Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Биология / Презентации / Урок биологии на тему:"Онтогенез"10 класс.

Урок биологии на тему:"Онтогенез"10 класс.

  • Биология

Название документа 1 ВАРыяНТ.docx

Поделитесь материалом с коллегами:

1 ВАРыяНТ

1)Апыленне — гэта працес:


а) зліцця спермія з яйцаклеткай;

б) зліцця спермія з цэнтральнай клеткай зародкавага мяшка;

в) пераноса пылка з пыльніка на рыльца пестіка;

г) утварэнне плоду


2)Унутранае асямяненне характэрна для:

а) водных жывёл

б) наземных жывёл


3)Пылок кветкавай расліныгэта:


а) мужчынскі зарастак (гаметафіт);

б) жаночы зарастак (гаметафіт);

в) палавая клетка раслін;

г) рэдуцыраваны спарафіт



4)Семязачатак кветкавых раслінгэта:


а) структура, у якой ўтвараецца жаночы зарастак;

б) структура, дзе адбываецца апладненне;

в) структура, з якой утвараецца семя;

г) структура, ў якой ўтвараецца жаночы зарастак, адбываецца
апладненне і праз некаторы час утвараецца семя.



5) Лік сперміеў, якія рухаюцца ў пылковай трубцы да семязачатку:


а) 1;

б) 2;

в) 4;

г) невядомая колькасць.



6)Двайное апладненне ў кветкавых раслін адкрыта:


а) У. Вярнадцкім;

б) С. Навашыным;

в) У. Дакучаевым;

г) С. Шварцам.



7)Партэнагенез – гэта


а) развіццё арганізму з неаплодненай яйцаклеткі

б) развіццё арганізму з зародка

в) развіццё арганізму з семяпупышкі



8)Вегетатыўная клетка пылка кветкавай расліны:


а) утрымлівае запас харчовых рэчываў для зародка насення;

б) утварае пылковую трубку;

в) утварае два спермія;

г) дыплоідная.



9)Набор храмасом у зігоце у пакрытанасенных:


а) гаплоідны;

б) дыплоідны;

в) трыплоідны;

г) тэтраплоідны



10)Спермій – гэта


а) нерухомая палавая клетка

б) рухомая палавая клетка

в) непалавая клетка




2 ВАРыяНТ

1)Асемяненне – гэта…

а) працес зліцця мужчынскай і жаночай палавых клетак у жывёл

б) процес зліцця зіготы і жаночай палавой клеткі


2)Віды асемянення:


а) вонкавае

б) ўнутранае

в) першаснае

г) а+б



3)Спермій – гэта


а) нерухомая палавая клетка

б) рухомая палавая клетка

в) непалавая клетка



4)Віды партэнагенезу


а) гаплоідны

б) дыплоідны

в) трыплоідны

г) а+б



5)Семязачатак кветкавых раслінгэта:


а)структура, ў якой ўтвараецца жаночы зарастак;

б)структура, дзе адбываецца апладненне;

в)структура, з якой ўтвараецца семя;

г)структура, ў якой ўтвараецца жаночы зарастак, адбываецца
апладненне і праз некаторы час утвараецца семя.



6)Вегетатыўная клетка пылка кветкавай расліны:


а) утрымлівае запас харчовых рэчываў для зародка семя;

б) утварае пылковую трубку;

в) утварае два спермія;

г) дыплоідная.



7)Двайное апладненне ў кветкавых раслін адкрыта:


а) У. Вярнадцкім;

б) С. Навашыным;

в) У. Дакучаевым;

г) С. Шварцам.



8)Пасля двайнога апладнення з семязачатка развіваецца:


а) насенная шкарлупа;

б) семя;

в) эндасперм;

г) зародак.



9)Набор храмасом у зігоце ў пакрытанасенных:


а) гаплоідны;

б) дыплоідны;

в) трыплоідны;

г) тэтраплоідны.



10)Унутранае асемяненне характэрна для:


а) водных жывёл

б) наземных жывёл




Название документа Взаимнное влияние частей зародыша.doc

Поделитесь материалом с коллегами:

Ўзаемны ўплыў частак зародка, які развіваецца.

Для развіцця зародка важны не толькі склад цытаплазмы розных яго клетак, але і характар ​​клеткавых узаемадзеянняў. Ужо пры ўзнікненні двух першых бластамераў кожны з іх "ведае" пра існаванне іншага. У жабы, напрыклад, бластамеры пасля першага драбнення раўнацэнныя адзін аднаму, і калі іх падзяліць, то з кожнага бластамера разаўецца нармальны апалонік, які затым ператворыцца ў жабу. Але калі адзін з першых двух бластамераў забіць, а не ізаляваць ад іншага, то з астаўшагася ў жывых бластамера пачне развівацца толькі палова цела зародка. Устаноўлена, што некаторыя часткі зародка на пэўнай стадыі развіцця вылучаюць рэчывы, якія прымушаюць навакольныя клеткі развівацца ў вызначаным кірунку. Так, нямецкім эмбрыёлагам Гансам Шпеманам і яго паслядоўнікамі было высветлена, што калі ў зародка на стадыі гаструлы ўзяць ўчастак эктадэрмы, які павінен развівацца ў нярвовую трубку, і перасадзіць яго ў эктадэрму брушнога боку іншага зародка, які знаходзіцца прыкладна на той жа стадыі развіцця, то ў месцы трансплантацыі пачынае развівацца спачатку нярвовая трубка, затым іншыя кампаненты восевых органаў. Таму гэты ўчастак называюць восевым комплексам. У выніку ў зародку-гаспадара ўзнікае другасны зародак, які адрозніваецца ад першаснага толькі велічынёй. Шпеман назваў гэту з'яву эмбрыянальнай індукцыяй, падчас якой трансплантант выступае ў ролі арганізатара, які кіруе развіццём навакольных клетак. Клеткавая спецыялізацыя ўзмацняецца па меры росту і развіцця зародка. Зігота ўяўляе сабой недыферэнцыраваную клетку - з яе ўзнікаюць ўсе тыпы клетак арганізма. Ужо падчас драбнення па меры павелічэння колькасці бластамераў з'яўляецца і паступова нарастае асінхроннасьць дзялення. Па меры развіцця зародка многія клеткі перастаюць дзяліцца і спецыялізуюцца на выкананні тых ці іншых функцый. Чым мацней спецыялізаванасць клеткі, тым у большай ступені яны залежаць адзін ад аднаго. У такім арганізме немагчыма выдаліць якую-небудзь частку без шкоды для ўсяго арганізма.

Название документа Копія 5d28dee3d9054c069f78915b3a8996d0.ppt

 10 клас
2ВАРыяНТ 1а 2г 3а 4г 5г 6б 7б 8б 9б 10б
Антагенез-гэта індывідуальнае развіццё арганізма, якое пачынаецца з утварэнн...
 Лічынкавы. Яйцакладны. Унутрыўлонны.
Эмбрыянальны перыяд (зародкавы)-гэта перыяд ад першага дзялення зіготы і да в...
 Драбленне. Гаструляцыя. Арганагенез.
Драбленне- рад паслядоўных мітатычных дзяленняў зіготы. Бластамер – клетка бл...
Мітатычнае дзяленне. Колькасць клетак павялічваецца. Памеры клетак памяншаюцц...
 Першасны рот Гастрацэль Энтадэрма Эктадэрма
Перамяшчэнне часткі сценкі бластулы ў першасную поласць цела. Зародак не расц...
 Эктадэрма Энтадэрма Мезадэрма
 Энтадэрма стрававальнай трубкі Эктадэрма Мезадэрма Нярвовая пласцінка Хорда
 Дзяленне і рост клетак Дыферэнцыяцыя клетак Гіста і арганагенэз
Зародкавыя лісткі	 Вытворныя лісткоў Эктадэрма 	Нярвовая сістэма, вочы, нюх,...
Упершыню высвятленнем гэтага пытання займаўся нямецкі вучоны Г. Шпеман (1869—...
Пры парушэнні амаль любога звяна эмбрыянальнага развіцця ўзнікаюць адхіленні...
Анамаліі могуць быць спадчыннымі, альбо ўзнікаць у выніку неблагапрыемных узд...
КУРэнне НАРКОтыкі АЛКаГОЛЬ ЛЕКі
Народжаныя ад бацькоў,якія ўжывалі наркотыкі, дзеці ўжо з моманту нараджэння...
Уродствы Недаразвіццё плода Павелічэнне смяротнасці Анамаліі сэрца плода - ад...
Вага дзіцяці меньш нормы Затрымка росту эмбрыёна Заўчасныя роды Мёртванародж...
Антагенез- гэта развіццё індывідума (асобіны), абумоўленае спадчыннасцю і ўпл...
(Асаблівую ўвагу звярніце на другое і пятае пытанні.)
1 из 27

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1  10 клас
Описание слайда:

10 клас

№ слайда 2 2ВАРыяНТ 1а 2г 3а 4г 5г 6б 7б 8б 9б 10б
Описание слайда:

2ВАРыяНТ 1а 2г 3а 4г 5г 6б 7б 8б 9б 10б

№ слайда 3
Описание слайда:

№ слайда 4 Антагенез-гэта індывідуальнае развіццё арганізма, якое пачынаецца з утварэнн
Описание слайда:

Антагенез-гэта індывідуальнае развіццё арганізма, якое пачынаецца з утварэння зіготы, цягнецца на працягу яго жыцця і заканчваецца чарговым дзяленнем гэтага арганізма або яго смерцю.

№ слайда 5  Лічынкавы. Яйцакладны. Унутрыўлонны.
Описание слайда:

Лічынкавы. Яйцакладны. Унутрыўлонны.

№ слайда 6 Эмбрыянальны перыяд (зародкавы)-гэта перыяд ад першага дзялення зіготы і да в
Описание слайда:

Эмбрыянальны перыяд (зародкавы)-гэта перыяд ад першага дзялення зіготы і да выхаду арганізма з яйца альбо нараджэння ў жывёл ці прарастання насення ў раслін. Постэмбрыянальны перыяд(паслязародкавы)-гэта перыяд з моманту нараджэння арганізма і да яго натуральнай смерці.

№ слайда 7  Драбленне. Гаструляцыя. Арганагенез.
Описание слайда:

Драбленне. Гаструляцыя. Арганагенез.

№ слайда 8 Драбленне- рад паслядоўных мітатычных дзяленняў зіготы. Бластамер – клетка бл
Описание слайда:

Драбленне- рад паслядоўных мітатычных дзяленняў зіготы. Бластамер – клетка бластулы. Морула – шматклетачны зародак. Бластула – шарападобны зародак з поласцю ўнутры. клеткі, якія абмяжоўваюць поласць, утвараюць бластадэрму . Поласць, запоўненая вадкасцю – бластацэль альбо першасная поласць.

№ слайда 9 Мітатычнае дзяленне. Колькасць клетак павялічваецца. Памеры клетак памяншаюцц
Описание слайда:

Мітатычнае дзяленне. Колькасць клетак павялічваецца. Памеры клетак памяншаюцца .Зародак не расце. Генетычная інфармацыя не рэалізуецца. зігота – бластамеры – морула - бластула

№ слайда 10  Першасны рот Гастрацэль Энтадэрма Эктадэрма
Описание слайда:

Першасны рот Гастрацэль Энтадэрма Эктадэрма

№ слайда 11 Перамяшчэнне часткі сценкі бластулы ў першасную поласць цела. Зародак не расц
Описание слайда:

Перамяшчэнне часткі сценкі бластулы ў першасную поласць цела. Зародак не расце. Дзялення клетак не адбываецца. Пачынае выкарыстоўвацца генетычная інфармацыя, першыя прызнакі дыферэнцыроўкі клетак. Утвараецца двухслойны зародак.

№ слайда 12  Эктадэрма Энтадэрма Мезадэрма
Описание слайда:

Эктадэрма Энтадэрма Мезадэрма

№ слайда 13  Энтадэрма стрававальнай трубкі Эктадэрма Мезадэрма Нярвовая пласцінка Хорда
Описание слайда:

Энтадэрма стрававальнай трубкі Эктадэрма Мезадэрма Нярвовая пласцінка Хорда

№ слайда 14  Дзяленне і рост клетак Дыферэнцыяцыя клетак Гіста і арганагенэз
Описание слайда:

Дзяленне і рост клетак Дыферэнцыяцыя клетак Гіста і арганагенэз

№ слайда 15 Зародкавыя лісткі	 Вытворныя лісткоў Эктадэрма 	Нярвовая сістэма, вочы, нюх,
Описание слайда:

Зародкавыя лісткі Вытворныя лісткоў Эктадэрма Нярвовая сістэма, вочы, нюх, слых; эпідэрміс, залозы скуры, валасы, ногці, пер’е, поўсць, эмаль зубоў; эпітэлій рота, носа, анальнай адтуліны Энтадэрма Эпітэлій страўніка, кішэчніка, жоўчнага пухіра; дыхальныя шляхі, лёгкія; печань, падстраўнікавая залоза, шчытападобная і каляшчытападобная залозы. Мезадэрма Дэрма, шкілет, храсткі, крывяносная і лімфатычная сістэмы, дэнцін зубоў, брыжэйка, ныркі, палавыя залозы, мускулатура

№ слайда 16 Упершыню высвятленнем гэтага пытання займаўся нямецкі вучоны Г. Шпеман (1869—
Описание слайда:

Упершыню высвятленнем гэтага пытання займаўся нямецкі вучоны Г. Шпеман (1869—1941), які ў 1935 г. за свае даследванні быў удастоены Нобелеўскай прэміі. Такі ўплыў быў названы эмбрыянальнай індукцыяй.

№ слайда 17 Пры парушэнні амаль любога звяна эмбрыянальнага развіцця ўзнікаюць адхіленні
Описание слайда:

Пры парушэнні амаль любога звяна эмбрыянальнага развіцця ўзнікаюць адхіленні ад звычайнага ходу развіцця, г.з. анамаліі. Анамаліі могуць закранаць органы кровазвароту, дыхання, стрававання, мочапалавой сістэмы; магчыма незарастанне перагародак паміж перадсерддзямі, ўтварэнне дадатковых селязёнак, падваення нырак і т.д.

№ слайда 18 Анамаліі могуць быць спадчыннымі, альбо ўзнікаць у выніку неблагапрыемных узд
Описание слайда:

Анамаліі могуць быць спадчыннымі, альбо ўзнікаць у выніку неблагапрыемных уздзеянняў знешняга асяроддзя. Дзеянні радыёактыўнасці, рэнтгенавых прамянёў, ядавітых рэчываў, алкаголю, наркотыкаў, розных медыкаментаў могуць прывесці да вельмі цяжкіх наступстваў- нараджэнню дзіцяці без рук, ног і нават без галавы.

№ слайда 19 КУРэнне НАРКОтыкі АЛКаГОЛЬ ЛЕКі
Описание слайда:

КУРэнне НАРКОтыкі АЛКаГОЛЬ ЛЕКі

№ слайда 20 Народжаныя ад бацькоў,якія ўжывалі наркотыкі, дзеці ўжо з моманту нараджэння
Описание слайда:

Народжаныя ад бацькоў,якія ўжывалі наркотыкі, дзеці ўжо з моманту нараджэння з’яўляюцца наркаманамі.

№ слайда 21 Уродствы Недаразвіццё плода Павелічэнне смяротнасці Анамаліі сэрца плода - ад
Описание слайда:

Уродствы Недаразвіццё плода Павелічэнне смяротнасці Анамаліі сэрца плода - ад 3 да 9 дзяцей на 1000 нараджаецца з АСП.

№ слайда 22 Вага дзіцяці меньш нормы Затрымка росту эмбрыёна Заўчасныя роды Мёртванародж
Описание слайда:

Вага дзіцяці меньш нормы Затрымка росту эмбрыёна Заўчасныя роды Мёртванароджаныя дзеці

№ слайда 23
Описание слайда:

№ слайда 24
Описание слайда:

№ слайда 25 Антагенез- гэта развіццё індывідума (асобіны), абумоўленае спадчыннасцю і ўпл
Описание слайда:

Антагенез- гэта развіццё індывідума (асобіны), абумоўленае спадчыннасцю і ўплывам умоў існавання. Дасягнуўшы палавой спеласці, арганізм выконвае найгалоўнейшую функцыю жывога- дае патомства, чым забяспечвае працягласць і неперарыўнасць існавання віда.

№ слайда 26 (Асаблівую ўвагу звярніце на другое і пятае пытанні.)
Описание слайда:

(Асаблівую ўвагу звярніце на другое і пятае пытанні.)

№ слайда 27
Описание слайда:

Название документа Разгорнуты план.docx

Поделитесь материалом с коллегами:

Разгорнуты план-канспект урока біялогіі ў 10-м класе па тэме "Антагенез. Эмбрыянальнае развіццё жывёл".

Метады навучання

Навучалыя: стварыць умовы для ўспрымання, асэнсавання і першаснага замацавання ведаў вучняў пра асаблівасці індывідуальнага развіцця арганізмаў; сфармаваць паняцці антагенез, эмбрыягенез, бластула, гаструла, нейрула, гістагенез, арганагенез, морула, бластацэль; пазнаёміць навучэнцаў з перыядамі антагенезу; ахарактарызаваць працэсы, якія праходзяць на стадыях эмбрыягенезу; пазнаёміць з законам зародкавага падабенства.


Выхаваўчыя: актуалізаваць асобасны сэнс вучняў да вывучэння дадзенай тэмы і забяспечыць далейшае развіццё рэфлексіўных уменняў навучэнцаў.


Якія развіваюць: садзейнічаць развіццю ў вучняў такіх разумовых аперацый як аналіз, супастаўленне, абагульненне, прагназаванне; стварыць умовы для развіцця камунікатыўных здольнасцяў навучэнцаў, самастойнасці ў авалоданні ведамі; прадоўжыць фарміраванне навыкаў працы з кнігай, з дадатковай навуковай літаратурай, табліцамі, ТСА; развіваць ўменне рыхтаваць паведамленні, аналізаваць малюнкі падручніка, абагульняць і рабіць высновы, выяўляць заканамернасці.


Тып урока: камбінаваны .


Матэрыялы і абсталяванне: дыдактычныя карткі, фільм, ТСА.

Метады навучання: славесныя (эўрыстычная гутарка), наглядныя (праца з кнігай, прагляд фільма,прэзентацыі.)


Спіс выкарыстанай літаратуры 1.Лисов, Н. Д. Беларуская мова: вучэбны дапаможнік для 10-га класа / / Н. Д. Лісаў [і інш.] - Мн.: Нар. асвета, 2009. - 230с. 2.Чебышев, Н. В. Беларуская мова: дапаможнік для паступаючых у ВНУ. Том 1. / / Н. В. Чебышев, С. В. Кузняцоў і інш - М. РІА «Новая хваля», 2007. - 448с.











Ход урока.

1. Арганізацыйны этап (1 хв.) Сёлетні год у нашай краіне аб’яўлены годам гасціннасці,таму давайце ўстанем і павітаем нашых гасцей.

2. Этап праверкі хатняга задання. (5 хв.) На сённяшнім уроку мы працягваем вывучэнне раздзела «Размнажэнне і індывідуальнае развіццё арганізмаў».

Зараз з дапамогай тэставых заданняў праверым як вы засвоілі тэму прошлага ўрока “Апладненне”

АДКАЗЫ

1ВАРИАНТ 1в 2б 3а 4г 5Б 6б 7а 8б 9б 10а

2ВАРИАНТ 1а 2г 3а 4г 5г 6б 7б 8б 9б 10б

Праверце правільнасць выканання і атрыманыя балы ўпішыце ў ацэначныя лісты,якія ляжаць у вас на сталах.

3. Этап падрыхтоўкі вучняў да актыўнага і свядомага засваення новага матэрыялу (1 мін.)

Сёння на ўроку вы даведаецеся што такое (настаўнік чытае з дошкі задачы ўрока)

План урока на дошцы.

1.Антагенез. Тыпы антагенезу

2.Перыяды антагенезу. Эмбрыянальны перыяд (драбленне, гаструляцыя, органагенез)

3.Уплыў частак зародка, які развіваецца.

4. Ўзаемны ўплыў знешняга асяроддзя на развіццё зародка.

4. Этап засваення новых ведаў (20 мін.) Давайце спачатку прагледзім невялікі фрагмент па вывучаемай тэме.(5хв.)

Знайдзіце ў падручніку што называецца антагенезам.Антагенез (грэч. ontos - існая, genesis - паходжанне) - працэс, уласцівы любому жывому арганізму, незалежна ад складанасці яго арганізацыі. Антагенез - гэта індывідуальнае развіццё арганізма ад пачатку яго існавання да канца жыцця. Давайце запішам гэта

У аднаклетачных бактэрый і пратыстаў антагенез практычна супадае з клеткавым цыклам. Ён пачынаецца з моманту дзялення мацярынскай клеткі і заканчваецца чарговым дзяленнем гэтага арганізма або смерцю. У працэсе індывідуальнага развіцця адбываецца паступовая рэалізацыя спадчыннай інфармацыі, атрыманай ад бацькоў.

У жывёл вылучаюць тры тыпу антагенезу: лічынкавы, яйцакладны і ўнутрыўлонны.

Давайце запішам гэта і знойдзем у падручніку характарыстыкі кожнага з іх.

І так:

Лічынкавы тып развіцця характэрны для многіх беспазваночных (кішэчнапаласцёвыя, двухстворкавыя малюскі, ракападобныя, насякомыя) і пазваночных (рыбы і амфібіі). У гэтых жывёл пасля ранняга выхаду з яйцевых абалонак арганізм некаторы час жыве ў форме лічынкі, істотна адрозніваецца па вонкавым выглядзе ад дарослай формы. У канцы лічынкавай стадыі звычайна адбываецца метамарфоз - ператварэнне лічынкі ў дарослую асобіну (мал. 96).

У амфібій з ікрынкі развіваецца лічынка (апалонік), якая рэзка вызначаецца ад дарослых жывёл не толькі па будове, але і па спосабу жыцця і асяроддзі пражывання. У апалоніку, як у рыбы, маюцца жабры, орган бакавой лініі, хвост, двухкамернае сэрца, адзін круг кровазвароту. Па дасягненні лічынкай пэўнага ўзроўню развіцця апалонік ператвараецца ў дарослую асобіну. Наяўнасць лічынкавай стадыі ў развіцці земнаводных і іншых жывёл дае ім магчымасць жыць у розных асяроддзях і выкарыстоўваць розныя крыніцы ежы. Так, апалонік жыве ў вадзе і сілкуецца расліннай ежай, а дарослыя жабы вядуць у асноўным наземны лад жыцця і сілкуюцца жывёльнай ежай. Такая з'ява назіраецца таксама ў многіх насякомых.

Змена асяроддзя пражывання і, як следства, змена ладу жыцця жывёлы пры пераходзе ад лічынкавай стадыі да дарослага арганізму зніжае утрывідавую канкурэнцыю. Акрамя таго, у некаторых маларухомых або прымацаваных жывёл (каралавыя паліпы, вустрыцы, мідыі) свабоднаплаваючая лічынка спрыяе рассяленню віду, пашырэнню яго арэала. Гэта дазваляе пазбегнуць перанасялення, якое пацягнула б за сабой узмацненне канкурэнцыі за ежу і іншыя рэсурсы, пагражала б выжыванню віду.


Яйцакладны тып антагенезу характэрны для паўзуноў, птушак і яйцакладучых млекакормячых (качканоса і яхідны), яйцаклеткі якіх багатыя жаўтком. Зародак такіх відаў развіваецца ўнутры яйка. Лічынкавая стадыя ў іх адсутнічае.

Унутрыўлонны тып развіцця назіраецца ў большасці млекакормячых, уключаючы і чалавека. Пры гэтым зародак, які развіваецца, затрымоўваецца ў мацярынскім арганізме, дзе дзякуючы ўтварэнню плацэнты патрэбы эмбрыёна,які расце (харчаванне, дыханне, выдзяленне і інш) забяспечваюцца арганізмам маці. Ўнутрыўлоннае развіццё канчаецца працэсам дзетанараджэння.


У антагенезе вылучаюць два перыяду - эмбрыянальны і постэмбрыянальны.

Наша задача падрабязна вывучыць эмбрыянальны перыяд антагенеза.


Эмбрыянальны, або зародкавы, перыяд ахоплівае прамежак часу ад першага дзялення зіготы да выхаду з яйка або нараджэння маладой асобіны ў жывёл і да прарастання насення - ў раслін. Эмбрыянальнае развіццё большасці жывёл праходзіць па адзіным плане і ўключае тры асноўныя этапы: драбленне, гаструляцыю і арганагенеза.

Зараз клас падзеліцца на тры групы і кожная група падрабязна азнаёміцца з адным з этапаў,а затым падзеліцца сваімі ведамі з астатнімі.

Разгледзім эмбрыянальнае развіццё на прыкладзе прымітыўнай хордавай жывёлы - ланцэтніка (мал. 97, с. 154).

Паведамленне першай групы:

Праз некаторы час пасля апладнення зігота пачынае дзяліцца шляхам мітоза. Пры гэтым утвараюцца шматлікія клеткі, якія называюцца бластамерамі. Пры дзяленні бластамеры не разыходзяцца і не павялічваюцца ў памерах. З кожным наступным дзяленнем яны становяцца ўсё драбней і драбней. Дзяленне, якое прыводзіць да павелічэння колькасці клетак без іх росту, называецца драбленнем. У выніку драблення зіготы зародак становіцца шматклетачным, захоўваючы пры гэтым прыкладна той жа аб'ём. Гэты працэс завяршаецца ўтварэннем аднаслойнага шматклеткавага зародка - бластулы (паглядзіце малюнак 97 на старонцы 154). У тыповым выпадку яна нагадвае полы шар са сценкай з аднаго рада дробных бластамераў (бластадэрмай) і цэнтральнай поласцю, запоўненай вадкасцю (бластацэлем).

У ходзе далейшага развіцця бластацэль ператвараецца ў першасную поласць цела, характэрную толькі для круглых чарвякоў.

Паведамленне другой групы:

Пасля драблення ідзе працэс гаструляцыі, які ў ланцэтніка ажыццяўляецца шляхам упуклення часткі бластадэрмы ў бластацэль. У выніку гэтых пе-рамяшчэнняў клеткавага матэрыялу ўтвараецца гаструла - чашападобны зародак, які складаецца з двух слаёў, або зародкавых лісткоў: вонкавага - эктадэрмы і ўнутранага - энтадэрмы. Поласць гаструлы, якая называецца таксама першаснай кішкай, звязана са знешнім асяроддзем праз адтуліну, якая называецца першасным ротам, або бластапорам. У чарвякоў, малюскаў і членістаногіх бластопор ў далейшым ператвараецца ў рот. Гэтыя жывёлы утвараюць групу першаснаротыя. У ігласкурых і хордавых першасны рот зародка ператвараецца ў анальную адтуліну, а ротавая адтуліна ўтвараецца на процілеглым баку. Іх называюць другаснаротымі жывёламі.

Губкі і кішэчнаполасцевыя заканчваюць сваё развіццё на стадыі утварэння двух зародкавых лісткоў. У астатніх жывёл у працэсе гаструляцыі або пасля яе завяршэння ўтвараецца яшчэ і трэці зародкавы лісток - мезадэрма. У хордавых жывёл яна фармуецца ў выглядзе парных кішэнепадобных выпукленняў эпітэлію першаснай кішкі ў прастору паміж экта-і энтадэрмай. У выніку ад першаснай кішкі адшнуроўваюцца замкнутыя пузыркі, або мяшочкі, з поласцю ўнутры. Яны і ўяўляюць сабой зачаткі мезадэрмы, а поласць унутры пузыркоў - другасную поласць цела.

Паведамленне трэцяй групы:

Пасля завяршэння гаструляцыі ў зародка хордавых пачынаецца арганагенез - працэс утварэння восевых органаў - нервовай трубкі, хорды і стрававальнай (кішэчнай) трубкі. З эктадэрмы, размешчанай над хордай, утвараецца нервовая пласцінка. У далейшым бакавыя краі пласцінкі прыўзнімаюцца, а яе цэнтральная частка апускаецца, утвараючы нервовы жалабок. Паступова яго краі змыкаюцца і жалабок ператвараецца ў нервовую трубку, якая ляжыць пад эктадэрмай, - зачатак цэнтральнай нервовай сістэмы. Працэс утварэння нервовай трубкі мае назву нейруляцыі.

Адначасова з утварэннем мезадэрмы з энтадэрмы ўтвараецца хорда - гнуткі шкілетны цяж, размешчаны ў эмбрыёнаў усіх хордавых пад нервовай трубкай. Пасля хорда у пазваночных жывёл замяшчаецца пазваночнікам, і толькі ў некаторых ніжэйшых пазваночных (асятровыя, кісцяпёрыя і дваякадыхающчыя рыбы) яна захоўваецца на працягу ўсяго жыцця. Астатняя энтадэрма дае пачатак стрававальнай трубцы, размешчанай пад хордай, і мае назву кішэчнай энтадэрмы.

Восевы комплекс органаў зародка вызначае двухбаковую сіметрыю цела. Стадыя, на якой ажыццяўляецца закладка восевых органаў, называецца нейрулай.

Далейшая дыферэнцыроўка клетак кожнага зародкавага лістка прыводзіць да ўтварэння тканак і органаў, г.зн. да гістагенезу і арганагенезу.

З эктадэрмы ўтвараецца нервовая тканка, галаўны і спінны мозг, органы пачуццяў, покрыўны эпітэлій з яго залозамі і вытворнымі структурамі (валасы, пер’е, кіпцюры, капыты і т. п.).

З энтадэрмы фарміруецца эпітэлій кішэчніка, печань, падстраўнікавая залоза, жабры, лёгкія, плавальны пузыр, шчытападобная залоза.

З мезадэрмы развіваюцца ўсе віды мышачнай і злучальнай тканак, шкілетныя мышцы, шкілет, крывяносная, выдзяляльная і палавая сістэмы.

5.Фізкультмінутка. (1,5-2 хв.)

Узаемны ўплыў частак зародка,які развіваецца. Працэс дыферэнцыяцыі клетак у значнай ступені абумоўлены уплывам адна на адну частак зародка, які развіваецца.Так, пры вывучэнні развіцця аплодненай яйцаклеткі жабы ўстаноўлена, што строга канкрэтныя клеткі, якія займаюць адпаведнае месца ў бластуле, даюць пачатак строга канкрэтным зачаткам органаў. Пры гэтым удалося высветліць, якія групы клетак даюць пачатак нервовай трубцы, хордзе, мезадэрме, скурнаму эпітэлію. Чым жа выклікаецца пераўтварэнне тых або іншых клетак зародка ў канкрэтныя тканкі і органы?

Узаемны ўплыў частак зародка,які развіваецца.(Паведамленне вучня)

Упершыню высвятленнем гэтага пытання заняўся нямецкі вучоны Г. Шпеман (1869-1941), які ў 1935 г. за свае даследаванні быў удастоены Нобелеўскай прэміі. На стадыі ранняй гаструлы ён выразаў частку хордамезадэрмы ў аднаго зародка жабы і перасаджваў яе пад скурную эктадэрму другому зародку. У месцы кантакту ў другога зародка з'яўлялася дадатковая нервовая трубка. Значыць,у працэсе эмбрыягенезу адзін зачатак ўплываў на другі, вызначаючы шлях яго развіцця. Такі ўплыў быў названы эмбрыянальнай індукцыяй.

Эмбрыянальная індукцыя (ад лац. індуктус – падахвочванне,стымуляванне) з’яўляецца найважнейшым фактарам развіцця ўсіх мнагаклетачных жывёл. Яна рэалізуецца як на тканкавым узроўні, так і на ўзроўні асобных клетак.

У пазваночных прынцып эмбрыянальнай індукцыі ляжыць у аснове фарміравання практычна ўсіх органаў, незалежна ад іх прыналежнасці да таго або іншага зародкавага лістка. Так, печань, лёгкія, падстраўнікавая і слінныя залозы ўзнікаюць у выніку індуктыўных узаемадзеянняў паміж зародкавай злучальнай тканкай і энтадэрмальным эпітэліем. Такім чынам,у час эмбрыянальнага развіцця жывёл ажыццяўляецца ўзаемадзеянне ўсіх частак зародка,які развіваецца.

Уплыў знешняга асяроддзя на развіццё зародка.(Паведамленне вучня)

6. Этап праверкі разумення вучнямі новага матэрыялу (5 хв.)

- Што такое антагенез?

- Якія перыяды ён уключае?

- Эмбрыягенез - гэта ......?

- Назавіце стадыі эмбрыягенезу?

- Коратка ахарактарызуйце кожную з іх?

- Што завуць зародкавым лістком? Назавіце іх?

- Якія органы развіваюцца з эктадэрмы, энтадэрмы, мезадэрмы?

7. Этап прымянення ведаў і замацавання новага матэрыялу (5 хв.)

Веды, атрыманыя на ўроку, вучні могуць выкарыстоўваць у жыцці.

Тэставы кантроль з дапамогай камп’ютара. Атрыманыя адзнакі вучні выстаўляюць у ацэначныя лісты і здаюць настаўніку.

8.Этап інфармавання вучняў аб хатнім заданні, інструктаж па яго выкананню (1 хв.)

На дом § 41, адказаць на пытанні ў канцы параграфа.

9.Этап падвядзення вынікаў заняткаў (3 хв.)

На занятках вы сёння працавалі добра. Адзнакі.

10. Этап рэфлексіі (1 хв.)

Ці спадабаўся вам урок?Свае ўражанні адзначце на мішэнях,якія у вас на сталах.

Название документа Уплыў знешняга асяроддзя на развіццё зародка.doc

Поделитесь материалом с коллегами:

Уплыў знешняга асяроддзя на развіццё зародка.

Найбольш небяспечнымі для развіцця зародка з'яўляюцца першыя тры месяцы цяжарнасці. У гэты перыяд плод асабліва адчувальны да вірусных інфекцый, паколькі плацэнты яшчэ няма. Яна фармуецца да канца трэцяга месяца цяжарнасці. Напрыклад, такое амаль бяспечнае для дарослых і дзяцей захворванне, як краснуха, можа прывесці да нараджэння дзіцяці з заганай сэрца, глухатой, разумовай адсталасцю, калі маці захварэе гэтай хваробай у пачатку цяжарнасці. Шкодны ўплыў на развіццё эмбрыёна аказвае ўжыванне яго бацькамі алкаголю, наркотыкаў, курэнне тытуню. Алкаголь і нікацін прыгнятаюць клеткавае дыханне. Недастатковае забеспячэнне кіслародам прыводзіць да таго, што ў органах ,якія фармуюцца, утворыцца меншая колькасць клетак, органы аказваюцца недаразвіты. Асабліва адчувальная да недахопу кіслароду нярвовая тканіна. Ужыванне будучай маці алкаголю, наркотыкаў, курэнне тытуню, злоўжыванне лекамі часта прыводзяць да незваротнага пашкоджання эмбрыёна і наступнаму нараджэнню дзяцей з разумовай адсталасцю або прыроджанымі вычварэнствамі. У лёгкіх выпадках назіраецца растарможанасць дзіцяці: несабранасць, няздольнасць да сістэматычнай працы, нерацыянальная рухальная актыўнасць, нізкі ўзровень адвольнай увагі, а таксама вельмі дрэнная памяць. Эмбрыён вельмі адчувальны да лекавых прэпаратаў. Таму цяжарныя жанчыны павінны іх ўжываць строга па прызначэнні лекара. Прыклад, у Германіі, у гады вайны цяжарным жанчынам давалі снатворны прэпарат «талідамід». Пасля ў жанчын, якія прымалі гэты прэпарат, якія знаходзіліся на ранніх этапах цяжарнасці, дзеці нараджаліся з фізічнымі дэфектамі (замест нармальных канечнасцяў у іх былі канечнасці, падобныя на ласты). Не меншую небяспеку для развіцця зародка ўяўляе забруджванне асяроддзя пражывання рознымі хімічнымі рэчывамі або апрамяненне іянізавальнай радыяцыяй.

Краткое описание документа:

  • Разгорнуты план-канспект урока біялогіі ў 10-м класе па тэме "Антагенез. Эмбрыянальнае развіццё жывёл".

     

    Метады навучання

     

    Навучалыя: стварыць умовы для ўспрымання, асэнсавання і першаснага замацавання ведаў вучняў пра асаблівасці індывідуальнага развіцця арганізмаў; сфармаваць паняцці антагенез, эмбрыягенез, бластула, гаструла, нейрула, гістагенез, арганагенез, морула, бластацэль; пазнаёміць навучэнцаў з перыядамі антагенезу; ахарактарызаваць працэсы, якія праходзяць на стадыях эмбрыягенезу; пазнаёміць з законам зародкавага падабенства.

     

    Выхаваўчыя: актуалізаваць асобасны сэнс вучняў да вывучэння дадзенай тэмы і забяспечыць далейшае развіццё рэфлексіўных уменняў навучэнцаў.

     

    Якія развіваюць: садзейнічаць развіццю ў вучняў такіх разумовых аперацый як аналіз, супастаўленне, абагульненне, прагназаванне; стварыць умовы для развіцця камунікатыўных здольнасцяў навучэнцаў, самастойнасці ў авалоданні ведамі; прадоўжыць фарміраванне навыкаў працы з кнігай, з дадатковай навуковай літаратурай, табліцамі, ТСА; развіваць ўменне рыхтаваць паведамленні, аналізаваць малюнкі падручніка, абагульняць і рабіць высновы, выяўляць заканамернасці.

     

    Тып урока: камбінаваны .

     

    Матэрыялы і абсталяванне: дыдактычныя карткі, фільм, ТСА.

     

    Метады навучання: славесныя (эўрыстычная гутарка), наглядныя (праца з кнігай, прагляд фільма,прэзентацыі.)

     

Автор
Дата добавления 07.03.2015
Раздел Биология
Подраздел Презентации
Просмотров482
Номер материала 427727
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх