Инфоурок / Биология / Другие методич. материалы / Жасушаның құрамындағы органикалық заттар, көмірсулар, липидтер, неуклейн қышқылдары
Обращаем Ваше внимание, что в соответствии с Федеральным законом N 273-ФЗ «Об образовании в Российской Федерации» в организациях, осуществляющих образовательную деятельность, организовывается обучение и воспитание обучающихся с ОВЗ как совместно с другими обучающимися, так и в отдельных классах или группах.

Педагогическая деятельность в соответствии с новым ФГОС требует от учителя наличия системы специальных знаний в области анатомии, физиологии, специальной психологии, дефектологии и социальной работы.

Только сейчас Вы можете пройти дистанционное обучение прямо на сайте "Инфоурок" со скидкой 40% по курсу повышения квалификации "Организация работы с обучающимися с ограниченными возможностями здоровья (ОВЗ)" (72 часа). По окончании курса Вы получите печатное удостоверение о повышении квалификации установленного образца (доставка удостоверения бесплатна).

Автор курса: Логинова Наталья Геннадьевна, кандидат педагогических наук, учитель высшей категории. Начало обучения новой группы: 27 сентября.

Подать заявку на этот курс    Смотреть список всех 216 курсов со скидкой 40%

Жасушаның құрамындағы органикалық заттар, көмірсулар, липидтер, неуклейн қышқылдары

библиотека
материалов

Қысқа мерзімді жоспар Пән мұғалімі: Мұханова Г

Күні:

24.09.14ж

Пәні:биология

Класы: 10

Тақырыбы:

Жасушаның құрамындағы органикалық заттар, көмірсулар, липидтер, неуклейн қышқылдары

Мақсаты

Оқушыларды жасушаның құрамындағы органикалық заттармен таныстыру.

Күтілетін нәтиже

Жасуша құрамындағы органикалық заттарды есте сақтау,олардың жасуша үшін атқаратын қызметін білу.

Түйінді идеялар (кілтті сөздер)

Оқушыларды ұйымшылдыққа, тазалыққа тәрбиелеу.

Сабақ кезеңдері:

Сабақ барысы

Бағалау

Ресурстар

1.Кіріспе











1.ұйымдастыру

Амандасу «Алақан жылуы»арқылы.


Топқа бөлу Стикерлердің түстері арқылы жұптастыру

«Шыңға шығу» әдісі
1. Жасушаны ашқан ғалым:
А. Д. И. Ивановский
В. Р. Гук
С. Д. И. Менделеев
Д. И. И. Мечников
Е. Я. Беккори
2. Өсімдіктер мен жануарлар жасушасының цитоплазмамен тікелей байланысқан ішкі қабаты:
А. Плазмалемма
В. Пластид
С. Вакуоль
Д. Мембрана
Е. Митохондрия
3. Жасушаның ядросын қоршап жатқан қоймалжың зат:
А. Вакуоль
В. Цитоплазма
С. Мембрана
Д. Гольджи жиынтығы
Е. Эндоплазмалық тор
4. Эндоплазмалық торды 1945 жылы К. Портер микроскоптың көмегімен тапты:
А. Раушан гүлінің ұлпасынан
В. Тауық балапанының ұлпасынан
С. Қан жасушасынан
Д. Қосмекенділерден
Е. Сүтқоректілерден
5. Жасушаның «ас қорыту мүшесі» дегеніміз:
А. Гольджи жиынтығы
В. Лизосома
С. Вакуоль
Д. Рибосома
Е. Ядро
6. Жасуша мембраналары арқылы ірілеу келген түйіршіктердің өтуі:
А. Пиноцитоз
В. Фагоцитоз
С. Көбею
Д. Фотосинтез
Е. Сүзілу
Дұрыс жауаптары:
1 - А.
2 - А
3 - В
4 - В
5 - В
6 - В
.




Түс арқылы бағалау












2.Тұсаукесер








1.Жаңа сабақ. Көміртек тізбектері мен сақиналары органикалық қосылыстардың қаңқасын құрайды.

Көмірсулардың молекуласының құрамына көміртек, оттек және сутек атомдары кіреді. (С, О, Н). Көмірсулар — органикалық заттардың ішіндегі аса маңызды қосылыстардың бірі, олардың жалпы формуласы — Сп2О)п. сутек атомдары, көміртек атомдарынан екі есе көп болатындықтан, оларды көмірсулар деп атаған. «Көмірсу» деген терминді ғылымға 1844 жылы орыс ғалымы К.Шмид енгізген болатын.

Кейбір өсімдіктердің жемістеріндегі құрғақ зат масс.80—90%-ы, ал жануарларда 1-2%. Олар биополимерлерге жатады. Қарапайым көмірсуларға: моносахаридтер, ал күрделісіне полисахаридтер.Моносахаридтердің атаулары — молекуласындағы көміртек атомы санының артуына байланысты. Мысалы, триоза (3 көміртек атомы), тетроза (4), пентоза (5), гексоза (6) ж/е т.б.

Триозаның өкілдеріне сүт кышкылы мен пирожүзім қышкылы жатады. Олар тірі организмде жүріп жаткан ашу жөне тотығу процестеріне катысады.

Тетрозаның өкілі — эритроза организмде жүріл жаткан зат алмасу процестеріне, яғни фотосинтез процестерінін аралык заты ретінде катысады жене көмірсу молекуласының сақиналы формасының түзілуінде де маңызы зор.

Пентозаның өсімдіктер мен жануарлар жасушасында кенінен таралған түрлері — рибоза және дезоксирибоза. Олар нуклеин кышкылдары — дезоксирибонуклеин кышкылы (ДНҚ) мен рибонуклеин кышкылы (РНҢ) молекулаларының ж/е аденозинтрифосфорқышкылының (АТФ) күрамына кіреді. Нуклеин кышкылдарының дезоксирибонуклеин жене рибонуклеин кышкылдары деп аталуыньщ әзі осы пентозаның түрлеріне байланысты.

Табиғатта гексоза кеңінен таралған. Оларға: глюкоза, фруктоза жене галактоза жатады. Гексозанын жалпы формуласы: С6Н12О6. Гексоза тобына жататын моносахаридтердің ішіндегі ең көп таралғаны — глюкоза. Жүзім қанты — глюкоза бос күйінде өсімдіктің жемісінде (әсіресе жүзім шырынында), гүлінде және т.б. мүшелерінде, қанда, ми ұлпасында ж/е т.б. болады. Ол организмдегі энергияның негізгі көзі болып есептеледі. Глюкоза — қан плазмасының тұрақты заты, оның мөлшерінің кеміп не артып кетуінен организм қауіпті ауруларға ұшырайды. Глюкоза жүйке жүйесі мен ішкі секреция бездерінің жүмысын реттеуге де қатысады.






2 жұлдыз 1 тілек


Маркер,

Слайд ,стикер,плакат

Суретті қағаздар


3.Негізгі бөлім




Липидтердің қыз. құрылыс, энергия көзі, қоректік зат, қорғаныштық ж/е метаболизмдік ж/е т.б.

Құрылыс қызметі. Липидтердің суда ерімейтін касиеті оның жасушадағы кұрылыс кызметін атқаруына мүмкіндік береді. ұлпалардың, жасушалардың ж/е олардың органоидтерінің мембраналары фосфолипид молекуласынан түзіледі. липидтер көптеген биол-қ қосылыс-ң түзілуіне қатысады.

Липидтер — энергия көзі.. Май — организм тіршигігіндегі негізгі энергия козі. Организмге кажетті энергияның 25—30%-ьш липидтер береді. Майдың 1 грамы толық ыдыраганда, 38,9 кДж энергия болінеді, ол нәруыз бен көмірсудан бөлінетін энергиядан екі есе көп.

Май — қоректік қор заты. Организмдер денедегі майды коректік зат ретінде жинактайды. Мысалы, бунакденелілер, сүтқоректілер жөне адамның тері асты қабатында, шарбыда, көптеген өсімдіктердін тұқымдарында және т.б. мүшелерінде май қоры жинакталады. май корының кыскы үйқыға кететін организмдер үшін маңызы ерекше.

Майдың қорғаныштық қызметі. Май жылуды нашар өткізеді. Осыған байланысты жануарлар тері астындағы май қабатының есебінен дене темпер. тұрақты сақтайды. Мысалы, киттің тері астындағы май қабатының қалындығы 1 м-ге дейін жетеді, бұл оның солтүстік теңіздердегі суық суда үнемі тіршілік етуге бейімділігін арттыра түседі.

Өсімдік тұқымдарында майдың көп болуы — жаңа дамып келе жатқан өсімдікке, оның тамыр жүйесінің бекініп, өзіне тиісті қызмет атқара бастағанша энергиямен камтамасыз ету үшін кажет.

Май — су көзі. 1 кг май тотығып ыдырағанда, 1,1 кг су түзіледі. Мүндай суды «метаболит су» деп атайды. Қыста ұзақ ұйқыға кететін, сол сияқты сусыз шөлді жерлерде тіршілік ететін жануарлар (кейбір кемірушілер, бөкендер, түйелер жөне т.б.) организміндегі тотығыш, ыдыраған майдың суын пайдаланады.

Бағдаршам көздері арқылы бағалау








4.Қорытынды




Смайликтер арқылы көңіл күйлерін білу

1.Органикалық заттар дегеніміз не?

2.Көмірсулардың адам өміріндегі маңызы қандай?

3.Липидтердің маңызы қандай?



Житон арқылы бағалау


Қосымша оқу

Үйге тапсырма

Жасуша ерекшеліктеріне тоқталу



Рефлексия

Миға шабуыл







Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 27 сентября. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru

Общая информация

Номер материала: ДВ-381064

Похожие материалы

2017 год объявлен годом экологии и особо охраняемых природных территорий в Российской Федерации. Министерство образования и науки рекомендует в 2017/2018 учебном году включать в программы воспитания и социализации образовательные события, приуроченные к году экологии.

Учителям 1-11 классов и воспитателям дошкольных ОУ вместе с ребятами рекомендуем принять участие в международном конкурсе «Законы экологии», приуроченном к году экологии. Участники конкурса проверят свои знания правил поведения на природе, узнают интересные факты о животных и растениях, занесённых в Красную книгу России. Все ученики будут награждены красочными наградными материалами, а учителя получат бесплатные свидетельства о подготовке участников и призёров международного конкурса.

Конкурс "Законы экологии"