Инфоурок / Другое / Статьи / Википедия - белем биреүҙә ярҙам итә.
Обращаем Ваше внимание, что в соответствии с Федеральным законом N 273-ФЗ «Об образовании в Российской Федерации» в организациях, осуществляющих образовательную деятельность, организовывается обучение и воспитание обучающихся с ОВЗ как совместно с другими обучающимися, так и в отдельных классах или группах.

Педагогическая деятельность в соответствии с новым ФГОС требует от учителя наличия системы специальных знаний в области анатомии, физиологии, специальной психологии, дефектологии и социальной работы.

Только сейчас Вы можете пройти дистанционное обучение прямо на сайте "Инфоурок" со скидкой 40% по курсу повышения квалификации "Организация работы с обучающимися с ограниченными возможностями здоровья (ОВЗ)" (72 часа). По окончании курса Вы получите печатное удостоверение о повышении квалификации установленного образца (доставка удостоверения бесплатна).

Автор курса: Логинова Наталья Геннадьевна, кандидат педагогических наук, учитель высшей категории. Начало обучения новой группы: 27 сентября.

Подать заявку на этот курс    Смотреть список всех 216 курсов со скидкой 40%

Википедия - белем биреүҙә ярҙам итә.

библиотека
материалов

Хәлилов Азат Насретдин улы

Республика политехник лицей-интернатының башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы, Күмертау ҡалаһы



Башҡорт телен уҡытыуҙа интернет ресурстары



Башҡорт телен уҡытыу йылдан йыл әүҙемләшә бара. Һуңғы йылдарҙа интернет селтәрендә күпләп башҡорт материалдары күренеүе оло ҡыуаныс. Айырыуса, бөтә донъяға таралған Википедия проекты.

Проектта мәктәп программаһына ярашлы фәндәр буйынса бар йүнәлештәр буйынса ла табырға була. Бигерәк тә Башҡортостан тарихы, Башҡортотсан географияһы буйынса бик күп материалдар ҡуйылды. Башҡорт телен өйрәнеү өсөн дә бик ҡулайлы ул википедия. Әйтәйек, ҡалала тәрбиәләнгән балалар башҡорт телен бик үк белмәй, һүҙлек составы аҙ. Был юһыҡта википедия ярҙамға килә лә инде. М.Ғ. Усманова программаһына ярашлы уҡытылған кластарҙа быға китап буйынса ла миҫалдар табып була.

Әйтәйек, йорт хайуандары. Улар тәүҙә урыҫ телендә яҙалар, шунан яйлап башҡорт теленә тәржемә итәләр (һүҙлек менән). Аҙаҡтан сағыштыралар. Шулай итеп улар үҙ-үҙҙәрен тикшерә лә алалар. Был өлкәнерәк кластарҙа. Ә инде 5-6 кластарҙа интернет селтәрендә айырым һүҙлектәр менән эшләтеү кәрәк әлегә. Яндекс-тәржемә, ГУГЛ-тәржемә әлегә аҙағынаса эшләп бөтөрөлмәгәнгә күрә шулай эшләтелә.

Һуңғы йылдарҙа башҡорт әҙәби теле ҡала мөхитендә генә түгел, ауылда үҫкәндәр өсөн дә ятҡа әйләнеп бара. Сөнки балалар күбеһенсә интернет селтәрендә башҡа телдәрҙә аралаша. Ошо юһыҡта интернет селтәрендә эшләү өсөн дә йәлеп итергә мөмкин. Мин әлегә балаларҙан тыуған ауылдары, ауыл эргәһендә аҡҡан йылғалары тураһында легендалар йыйҙырам. Аҙаҡ кем менәндер,дәрес ваҡытында, кем менәндер әҙәби түңәрәктәрҙә уларҙы википедияға бергәләп индерәбеҙ. Был балалар өсөн дә бик мауыҡтырғыс. Улар күңелендә: “Бына бит мин дә интернет өсөн эшләй алам!- тигән ғорурлыҡ та тыуа. Аҙаҡ үҙҙәре лә яйлап эшләй башларҙар.

Башҡорт телен уҡытыуҙа тағы ла ниндәй интернет ресурстарын ҡулланырға була!?

Шул уҡ әлегә төҙөлөп бөтмәгән Яндекс-тәржемә, ГУГЛ-тәржемәләрҙә!!!

Нисекме? Бына былай. Балалрға тәүҙә ике-өс һөйләмлек ткест тәржемә мтергә бирелә. Улар интернет ҡулланмай ғына һүҙлек китаптан тәржемә эшләй. Аҙаҡ ошо интернет тәржемәләр менән “тикшерә”. Шунан инде ул хаталар таба. Үҙенекен түгел, ә интернет селтәрендә. Бына ошолай тикшереүҙәр балала үҙ-үҙенә ышаныс та тыуҙыра. - Әһә мин бит дөрөҫ эшләгәнмен, - тигән ышаныс тыуа.

Интернет селтәре ресурстары ҡасандыр телмәрҙән төшөп ҡала башлаған һүҙҙәрҙе иҫкә төшөрөү өсөн дә ҡулланырға мөмкин.

Мәҫәлән, ҡоштар тураһында. Википедияға Эрнест Ишбирҙиндың “Башҡортостан ҡоштары” китабынан бар ҡоштар тураһында ла яҙған белешмәһе индерелгән. Был ҡоштарҙың байтағы инде юҡҡа ла сыҡҡан.

Мин балаларға беренсе дәрестә ҡоштар тураһында белешмә яҙып килергә ҡушам. Икенсе дәрестә тикшерәбеҙ, ә улар тик кеше янында йәшәгән ҡоштар тураһында ғына яҙып алып киләләр. Һайҫҡан, турғай, сәпсек, кәкүк. Эйе уларҙы беләләр. Шунан өйгә унлап ҡош исеме биреп ата-әсәләр менән бергә шул ҡоштарҙың ҡайҙа йәшәүе, ни менән туҡланыуы тураһында яҙырға эш бирәм. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ата-әсәләр ҙә белмәй булып сыға. Аҙаҡ шул ҡоштар тураһында википедиянан уҡып, һәр бала бер ҡош тураһында үҙе белешмә яҙып, класс алдында уҡый.

Үҫемлектәр менән дә ҡыҙыҡтырыу кәрәк. Көҙгөһөн, япраҡтар ҡойолғанда япраҡтарҙан айырым бер дәфтәргә гербарий эшләтеп, башҡорт телендә белешмә ҡуйҙыртам. Был 5-се кластарҙа. Балалар шатланып эшләйҙәр.

Яйлап йыл аҙағынаса ҡоштар, балыҡтар, йәнлектәр, үҫемлектәр тураһында бик күп сығанаҡтар өйрәнергә мөмкин.

Ҡулланылған әҙәбиәт:

  1. Усманова М.Ғ. Абдуллина Ф.Ф. Башҡорт теле. – Өфө, “Китап” 2000.

  2. Э. Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. — Өфө, 1986.

  3. Интернет селтәре https://ba.wikipedia.org/wiki/

  4. Интернет селтәре https://translate.yandex.ru

  5. Интернет селтәре https://translatewiki.

  6. Интернет селтәре https://translate.google.ru





Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 27 сентября. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru

Общая информация

Номер материала: ДБ-406092

Похожие материалы

2017 год объявлен годом экологии и особо охраняемых природных территорий в Российской Федерации. Министерство образования и науки рекомендует в 2017/2018 учебном году включать в программы воспитания и социализации образовательные события, приуроченные к году экологии.

Учителям 1-11 классов и воспитателям дошкольных ОУ вместе с ребятами рекомендуем принять участие в международном конкурсе «Законы экологии», приуроченном к году экологии. Участники конкурса проверят свои знания правил поведения на природе, узнают интересные факты о животных и растениях, занесённых в Красную книгу России. Все ученики будут награждены красочными наградными материалами, а учителя получат бесплатные свидетельства о подготовке участников и призёров международного конкурса.

Конкурс "Законы экологии"