Инфоурок / Физика / Конспекты / Конспект по физике на тему: "Трансформаторлар" (11 класс)

Конспект по физике на тему: "Трансформаторлар" (11 класс)


Напоминаем, что в соответствии с профстандартом педагога (утверждён Приказом Минтруда России), если у Вас нет соответствующего преподаваемому предмету образования, то Вам необходимо пройти профессиональную переподготовку по профилю педагогической деятельности. Сделать это Вы можете дистанционно на сайте проекта "Инфоурок" и получить диплом с присвоением квалификации уже через 2 месяца!

Только сейчас действует СКИДКА 50% для всех педагогов на все 184 курса профессиональной переподготовки! Доступна рассрочка с первым взносом всего 10%, при этом цена курса не увеличивается из-за использования рассрочки!

ВЫБРАТЬ КУРС И ПОДАТЬ ЗАЯВКУ
библиотека
материалов

Трансформаторлар


Трансформатор дегеніміз бір кернеудегі айнымалы токты сол жиіліктегі айнымалы токтың екінші кернеуіне түрлендіретін статикалық электр-магниттік аппарат.

Трансформаторлар іс жүзінде электр энергиясын үлкен қашықтыққа беру, энергияны қабылдағыштар арасында тарату үшін және әртүрлі түзеткіш, күшейткіш т. б. құрылғаларда кеңінен қолданылып отыр.

Трансформатордыц бос жүрісі ксзіпде (жүктемесіз жұмыс) оның екіншіреттік орамасы ажыратылған күйде болады да бұл орамдан ток жүрмейді. Біріпшіреттік орамада бұл кезде нақтылы жүктеме кезінде жүретін токтан кіші бос жүріс тогы I0 жүреді. Бос жүрістің магниттік қозғаушы күші I0W1 айнымалы магинттік ағын қоздырады, ол магннттік өткізгіш аркылы тұйықталып бірінші және екіншіреттік орамаларда ЭҚК индукциялайды.

Егер трансформатордыц біріншіреттік орамасы кернеуі синусоидалық заң бойынша өзгеретін желіге қосылатын болса, онда. магнитік өткізішіндегі магниттік ағын да синусойда заңымен өзгереді:

Ф-Фм sinwt.

Трансформатор жүктеліп жұмыс істегенде оның бірінші және екіншіреттік орамаларында ФS1 және ФS2 сейілу ағындарын тудыратын токтар жүреді. Бұл магниттік ағындар Фт тек өзін туғызған орамалардың орамдарымен ғана байланысқан және әрқашан трансформатордың магниттік еткізгішімен (болатпен) тұйықталатын негізгі магниттік ағыннан кем болады, өйткені сейілу ағындары негізінен магниттік емес ортамен тұйықталады.

Әрбір жұмыстық кернеуге жеке трансформатор орнатпау үшін бір трансформаторға бірнеше орам сандары әртүрлі екіншіреттік орамалар жасау тиімді. Мұндай көпорамалы трансформаторлар деп аталатын трансформаторлар радиоқабылдағыштарда, теледидарларда күшейткіштерде т. б. бірнеше айнымалы кернеуді қажет ететін аппараттарда кеңінен қолданылады. Орам сандарының қатынасы олардың кернеулерімен анықталады, яғни w2/w1 = U2/U1 ; w3/w1 = w3/w1 = U3/U; …

Біріншіреттік ораманың тогы екіншіреттік орамалар токтары-ның қосындысына тең: I1 = I2 U2/ U1 + I3 U3/ U1 + …


hello_html_m3a9408c8.jpg

а) б) в)

78-сурет. Үш фазалы трансформатор құрылымының схемасы:

а— үш бір фазалы трансформатордікі, б— үш бір фазалы трансформатор бір магниттік

өткізгішке біріктірілген, в — үш фазалы стержепді трансформатордың схемасы

Үш фазалы трансформаторлардың орамаларының конструкциясы бір фазалық трансформаторлардыкіне ұқсас. Жоғары кернеу орамасының фазалар басы А, В, С бас әріптерімен, ал фазалардың соңы —X, Ү, Z әріптерімен белгіленеді. Егер жоғары кернеулік ора-маның сыртқа шығарылатын нольдік нүктесі болса, онда бұл қыс-қышты ноль санымен (0) белгілейді. Төменгі кернеу орамасының фазалар басы а, в, с, ал фазалар соңы— х, ү, z әріптерімен, нольдік нүкте шықпасы 0-мен белгіленеді.

Үш фазалы трансформаторлардың орамалары жұлдызша және үшбұрыштан қосылуы мүмкін.

Трансформаторды сынау үшін бос жүріс және қысқа тұйықталу тәжірибесі қолданылады. Бос жүріс тәжірибесінде (79, а-сурет) трансформатордың екінші орамы ажыратылған, сондықтаи бұл орамда ток жоқ (І2 = 0).

Екінші реттік орама қысқа тұпықталган ксзде трансформатордың кедергісі өте аз, ал қыска тұнықталу тогы пақтылы (номинал) токтан көптеген есе үлкен болады. Мұндай үлкен ток трансформатор орамдарын қатты қыздырып оны істен шығарады. Сондықтан трансформаторларды қысқа тұйықталу кезінде ажыратып тастайтын қорғаныс құрамдарымен жабдықтайды. Қысқа тұйықталу тәжірибесінде трансформатордың екіншіреттік орамы қысқа тұйықталған (79, б-сурет), яғни екінші реттік орам қысқыштарындағы кернеу нольге тең. Трансформатордың бірінші реттік орамына желіден төмендетілген кернеу беру арқылы оның орамаларында нақтылы (номинал) токтар алады. Мұндай төмендетілген кернеу қысқа тұйықталу кернеуі деп аталады жәпе пақтылы (номинал) кернеу мөлшерінің процептімен ик ( % ) анықталады.

Трансформатордың қысқа тұйықталу кедергілері: аткивтік, рсактивтік, және толық кедергісі мына формулалармен анықталады:

RК = РК2; ZК = Uк/I; Хк = ZК2 - RК2 мұндағы, Uк , I және Р - трансформатордың біріпші реттік орамасыпыц тізбсгіпе қо-сылған өлшеуіш аспаптарымсп көрсетілстін кернсу, ток және қуат.

hello_html_m7eb207c3.jpg

79-сурет. Бос жүріс тожірибесінің схемасы (а) және тран форматордыц қысқа тұйыкталу тәжірибесінің схемасы


Трансформатордың пайдалы жұмыс коэффпциснті (ПЖК) деп трансформатордыц пайдалы қуатының Р2 оның электр энергиясы көзінің желісінен тұтынған қуатына Р1 қатынасын айтады яғни η = Р2 / Р1

Тұтынылатын қуат Р1 әрқашан пайдалы қуаттан Р2 артық болады, өйткені трансформатор жұмысы кезінде ол түрлендірген энергияның бір бөлігі шығындалады. Трансформатордағы шығын магниттік өткізгіштің болатында Рбол және орамаларда Рор болатын қуат шығындардан тұрады.

Сонымен, трансформатордың тұтынатын қуаты мынадай өрнекпен анықталады: Р1 = Р2бол + РоР .

Трансформатордың пайдалы қуатын былай табуға болады:

бір фазалы трансформатор үшін Р2= U2 I2 соs φ2,

үш фазалы трансформатор үшін Р2= 3 U2 • I2 соs φ2.

Осыған орай бір фазалы және үш фазалы траисформаторлардың пайдалы жұмыс коэффициенттерін (ПЖК) мынау өрнектерден табуға болады:


η = U2 I2 соs φ2 η = 3 U2 I2 соs φ2

hello_html_mecca5c0.gifhello_html_m21e53d2b.gifU2 I2 соs φ2 + Рбол + РоР 3 U2 I2 соs φ2 + Рбол + РоР



Общая информация

Номер материала: ДВ-409103


Очень низкие цены на курсы переподготовки от Московского учебного центра для педагогов

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 60% скидки (только до конца зимы) при обучении на курсах профессиональной переподготовки (124 курса на выбор).

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: KURSY.ORG

Похожие материалы

Только до конца зимы! Скидка 60% для педагогов на ДИПЛОМЫ от Столичного учебного центра!

Курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации от 1 400 руб.
Для выбора курса воспользуйтесь удобным поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВЫ).

Московские документы для аттестации: KURSY.ORG


Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Информационные технологии в деятельности учителя физики»
Курс профессиональной переподготовки «Физика: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс профессиональной переподготовки «Основы религиозных культур и светской этики: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс «Бухгалтерский учет»
Курс профессиональной переподготовки «Управление персоналом и оформление трудовых отношений»
Курс «Правовое обеспечение деятельности коммерческой организации и индивидуальных предпринимателей»
Курс профессиональной переподготовки «Клиническая психология: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Введение в сетевые технологии»
Курс повышения квалификации «Специфика преподавания конституционного права с учетом реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Разработка бизнес-плана и анализ инвестиционных проектов»
Курс повышения квалификации «ЕГЭ по физике: методика решения задач»
Курс профессиональной переподготовки «Разработка эффективной стратегии развития современного вуза»
Курс профессиональной переподготовки «Управление информационной средой на основе инноваций»
Курс профессиональной переподготовки «Риск-менеджмент организации: организация эффективной работы системы управления рисками»
Курс профессиональной переподготовки «Теория и методика музейного дела и Охраны исторических памятников»