Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Другое / Конспекты / Якташ шагыйрь Ф.Габдерәхим ижаты
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Другое

Якташ шагыйрь Ф.Габдерәхим ижаты

библиотека
материалов

Класстан тыш уку дәресе

Дәрес темасы:

Якташыбыз Фәрит Габдерәхим иҗаты

Максат:

укучыларны якташ язучылар иҗаты белән киңрәк таныштыру; Фәрит Габдерәхим иҗаты турында өстәмә мәгълүматлар бирү, шигырьләренә анализ ясау, иҗатындагы төп темаларны билгеләү;

укучыларның сөйләм телен үстерү һәм сәнгатьле уку күнекмәләрен камилләштерү;

шагыйрь үрнәгендә укучыларда туган якка, туган як табигатенә мәхәббәт, хөрмәт хисләре тәрбияләү.

Җиһазлау: Ф.Габдерәхимнең портреты, китаплары, презентация.

Дәрес барышы.

1.Оештыру.Уңай психологик халәт тудыру.

Хәерле көн, укучылар! Менә тагын яңа көн туды.Яңа көн тууга, безнең бу җирдә яшәүгә ышанычыбыз арта.Туган якның матурлыгын күреп, якыннарыбызның, әти-әниләребезнең яхшы мөнәсәбәтләрен тою үзе бер бәхет икәнлеген аңлап, сөенеч-шатлыклар белән яңа иҗат дәресебезне башлыйбыз.

Дәресне Каран авылында яшәп иҗат итүче шагыйрь Ирек Габдрәхимов сүзләре белән башлыйсым килә:

Туып-үскән кырларыбыз иркен,

Горурланыйк без бит –бүздәкләр!

Улларыбыз-кызларыбыз гүзәл!

Мәңге бергә типсен йөрәкләр! (Слайд 1)

Тарих әлеге һәм киләсе буыннар өчен Бүздәк җирендә туып үскән бик күп атаклы исемнәрне, алар башкарган эшләрне саклый.Бүздәк районы үзенең интеллектуаль потенциалы, талантлы кешеләре белән дан тота.Районыбыздан 100 дән артык фән кандидатлары, фән докторлары чыккан. Бүздәклеләр үзләренең якташлары-фән, мәдәният,сәнгатьнең күренекле эшлеклеләре белән горурланалар, алар арасында элекке ректорлар: Шәйхулла Хәбибулла улы Ченбарисов(БДУ), Рифкать Рәхмәтулла улы Мәүлетов (УДАТУ), Спивак Александр Иванович (УДНТУ), БДУ проректоры Мидхәт Фазлыйәхмәт улы Гайнуллин бар. Районыбыз горурлыгы - республиканың Салават Юлаев исемендәге дәүләт премиясенә лаек булган өч лауреатыбыз:Хәким Гыйләжев, Габдулла Гыйләҗев, Факиһә Тугызбаева .

Туган жиребезнең жанга якын матурлыгы шагыйрьләребез Фәрит Габрәхим, Альберт Котыев, Г.Гатауллин, абыйлы-энеле рәссам Шәйхетдиновлар, өметле яшь язучыбыз Айдар Зәкиевнең әсәрләрендә чагылыш таба.

Кояш сыман якты йөзле халкым!

Күзләренннән нурлар сибелә.

Мин-Бүздәктән!”-диеп, кул бирсәләр,

Күңелләрем моңга күмелә!

Бүгенге дәресебез якташ язучыбыз, күренекле шагыйрь, юбиляр шагыйрь Фәрит Габдерәхим иҗатына багышлана. Дәрес телдән журнал формасында үтәчәк.( Слайд 2)

Журналның беренче бите- Тормыш юлы.

-Укучылар. Фәрит Габдерәхим нинди авылда туып үскән? Аның турында ниләр беләсез? (Укучыларның җаваплары тыңлана).

Укучы. Фәрит Ибраһим улы Габдерәхимов 1933 елның 8 январенда Бүздәк районының Арслан авылында туа, Арслан урта мәктәбен тәмамлагач,туган колхозында эшли. 1951-1963 елларда Октябрьск нефть техникумында укый. Аннан соң өч ел төзелешләрдә эшли.1958-1963 елларда- Башкорт Дәүләт университеты студенты. Бүздәк һәм Чакмагыш районнарында укытучы булып эшли, соңыннан Туймазы районы газетасына эшкә күчә.1969 елда “Кызыл таң”газетасы редакциясенә әдәби сотрудник булып килә һәм хаклы ялга чыкканчы шунда эшли. (Слайд 3)

Журналның икенче бите “Туган җирем – җырлар җырым” дип атала.Журналның бу битендә Ф. Габдерәхимнең истәлекләре белән таныштырыла.

Укытучы. Туган ягы турында шагыйрь менә ничек яза:

Һәркем өчен туган җир-изге, кадерле. Минем дә шундый җирем бар: ул Арслан авылы. Минем өчен бөтен дөньяның үзәге ул. Аның инеше дә тегәр җептәй генә, таулары да калкулыклар гына, урманы да адашырлык калын түгел, ләкин мин аны бернинди әкияти якларга алыштырмас идем…

Бик күп сабак бирде миңа туган якларым, авылдашларым. Һәркемнең күңел байлыгы була. Әгәр миндә азмы-күпме шул байлык бар икән, ул-туган ягым хәзинәсе дип исәплим.Шушында тәпи басканмын, ялан аягым белән туган җир җылысын тойганмын; малай,үсмер чакларда күпме чабата ясадым, аны Бүздәк базарында сатып, он-тоз ала идек; үсә төшкәч, мин дә берникадәр колхозда эшләдем: сөрдем, чәчтем, урдым дигәндәй…; яшьтәшләрем кебек үк, колхоз басуларында минем аяк басмаган бер карыш җир дә юктыр.

Боларның барысы да минем өчен эзсез калмады. Кәлҗәмә, кәҗә сакалы, балтырган җыеп тамак ялгау, бинахакка рәнҗетелүләр, авылдашларымның уңганлыгы, кылган изгелекләре, ә кемнәрнеңдер тар күңеллелеге, агайларның туры сүзлелеге, әби-апаларның шәфкатьлелеге, сабырлыгы минем өчен искиткеч кыйммәт ле сабак, тормыш сабагы булды. Шушы сабактан башка югары белемнең бернинди мәгънәсе калмый.Изгелектән явызлыкны, горурлыктан мескенлекне, дуслыктан хыянәтне аерырга авылым, авылдашларым өйрәтте.”

Укучылар шагыйрьнең “Туган ягымда”, “Сагыну”, “Кайтыр идем егет чагыма” шигырьләрен яттан сөйлиләр.( Слайд 4)

Журналның өченче бите- “Якты көннәр ягына табан үз җырымны җырлап атлармын “ дип исемләнә. Монда без шагыйрьнең иҗатына күзәтү ясарбыз, шигъриятенең төп темаларын билгеләрбез.

1 укучы. Фәрит Габдерәхимов шигырьләре белән матбугат битләрендә университетта укыган елларында күренә башлый.Ул поэзиягә ашыкмый гына килеп, үз поэтик тавышын җайлап тапкан тыныч, тыйнак табигатьле шагыйрь. Аның “Йөрәк уты”, “Җирдәге йолдызлар”, “Анкетага кермәгән юллар” дигән шигырь һәм поэмалар җыентыклары, нигездә, көндәлек тормыш хакында уйланулар, үз буындашларының рухи дөньясын сурәтләү мотивлары белән сугарылган.

2 укучы. Шагыйрь өчен “тормыш үзе-олы сынау”, шунда кешенең характеры ачыла, яшәү максаты, кем-кемлеге билгеләнә. Заманалар хакында да ул “бүгенем дә, үткән, киләчәк тә мәңгелектән килгән мизгелләр.Өчесе дә җилкәбездә безнең, өчесе дә безгә изгеләр”, ди.

Укучылар “Син бар җирдә”, “Яши алыр идеммени?!”,”Берәү генә” шигырьләрен яттан сөйлиләр.

-Укучылар, Фәрит Габдерәхим күбрәк нинди темаларга мөрәҗәгать итә?

-Шагыйрь иҗатының нинди үзенчәлекле якларын билгели аласыз?

3 укучы.Фәрит Габдерәхим иҗатында соңгы елларда яңа күтәрелеш ачык төсмерләнә. Әдип үз шигъриятендә татар милләтенең фаҗигале тарихына мөрәҗәгать итә, туган халкының гасырлар дәвамында сулкылдап торган җанына туктаусыз дәва эзләвен, аның хыял-омтылышларын төрле яклап чагылдыра.

Укучы “Булыр микән?”шигырен яттан сөйли.( Слайд 5)

Журналның дүртенче бите - “Тибрәнде каурый каләм” дип атала.

Һәр төркемгә Ф. Габдерәхимнең шигырь юллары бирелә, сез аны дәвам итәргә тиешсез.Шигырь язганда рифмага игътибар итәргә кирәк. (Слайд 6)

( Рифма-ритмик төзелеше бердәй тезмәләр ахырында аваздаш кабатлаулар яки охшаш яңгырашлы сүзләр)

Төркемнәрдә эш. Укучылар шигырь язалар. Шигырьләрне уку.

1 нче төркемгә:

Һәрбер нәрсә эчтән түгел

Тыштан тиеш балкырга…

2 нче төркемгә:

Матурлыктан мәхрүм таңнар ата

Җанны телә кәккүк тавышы…

3нче төркемгә:

Үткән көннәр урап кайтмас кабат,

Түксәң-түкмәсәң дә яшьләрең…

Журналның соңгы бите –“Якташ шагыйрьгә әйтер сүзем”дип атала.

Укытучы. Якташыбыз Фәрит Габдерәхим-талантлы шагыйрь.Ул 1979 елда СССР Язучылар берлегенә кабул ителә. Матбугат өлкәсендәге хезмәтләре өчен 1982 елда аңа “Башкортстанның атказанган мәдәният хезмәткәре”дигән мактаулы исем бирелә.

Хәзер сез тагын бер иҗади эш эшләп алырсыз. Әгәр дә сез якташ шагыйрь Фәрит Габдерәхим белән очрашсагыз аңа нәрсәләр әйтер идегез? Үзегезнең әйтәсе килгән сүзләрегез, теләкләрегезне ничек итеп җиткерер идегез?

Укучыларның үзаллы эше.

Укучыларның чыгышларын тыңлау.

Укытучы. Дәресебез ахырына якынлаша. Дәрестә актив катнаштыгыз. Киләчәктә дә без якташларыбызның тормышын, иҗатын өйрәнүне дәвам итәрбез.


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 23.11.2016
Раздел Другое
Подраздел Конспекты
Просмотров77
Номер материала ДБ-384025
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх