштым да кузе возалтмыштым лончылымеке, нуным кучылтын, предложений-влакым чонат. Каласыме предложений кокла гыч эн келшышыжым, эн сайжым ойырен налыт. Возымо деч ончыч йонгылыш шижтарымаш пашам эртара.

Мутлан, почеш мутым моло мут деч посна возымым пенгыдемаш творческий диктантым эртарыме годым туныктышо доскаш тыгай мут-влакым серен пуа: ял гыч, корно дене, чодыра дек, пырня гай, куэрла вошт. Доскаш возымо почеш мут-влакым ончылнышт шогышо мут деч посна возаш кÿлмö нерген ушештарат Вара туныктышо П. Горбунцовын «Пÿнчер» сÿретшым ончыкта. Йоча-влак, доскаш возен ончыктымо мут-влакым пуртен, тыгайрак ойлымашым чонат (предложений-влак пеш кужу ынышт лий):

Йоча-влак ял гыч лектыч. Нуно корно дене ошкедат. Теве чодыра деке шуыч. Чодыраште пырня гай виящ пÿнчö-влак шогат. Умбалне ош куэр коеш. Куэрла вошт йоча-влак понгым поген лектыч.

Туныктышо тÿшкан чонымо ойлымашым диктоватла, тыгодым доскаш возен пуымо мут-влакым кагаз дене петыра. Возен шуктымеке, угыч почеш, да тунемше-влак шке возымыштым доскаште возымо дене тергат.

Творческий диктантым 2-шо класс гычак тÿнгалаш лиеш. Тунам тÿшкан чонгымо ойлымашым диктоватлыме почеш возат гын, умбакыже, кугурак классыште, диктоватлыме деч посна шкевуя возаш тÿнал кертыт.

Текстыште кÿчык предложениым кугемден але палемдыме мут-влакын формыштым вашталтыме шот денат творческий диктантым эртараш онгай. Тыгай паша-влакым икте кодде тергыман.Тунемше-шамыч текстыште ик грамматический формым весе дене вашталтат, мут-влакым алмаштен Але ешарен кертыт. Паша тыге радамлалтеш:

  1. Туныктышо предложенийыште кучылталтшаш шомакым Але мут мужырым доскаш воза.

  2. Тунемше-шамыч шомакын значейнижым да кузе возалтмыжым лончылат.

  3. Пырля кангашен, йоча-влак предложенийым чонгат. Эн сай, эн огай предложений ойырен налалтеш.

  4. Туныктышо диктоватла.

  5. Тунемше-шамыч серат.

Негызлыман (с обоснованием) диктант. Ученик диктоватлыме мутым возен, ончылгоч умылтара, вара веле сера. Тидыже тыге манме дене иктак: «Шомак кузе возалтшаш нерген ончыч сайын шоналте, вара гына сере». Мутлан, вÿд (II класс), школлан, корно (III класс), Ивукым ачаже мокталтыш (IV класс) пример-влаклан возен негызлымаш тыгай лийын кертеш: вÿдым – вÿд, школлан, корно, Ивукым (лÿм мут согласный дене пыта, вин.п.) мокталтыш (эрт.ж.,ед.ч.,III л.)

Самодиктант. Тудо мо дене пайдале? Лийын кертшаш йонгылыш-влак ончылгоч шижтаралтыт. Эн кÿкшö баллым налаш кажне йочан йöнжö лиеш. Туныктышо, мутлан, «Марий йылме» учебникысе ик предложенийым лудеш. Тунемше-шамыч орфограмме-влакым муыт,

Самодиктант – наизусть тунеммым шарнен возымаш. Тыгодым туныктышо текстым доскаш серен ямдыла. Йоча-влак текстыште мут возалтмым да знак шындымым ончат, возаш неле улшо мут-влакым лончылат. Тиддеч вара туныктышо доскаш возен пуымым кагаз дене петыра, да тунемше-влак наизусть тунеммыштым шарнен серат. Тыге сераш наизусть тунемме проза гыч ужашым налаш келша.

Эрыкан (свободный) диктант. Лудмо текстыште кÿлеш орфограмман предложений-влакым шарнен возымаш. Свободный диктант изложений деке чак шога, изложенийым возаш туныктымаште тунгалтыш паша, манаш лиеш.. Тудым тыге эртарат. Туныктышо текстым ондак тичмашнек лудын пуа. Йоча-влакын кузе умылымыштым палаш, икмыняр йодшым шынден, кÿчык беседым эртара. Тыгодым неле мут-влакым доскаш возен ончыкта. Тылеч вара свободный диктантым кузе возаш кÿлмö нерген шижтара:

- Мый тиде ойлымашым посна ужаш дене лудаш тÿнгалам, - манеш туныктышо. – Те сайын колыштся. Кажне ужашым ик гана веле лудам, а те умылымыда семын шарнен сераш туналыда.

Ондакше йоча-влак ойлымашын ужашыжым уэш лудаш йодыт, туге гынат тидым ыштыме ок кÿл, кузе умыленыт, кузе шарненыт, туге возышт. Вес ужашым утларак сайын колышт серат.

Текстын ик ужаш гыч вес ужашыш вончымо годым чылаштын серен шуктымыштым вучыман.

Возымыштым тергаш тунемше-влакын тетрадьыштым туныктышо пога да, вес урокышто экшык-влакым лончылен, тöрлатымаш пашам эртара.

Свободный диктантым 2-шо класс гыч возаш туналыт. Ончыч туныктышо ик предложений дене лудеш, варарак ойлымашым койын кугурак ужашлан шеледен возыкта. 3 – 4 класслаште тичмаш ойлымашымак лудмо почеш возаш тунемыт, тунам диктант изложенийым возымашке савырна.

- Эше могай диктант нерген каласкалаш лиеш?

+ немой, ямдылыме (подготовленный), взаимодиктант, фонодиктант.

+ кумыл почеш, обратный, графический.

Диктантыште ыштыме йонгылышым тöрлаташ шушаш урокын ужашыжым ойырыман. Тыгодым йоча-влакын возымаштышт икгай, типичный йонгылыш-влакым пÿтынь класс дене пырля лончылыман.


4-ше слайд


5-ше слайд














6-шо слайд
















7-ше слайд



















8-ше слайд

Увертарымаш















9-ше слайд

Увертарымаш








10-шо слайд




















11-ше слайд

Увертарымаш.







12-шо слайд



13-шо слайд

Увертарымаш











































14-ше слайд













































15-ше слайд

V

Темым иктешлымаш.

-Тыгеракын, тÿналтыш класслаште турлö диктантым эртараш лиеш да кÿлеш. Кудо диктантше тылада келшыш? Кузе шонеда, кудыжо куштылгырак?


VI

Аклымаш.

-Таче урокышто чыланат пеш активнын пашам ыштышда, кугу таум каласыман. Оценкым тыгайым шындаш лиеш:…


VII

Мöнгö паша.

-Мöнгыштö диктантым возымо уроклан конспектым возен толыда, могай диктантым, шке гыч ойыреда. Программе почеш диктантым аклыме нормо-влакым конспектироватледа, 54-55 странице.

16-шо слайд





БАШКОРТОСТАН РЕСПУБЛИКЫН

ОБРАЗОВАНИЙ МИНИСТЕРСТВЫЖЕ

КЫДАЛАШ ШИНЧЫМАШЫМ ПУЫШО КУГЫЖАНЫШ ТУНЫКТЫШ ТОНЕЖ

БЛАГОВЕЩЕНСКЫСЕ ПЕДАГОГИКА КОЛЛЕДЖ








Марий йылмым туныктымо методика дене

виш урокын конспектше




hello_html_2db8c237.gif








Туныктышо: Тойгильдина И.Г.








Благовещенск ола, 2009 ий





















































Диктант по желанию

Есть у русского языка одно очень страшное оружие – диктант. При этом слове у любого, даже самого благополучного ученика начинает учащенно биться сердце и сосать под ложечкой. Еще бы! Именно этой тяжелой артиллерией наши учителя проверяют на прочность крепость орфографической прочности учеников. Начиная с первого класса, они нещадно штурмуют детские редуты, отнюдь не всегда прочные и надежные, и обязательно находят в них бреши: что поделаешь, диктант – универсальное и беспощадное средство проверки грамотности в российской школе. Без него никуда.

Всем известен классический диктант, который часто называют то итоговым, то административным, то контрольным, когда дети записывают под диктовку текст. Каждый из нас прошел через это нелегкое испытание, и у каждого остались свои воспоминания о нем.
Зато мало кто знает, что видов диктанта гораздо больше, и что при разнообразной и творческой работе над диктантом у ребенка может поменяться само представление о нем.

Существуют разные виды диктантов: творческий, выборочный, свободный, - когда непосредственная диктовка совмещается с речевыми заданиями. Они вбирают в себя элементы сочинения или изложения и используются именно как речевые упражнения.

Я же на уроках пользуюсь еще одним видом диктанта – диктантом по желанию. Преимущество у этой формы работы перед остальными заключается в том, что давать его можно уже начиная с первого класса, а самое главное – он оставляет за ребенком право выбора показа работы учителю.

Только не подумайте, что диктант по желанию подразумевает под собой ситуацию: «Хочу – пишу, не хочу – не пишу». Писать детям приходится в любом случае. Другое дело – показывать учителю или нет.

Суть работы заключается в следующем. Учитель диктует классу какой-то текст или просто набор предложений на определенную тему. Текст повышенной трудности, в котором нет так называемых разгрузочных предложений. Все довольно трудные, соответственно теме.

Ученики записывают первое предложение. После его написания учитель представляет шкалу оценки данного предложения. Например, ноль ошибок – «5», пол-ошибки – одна ошибка – «4», до трех ошибок – «3», более трех ошибок – «2». Далее учитель спрашивает, кто из ребят готов сдать свои работы.

По условию диктанта, которые оговариваются в начале урока, от класса обязательно после каждого предложения на учительский стол должны отправиться две – три тетради, в зависимости от наполняемости класса.

Учитель с ходу проверяет работы, комментируя каждую орфограмму, встретившуюся в предложении, и ставит оценки. Затем диктуется второе предложение, третье и так весь текст.

За учениками остается право выбора добровольца. Показать работу ученик может только один раз, так что постепенно возможностей для «отсиживания» становится все меньше и меньше. Другое дело, что если ребенок не уверен в каком-то конкретном предложении, то, скорее всего, он его и не покажет учителю – выручит одноклассник, зато уже в следующем при наличии уверенности он может выручить какого-то еще, кто бы не хотел показывать свое предложение.

За урок, как правило, учитель опрашивает весь класс и всем ставит оценки. Ему остается только проследить, чтобы все ученики записали в итоге текст целикм и сами исправили свои ошибки. Но это он может сделать уже при проверке тетрадей.

Шкала оценки для каждого предложения своя, уникальная. Учитель объявляет ее непосредственно перед выбором добровольцев и оценивает их только соответственно данной шкале.

Особенность данной работы заключается в том, что диктант, не теряя всей своей серьезности и всех своих характерных черт, преподносится детям в форме некоторой игры по правилам. В итоге дети получают определенную свободу – а значит внутреннюю раскованность, но взамен обязуются выполнять возложенные на них обязанности.

Таким образом, меняются ролевые позиции учеников. Они становятся не безмолвными исполнителями воли учителя, которым необходимо пройти через все препятствия, расставленные составителями текста, а участниками некоторой игры, в которой у них есть право на выбор.

Немаловажным является то, что дети сразу узнают свои оценки, понимая, за что им их поставили и где конкретно они допустили ошибки.

Данный вид диктанта – еще одна форма сотрудничества между учеником и ребенком, еще один шаг к тому, чтобы ученик доверял учителю, предмету, школе и не боялся их.


Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 25 октября. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru

Общая информация

Номер материала: ДВ-437636

Похожие материалы