Инфоурок / Классному руководителю / Конспекты / Внеклассное мероприятие “Мәңге йәшә, яҡтылыҡ йырсыһы- Аҡмулла”
Обращаем Ваше внимание: Министерство образования и науки рекомендует в 2017/2018 учебном году включать в программы воспитания и социализации образовательные события, приуроченные к году экологии (2017 год объявлен годом экологии и особо охраняемых природных территорий в Российской Федерации).

Учителям 1-11 классов и воспитателям дошкольных ОУ вместе с ребятами рекомендуем принять участие в международном конкурсе «Я люблю природу», приуроченном к году экологии. Участники конкурса проверят свои знания правил поведения на природе, узнают интересные факты о животных и растениях, занесённых в Красную книгу России. Все ученики будут награждены красочными наградными материалами, а учителя получат бесплатные свидетельства о подготовке участников и призёров международного конкурса.

ПРИЁМ ЗАЯВОК ТОЛЬКО ДО 15 ДЕКАБРЯ!

Конкурс "Я люблю природу"

Внеклассное мероприятие “Мәңге йәшә, яҡтылыҡ йырсыһы- Аҡмулла”




Московские документы для аттестации!

124 курса профессиональной переподготовки от 4 795 руб.
274 курса повышения квалификации от 1 225 руб.

Для выбора курса воспользуйтесь поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВА).

ДИПЛОМ от Столичного учебного центра: KURSY.ORG


библиотека
материалов


БАШҠОРТОСТАН МӘҒАРИФ МИНИСТРЛЫҒЫ

СТӘРЛЕТАМАҠ ҠАЛАҺЫ ҠАЛА ОКРУГЫ

МУНИЦИПАЛЬ АВТОНОМИЯЛЫ ДӨЙӨМ БЕЛЕМ БИРЕҮ УЧРЕЖДЕНИЕҺЫ

17–СЕ УРТА ДӨЙӨМ БЕЛЕМ БИРЕҮ МӘКТӘБЕ”

















МӘҢГЕ ЙӘШӘ,

ЯҠТЫЛЫҠ ЙЫРСЫҺЫ - АҠМУЛЛА

















ЙӨКМӘТКЕҺЕ

  1. ТӨП ӨЛӨШ ...........................................................................................

  2. ҠУЛЛАНЫЛҒАН ӘҘӘБИӘТ...............................................................

  3. ӨҪТӘЛМӘ МАТЕРИАЛ......................................................................



























ТӨП ӨЛӨШ

МӘҢГЕ ЙӘШӘ,

ЯҠТЫЛЫҠ ЙЫРСЫҺЫ – АҠМУЛЛА”

Әкрен генә ҡурай моңо ағыла (Ҡурайҙа“Илсе Ғайса” көйө).

1-се алып барыусы:

Ай, Аҡмулла, Аҡмулла,

Хаслыҡ күргән хаҡ мулла.

Яйыҡ буйла, Дим буйла,

Халҡың яҙмышын уйла.

2-се алып барыусы: Үҙе тере саҡтан уҡ халыҡ күңеленең, заманының бөйөк улы булып танылған мәшһүр шағир Мифтахетдин Аҡмулла башҡорт әҙәбиәте тарихында иң яҡты биттәрҙе тәшкил итерҙәй мираҫ ҡалдырҙы. «Мулла» төшөнсәһенә Аҡмулла иң элек ғалим кеше, ғилем, аҡыл эйәһе тигән мәғәнәне һала.

1-се алып барыусы:

Аҡмулланың шиғырҙарына яҡшылап баҡ,

Күңелеләй яҙғандары пактарҙан пак.

Һәр әйткәне йәнгә дауа, хаҡтарҙан хаҡ,

Зиһенеңә нур һибелер ана шул саҡ.

2-се алып барыусы: Мифтахетдин Камалетдин улы Камалетдинов (Аҡмулла) Башҡортостандың хәҙерге Миәкә районы Туҡһанбай ауылында аҫаба башҡорт ғаиләһендә тыуып үҫә. Күрше Мәнәүезтамаҡ, Әнәс ауылы мәҙрәсәләрендә уҡый. XIX быуатта бөтә Рәсәй империяһында киң билдәле Стәрлебаш мәҙрәсәһендә Шәмсетдин Зәкиҙән белем ала. Троицк ҡалаһындағы “Рәсүлиә" мәҙрәсәһендә ул, дини тәғлимәттән тыш, ғәрәп, фарсы телдәре, Көнсығыш әҙәбиәте буйынса төплө белем ала. (Арба һөйрәп Аҡмулла килеп сыға)

Аҡмулла: Ай, донъя! Ҡыуҙым һине ун йәшемдән,

Яраным шул ваҡыттан юлдашыңа.

Мәхрүм ташлап китәрең белмәгәнмен,

Юламай китмәҫ инем моңдашыңа.

1-се алып барыусы:

Китап һүҙен боҙоп әйткән боҙоҡ мулла

Өҫтөн сығыр унан да, бурлыҡ ҡылһа.

Аҡмулла күпте күреп һырғалаған,

Һәр ерҙә наҙандарҙы ҡуҙғалаған.

2-се алып барыусы: Аҡмулла тере сағында уҡ халҡының, заманының бөйөк улы булып танылған данлыларҙың береһе. Ул мәғрифәткә өндәүсе дәртле бер сәсән-шағир булып йәшәне, шәхсиәте менән дә, поэтик ижады менән дә халыҡҡа хеҙмәт итеүҙең гүзәл өлгөләрен күрһәтте. Аҡмулла иһә халыҡты ғилем-һөнәргә эйә булырға, яҡтылыҡҡа, хөр тормошҡа саҡырып хитаптар ижад иткән.

Аҡмулла: Башҡорттарым, уҡыу кәрәк, уҡыу кәрәк!

Арабыҙҙа наҙандар күп, уҡыу һирәк,

Аңғыра айыуҙан Уралдағы ҡурҡҡандай,

Эй, туғандар, наҙанлыҡтан ҡурҡыу кәрәк!

(Шәкерттәр сығып ултыралар, Аҡмулла уларҙы уҡыта).

Аҡмулла: Хәл етһә, төрлө фәнде күргән яҡшы,

Камилдәр ҡатарына кергән яҡшы.

Русса уҡып ҡына түгел белмәк,

Хәл килһә, французса белгән яҡшы.

1-се шәкерт: Алтыға берҙе ҡушып, һан ун булмай,

Сәғәтте алға бороп, төн көн булмай.

Белемлелек – арыҫландан көслө батыр,

Шуға атланмай, һинең төшөң һис өн булмай.

2-се шәкерт: Тормошо башҡа илдәрҙең көн шикелле,

Тормошо наҙан илдең төн шикелле.

Үҙегеҙ уйлап ҡарағыҙ. Мейегә һалып:

Күренә ошо ере миң шикелле.

3-сө шәкерт: Һәр ҡайҙа хәлең харап, булһаң наҙан,

Йоҡонан баш күтәрер зирәк әҙәм.

Башҡа йорт, ғилем эҙләп талпыныуҙа,

Һис юҡтыр ер йөҙөндә беҙҙән яман.

4-се шәкерт: Егеттәр, хәбәрҙәр бул замананан,

Һыйырҙан артыҡ түгел наҙан әҙәм.

Ниңә беҙ хур булабыҙ башҡа йорттан –

Беҙ ҙә бит тыуып үҫтек ата-ананан.

5-се шәкерт: Булмайыҡ дүрт аяҡлы мал шикелле,

Ҡыуарған япраҡһыҙ тал шикелле.

Баҡсалай, егет әҙәм күркәмләнә,

Ғилем менән һүҙ һөйләһә, бал шикелле.

1-се алып барыусы: Бөтә ҡалған ғүмерен шағир ил гиҙеп, башҡорт йәйләүҙәрен, ҡаҙаҡ далаларын ҡыҙҙырып, уҡытыусылыҡ итеп тә, ғилем - мәғрифәт өләшеп үткәрә.

2-се алып барыусы: Халыҡ батырын онотмай. Яҡтылыҡ йырсыһы – Аҡмулла мәңге халыҡ күңелендә. 1989 йылда Миәкә районы Советы ҡарары менән Аҡмулла исемендәге премия булдырылыуы, баш ҡалабыҙҙағы юғары уҡыу йорттарының береһенә бөйөк шәхестең исеме бирелеүе, йыл һайын Халыҡ – ара “Аҡмулла уҡыуҙары”, Республика күләмендәге “Аҡмулла вариҫтары” бәйгеләренең үткәрелеүе быға асыҡ дәлил булып тора.

1-се уҡыусы: “Башҡорттарым, уҡыҡ кәрәк!” –

Ораны Аҡмулланың.

Шул оранды ҡабул итеү

Бурысы һәр баланың.

2-се уҡыусы: Аҡмулланың хаҡ һүҙҙәре

Бөгөн дә бик ҡәҙерле.

Өгөт - нәсихәттәре лә

Беҙҙең өсөн фәһемле.

3-сө уҡыусы: Аҡмулланың шиғырҙарын,

Уҡыйбыҙ ҡабат-ҡабат.

Унда ғилем һәм тәрбиә,

Бирәләр беҙгә һабаҡ.

4-се уҡыусы: Сал быуаттар аша үткән

Шиғриәте – аманат.

Уҡырбыҙ, белем алырбыҙ,

Сығармабыҙ яманат.

5-се уҡыусы: Аҡмулланың шиғырҙары,

Һөйөү кеүек үлемһеҙ.

Киләсәккә маяҡ булып,

Аң-белемдең нуры һеҙ.

1-се алып барыусы: Йылдар үткән, мәшһүр шағирҙы тыуҙырған дәүерҙән алыҫлаша барған һайын Аҡмулла һынының мөһабәтлеге, ул сәсеп ҡалдырған шиғри ынйыларҙың күркәмлеге тағы ла сағыуыраҡ күренә. Уның поэтик ижады бөгөн дә, ҡабатланмаҫ бер моң булып, халыҡ күңелендә йәшәй, беҙҙе, йәш быуынды дөйөм кешелеклек, гуманизм рухында тәрбиәләүҙә, белем алыуға – яҡтылыҡҡа ынтылыуҙа маяҡ булып тора.

Аҡмулла: Татлы телдең төбө шәрбәт, мөләйем,

Тибрәһен шул телем һәр даим.

Бирҙең, тәңрем, телде беҙгә, һөйлә, тип,

Тура юлға телде шуға әйҙәйем!

2-се алып барыусы: Башҡорт халҡының милли батыры Салауат Юлаевтан һуң “Башҡорттарым” тип тәүге тапҡыр туған халҡына мөрәжәғәт иткән Аҡмулла тормошо һәм ижады беҙҙең өсөн ифрат әһәмиәтле. Салауаттан һуң Аҡмулла үҙенең ижадында туған халҡын алға, белем алыуға, яҡтылыҡҡа әйҙәгән бөйөк шағир ул. Мәңге йәшә, яҡтылыҡ йырсыһы – Аҡмулла.



ҠУЛЛАНЫЛҒАН ӘҘӘБИӘТ

1. www.akmulla.ru М.Аҡмулла тураһында сайт.

2. Вильданов Ә.Х. Аҡмулла. (Мифтахетдин Аҡмулланың шиғырҙары башҡорт телендә), Өфө - 1981

3. Ҡәҙим Аралбай “Аҡмулла” шиғыры.

4. Тикеев Д.С., Ғафаров Б.Б. Башҡорт теле: Урыҫ мәктәптәренең 9 синыфында уҡыған башҡорт балалары өсөн башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәреслеге. - Өфө: Башҡортостан “Китап” нәшриәте, 2001.

5. Уҡыусылар ижады, “Аҡмуллаға эйәреп”.








ӨҪТӘЛМӘ МАТЕРИАЛ

hello_html_481733d6.jpg




(2009 ЙЫЛ) М.АҠМУЛЛА ИСЕМЕНДӘГЕ ПРЕМИЯ ЛАУРЕАТТАРЫ

hello_html_m4fba3e24.png


hello_html_1e185448.png


hello_html_m20605e63.jpg


hello_html_416c99d3.jpg























М.АҠМУЛЛА ИСЕМЕНДӘГЕ ПРЕМИЯ ЛАУРЕАТТАРЫ

1989 йыл – Рәшит Шәкүр (“Поэзия йондоҙо” һәм “Быуаттар аша барам” китаптары)

1900 йыл - Әхәт Вильданов (М.Аҡмулланың тормош юлын һәм ижадын өйрәнгән өсөн)

1991 йыл – Розалиә Солтангәрәева (М.Аҡмулланың ижадын дауам итеүсе)

1992 йыл – Зөлфәт Басыров (М.Аҡмулланың портреты)

1993 йыл - Роза Сәхәүетдинова (Миәкә районы тураһында йырҙар циклы)

1994 йыл – Риф Абдуллин (Миәкә районының тәбиғәтен һүрәтләүсе)

1995 йыл – Ғәзим Шафиҡов (“Аҡмулла” повесы)

1996 йыл – Заһир Исмәғилов (“Аҡмулла” операһы)

1997 йыл – Азат Мағазов ( “Тирмән ташы әйләнә” трилогияһы)

1998 йыл – Нурия Ирсаева (М.Аҡмулланың ижадын өйрәнеүсе)

1999 йыл – Хәкимйән Зарипов (Миәкә районынын өйрәнеүсе)

2000 йыл – Гөлфиә Юнысова (Миәкә районынына бағышлаған шиғырҙар һәм йырҙар циклы)

2001 йыл – Яныбай Хамматов ( әҙәби ижад өсөн)

2002 йыл – Рамазан Шәғәлиев (М.Аҡмулланың ижадын өйрәнеүсе)

2003 йыл – Наил Ғәитбаев (“Аҡмулла” драмаһы)

2004 йыл – Йәмил Әбделмәнов (“Аҡмулла” арияһын башҡарыусы)

2005 йыл – Факил Мырҙаҡаев (Миәкә районынын өйрәнеүсе)




Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 20 декабря. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru


Краткое описание документа:

Мифтахетдин Камалетдин улы Камалетдинов (Аҡмулла) Башҡортостандың хәҙерге Миәкә районы Туҡһанбай ауылында аҫаба башҡорт ғаиләһендә тыуып үҫә. Күрше Мәнәүезтамаҡ, Әнәс ауылы мәҙрәсәләрендә уҡый. XIX быуатта бөтә Рәсәй империяһында киң билдәле Стәрлебаш мәҙрәсәһендә Шәмсетдин Зәкиҙән белем ала. Троицк ҡалаһындағы “Рәсүлиә" мәҙрәсәһендә ул, дини тәғлимәттән тыш, ғәрәп, фарсы телдәре, Көнсығыш әҙәбиәте буйынса төплө белем ала.(Арба һөйрәп Аҡмулла килеп сыға)

Аҡмулла: Ай, донъя! Ҡыуҙым һине ун йәшемдән,

Яраным шул ваҡыттан юлдашыңа.

Мәхрүм ташлап китәрең белмәгәнмен,

 

Юламай китмәҫ инем моңдашыңа. 

Общая информация

Номер материала: 359989
Курсы профессиональной переподготовки
133 курса

Выдаем дипломы установленного образца

Заочное обучение - на сайте «Инфоурок»
(в дипломе форма обучения не указывается)

Начало обучения: 20 декабря
(набор групп каждую неделю)

Лицензия на образовательную деятельность
(№5201 выдана ООО «Инфоурок» 20.05.2016)


Скидка 50%

от 13 800  6 900 руб. / 300 часов

от 17 800  8 900 руб. / 600 часов

Выберите квалификацию, которая должна быть указана в Вашем дипломе:
... и ещё 87 других квалификаций, которые Вы можете получить

Похожие материалы

Получите наградные документы сразу с 38 конкурсов за один орг.взнос: Подробнее ->>