Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / История / Рабочие программы / Ашық сабақ. "Қазақ жүздерінің шығуы.Қазақ халқының этникалық құрамы"
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 26 апреля.

Подать заявку на курс
  • История

Ашық сабақ. "Қазақ жүздерінің шығуы.Қазақ халқының этникалық құрамы"

библиотека
материалов

Ақтөбе облысы,Әйтеке би ауданы,

Сұлукөл ауылы Сұлукөл орта мектебі.

Тарих және география пәнінің

мұғалімі: Тулегенова А

Тақырыбы:Қазақ жүздерінің шығуы.Қазақ халқының этникалық құрамы.

Сабақтың мақсаты:

  • Қазақ қоғамындағы жүздік құрылымның мәні,орналасқан аумағы туралы оқушыларға деректер беру.Шығармашылық белсенділігін арттыра отырып,бәсекеге қабілетті тұлғаны қалыптастыру.

  • Оқушыларды қазақ халқының шежіресімен таныстыру арқылы өз ойларын,тұжырымдамаларын толық және мәнерлі жеткізе білу қасиеттерін дамыту.

  • Тарихи құндылықтарды қастерлеуге,құрметтеуге тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: Жаңа сабақты игеру.

Сабақтың әдісі:Баяндау,тірек-сызбалар,сұрақ-жауап,ой қозғау,сөзжұмбақ

Сабақтың көрнекілігі:Карта,тірек-сызбалар,суреттер,қосымша әдебиеттер.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі.

  • Сәлемдесу,сабақтың мақсатымен таныстыру.

ІІ.Үй тапсырмасын тексеру.

1.Топқа бөлініп әр топ өзіне белгіленген тақырыпты қорғап шығады.

2.Жалғасын тап.(сұрақтар)

1.Халықтың халық болып қалыптасуын үшін қажетті шарттар......

2.Қазақ тілінің дамуына ықпал еткен тілдер...............

3.Этникалық сана дегеніміз.....................

4. «Алаш»жиі кездестіретін қазақ халқының аңызы..............

5.Мәмлүктік Египет мемлекетін басқарған қыпшақтар араб-қыпшақ сөздігінде «қазақ»сөзіне берілген аудармасы........................еркін,кезбе

6.Қазақ халқының құрылымына байланысты «қазақ»атауы біржолата этникалық сипатқа ие болған уақыт............... 15ғ ІІ жартысы

7.Кейбір шежірелерде «қазақ» атауының орнына қолданылатын сөз..................

8.Қазақтың халық болып құрылуына әсер еткен біріккен этникалық топтар..................

9.Енесейден табылған VІІІ ғасырдың түркі жазба еркерткішінде «қазғақ-ұғлым»-..............

10.Глоттогенез дегеніміз.................................

3.Үй тапсырмасын қорытындылау. Инсерт бойынша (БББ)

ІІІ.Жаңа сабақ. «Ой қозғау»

1.Қазақ жүздері туралы не білесіңдер?

2.Шежіре дегеніміз не?

Тірек-сызбалар.

1.Жүздердің құрылуы. 2.Жүздердің бөлінуі.

↓ ↓

1.100 саны:

2.Әскери тайпалық басқару(оң,сол,орта)



1.Шаруашылыққа байланысты.

2.Ш.Уәлихановтың пікірі.

3.Қ.Салғариннің пайымдауы.







3.Қазақ жүздерінің ішкі белгілері: 4.Үштік бөлінісі:

  • Аумақтық тұтастық ғұн

  • Этникалық туыстық монғол

  • Шаруашылық-мәдени бірлік. сақтар

  • Саяси басқару ортақтастығы.

5.Зерттеу жұмыстары:(суреттер)

  • Ш.Құдайбердіұлы:«Түркі,қазақ һәм хандар шежіресі»1911

  • М.Тынышбаев: «Қырғыз-қазақ халқының тарихына материалдар»



Екі пікір:

  1. Алаш 2. Қызыл Арыстан

↓ ↓ ↓

Сейілхан Жайылхан Алаш→Қотанбайдың ұлдары

↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓

8 арыс Қазақ Созақ Ұзақ Үйсін Болат Алшын

түрікмен ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓

Ақарыс қарақалпақ қырғыздар Ұлы жүз Орта жүз Кіші жүз

Бекарыс

Жанарыс

Қазақ жүздері:(картамен жұмыс)

Аумағы: Жетісу,Оңт Қазақстан Орталық ,Шығыс,Солт Қазақстан Батыс Қазақстан

Жүздер: Ұлы жүз Орта жүз Кіші жүз

Рулар: сарыүйсін,шапырашты,суан арғын Байұлы 12 ата

дулат,албан,жалайыр,қаңлы найман Әлімұлы 6 ата

сіргелі,ошақты,ысты, керей Жетіру 7 ата

шанышқылы қоңырат

уақ,қыпшақ

Рудың өзіне тән таңбасы,ұраны,таралған аймақтары туралы мәлімет беру.

ІV.Жаңа сабақты бекіту.1.Мини тест

1.Қазақ жүздерінің құрылуы себебін жазған ғалым:

А.А.Құнанбаев

Б. Ы.Алтынсарин

С.Ш.Уәлиханов

2.Қазақ халқының құрамына енген ру-таңбалар өздерінің ен-таңбаларын салған жартас:

А.Жетісу

Б.таңбалы/

С.Арқайым

3.Сары үйсін мен дулат тайпаларының ұраны:

А.Бақтияр/

Б.Қарасай

С.Жауатар

4.Ұлы жүз құрамындағы тайпалар:

А.уақ,беріш,қаңлы

Б.албан,суан,дулат/

С.жалайыр,адай,керей

5.Кіші жүз қазақтарының бүкіл алып жатқан аймағы:

А.Батыс Қазақстан/

Б.жетісу,Орталық Қазақстан

С.шығыс Қазақстан

2-тапсырма.Ұлы,Орта,Кіші сөзжұмбақтарын шешу.Сұрақтары:

ҰЛЫ ЖҮЗ

1.Жауға аттанар кезде Алдияр,Бақтияр деген сөздер не мағынаны береді?

2.Ұлы жүз құрамындағы тайпа

3.Жауатар ұраны болған ұлы жүз тайпасы.

ОРТА ЖҮЗ КІШІ ЖҮЗ

1.Орта жүз тайпасы. 1.Әлімұлы руларының бірі

2.Кер сөзіне мағыналас шыққан тайпа атауы. 2.Байұлы руларының бірі.

3.Қоңырат тайпасының ұраны. 3.Байұлы руларының бірі.

4.Монғол тілінде сегіз деген мағына беретін тайпа. 4.Әлімұлы руларының бірі


Ұ

Р

А

Н


Ж

А

Л

А

Й

Ы

Р


Ы

С

Т

Ы



Қ

О

Ң

Ы

Р

А

Т

К

Е


Р

Е

Й



А

Л

А

Т

А

У

Н

А

Й

М

А

Н


К

Е

Т

Е


Б

Е

Р

І

Ш


А

Л

А

Ш

А

Ш

Е

К

Т

І






V.Қорытындылау.Қосымша әдебиеттермен таныстыру.

1. Ж.Бейсенбайұлы «Қазақ шежіресі»

2. М.Қани «Қазақтың көне тарихы»

3.Ә.Байбатша «ұазақ даласының ежелгі тарихы»

Мұғалім сөзі: Кез келген қазақ жеті атасын айтып берсе,ешқашандай паспорттық деректер мағлұматтарға сүйсенбей-ақ оның қай ел,қай жерден шыққанын шежіре білген саңылауы бар қазақ баласы дөп басып тауып бере береді деп жазған Ш.Құдайбердіұлы еді.Сонымен қатар Мұхаммед пайғамбар «өзінің шыққан тегіңді біл,бұл туыстарды жақындастыра түседі»деген болатын.Қазақты қалыптастырған жоғарыдағы ру-тайпалардың көпшілігі ХІХғ соңына қарай Қазақстан жерінің барлық аумағын алып жатты,тыс көршілес аймақтарда Монғолия,Батыс Сібір,Орталық Азия жерлерінде тұрады.

VІ.Оқушыларды бағалау.

VІІ.Үйге тапсырма.§-16 1.Қазақтың руға бөліну дәстүрінің жағымды,жағымсыз жақтарын саралап жазып келу.

2.Оқулықтағы кестені толтыру.

Жүз

Аумағы

Тайпалар құрамы















Краткое описание документа:

Тақырыбы:Қазақ жүздерінің шығуы.Қазақ халқының этникалық құрамы.

Сабақтың мақсаты:

Ø Қазақ қоғамындағы жүздік құрылымның мәні,орналасқан аумағы туралы оқушыларға деректер беру.Шығармашылық белсенділігін арттыра отырып,бәсекеге қабілетті тұлғаны қалыптастыру.

Ø Оқушыларды қазақ халқының шежіресімен таныстыру арқылы өз ойларын,тұжырымдамаларын толық және мәнерлі жеткізе білу қасиеттерін дамыту.

Ø Тарихи құндылықтарды қастерлеуге,құрметтеуге тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: Жаңа сабақты игеру.

Сабақтың әдісі:Баяндау,тірек-сызбалар,сұрақ-жауап,ой қозғау,сөзжұмбақ

Сабақтың көрнекілігі:Карта,тірек-сызбалар,суреттер,қосымша әдебиеттер.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі.

Ø Сәлемдесу,сабақтың мақсатымен таныстыру.

ІІ.Үй тапсырмасын тексеру.

3.Үй тапсырмасын қорытындылау. Инсерт бойынша (БББ)

ІІІ.Жаңа сабақ. «Ой қозғау»

1.Қазақ жүздері туралы не білесіңдер?

2.Шежіре дегеніміз не?

Тірек-сызбалар.

1.Жүздердің құрылуы. 2.Жүздердің бөлінуі.

↓ ↓

1.100 саны:

2.Әскери тайпалық басқару(оң,сол,орта)

1.Шаруашылыққа байланысты.

2.Ш.Уәлихановтың пікірі.

3.Қ.Салғариннің пайымдауы.

3.Қазақ жүздерінің ішкі белгілері: 4.Үштік бөлінісі:

ü Аумақтық тұтастық ғұн

ü Этникалық туыстық монғол

ü Шаруашылық-мәдени бірлік. сақтар

ü Саяси басқару ортақтастығы.

5.Зерттеу жұмыстары:(суреттер)

ü Ш.Құдайбердіұлы:«Түркі,қазақ һәм хандар шежіресі»1911

ü М.Тынышбаев: «Қырғыз-қазақ халқының тарихына материалдар»

Екі пікір:

1. Алаш 2. Қызыл Арыстан

↓ ↓ ↓

Сейілхан Жайылхан Алаш→Қотанбайдың ұлдары

↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓

8 арыс Қазақ Созақ Ұзақ Үйсін Болат Алшын

түрікмен ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓

Ақарыс қарақалпақ қырғыздар Ұлы жүз Орта жүз Кіші жүз

Бекарыс

Жанарыс

Қазақ жүздері:(картамен жұмыс)

Аумағы: Жетісу,Оңт Қазақстан Орталық ,Шығыс,Солт Қазақстан Батыс Қазақстан

Жүздер: Ұлы жүз Орта жүз Кіші жүз

Рулар: сарыүйсін,шапырашты,суан арғын Байұлы 12 ата

дулат,албан,жалайыр,қаңлы найман Әлімұлы 6 ата

сіргелі,ошақты,ысты, керей Жетіру 7 ата

шанышқылы қоңырат

уақ,қыпшақ

Рудың өзіне тән таңбасы,ұраны,таралған аймақтары туралы мәлімет беру.

ІV.Жаңа сабақты бекіту.1.Мини тест

1.Қазақ жүздерінің құрылуы себебін жазған ғалым:

А.А.Құнанбаев

Б. Ы.Алтынсарин

С.Ш.Уәлиханов

2.Қазақ халқының құрамына енген ру-таңбалар өздерінің ен-таңбаларын салған жартас:

А.Жетісу

Б.таңбалы/

С.Арқайым

3.Сары үйсін мен дулат тайпаларының ұраны:

А.Бақтияр/

Б.Қарасай

С.Жауатар

4.Ұлы жүз құрамындағы тайпалар:

А.уақ,беріш,қаңлы

Б.албан,суан,дулат/

С.жалайыр,адай,керей

5.Кіші жүз қазақтарының бүкіл алып жатқан аймағы:

А.Батыс Қазақстан/

Б.жетісу,Орталық Қазақстан

С.шығыс Қазақстан

2-тапсырма.Ұлы,Орта,Кіші сөзжұмбақтарын шешу.Сұрақтары:

ҰЛЫ ЖҮЗ

1.Жауға аттанар кезде Алдияр,Бақтияр деген сөздер не мағынаны береді?

2.Ұлы жүз құрамындағы тайпа

3.Жауатар ұраны болған ұлы жүз тайпасы.

ОРТА ЖҮЗ КІШІ ЖҮЗ

1.Орта жүз тайпасы. 1.Әлімұлы руларының бірі

2.Кер сөзіне мағыналас шыққан тайпа атауы. 2.Байұлы руларының бірі.

3.Қоңырат тайпасының ұраны. 3.Байұлы руларының бірі.

4.Монғол тілінде сегіз деген мағына беретін тайпа. 4.Әлімұлы руларының бірі

Ұ

Р

А

Н

Ж

А

Л

А

Й

Ы

Р

Ы

С

Т

Ы

Қ

О

Ң

Ы

Р

А

Т

К

Е

Р

Е

Й

А

Л

А

Т

А

У

Н

А

Й

М

А

Н

К

Е

Т

Е

Б

Е

Р

І

Ш

А

Л

А

Ш

А

Ш

Е

К

Т

І

V.Қорытындылау.Қосымша әдебиеттермен таныстыру.

1. Ж.Бейсенбайұлы «Қазақ шежіресі»

2. М.Қани «Қазақтың көне тарихы»

3.Ә.Байбатша «ұазақ даласының ежелгі тарихы»

Мұғалім сөзі: Кез келген қазақ жеті атасын айтып берсе,ешқашандай паспорттық деректер мағлұматтарға сүйсенбей-ақ оның қай ел,қай жерден шыққанын шежіре білген саңылауы бар қазақ баласы дөп басып тауып бере береді деп жазған Ш.Құдайбердіұлы еді.Сонымен қатар Мұхаммед пайғамбар «өзінің шыққан тегіңді біл,бұл туыстарды жақындастыра түседі»деген болатын.Қазақты қалыптастырған жоғарыдағы ру-тайпалардың көпшілігі ХІХғ соңына қарай Қазақстан жерінің барлық аумағын алып жатты,тыс көршілес аймақтарда Монғолия,Батыс Сібір,Орталық Азия жерлерінде тұрады.

VІ.Оқушыларды бағалау.

VІІ.Үйге тапсырма.§-16 1.Қазақтың руға бөліну дәстүрінің жағымды,жағымсыз жақтарын саралап жазып келу.

2.Оқулықтағы кестені толтыру.

Жүз

Аумағы

Тайпалар құрамы

Автор
Дата добавления 02.04.2015
Раздел История
Подраздел Рабочие программы
Просмотров1824
Номер материала 471009
Получить свидетельство о публикации

"Инфоурок" приглашает всех педагогов и детей к участию в самой массовой интернет-олимпиаде «Весна 2017» с рекордно низкой оплатой за одного ученика - всего 45 рублей

В олимпиадах "Инфоурок" лучшие условия для учителей и учеников:

1. невероятно низкий размер орг.взноса — всего 58 рублей, из которых 13 рублей остаётся учителю на компенсацию расходов;
2. подходящие по сложности для большинства учеников задания;
3. призовой фонд 1.000.000 рублей для самых активных учителей;
4. официальные наградные документы для учителей бесплатно(от организатора - ООО "Инфоурок" - имеющего образовательную лицензию и свидетельство СМИ) - при участии от 10 учеников
5. бесплатный доступ ко всем видеоурокам проекта "Инфоурок";
6. легко подать заявку, не нужно отправлять ответы в бумажном виде;
7. родителям всех учеников - благодарственные письма от «Инфоурок».
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://infourok.ru/konkurs


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ


Идёт приём заявок на международный конкурс по математике "Весенний марафон" для учеников 1-11 классов и дошкольников

Уникальность конкурса в преимуществах для учителей и учеников:

1. Задания подходят для учеников с любым уровнем знаний;
2. Бесплатные наградные документы для учителей;
3. Невероятно низкий орг.взнос - всего 38 рублей;
4. Публикация рейтинга классов по итогам конкурса;
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://urokimatematiki.ru

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх