Инфоурок / Биология / Презентации / Урок презентация на тему "Өзен шаяны"

Урок презентация на тему "Өзен шаяны"

Курсы профессиональной переподготовки
124 курса

Выдаем дипломы установленного образца

Заочное обучение - на сайте «Инфоурок»
(в дипломе форма обучения не указывается)

Начало обучения: 22 ноября
(набор групп каждую неделю)

Лицензия на образовательную деятельность
(№5201 выдана ООО «Инфоурок» 20.05.2016)


Скидка 50%

от 13 800  6 900 руб. / 300 часов

от 17 800  8 900 руб. / 600 часов

Выберите квалификацию, которая должна быть указана в Вашем дипломе:
... и ещё 87 других квалификаций, которые Вы можете получить

Получите наградные документы сразу с 38 конкурсов за один орг.взнос: Подробнее ->>

библиотека
материалов
Орындаған: 7 – сынып оқушысы Кәрім Мариям Жетекшісі: география және биология...
Буынаяқтылар типі Шаянтектестер класы Өрмекшітәріздестер класы Бунақденелілер...
Шаянтәрізділерге жалпы сипаттама: Шаянтәрізділер  (лат. Crustacea) —  буынаяқ...
Құрсақ Баскөкірек Бұлардың денесі жеке бунақтардан құралған, әр бунағында жұп...
Шаянтәрізділер денесін жауып тұратын кутикулада сыртқы қаңқаның қызметін атқа...
Жақ аяқтары Көкірек аяқтары Құрсақ аяқтары Құйрық жүзбе қанаты Қысқыш аяқтары...
Ішек Бауыр Қарын Аналь тесігі Өңеш Ауыз Ас қорыту жүйесі Ас қорыту жүйесі жақ...
Екі жасыл без Жұтқыншақ үсті Жұтқыншақ асты Құрсақ жүйке тізбегі Жүйке жүйесі...
Шаянның қан айналымы:
Жыныс безі Жыныс жолы Копулативті түтік Жыныс жүйесі Шаянның дернәсілі Шаянтә...
 Өзен шаянының сыртқы құрылысын анықтап, суретін салу
Берілген суретті пайдалана отырып шаянның ішкі мүшелерінің атқаратын қызметін...
Сөзжұмбақ: Зәр шығару мүшесі (жасылбез) Дене бөлігі (баскөкірек) Шаянның даму...
Төмендегі тіркестерді пайдалана отырып, «Шаянтәрізділер» тақырыбына шағын мәт...
Қосымша мәліметтер: Даражыныстылар, айқындалған жыныс диморфизм тән. Аналықта...
16 1

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Орындаған: 7 – сынып оқушысы Кәрім Мариям Жетекшісі: география және биология
Описание слайда:

Орындаған: 7 – сынып оқушысы Кәрім Мариям Жетекшісі: география және биология пәндері мұғалімі Самарбаева Жаннат Халелқызы

№ слайда 2 Буынаяқтылар типі Шаянтектестер класы Өрмекшітәріздестер класы Бунақденелілер
Описание слайда:

Буынаяқтылар типі Шаянтектестер класы Өрмекшітәріздестер класы Бунақденелілер класы

№ слайда 3 Шаянтәрізділерге жалпы сипаттама: Шаянтәрізділер  (лат. Crustacea) —  буынаяқ
Описание слайда:

Шаянтәрізділерге жалпы сипаттама: Шаянтәрізділер  (лат. Crustacea) —  буынаяқтылардың  бір класы. Зерттеушілердің бір тобы шаянтәрізділер трилобиттерден, екіншілері буылтық құрттардан шыққан деген болжам жасайды. Бұлардың қазба қалдықтары кембрийден белгілі. Жер шарында кең тараған, негізінен тұщы су қоймаларында, теңіздерде кездеседі. 6 класс тармағы (желбезекаяқтылар,  цефалокаридалар, бақалшақты шаянтәрізділер,  жоғары сатыдағы   шаянтәрізділер,  максиллоподалар және  ремпедиялар), 30 мыңнан астам түрі белгілі. Олардың арасында бентосты, планктонды, паразитті және құрлықта тіршілік ететін түрлері бар. Құрлықта тіршілік ететін шаянтәрізділер ылғалды жерлерде, дымқыл ортада мекендейді және желбезекпен тыныс алады, осы белгілері олардың суда тіршілік ететін түрлерден шыққанын дәлелдейді. Шаянтәрізділер Жер шарында кең тараған. Тұщы су қоймаларында, теңіздерде, барлық мұхиттарда кездеседі. Ең майдасы  су бүргесі   Alonella, ұзындығы 0,25 мм. Денесінің ұзындығы 1 — 2 мм-ден 80 см-ге жетеді. Ең ірісі — жапон шаяны  (Macrocheіra kaempferі), оның құлашы 4 м болады. Ең ауыр шаян — Солтүстік Атлант омары  (Homarus amerіcanus), оның салмағы 20 кг.

№ слайда 4 Құрсақ Баскөкірек Бұлардың денесі жеке бунақтардан құралған, әр бунағында жұп
Описание слайда:

Құрсақ Баскөкірек Бұлардың денесі жеке бунақтардан құралған, әр бунағында жұп бунақ аяқтары болады (бірақ эвол. даму барысында кейбір аяқтарының жойылып кетуі мүмкін). Денесі 3 бөлімнен тұрады: бас, кеуде және құрсақ. Бас бөліміндегі бунақтардың саны тұрақты — акроннан және 4 бунақтан құралған, олардың 5 жұп өсінділері бар. Бірінші жұбы — антеннула, екіншісі — антенна, қалған үш жұбы қорегін ұстайтын және ұсақтайтын, түрі өзгерген аяқтары. Шаянтәрізділердің басында бір жұп күрделі немесе фасеттік көздері бар.

№ слайда 5 Шаянтәрізділер денесін жауып тұратын кутикулада сыртқы қаңқаның қызметін атқа
Описание слайда:

Шаянтәрізділер денесін жауып тұратын кутикулада сыртқы қаңқаның қызметін атқаратын хитин көп. Ол қорғаныш қызметін атқарады, бірақ екінші жағынан — үздіксіз өсуіне кедергі жасайды. Сондықтан шаянтәріздер түлеу арқылы өседі. Өзен шаяны

№ слайда 6 Жақ аяқтары Көкірек аяқтары Құрсақ аяқтары Құйрық жүзбе қанаты Қысқыш аяқтары
Описание слайда:

Жақ аяқтары Көкірек аяқтары Құрсақ аяқтары Құйрық жүзбе қанаты Қысқыш аяқтары Кеуде және құрсақ бунақтарының саны бірдей емес. Олардың көп жағдайда кеуде аяқтары жылжу, жүзу, құрғақ жерде жүру қызметін атқарады. Жоғары сатыдағы шаянтәрізділердің құрсақ аяқтары дамыған әрі қос бұтақты. Құрсағы көпқылтанды құрттардың пигидиіне (құрсақтың соңғы бөлімі) ұқсас тельсонмен (құрсағының соңғы бунағы) аяқталады.

№ слайда 7 Ішек Бауыр Қарын Аналь тесігі Өңеш Ауыз Ас қорыту жүйесі Ас қорыту жүйесі жақ
Описание слайда:

Ішек Бауыр Қарын Аналь тесігі Өңеш Ауыз Ас қорыту жүйесі Ас қорыту жүйесі жақсы жетілген.Ішегі ас үгітетін қарыннан және “бауырдан” құралып, ортаңғы ішекке ашылады. Бір клеткалы организмдермен, өлексемен, органикалық заттармен, көп клеткалы өсімдік және жануарлармен қоректенеді. Жүйке жүйесі мидан және құрсақ жүйке тізбегінен тұрады. Желбезектерімен, егер олар болмаса, бүкіл денесімен тыныс алады. Қан айналу жүйесі тұйық емес, жүрегі арқа жағында орналасқан. Сезім мүшелері жақсы жетілген, олар сезімтал талшықтар (рецепторлар) түрінде болады. Зәр шығару жүйесі екі жұп безді: антенналды және максиллярлы. Тепе-теңдік сақтау мүшесі — статоцист жақсы дамыған. Шаянтәрізділердің ұсақ түрлері негізгі зоопланктон массасын құрайтын болғандықтан, олар судағы организмдердің қоректік тізбегінде буын болып табылады. Шаянтәрізділер майшабақтардың қорегі, суды өлекселерден тазартады. Көпшілік түрлері (омар,  лангуста, креветкалар, т.б.) Дүние жүзінің көптеген елдерінде жоғарғы сапалы тағам ретінде пайдаланылады.

№ слайда 8 Екі жасыл без Жұтқыншақ үсті Жұтқыншақ асты Құрсақ жүйке тізбегі Жүйке жүйесі
Описание слайда:

Екі жасыл без Жұтқыншақ үсті Жұтқыншақ асты Құрсақ жүйке тізбегі Жүйке жүйесі Зәр шығару жүйесі

№ слайда 9 Шаянның қан айналымы:
Описание слайда:

Шаянның қан айналымы:

№ слайда 10 Жыныс безі Жыныс жолы Копулативті түтік Жыныс жүйесі Шаянның дернәсілі Шаянтә
Описание слайда:

Жыныс безі Жыныс жолы Копулативті түтік Жыныс жүйесі Шаянның дернәсілі Шаянтәрізділер көбінесе дара жыныстылар, тек мұртаяқтылар мен он аяқтыларда гермафродиттік кездеседі. Жынысты деформизм  айқын байқалады. Көпшілік тобына партеногенез тән, жұмыртқаларын суға тастайды. Шаянтәрізділер метаморфтық жолмен дамиды. Жұмыртқадан планктонды дернәсіл — науплиус шығып, ол метанауплиусқа (екінші дернәсілдік даму сатысы, бұл кезде кеуде және құрсақ бунақтары оқшауланып бөлінеді) айналады. Кейде бірінші дернәсілдік даму сатысы жұмыртқа қабығының астында өтеді, онда дернәсілдердің суға шығуы дамудың соңғы сатысында жүреді (мыс., крабтардың зоеа сатысы). Жұмыртқадан аналық организмге ұқсас кішкене дарабас шығып, түлек арқылы біртіндеп өседі.

№ слайда 11  Өзен шаянының сыртқы құрылысын анықтап, суретін салу
Описание слайда:

Өзен шаянының сыртқы құрылысын анықтап, суретін салу

№ слайда 12 Берілген суретті пайдалана отырып шаянның ішкі мүшелерінің атқаратын қызметін
Описание слайда:

Берілген суретті пайдалана отырып шаянның ішкі мүшелерінің атқаратын қызметіне сөйлем құраңыз. Кемінде бес мүшесінің қызметін толық жазылуын ескеріңіз.

№ слайда 13 Сөзжұмбақ: Зәр шығару мүшесі (жасылбез) Дене бөлігі (баскөкірек) Шаянның даму
Описание слайда:

Сөзжұмбақ: Зәр шығару мүшесі (жасылбез) Дене бөлігі (баскөкірек) Шаянның даму кезеңі (уылдырық) Қорегін аулау мерзімі (іңір) Қорғаныш мүшесі (қысқыштар) Тыныс алу мүшесі (желбезек) Шаянды ұстаған кезде пайдаланылатын жем (еліктіргіш) Дене бөлігі (құрсақ) 1                  2                    3                  4          5                    6                  7                    8            

№ слайда 14 Төмендегі тіркестерді пайдалана отырып, «Шаянтәрізділер» тақырыбына шағын мәт
Описание слайда:

Төмендегі тіркестерді пайдалана отырып, «Шаянтәрізділер» тақырыбына шағын мәтін құрыңыз: бентосты, планктонды, паразитті, құрлықта тіршілік ететін шаянтәрізділер, ылғалды жерлерде, дымқыл ортада, желбезекпен тыныс алады, суда тіршілік ететін түрлерден шыққаны, шаянтәрізділер кең тараған, тұщы су қоймаларында, теңіздерде, тағам ретінде қолданатын түрлері, барлық мұхиттарда.

№ слайда 15 Қосымша мәліметтер: Даражыныстылар, айқындалған жыныс диморфизм тән. Аналықта
Описание слайда:

Қосымша мәліметтер: Даражыныстылар, айқындалған жыныс диморфизм тән. Аналықтардың құрсағы бас кеудесiне қарағанда жалпақ, аталықтарының – жiңiшке. Көктемде аналық уылдырығын шашып, құрсақ аяқтарына бекiтедi. Тағам ретiнде қолданатын түрлерi теңiз шаяны, асшаяны, омар. Шаянтәрiздiлердiң ұсақ өкiлдерi суда зоопланктонды түзейдi. Дафния – тұщы су формасы (тармақталған мұртты шаян тәрiздiлер отряды) Денесi қосжақтаулы бақалшақта орналасқан. Бiр күрделi және бiр қарапайым көздерi және екi жұп мұртшалары бар. Балық зауыттарында дафнийлердi құнды балықтарды қоректендiру үшiн өсiредi. Циклоптар (ескекаяқты шаянтәрiздiлер отряды) бiрiншi жұп мұртшалары мен кеуде аяқтарның аяқшалар көмегiмен қозғалады. Бiр қарапайым көзi болады. Таспа құрттардың аралық иелерi болып табылады. Дафниялар, циклоптар, бүйiрмен жорғалаушылар – балықтар мен олардың шабақтарының қорегi. Есекқұрттар (теңаяқты шаянтәрiздiлер отряды) ылғалды топырақта мекендейдi. Жалпайған денесi болады. Кеуде мен құрсақ буындарында бiр жұп аяқтардан болады. Құрсақ аяқтарында тыныс алу мүшелерi бар. Саккулина – мұртаяқты шаян.

№ слайда 16
Описание слайда:

Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 22 ноября. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru


Общая информация

Номер материала: ДВ-536767
Курсы профессиональной переподготовки
124 курса

Выдаем дипломы установленного образца

Заочное обучение - на сайте «Инфоурок»
(в дипломе форма обучения не указывается)

Начало обучения: 22 ноября
(набор групп каждую неделю)

Лицензия на образовательную деятельность
(№5201 выдана ООО «Инфоурок» 20.05.2016)


Скидка 50%

от 13 800  6 900 руб. / 300 часов

от 17 800  8 900 руб. / 600 часов

Выберите квалификацию, которая должна быть указана в Вашем дипломе:
... и ещё 87 других квалификаций, которые Вы можете получить

Похожие материалы

Получите наградные документы сразу с 38 конкурсов за один орг.взнос: Подробнее ->>