Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Биология / Презентации / Жылқы-төрт түліктің төресі сыныптан тыс жұмыс

Жылқы-төрт түліктің төресі сыныптан тыс жұмыс

  • Биология

Поделитесь материалом с коллегами:

Саға мектеп-бала бақшасының биология пәні мұғалімі Бахтыгереева Гүлнар
Төрт түліктің төресі
«Ана сүті мен жылқы сүті – біздің тарихымыздың басы» Ғафу Қайырбеков «Қазақ т...
Жүру барысы: Ұйымдастыру бөлімі Негізгі бөлім 1. «Жылқы тарихы-қазақ тарихы»...
Халқымыздың ерекше қастерлеген және жанына балаған қасиетті түлігінің бірі -...
1. «Жылқы тарихы-қазақ тарихы» Қолға үйретілген жылқының арғы тегі жабайы жыл...
Салтанатқа мінетін жорға атттар: су жорға, төкпе жорға, айдама жорға, шайқалм...
Жылқыны жасына қарай атау 1 жас жабағы тай 2 жас 3 жас құнан дөнен бесті бие...
2. «Жылқы және қазақ рухы» Көрік берген қазақтың даласына, Жылқыға көз тоқтат...
3. «Жылқы – қасиетті жануар» «Жылқы-жаным, қымыз-қаным» (Ақтайлақ би) «Жылқын...
Қымыз түрлері Уыз қымыз – бұл бие сүтінің уыз дәмі таралған кезде ашытылған қ...
Табиғи жүріс – жылқыға адамның үйретуінсіз біткен жүріс (аяң, желіс, шабыс, ж...
4. «Жылқы – киелі жануар» Тәует бас, қамыс құлақ, құраған жақ, Құлан жал, бұл...
Араб жылқысы - мініске арналаған Ертеден белгілі жылқы тұқымының бірі. Араб ж...
Дон жылқысы- төзімді дала жылқысы ХҮ-ХІХ ғ-ларда Дон казактарының жергілікті...
Ақалтеке жылқысы Бұл тұқым араб жылқысынан бұрын шығарылған және ең ескі тұқы...
Буденный жылқысы-жазық дала жылқысы Будённый жылқысы — салт мінілетін жылқы т...
Қазақы жылқы-жазық дала жылқысы Қазақы жылқы - Қазақстан табиғатына сай, зама...
Ат әбзелдерін білеміз бе? Тебінгі, таралғы немесе үзеңгі бау, жүген, құйысқан...
МАҚАЛ - МӘТЕЛДЕР Ат болатын тай саяққа үйір, Адам болатын бала қонаққа үйір....
Жер апшысын қуырып, илеп келген, Жылқы малы қазірде сиректеген. Қайда барсаң,...
1 из 21

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Саға мектеп-бала бақшасының биология пәні мұғалімі Бахтыгереева Гүлнар
Описание слайда:

Саға мектеп-бала бақшасының биология пәні мұғалімі Бахтыгереева Гүлнар

№ слайда 2 Төрт түліктің төресі
Описание слайда:

Төрт түліктің төресі

№ слайда 3 «Ана сүті мен жылқы сүті – біздің тарихымыздың басы» Ғафу Қайырбеков «Қазақ т
Описание слайда:

«Ана сүті мен жылқы сүті – біздің тарихымыздың басы» Ғафу Қайырбеков «Қазақ тарихы-жылқы тарихы да, жылқы тарихы-қазақ тарихы» Қажытай Ілиясұлы

№ слайда 4 Жүру барысы: Ұйымдастыру бөлімі Негізгі бөлім 1. «Жылқы тарихы-қазақ тарихы»
Описание слайда:

Жүру барысы: Ұйымдастыру бөлімі Негізгі бөлім 1. «Жылқы тарихы-қазақ тарихы» /постер құру, қорғау/ 2. «Жылқы және қазақ рухы» /сұрақ-жауап/ 3. «Жылқы – қасиетті жануар»/жылқы қасиеттері туралы/ 4. «Жылқы – киелі жануар» /жылқы түрлерімен таныстыру/ ІІІ. Қорытынды бөлімі

№ слайда 5 Халқымыздың ерекше қастерлеген және жанына балаған қасиетті түлігінің бірі -
Описание слайда:

Халқымыздың ерекше қастерлеген және жанына балаған қасиетті түлігінің бірі - жылқы. Жылқы - қазақтың ең қадірлі малы, басты байлығы.

№ слайда 6 1. «Жылқы тарихы-қазақ тарихы» Қолға үйретілген жылқының арғы тегі жабайы жыл
Описание слайда:

1. «Жылқы тарихы-қазақ тарихы» Қолға үйретілген жылқының арғы тегі жабайы жылқылар – тарпан мен түзат. Жылқының алғаш қолға үйретілген жері Қазақстан даласы деп саналады.

№ слайда 7 Салтанатқа мінетін жорға атттар: су жорға, төкпе жорға, айдама жорға, шайқалм
Описание слайда:

Салтанатқа мінетін жорға атттар: су жорға, төкпе жорға, айдама жорға, шайқалма жорға Дүние жүзінде жылқының 250-дей түрі бар. Қазақстанда жылқының 16 түрі өсіріледі. Жылқы тұқымына қарай арғымақ, қазанат, абы тобышақ, текежәуміт, қазақы ат, қарабайыр, жырақ, дүлдүл деп бөлінеді. Шабыс аттар: жүйрік, тұлпар, сәйгүлік, саңлақ, бәйге ат Жай мініс аттар: аяқ ылау, жетек ат, қосақ ат, жұп ат, көсем ат.

№ слайда 8 Жылқыны жасына қарай атау 1 жас жабағы тай 2 жас 3 жас құнан дөнен бесті бие
Описание слайда:

Жылқыны жасына қарай атау 1 жас жабағы тай 2 жас 3 жас құнан дөнен бесті бие байтал 4 жас 5 жас 5 жастан құлындаған аналық жылқы 2-3 жастағы аналық жылқы

№ слайда 9 2. «Жылқы және қазақ рухы» Көрік берген қазақтың даласына, Жылқыға көз тоқтат
Описание слайда:

2. «Жылқы және қазақ рухы» Көрік берген қазақтың даласына, Жылқыға көз тоқтатпай қаласың ба? Әжетке де жарады деген қазақ Ат жалын тартып мінген баласына.

№ слайда 10 3. «Жылқы – қасиетті жануар» «Жылқы-жаным, қымыз-қаным» (Ақтайлақ би) «Жылқын
Описание слайда:

3. «Жылқы – қасиетті жануар» «Жылқы-жаным, қымыз-қаным» (Ақтайлақ би) «Жылқының сүті-шекер, еті-бал» (қазақ даналығы)

№ слайда 11 Қымыз түрлері Уыз қымыз – бұл бие сүтінің уыз дәмі таралған кезде ашытылған қ
Описание слайда:

Қымыз түрлері Уыз қымыз – бұл бие сүтінің уыз дәмі таралған кезде ашытылған қою қымыз; Сары қымыз – жаз ортасындағы, шөп әбден пісіп, буыны қатқан кездегі қымыз; Түнемел қымыз – мол қордың үстіне сүт қышқылыарнаулы торсықта сақталып, екі тәулік сапырылған, пісуі жеткен қымыз; Құнан қымыз – үш тәулік бойы ашытылады; Бал қымыз – бал, қант секілдітәтті қосып жуасытқан қымыз; Дөнен қымыз – төрт тәулік ашытылады; Бесті қымыз – бес тәулік ашытқан қымыз; Асау қымыз – бесті қымыздан да күшті қымыз; Жуас қымыз – баяу ашыған немесе саумал қосқан қымыз; Қорабалы қымыз – мол қордың үстіне күн сайын сүт құя отырып, бірнеше күн жинаған қымыз; Сірге жияр қымыз – күзді күні бие ағытарда соңғы қымыз бірнеше күн жиналады.

№ слайда 12 Табиғи жүріс – жылқыға адамның үйретуінсіз біткен жүріс (аяң, желіс, шабыс, ж
Описание слайда:

Табиғи жүріс – жылқыға адамның үйретуінсіз біткен жүріс (аяң, желіс, шабыс, жорға). Аяң жүріс – жылқының ең жай жүрісі. Өгіз аяңда – алдыңғы аяқтың ізіне артқы аяқ жетпейді. Желіс – аяңнан гөрі өнімдірек жүріс. Бұл бүлкіл, бөкен желіс, сар желіс болып бөлінеді. бүлкіл – желістің ең жай түрі бөкен желіс ұзақ жолға қолайлы сар желіс – желістің ең шапшаң Шабыс – жылқының желістен де тез жүрісі. Жылқының өзге жүрісінің бірі жорғалау жарыс және қарғу Жылқыға тән жүріс түрлері

№ слайда 13 4. «Жылқы – киелі жануар» Тәует бас, қамыс құлақ, құраған жақ, Құлан жал, бұл
Описание слайда:

4. «Жылқы – киелі жануар» Тәует бас, қамыс құлақ, құраған жақ, Құлан жал, бұлан мойын, қой жұтқыншақ. Қоян жон, жазық жая, жауырынды, Құс топшы, қос шынтағы қалқыңқырақ.

№ слайда 14 Араб жылқысы - мініске арналаған Ертеден белгілі жылқы тұқымының бірі. Араб ж
Описание слайда:

Араб жылқысы - мініске арналаған Ертеден белгілі жылқы тұқымының бірі. Араб жылқысы ҮІІ ғ-дан белгілі. Ол ХҮ ғ-дан бастап Еуропада көптеген жаңа жылқы тұқымдарының (таза мініс жылқысы, тракенеп, венгр жылқысы, орлов желгіші, т.б.) өсірілуіне себеп болды. Оның айғырларын қазақ халқы өзінің жылқы тұқымдарын жақсартуға қолданды. Тұяғы берік, өте сымбатты, ұзақ жүріске төзімді әрі жүрдек келеді. Шөлге шыдамды, күтім таңдамайды. Қазақстанда таза Араб жылқысы өсірілмейді.

№ слайда 15 Дон жылқысы- төзімді дала жылқысы ХҮ-ХІХ ғ-ларда Дон казактарының жергілікті
Описание слайда:

Дон жылқысы- төзімді дала жылқысы ХҮ-ХІХ ғ-ларда Дон казактарының жергілікті орыс жылқыларын жорықтардан әкелген парсы, қарабах, араб, түрікмен жылқыларымен ұзақ жыл будандастыруы арқылы шығарылған; кейін орыстың орлов-ростопчин, стрелец және ағылшынның таза текті жылқыларымен будандастыру арқылы асылдандырылған. Дон жылқысының сүйегі ірі. Сауыры жалпақ, түсі жирен, көбінесе күрең болады. Дон жылқысы төзімді, аса күтім талғамайды, шаруашылыққа қолайлы, ауа райының ыстық-суығына көнбіс. Сауын маусымында әр биеден 3000 кг сүт саууға болады.

№ слайда 16 Ақалтеке жылқысы Бұл тұқым араб жылқысынан бұрын шығарылған және ең ескі тұқы
Описание слайда:

Ақалтеке жылқысы Бұл тұқым араб жылқысынан бұрын шығарылған және ең ескі тұқым болып саналады. Ол осы күнгі түрікмен жылқысының ұрпағы. Ахалтеке жылқысы Түркмен республикасындағы жылқылардың негізгі түрі. Күй талғағыш, сымбатты, әсем келеді. Басы ашаң, мойны ұзын, тік (кейде бұғы мойындысы да кездеседі), шоқтығы биік, арқасы жұмсақ, жоны ұзын, тұтас сауырлы, жіліншіктері жіңішке, топайлары дөңгелек, тұяқтары берік. Артқы аяқтары қайқылау, терісі жұқа, жалы жібектей жұмсақ болады. Басқа жылқыдай емес жайылымда баққанды ұнатпайды, қатты суықты көтере алмайды, сүйектері жұқа жаратылған. Ал жазғы шөл, шөлейт жерлерге мініске өте төзімді, жүйрік болады.

№ слайда 17 Буденный жылқысы-жазық дала жылқысы Будённый жылқысы — салт мінілетін жылқы т
Описание слайда:

Буденный жылқысы-жазық дала жылқысы Будённый жылқысы — салт мінілетін жылқы тұқымы. 1921- 48 жылы Ресейдің Ростов обл. жылқы зауыттарында таза тұқымды Дон мініс жылқысы мен Қара теңіз жағалауының жылқыларын будандасатыру арқылы шығарылған. Буденный жылқысы ірі, дене бітісі мығым келеді. Басы етсіз, қаз мойын, шоқтығы биік, аяғы сіңірлі, тұяғы берік.. Қазақстанда Буденный жылқысын жетілдірумен Алматы обл. Қызылағаш жылқы зауыты шұғылданады.

№ слайда 18 Қазақы жылқы-жазық дала жылқысы Қазақы жылқы - Қазақстан табиғатына сай, зама
Описание слайда:

Қазақы жылқы-жазық дала жылқысы Қазақы жылқы - Қазақстан табиғатына сай, заман мүддесі мен мүмкіндігіне бейімдей сұрыптаудың нәтижесінде қалыптасқан жергілікті тұқым. Салт міну, жүк тасу, ет пен сүт өңдіру үшін өсіріледі. Ғасырлар бойы халықтың сұрыптау әдісімен шығарылған. Жыл бойы жайылымда бағуға бейімделген, жал-құйрығы қою, мойны жуан, арқасы берік, жұмыр денелі, жатаған, аяқтары сіңірлі, тұяқтары шымыр. Қазақы жылқының кейбір аймақтардың табиғи ерекшеліктеріне және басқа жылқы тұқымдарының ықпалына байланысты қалыптасқан бірнеше түрлері (Адай жылқысы, Жабы ) бар.

№ слайда 19 Ат әбзелдерін білеміз бе? Тебінгі, таралғы немесе үзеңгі бау, жүген, құйысқан
Описание слайда:

Ат әбзелдерін білеміз бе? Тебінгі, таралғы немесе үзеңгі бау, жүген, құйысқан, өмілдірік, айыл, таға, тұсамыс, шідер, өре, қамшы

№ слайда 20 МАҚАЛ - МӘТЕЛДЕР Ат болатын тай саяққа үйір, Адам болатын бала қонаққа үйір.
Описание слайда:

МАҚАЛ - МӘТЕЛДЕР Ат болатын тай саяққа үйір, Адам болатын бала қонаққа үйір. Бір түлікке бай болғанша, Әр түлікке сай бол. Жылқы- малдың патшасы, Түйе- малдың қасқасы. Тайдың мінгені білінбес, Баланың жүгіргені білінбес. Аттың аты үлкен, Түйенің табаны үлкен. Ат қадірін білмесең, Жаяушылық көрерсің. Ас қадірін білмесең, Ашаршылық көрерсің. Жылқының көркі құйрық, Үйдің көркі мүлік.

№ слайда 21 Жер апшысын қуырып, илеп келген, Жылқы малы қазірде сиректеген. Қайда барсаң,
Описание слайда:

Жер апшысын қуырып, илеп келген, Жылқы малы қазірде сиректеген. Қайда барсаң, қаптаған машиналар Жылқы мінген қазақты сирек көрем.   Көп нәрсенің қалдық па жазығына Мән бермей ата-дәстүр азығына. Жылқыны әкеп байлауым қиялменен Бүгінгі, ертеңгілік қазығына. Жылқы-малдың патшасы

Выберите курс повышения квалификации со скидкой 50%:

Краткое описание документа:

Тақырыбы:  Төрт түліктің төресі

Мақсаты: Жылқының қазақ тұрмысындағы өзіндік орнын  ұғындыру, оның еті мен сүтінің адам денсаулығына шипалық қасиетін және  халқымыздың жылқыға деген ерекше құрметі мен  киелі жануар екендігі туралы  түсініктерін толықтыру.

Түрі: танымдық сабақ

Жүру барысы:

І. Ұйымдастыру бөлімі

ІІ.Негізгі бөлім

1. «Жылқы тарихы-қазақ тарихы» /постер құру, қорғау/

2. «Жылқы және қазақ рухы» /газет қорғау/

3. «Жылқы – қасиетті жануар»   /жылқы қасиеттері туралы/

 

4. «Жылқы – киелі жануар»   /жылқы түрлерімен таныстыру/

Автор
Дата добавления 28.02.2015
Раздел Биология
Подраздел Презентации
Просмотров688
Номер материала 414792
Получить свидетельство о публикации

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх