1728184
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
Добавить материал и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
V ЮБИЛЕЙНЫЙ МЕЖДУНАРОДНЫЙ КОНКУРС
ИнфоурокБиологияДругие методич. материалыЖасушаның құрамындағы органикалық заттар, көмірсулар, липидтер, неуклейн қышқылдары

Жасушаның құрамындағы органикалық заттар, көмірсулар, липидтер, неуклейн қышқылдары

библиотека
материалов

Қысқа мерзімді жоспар Пән мұғалімі: Мұханова Г

Күні:

24.09.14ж

Пәні:биология

Класы: 10

Тақырыбы:

Жасушаның құрамындағы органикалық заттар, көмірсулар, липидтер, неуклейн қышқылдары

Мақсаты

Оқушыларды жасушаның құрамындағы органикалық заттармен таныстыру.

Күтілетін нәтиже

Жасуша құрамындағы органикалық заттарды есте сақтау,олардың жасуша үшін атқаратын қызметін білу.

Түйінді идеялар (кілтті сөздер)

Оқушыларды ұйымшылдыққа, тазалыққа тәрбиелеу.

Сабақ кезеңдері:

Сабақ барысы

Бағалау

Ресурстар

1.Кіріспе











1.ұйымдастыру

Амандасу «Алақан жылуы»арқылы.


Топқа бөлу Стикерлердің түстері арқылы жұптастыру

«Шыңға шығу» әдісі
1. Жасушаны ашқан ғалым:
А. Д. И. Ивановский
В. Р. Гук
С. Д. И. Менделеев
Д. И. И. Мечников
Е. Я. Беккори
2. Өсімдіктер мен жануарлар жасушасының цитоплазмамен тікелей байланысқан ішкі қабаты:
А. Плазмалемма
В. Пластид
С. Вакуоль
Д. Мембрана
Е. Митохондрия
3. Жасушаның ядросын қоршап жатқан қоймалжың зат:
А. Вакуоль
В. Цитоплазма
С. Мембрана
Д. Гольджи жиынтығы
Е. Эндоплазмалық тор
4. Эндоплазмалық торды 1945 жылы К. Портер микроскоптың көмегімен тапты:
А. Раушан гүлінің ұлпасынан
В. Тауық балапанының ұлпасынан
С. Қан жасушасынан
Д. Қосмекенділерден
Е. Сүтқоректілерден
5. Жасушаның «ас қорыту мүшесі» дегеніміз:
А. Гольджи жиынтығы
В. Лизосома
С. Вакуоль
Д. Рибосома
Е. Ядро
6. Жасуша мембраналары арқылы ірілеу келген түйіршіктердің өтуі:
А. Пиноцитоз
В. Фагоцитоз
С. Көбею
Д. Фотосинтез
Е. Сүзілу
Дұрыс жауаптары:
1 - А.
2 - А
3 - В
4 - В
5 - В
6 - В
.




Түс арқылы бағалау












2.Тұсаукесер








1.Жаңа сабақ. Көміртек тізбектері мен сақиналары органикалық қосылыстардың қаңқасын құрайды.

Көмірсулардың молекуласының құрамына көміртек, оттек және сутек атомдары кіреді. (С, О, Н). Көмірсулар — органикалық заттардың ішіндегі аса маңызды қосылыстардың бірі, олардың жалпы формуласы — Сп2О)п. сутек атомдары, көміртек атомдарынан екі есе көп болатындықтан, оларды көмірсулар деп атаған. «Көмірсу» деген терминді ғылымға 1844 жылы орыс ғалымы К.Шмид енгізген болатын.

Кейбір өсімдіктердің жемістеріндегі құрғақ зат масс.80—90%-ы, ал жануарларда 1-2%. Олар биополимерлерге жатады. Қарапайым көмірсуларға: моносахаридтер, ал күрделісіне полисахаридтер.Моносахаридтердің атаулары — молекуласындағы көміртек атомы санының артуына байланысты. Мысалы, триоза (3 көміртек атомы), тетроза (4), пентоза (5), гексоза (6) ж/е т.б.

Триозаның өкілдеріне сүт кышкылы мен пирожүзім қышкылы жатады. Олар тірі организмде жүріп жаткан ашу жөне тотығу процестеріне катысады.

Тетрозаның өкілі — эритроза организмде жүріл жаткан зат алмасу процестеріне, яғни фотосинтез процестерінін аралык заты ретінде катысады жене көмірсу молекуласының сақиналы формасының түзілуінде де маңызы зор.

Пентозаның өсімдіктер мен жануарлар жасушасында кенінен таралған түрлері — рибоза және дезоксирибоза. Олар нуклеин кышкылдары — дезоксирибонуклеин кышкылы (ДНҚ) мен рибонуклеин кышкылы (РНҢ) молекулаларының ж/е аденозинтрифосфорқышкылының (АТФ) күрамына кіреді. Нуклеин кышкылдарының дезоксирибонуклеин жене рибонуклеин кышкылдары деп аталуыньщ әзі осы пентозаның түрлеріне байланысты.

Табиғатта гексоза кеңінен таралған. Оларға: глюкоза, фруктоза жене галактоза жатады. Гексозанын жалпы формуласы: С6Н12О6. Гексоза тобына жататын моносахаридтердің ішіндегі ең көп таралғаны — глюкоза. Жүзім қанты — глюкоза бос күйінде өсімдіктің жемісінде (әсіресе жүзім шырынында), гүлінде және т.б. мүшелерінде, қанда, ми ұлпасында ж/е т.б. болады. Ол организмдегі энергияның негізгі көзі болып есептеледі. Глюкоза — қан плазмасының тұрақты заты, оның мөлшерінің кеміп не артып кетуінен организм қауіпті ауруларға ұшырайды. Глюкоза жүйке жүйесі мен ішкі секреция бездерінің жүмысын реттеуге де қатысады.






2 жұлдыз 1 тілек


Маркер,

Слайд ,стикер,плакат

Суретті қағаздар


3.Негізгі бөлім




Липидтердің қыз. құрылыс, энергия көзі, қоректік зат, қорғаныштық ж/е метаболизмдік ж/е т.б.

Құрылыс қызметі. Липидтердің суда ерімейтін касиеті оның жасушадағы кұрылыс кызметін атқаруына мүмкіндік береді. ұлпалардың, жасушалардың ж/е олардың органоидтерінің мембраналары фосфолипид молекуласынан түзіледі. липидтер көптеген биол-қ қосылыс-ң түзілуіне қатысады.

Липидтер — энергия көзі.. Май — организм тіршигігіндегі негізгі энергия козі. Организмге кажетті энергияның 25—30%-ьш липидтер береді. Майдың 1 грамы толық ыдыраганда, 38,9 кДж энергия болінеді, ол нәруыз бен көмірсудан бөлінетін энергиядан екі есе көп.

Май — қоректік қор заты. Организмдер денедегі майды коректік зат ретінде жинактайды. Мысалы, бунакденелілер, сүтқоректілер жөне адамның тері асты қабатында, шарбыда, көптеген өсімдіктердін тұқымдарында және т.б. мүшелерінде май қоры жинакталады. май корының кыскы үйқыға кететін организмдер үшін маңызы ерекше.

Майдың қорғаныштық қызметі. Май жылуды нашар өткізеді. Осыған байланысты жануарлар тері астындағы май қабатының есебінен дене темпер. тұрақты сақтайды. Мысалы, киттің тері астындағы май қабатының қалындығы 1 м-ге дейін жетеді, бұл оның солтүстік теңіздердегі суық суда үнемі тіршілік етуге бейімділігін арттыра түседі.

Өсімдік тұқымдарында майдың көп болуы — жаңа дамып келе жатқан өсімдікке, оның тамыр жүйесінің бекініп, өзіне тиісті қызмет атқара бастағанша энергиямен камтамасыз ету үшін кажет.

Май — су көзі. 1 кг май тотығып ыдырағанда, 1,1 кг су түзіледі. Мүндай суды «метаболит су» деп атайды. Қыста ұзақ ұйқыға кететін, сол сияқты сусыз шөлді жерлерде тіршілік ететін жануарлар (кейбір кемірушілер, бөкендер, түйелер жөне т.б.) организміндегі тотығыш, ыдыраған майдың суын пайдаланады.

Бағдаршам көздері арқылы бағалау








4.Қорытынды




Смайликтер арқылы көңіл күйлерін білу

1.Органикалық заттар дегеніміз не?

2.Көмірсулардың адам өміріндегі маңызы қандай?

3.Липидтердің маңызы қандай?



Житон арқылы бағалау


Қосымша оқу

Үйге тапсырма

Жасуша ерекшеліктеріне тоқталу



Рефлексия

Миға шабуыл





Лабиринт
Найдите материал к любому уроку,
указав свой предмет (категорию), класс, учебник и тему:
также Вы можете выбрать тип материала:
Общая информация
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону N273-ФЗ «Об образовании в Российской Федерации» педагогическая деятельность требует от педагога наличия системы специальных знаний в области обучения и воспитания детей с ОВЗ. Поэтому для всех педагогов является актуальным повышение квалификации по этому направлению!

Дистанционный курс «Обучающиеся с ОВЗ: Особенности организации учебной деятельности в соответствии с ФГОС» от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (72 часа).

Подать заявку на курс

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Организация и руководство учебно-исследовательскими проектами учащихся по предмету «Биология» в рамках реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «ФГОС общего образования: формирование универсальных учебных действий на уроке биологии»
Курс повышения квалификации «Медико-биологические основы безопасности жизнедеятельности»
Курс повышения квалификации «Государственная итоговая аттестация как средство проверки и оценки компетенций учащихся по биологии»
Курс повышения квалификации «Нанотехнологии и наноматериалы в биологии. Нанобиотехнологическая продукция»
Курс «Общее садоводство: Стилистика садов. Создание различных стилей с использованием местных и интродуцированных растений»
Курс повышения квалификации «Основы биоэтических знаний и их место в структуре компетенций ФГОС»
Курс «Общее садоводство: Древесные растения для садов средней полосы»
Курс «Общее садоводство: Травянистые растения для садов средней полосы»
Курс профессиональной переподготовки «Биология и химия: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс профессиональной переподготовки «Организация производственно-технологической деятельности в области декоративного садоводства»
Курс повышения квалификации «Составление и использование педагогических тестов при обучении биологии»
Курс повышения квалификации «Инновационные технологии обучения биологии как основа реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Организация и выполнение работ по производству продукции растениеводства»
Оставьте свой комментарий
Авторизуйтесь, чтобы задавать вопросы.
Лабиринт
Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.