Инфоурок / Иностранные языки / Другие методич. материалы / Урок беларускай мовы ў 5 класе па тэме

Урок беларускай мовы ў 5 класе па тэме

Напоминаем, что в соответствии с профстандартом педагога (утверждён Приказом Минтруда России), если у Вас нет соответствующего преподаваемому предмету образования, то Вам необходимо пройти профессиональную переподготовку по профилю педагогической деятельности. Сделать это Вы можете дистанционно на сайте проекта "Инфоурок" и получить диплом с присвоением квалификации уже через 2 месяца!

Только сейчас действует СКИДКА 50% для всех педагогов на все 111 курсов профессиональной переподготовки! Доступна рассрочка с первым взносом всего 10%, при этом цена курса не увеличивается из-за использования рассрочки!

ВЫБРАТЬ КУРС И ПОДАТЬ ЗАЯВКУ
библиотека
материалов

Правапіс галосных о, э, а


Мэта:

1. удасканальваць уменне вызначаць націскны склад у словах,

прымяняць правілы вымаўлення і напісання галосных о, э, а ў

спрадвечна беларускіх і запазычаных словах;

  1. ствараць умовы для развіцця ўмення пераўтвараць вучэбную

інфармацыю ( састаўляць апорныя схемы);

3. выхоўваць у навучэнцаў упэўненасць у сваіх сілах.

1. Арганізацыйны момант.

2. Пастаноўка мэты і актуалізацыя ведаў.

У беларускай мове 32 літары : 10—для абазначэння галосных гукаў і 21 – для абазначэння зычных.

Якая літара самая працалюбівая? Адказаць на гэтае пытанне няпроста. Паспрабуйце падлічыць , якая літара ў тэксце выкарыстоўваецца часцей за іншыя.

І чаго злуецца мама?

І завошта гэты гнеў?

Меціўся я прама-прама—

Камень крыва паляцеў.

Шыбіны няма ў акне.

Дык за што ж

Вініць мяне ?

Р.Барадулін

--- Адказы вучняў (Літара а)

Так. А ці ведаеце вы , што галосны а ў беларускай мове ўжываецца значна часцей, чым іншыя гукі? Вучоныя падлічылі : на кожныя 100 вымаўленых гукаў прыпадае ў сярэднім 18 а


3. Тлумачэнне новага матэрыялу .

Аналіз прыкладаў, запісаных на дошцы.

Колас—каласы цэгла—цагліна

Горад—гарады стрэхі—страха

Ноч – начны шчэбет—шчабятаць

Прачытайце , пастаўце націскі і скажыце, якія галосныя пішуцца толькі пад націскам і ў што яны пераходзяць не пад націскам. Сфармулюйце вывад самастойна.

Вывад. Правапіс галосных о,э, а ў спрадвечнабеларускіх словах заснаваны на жывой фанетычнай заканамернасці нашай мовы—аканні. О, Э ў спрадвечнабеларускіх і даўно запазычаных іншамоўных словах пішуцца толькі пад націскам.

Сhello_html_4d6d00c9.gifhello_html_4d6d00c9.gifhello_html_4d6d00c9.gifастаўленне апорнай схемы.

1hello_html_m6947ebf.gifhello_html_16f96b44.gifhello_html_m6947ebf.gifhello_html_4d6d00c9.gif. О, Э сосны а сасновы

hello_html_749a6cc.gifЭ рэкі а рака

4. Замацаванне вывучанага. Самастойная работа: практыкаванне 8

1)Устаўце прапушчаныя літары.

2) Вызначце стыль і тып тэксту.

3) Дайце загаловак, які б выражаў асноўную думку тэксту.


Так. Цікавых прафесій многа.Касманаўт, вадалаз, шафёр, геолаг .

Выбар прафесіі – вельмі адказная справа. Вельмі важна выбраць сваю дарогу ў жыцці, а для гэтага трэба слухаць сваё сэрца.


Змяніце слова сэрца так, каб э перайшло ў а.

Сэрца—сардэчны.

А цяпер я вас сардэчна запрашаю на агляд да акуліста.

( Гімнастыка для вачэй)

--Заплюшчыце вейкі моцна-моцна. (лічу:1,2,3,4,5)


-Расплюшчыце вочы, паглядзіце адзін на аднаго са здзіўленнем.

( лічу:1,2,3,4,5)


- Заплюшчыце моцна-моцна. (лічу:1,2,3,4,5)



- Расплюшчыце вочы, паглядзіце адзін на аднаго з радасцю. (лічу:1,2,3,4,5)



Тэрапеўт, карэспандэнт, дэсантнік, дэкламатар .

Напэўна, і гэтыя прафесіі вам добра знаёмы. Магчыма , хтосьці марыць пра названыя спецыяльнасці. Вызначце, калі ласка, паходжанне гэтых слоў

( словы іншамоўнага паходжання).

  • У якіх словах гук э вымаўляецца не пад націскам.

  • Вывад правіла аб напісанні галосных у запазычаных словах.

Складанне апорнай схемы па тэме.

hello_html_m2e488329.gifhello_html_m38166a7a.gifhello_html_c791db.gif

2. Э ( запазычаныя словы) тэрапеўт

hello_html_m38166a7a.gif

карэспандэнт

Заданне ”Назаві адным словам”

Той, хто з’яўляецца спецыялістам па камп’ютарах.( Праца з лексічным значэннем слова)


Запіс сказа пад дыктоўку.

Цікава праходзяць заняткі па інфарматыцы ў камп’ютарным класе.


Камп’ютар, камп’ютаршчык, камп’ютарны.

Звярні увагу! Ненаціскныя фіналі -эль, -эр у запазычаных словах перадаюцца як –аль, -ар згодна з правіламі беларускай арфаграфіі і пунктуацыі, зацверджанымі Законам РБ ад 23 ліпеня 2008 г.

Гульня “ чацвёртае лішняе”

Маша, Віктар, Раман, Пітэр.

  • Пітэр. ( уласнае запазычанае імя)

  • Настаўнік. Ва ўласных запазычаных імёнах –эль, -эр перадаюцца нязменна. Напісанне падобных слоў неабходна правяраць па слоўніку.


Змены . Будзь уважлівы!

Незалежна ад паходжання слова гук о у ненаціскных складах вымаўляецца як а , што і перадаецца на пісьме.


Было

Павінна быць

Адажыо

Адажыа

Сальфеджыо

Сальфеджыа

Трыо

Трыа


Праблемная сітуацыя.

Метро.

  • Чаму ж гэта запазычанае слова не падпарадкавана новаму правапісу?

  • Канцавая галосная о знаходзіцца пад націскам.


Слоўнікава-арфаграфічная хвіліна-эстафета.

--Растлумачце значэнне слоў і правапіс літары а ў іх.

Прынтар, камп’ютар, кандытар, бухгалтар, лідар, імпрэсарыа.


5. Работа над развіццём мовы. Чытанне тэкста на картках, якія ляжаць на кожнай парце.


Тата Заяц гуляў са сваім маленькім сыночкам, падкідаў яго ўверх і лавіў.

Цікава, кім стане наш Зайчык, калі вырасце? — спытаў ён.

Наш сынок стане палісмэнам. — адказала мама Зайчыха. — Ён будзе насіць форму з залатымі гузікамі і фуражку. Кожны дзень ён будзе дапамагаць маленькім зайчаняткам, што згубіліся, знайсці сваіх бацькоў.

А можа, ён стане клоўнам у цырку, — прапанаваў татуля. — Тады ён будзе насіць клоўнскі касцюм і вырабляць розныя смешныя штукі, каб весяліць дзетак.

А чаму б нашаму Зайку не стаць каўбоем? — спытаў старэйшы брацік. — Тады ён бы мог аб'язджаць коней на радэа.

Але маленькі Зайчык не хацеў быць ні палісмэнам, ні клоўнам, ні зухаватым каўбоем. Ён сядзеў ў кошычку і ўсміхаўся, бо выдатна ведаў, кім стане.

  • Вучням прапануецца скласці працяг тэкста.

  • Вызначыць лексічнае значэнне слова радэа.

  • Назавіце словы з арфаграмай “ правапіс галосных о,э,а”. Растлумачце выбар галоснай.


Вершаваныя радкі зачытваюцца настаўнікам.

Дазволь, Пятрусь,

Цябе спытаць, —

Звярнуўся дзед

Такім манерам, —

Як вырасцеш,

кім хочаш стаць?

Ды, як і ты —

Пенсіянерам.

--Дзеці, кім бы вы хацелі стаць. Абгрунтуйце свой адказ.

6. Падвядзенне вынікаў урока.

7. Рэфлексія. Рабяты выбіраюць любое выказванне і працягваюць яго.

-- Сёння я даведаўся…

-- У мяне атрымалася…

--Мяне здзівіла…

--Было цікава…

--Цяпер я ўмею…


8. Дамашняе заданне. Практыкаванне 11, вусныя паведамленні на аснове апорных схем, складзеных на ўроку.



























Дзяржаўная ўстанова адукацыі

Навучальна-педагагічны комплекс Мальскі дзіцячы сад-базавая агульнаадукацыйная школа”




Урок беларускай мовы

ў 5 класе па тэме:



Правапіс галосных о, э, а”












Настаўнік беларускай мовы і літаратуры Нікалайкава В.Р.



2010-2011 навучальны год


Краткое описание документа:

     Урок беларускай мовы ў 5 класе па тэме "Правапіс О,Э,А." 

Мэта:

1) удасканальваць уменне вызначаць націскны склад у словах, прымяняць правілы вымаўлення і напісання галосных о, э, а  ўспрадвечна беларускіх і запазычаных словах;

2)     ствараць умовы для развіцця ўмення  пераўтвараць вучэбную інфармацыю ( састаўляць апорныя схемы);

  3)  выхоўваць у навучэнцаў упэўненасць у сваіх сілах.

                                 Ход урока:

1. Арганізацыйны момант.

2. Пастаноўка мэты і актуалізацыя ведаў.

3. Тлумачэнне новага матэрыялу.

4. Замацаванне вывучаннага.

5. Работа над развiццём мовы.

6. Падвядзенне вынікаў урока.

7. Рэфлексiя.

8. Дамашняе заданне.

 

Общая информация

Номер материала: 310769

Похожие материалы