Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Другое / Презентации / Презентация "Н.Орманбетұлы-сыршыл ақын" 10-сынып

Презентация "Н.Орманбетұлы-сыршыл ақын" 10-сынып

  • Другое

Поделитесь материалом с коллегами:

Нарманбет Орманбетұлының өмірі мен шығармашылығы
Нарманбет Орманбетұлы Қарағанды облысында, қазіргі Ақтоғай ауданында, 1859 ж...
ОЙ ШАҚЫРУ. Үй тапсырмасы. «ЖЫЛДАР СӨЙЛЕЙДІ» 1860 ЖЫЛЫ- 1873 ЖЫЛЫ- 1874 ЖЫЛЫ-...
Шығармашылық тақырыптары Әлеуметтік теңсіздік Табиғат лирикасы Махаббат лирик...
САРЫАРҚА ...Қалмады, ей, Сарыарқа, сенде қызық, Сандал тау, сары өлкені алды...
САРЫАРҚА 1.Авторы-Нарманбет Орманбетұлы 2. Тақырыбы- 3.Жанр түрі- 4. Идеясы-...
САРЫАРҚА 1.Авторы-Нарманбет Орманбетұлы 2. Тақырыбы-еліне, жеріне деген ыстық...
ДИАЛОГ-ЖУРНАЛ ӨЛЕҢ ӨЗ ОЙЫҢ ҚАЗІРГІ ЗАМАНМЕН БАЙЛАНЫСЫ Сегізжастанбаланыоқытде...
Өлең жолдары Жігерсізболса,ақылтұл Сарыарқасайранжерім-ай Шалқайғысы Өтті-ау...
Өлең жолдары «Сарыарқа» «Жабыдан тұлпар артық шаппасада» «Мен бір аңқау пенде...
,, ,, , ,,,,, , ,, ,,, , ,,, ,,,, , ,, , , ,,
, ,, ,,, , , , й , ,, , ,, ,,,, ,
1.Н.Орманбетұлы толғауларының бірі? 2.Ақынның туған жері? 3.1918 жылы қай уез...
 Н А Р М А Н Б Е Т
К е р з а м а қ т о ғ а й Қ а Қ а р а л ы Қ а л и а н Б а й Б А Л Б Ы Р А У Ы...
1 из 16

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Нарманбет Орманбетұлының өмірі мен шығармашылығы
Описание слайда:

Нарманбет Орманбетұлының өмірі мен шығармашылығы

№ слайда 2
Описание слайда:

№ слайда 3 Нарманбет Орманбетұлы Қарағанды облысында, қазіргі Ақтоғай ауданында, 1859 ж
Описание слайда:

Нарманбет Орманбетұлы Қарағанды облысында, қазіргі Ақтоғай ауданында, 1859 жылы дүниеге келген. Ақын Нарманбеттің әкесі Орманбет және шешесі Балбырауын сөз қасиетін білетін тілге шешен адамдар болыпты. Нарманбет балалық шағынан бастап тілге, әсіресе шешендік сөздерге жақын жүретінін көрсетіп, өз үйірлігін танытқан. 8 жасынан бастап мұсылманша сауат алған Нарманбет тек қана жадитше білім алып қоймай, Шығыстың ұлы ақындарының асыл сөздерінен сусындап өседі. Оңай өлең шумақтарын төгіп салып, естіген сөздерін тез есінде сақтайды. Өз жанынан жырларды он үш жасынан бастап шығара береді. Ең бірінші өлеңі апасы Қалиманға арналады. Бала ақынның талабын байқаған, ғылым-білімге ұмтылысын сезген әкесі Нарманбетті он төрт жасында Қарқаралыдағы екі сыныптық орыс мектебіне апарады. Бұнда бір жылдай оқыған ақын қалған уақыттарда өз қабілетіменен, ізденуімен білімін толтырады. Жасынан-ақ елге білімді азамат есебінде танылып, тілмәш атанып, орыс, қазақ тілдерін бірдей меңгерген кісі болып көрінеді. Әкесі ауқатты жан 29-30 жасында болыс болып, ел ісіне араласып, қай кезде болса да, жұрт ісінен қолын үзбейді. Бұл оның өлең жазуына, ел ішіндегі қатпар тұстарды түсінуге көп көмектеседі. Ақын өмірінің соңғы кездерінде Қарқаралыда болып, 1917-1918 жылдары уездік соттың төрағасы болып сайланады. 17-ші жылғы Ақпан төңкерісінен кейін, Қарқаралыда құрылған Уездік советтің төралқасында болды. 1918 жылы елге қайтып, кенеттен дүние салған.

№ слайда 4 ОЙ ШАҚЫРУ. Үй тапсырмасы. «ЖЫЛДАР СӨЙЛЕЙДІ» 1860 ЖЫЛЫ- 1873 ЖЫЛЫ- 1874 ЖЫЛЫ-
Описание слайда:

ОЙ ШАҚЫРУ. Үй тапсырмасы. «ЖЫЛДАР СӨЙЛЕЙДІ» 1860 ЖЫЛЫ- 1873 ЖЫЛЫ- 1874 ЖЫЛЫ- 1876 ЖЫЛЫ- 1888 ЖЫЛЫ- 1918 ЖЫЛЫ- 1939 ЖЫЛЫ- қазіргі Қарағанды облысының Ақтоғай ауданында дүниеге келген. Қарқаралыдағы орыс мектебінде оқиды. Орманбет баласын ел ісіне баулимын деп оқудан шығарып алады. тілмаштық қызмет атқарады. І Думадағы жиналысқа қатынасады, болыстық қызмет атқарады. Совдеп құлағаннан кейін еліне оралады, осы жылы 16 тамызда кенеттен дүние салады. «Нарманбеттің өлеңдері» тақырыбында жеке жинағы басылып шығады.

№ слайда 5 Шығармашылық тақырыптары Әлеуметтік теңсіздік Табиғат лирикасы Махаббат лирик
Описание слайда:

Шығармашылық тақырыптары Әлеуметтік теңсіздік Табиғат лирикасы Махаббат лирикасы Абайға еліктеу «Бала қайдан?» «Бұл күнде байлар ғаяр, билер мекер» «Замана», «Сарыарқамен қоштасу», «Сахараға қарасақ», «Сарыарқа, сайран жерім-ай» «Сарыарқа», «Туған жер» т.б. «Ғашықтық туралы», «Жар туралы» «Кер заман» толғау «Толғауы тоқсан қызыл тіл» «Қазақ елі біз тұрмыз» Өнер-білім

№ слайда 6 САРЫАРҚА ...Қалмады, ей, Сарыарқа, сенде қызық, Сандал тау, сары өлкені алды
Описание слайда:

САРЫАРҚА ...Қалмады, ей, Сарыарқа, сенде қызық, Сандал тау, сары өлкені алды мұжық. Қолыңнан келер де жоқ, өнер де жоқ, Баласы байғұс қазақ қалдың мыжып. Әлі де қоймадың ба, халқым, мыжып, Жұлынсау омыртқаны қойдың мүжіп! Жолым тар, жолбарыстай жорта алмаймын, Айтуға мүмкін емес бәрін тізіп. Таптадық Сарыарқаны неше жүз жыл, Байы жоқ, баласы жоқ сонда да тұл. Ерініп еңбек қылмай, егін салмай, Халыққа қала салған боламыз құл. Кең дала кеткенің бе кер бетеге? Бұл жерде бала туып, ер жете ме? Суырдай іннен шыққан сүмірейіп, Дариға-ай, мекенінен ел кете ме?! ...Сәлем де Сарыарқаның бұлағына, Көк майса, көкорай шалғын құрағына. Елуден жасым асып бұл күндерде, Құдайым жеткізбеді мұратыма. Бір кезде мыңнан озған тұлпар едім, Дүние-ай, биік жардан құладым ба?..

№ слайда 7 САРЫАРҚА 1.Авторы-Нарманбет Орманбетұлы 2. Тақырыбы- 3.Жанр түрі- 4. Идеясы-
Описание слайда:

САРЫАРҚА 1.Авторы-Нарманбет Орманбетұлы 2. Тақырыбы- 3.Жанр түрі- 4. Идеясы- 5. Шумақ- 6. Тармақ- 7. Бунақ- 8. Буын- 9. Ұйқас түрі- 10. Әдеби теориялық ұғымдар: теңеу- эпитет- Арнау-яғни жазушы өлеңін туған жерге арнап жазған. 11. Өлеңнің негізгі түйіні, тәрбиелік мәні.

№ слайда 8 САРЫАРҚА 1.Авторы-Нарманбет Орманбетұлы 2. Тақырыбы-еліне, жеріне деген ыстық
Описание слайда:

САРЫАРҚА 1.Авторы-Нарманбет Орманбетұлы 2. Тақырыбы-еліне, жеріне деген ыстық ықыласы 3.Жанр түрі-өлең, себебі, өлең дегеніміз-белгілі бір өлшеммен қиыннан қиыстырып, үйлесімді ырғақпен ұйқасып келетін өрнекті сөз жүйесі. 4. Идеясы-тақырып арқылы өмір шындығын суреттеген, өз көзқарасы, дүниетанымы тұрғысынан бейнелейді де, өз мақсат-мүддесін білдіреді. Яғни, өлең идеясы-сол кездегі қоғам шындығы, елінің басына түскен ауыртпалыққа қынжылу. 5. Шумақ-2 шумақтан тұрады. Шумақ-аяқталған синтаксистік біртұтас ой. 6.22 тармақ-өлеңнің әр жолы 7. 2-4 бунақты 8. 12-13 буын 9. Қара өлең ұйқасы 10. Әдеби теориялық ұғымдар: теңеу-жолбарыстай, суырдай. Эпитет-сандал тау, сары өлке, көк майса Арнау-яғни жазушы өлеңін туған жерге арнап жазған. 11. Өлеңнің негізгі түйіні, тәрбиелік мәні. Өз туған жерін сүю, қадірлеу, әрқашан да оны қорғай білуге үйретеді.

№ слайда 9 ДИАЛОГ-ЖУРНАЛ ӨЛЕҢ ӨЗ ОЙЫҢ ҚАЗІРГІ ЗАМАНМЕН БАЙЛАНЫСЫ Сегізжастанбаланыоқытде
Описание слайда:

ДИАЛОГ-ЖУРНАЛ ӨЛЕҢ ӨЗ ОЙЫҢ ҚАЗІРГІ ЗАМАНМЕН БАЙЛАНЫСЫ Сегізжастанбаланыоқытдейді, Ғылым,өнеркөңілінетоқытдейді. Оқытпасаобалыата-анаға, Қарғақылыпқаранышоқытдейді. Оқысабалазатысұңқарболар, Жүзденжүйрік,мыңнандатұлпарболар. Қиырұшып,қияннантояттілеп, Көрінгенжанқұрметтеп,іңкәрболар.

№ слайда 10 Өлең жолдары Жігерсізболса,ақылтұл Сарыарқасайранжерім-ай Шалқайғысы Өтті-ау
Описание слайда:

Өлең жолдары Жігерсізболса,ақылтұл Сарыарқасайранжерім-ай Шалқайғысы Өтті-ау дәурен, Өнерлі жігіт сыналмай! Ақылмен жұмыс, Оймен тыныс қыла алмай! Мал асырап, мекен қып, Ел өсірген кенім-ай! Қасіретжоқ, қайғы жоқ, Уайымсыз елім-ай! Қашаған болса, атың тұл, Жалғыз болсаң басың тұл. Баласыз қалсаң, артың тұл, Басшысыз қалса, халқың тұл.

№ слайда 11 Өлең жолдары «Сарыарқа» «Жабыдан тұлпар артық шаппасада» «Мен бір аңқау пенде
Описание слайда:

Өлең жолдары «Сарыарқа» «Жабыдан тұлпар артық шаппасада» «Мен бір аңқау пендемін» Ұстаз бен ата-ананың тілін сыйла, Балға ұрып, жездей қылып қақтаса да. Қылмаса тәңірім қаһар еш нәрсе жоқ, Үстінен рапорттап қаптаса да. Жолым тайғақ, тар асу, Көңілім-батпақ қарасу, Қой тоғытып,тұнбаған. ТаптадықСарыарқанынешежүзжыл, Байыжоқ,баласыжоқсондадатұл. Ерініпеңбекқылмай,егінсалмай, Халыққақаласалғанболамызқұл.

№ слайда 12 ,, ,, , ,,,,, , ,, ,,, , ,,, ,,,, , ,, , , ,,
Описание слайда:

,, ,, , ,,,,, , ,, ,,, , ,,, ,,,, , ,, , , ,,

№ слайда 13 , ,, ,,, , , , й , ,, , ,, ,,,, ,
Описание слайда:

, ,, ,,, , , , й , ,, , ,, ,,,, ,

№ слайда 14 1.Н.Орманбетұлы толғауларының бірі? 2.Ақынның туған жері? 3.1918 жылы қай уез
Описание слайда:

1.Н.Орманбетұлы толғауларының бірі? 2.Ақынның туған жері? 3.1918 жылы қай уездің сот ағасы қызметін атқарды? 4. 1872 жылы алғаш өлеңін кімге арнап жазды? 5. Ақын өлеңдерін көбіне кімге еліктеп жазды? 6. Н.Орманбетұлының анасының есімі? 7. «Оқыса бала заты сұңқар болар, Жүзден жүйрік, мыңнан да тұлпар болар». Қай өлеңінен үзінді? 8.1906 жылы қай қалада өткен Мемлекеттік І Думадағы жиынға қатысады? 9. «Бірінші хат» өлеңінде «Алтынбас қалқам, ақ маңдай, Гауһарлы жүзің жауһардай». Асты сызылған сөз көркемдегіш құралдың қай түрі?

№ слайда 15  Н А Р М А Н Б Е Т
Описание слайда:

Н А Р М А Н Б Е Т

№ слайда 16 К е р з а м а қ т о ғ а й Қ а Қ а р а л ы Қ а л и а н Б а й Б А Л Б Ы Р А У Ы
Описание слайда:

К е р з а м а қ т о ғ а й Қ а Қ а р а л ы Қ а л и а н Б а й Б А Л Б Ы Р А У Ы А Л А Қ А Й Д А Н С М Е Й Е Ң Е У Н А Р М А Н Б Е Т

Выберите курс повышения квалификации со скидкой 50%:

Автор
Дата добавления 15.10.2015
Раздел Другое
Подраздел Презентации
Просмотров2731
Номер материала ДВ-064073
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх