Инфоурок / Другое / Другие методич. материалы / «Әжемнің сыр сандығы» тақырыбында музейде ұйымдастырылған викторина
Обращаем Ваше внимание: Министерство образования и науки рекомендует в 2017/2018 учебном году включать в программы воспитания и социализации образовательные события, приуроченные к году экологии (2017 год объявлен годом экологии и особо охраняемых природных территорий в Российской Федерации).

Учителям 1-11 классов и воспитателям дошкольных ОУ вместе с ребятами рекомендуем принять участие в международном конкурсе «Законы экологии», приуроченном к году экологии. Участники конкурса проверят свои знания правил поведения на природе, узнают интересные факты о животных и растениях, занесённых в Красную книгу России. Все ученики будут награждены красочными наградными материалами, а учителя получат бесплатные свидетельства о подготовке участников и призёров международного конкурса.

ПРИЁМ ЗАЯВОК ТОЛЬКО ДО 21 ОКТЯБРЯ!

Конкурс "Законы экологии"

«Әжемнің сыр сандығы» тақырыбында музейде ұйымдастырылған викторина

библиотека
материалов

Тақырыбы: «Әжемнің сыр сандығы»

Өткізілетін күні: 26.10.2016ж

Өткізілетін жері: музей

Өткізілу әдісі: викторина

Жауапты: Ф.Нұрлыбаева, экскурсовод.




hello_html_m403dfc5c.jpg



Мақсаты: ұлттық әдет ғұрып, салт –дәстүрді үйрету.Ұлттық тәрбие жөнінде білімдерін арттыру.

Көрнекіліктер: сандық, ұлттық әшекей бұйымдар, т.б,викторина барысында слаид көрсетіледі.

Жүргізуші: Сәлеметсіздер ме балалар? Бүгінгі викторина тақырыбымыз «Әжемнің сандығы» деп аталады. Сандық — халықтар тұрмысында ерте кездей пайдаланылып келе жатқан ең ежелгі жиһаздың бірі.Міне осындай сандықта әжелеріміз көбінесе бағалы заттарын сақтаған. (Оқушыларға этнография залында орналасқан көрмеден сандықты, ұлттық әшекей бұйымдарды көрсету )

"Шебердің қолы ортақ" демекші, он саусағынан өнер тамған небір зергерлер (қазіргінің дизайнерлері) әшекейдің түр-түрін жасаған. Сондықтан бір-біріне ұқсамайтын сан алуан бұйым бүгінге дейін жеткен.Бұл тек әсемдік бұйымдары ғана емес, әшекейлердің тәрбиелік мәні де зор. Қазақ қыздары бет-жүзін бүркемей, ашық ұстаған.Шолпы сылдырынан жасқанған қыз бала бейсауат жүрмеген.Асыл аналарымыз бұйымдарды қыздарына, келіндеріне мұраға қалдырып отырғандықтан, олар бүгінге дейін жетіп отыр. Солардың біріне назар салайық. Бұл бұйымның барлығы да күмістен соғылған.


Әшекей тағылатын түрлеріне қарай бірнеше топтарға бөлінеді.

  • Басқа тағатын әшекей түрлері: шеке, самай, маңдай, құлақ, мұрын, бұрымға тағылатын әшекейлік заттар.

  • Шекеге тағылатын әшекей түрлері: шекелік.

  • Самайға тағылатын түрлері: сырғалық, айшық, жақ моншақ, сырға.

  • Маңдайға тағылатын әшекей түрлері: күміс теңгелер, шырмауық.

  • Құлаққа тағылатын әшекей түрлері: сырға, бет моншақ.

  • Мұрынға тағылатын әшекей түрлері: зере, зерен, зейір, зер.

  • Бұрымға тағылатын әшекей түрлері: шашбау, шашқап, шолпы, шашқа тағатын түйреуіштер, шашмоншақ.

  • Мойынға тағылатын әшекей түрлері: алқа, бойтұмар, моншақ, тұмарша, әйкел, ділда алқа, тұмар.

  • Кеудеге тағылатын әшекей түрлері: өңіржиек, түйреуіш.

  • Қолға тағылатын әшекей түрлері: білезік, мөр, сақина, балдақ, жүзік.

  • Киімге тағылатын әшекей түрлері: түймелер, қапсырмалар, жапсырмалар, белдік, белбеу, тана, танакөз, тал моншақ.



Сырға. Сырғалардың түрлері өте көп.Қазақ үшін сырғаның атқаратын рөлі өте маңызды болған.Себебі халқымызда бүгінге дейін сақталған "сырға салу" дәстүрі бар.Сырға салынған қыз енді өз "статусына" сәйкес жүріп-тұрып, үй шаруасын меңгере бастаған.Сырға анадайдан "мен мұндалап" тұратындықтан, оған басқа жігіттер көз салмайды. Кейбір сырғалар ауыр, ұзын етіп жасалған, оларды қалыңдық сәукелесіне қадаған. Суретте - осындай сырғаның бір нұсқасы.


hello_html_m1ca49c1e.jpg

Жүзік. Ұлтымызда сақинамен қатар, жүзік түрлері де көп.Жүзікті көп баланың анасы атанған бәйбішелер, құдағилар тағады.Суретте - құдағи жүзік, оның екі саусаққа киілетін түрлері де бар.Жүзікке күмістің қомақты бөлігі жұмсалғанын көріп отырсыздар.


hello_html_14ae3984.jpg

Көзі ақықтан жасалған. Мыңжылдық құдалар басқа да рәсімдермен бірге бір-біріне асыл бұйымдар сыйлап, киіт кигізген.

hello_html_1a720220.jpg

Білезік. Білезіктің осындай жалпақ, сондай-ақ топсалы, сақинамен шынжырлар арқылы жалғасқан және жіңішке түрлері мұражайларда көп кездеседі. Көз орнатылған да түрлері бар.Барлық жастағы әйел заты таға береді.


hello_html_323ec6c4.jpg hello_html_ad55933.jpg


Қазіргі кезде осындай көненің көзін заманауи киімдермен үйлестіріп киюге бола ма?

Әрине, болады.Суреттегідей осындай этникалық бұйымдарға еліктеп шығарылған заманауи аксессуарлар да көп.

hello_html_4170bf03.jpg

Ұлттық бұйымдар дресс-код қатаң сақталмайтын жұмыс орнында, көрмелерге, қонаққа барғанда немесе шетелдіктермен кездесуде киюге таптырмайтын аксессуар. Бірақ сән сарапшылары этникалық бұйымдардың бір ғана элементін тағуға кеңес береді.

hello_html_243e47ed.jpg

Осыған ұқсас ұлттық әшекейлеріңіз болса, көктемгі жаңа трендтегі киімдермен үйлестіріп тағуларыңызға әбден болады. Мұндай әшкейлер сіздің ешкімге ұқсамайтын жеке тұлға екеніңізді даралап көрсетеді.






Қорытынды:осымен бүгінгі виктаринамыз соңына жетті әжеміздің сандығының түбінде жатқан көне жәдігерлердің сырына қанық болдық.Тыңдағандарыңызға рахмет.


Пайдаланылған әдебиеттер:




Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 18 октября. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru

Общая информация

Номер материала: ДБ-379292

Похожие материалы