Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Другое / Другие методич. материалы / Постановка для внеклассного мероприятия, посвященного этнографическому празднику "Цаган Сар"
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Другое

Постановка для внеклассного мероприятия, посвященного этнографическому празднику "Цаган Сар"

библиотека
материалов

«Зурмна хөв» наадн

Наадна дүрмүд:

Шаазһа Сувсн, чон Белтрг, кермн Кермәш, ноха Чинсан, бар Хаср, эрвәкә Эрвң, гөрәсн Инҗихә, зара Зараха, тоть Цецн, туула Ноһала, зурмн Серәтр, арат Алтуш.



Хавр гүргүдән орҗах кем. Хальмг теегин бәәрин цуг әмтә-тоота юмн Цаһан Сарин байрт белдвр кеҗәнә. Ик сәәхн бамб цецг деер эрвәкә Эрвң нисч ирәд сууна.

Эрвң: Ямаран сәәхн чилгр өрүн болҗана. Эн делкәд мини теегәс сәәхнь уга.

Эн саамла Сувсн шаазһа нисч ирәд келнә:

Сувсн: Чини келсн чик, Эрвң. Эн делкә деер эк төрскн хойрас эңкр юмн уга. Эрвң, хальмг теегән магтад, ду дуулый!



Мини һазр, һанцхн чамдан

Күслин залян нерәдҗ бәәнәв.

Мини седкл – өргн буурл тег,

Мини зүркн – хальмг һазрт!



Эднә җигтә дуунд авлгдсн цуг әмтә юмн эднә өөр цуглрна. Кермн өөрдҗ ирәд келнә:

Кермәш: Хаврин тег –

Хавсн көнҗл –

Олн-зүсн

Өңгәр дольгална.

Оошг, көк,

Шар, улан,

Цеңкр цецгүд

Өскә цокна.

Эдн цуһар –

Хатхмр зег,

Экнь эднә –

Хальмг тег.



Зараха өөрдҗ ирәд келнә:

Зараха: Кермәш, чамаг тиим сәәхн шүлг келдгичн меддго биләв. Чини сәахн айстчн авлгдад, эврән шүлг бичв, соңстн:

- Өрүһәр теегт

Оддуд бууҗ,

Бамб цецгд

Бийән хүврәҗ …

Теегин ке,

Теңгрин зе –

Бамб цецг –

Байрин темдг.

Хаср: Зараха, би эн шүлгичн өлгәдән бәәхдән аавасн соңслав. Энүгичн мини аав – Санҗин Николай бичлә. Тиим бичәчиг меднт?

Цугтан: Медлго яахм билә?

Хаср: Зуг тадн яһад ода күртл нәәртән белдвркеһәд угавт? Цаһан Сарин ду кен дуулхмн?

Бичкдүд Цаһан Сарин ду дуулцхана.



Арат гөрәсн хойр гүүҗ ирнә.

Алтуш: Үвләс цуһар сән-менд һарвт?

Инҗихә: Хальмг дууһин айс соңсчкад, ормдан сууҗ чадсн угав.

Эрвәкә цецг деерәс бууҗ ирәд:

Эрвң: Инҗихә, Алтуш би бас ормдан зогсч чадхшв. Биилхм болвза?

Бичкдүд би биилцхәнә.



Чон цугтаһаснь сурна:

Белтрг: Кен келнә, кен меднә – хальмгуд Цаһанла ямаран боорцг кенә?

Тоть нисч ирәд хәәкрнә:

Цецн: Би меднәв, би цугинь меднәв. Энүгичн Ноһала, Сувсн, Чинсан меднә.

Бичкдүд боорцг үзүләд, боорцгин нерд зааҗ өгнә.

Цаһана боорцг



Шовун

Хаврин цаг ирхлә,

Шовуд нисч ирнә.

Хаврин темдг болад,

Цаһана боорцгт орна.



Хавтха – целвг

Хавр ирв,

Хаврин нарн

Ноһан, урһмл өгнә,

Хаврин нарта, дулан болтха гиҗ,

Хавтха боорцгт орулна.



Җола

Җирһлтн бат, ут болтха,

Хаалһтн сән болтха,

Алтн җола эргүлҗ иртн

Йорлсн учрар

Цаһана боорцгт орулна.



Кит

Мөрн малыг магтад,

Мөрнә кит дуралһад,

Цаһана боорцгт орна.



Хуц

Хөн чинртә мал,

Өсҗ, өргҗ йовтха,

Тер учрар цаһанла кедг боорцг.



Темән

Йир өврмҗтә онц мал

Дөрвн зүсн малын тоод ордг,

Тегәд цаһана хотд орна.



Тоһш

Хаша дүүрӊ хөөтә,

Хаша тоһш дүрстә,

Хөд дала болтха гиҗ,

Цаһана боорцгт орулна.



Өвртә тоһш

Өргн таша сәәртә,

Өткн сүҗ үстә,

Өсклӊ тохмта үкрмүд,

Өнр болҗ өстхә гиҗ

Зәрм тоһшнь өвртәһәр кедг.



Мошкмр

Хөөнә дотрт ордг,

Нарн геснә дүрстә,

Нәрн гесиг хайлго,

Мошкмр боорцг цаһанд кедг.



Хорха боорцг

Үрн-саднтн өсҗ-өргҗҗ

Олн малмдн төлән өгч,

Хорха боорцгиг кедмн.



Таслмр

Улан мөӊгн әдл сәәхн болтха,

Дала-нала, элвг-делвг болтха,

Таслмр боорцг кедг.



Зурмн нүкнәсн бултаҗ һарна.

Серәтр: Ю, әәҗәнәв, теңгр минь, эн юн хамцу хәрглдән болҗахмб?

О, менд, үр Белтрг, менд, ик саната Зараха, мендвт, алтн-дорҗ мет үнтә мана Хаср.

Мөргәд хәрү нүкндән орна. Бар терүг дуудҗ авна.

Хаср: Һар, һар нааран, Серәтр. Мадн чамаг һарсн өдрләчн йөрәхәр бәәнәвидн. Мадн чамд белг авч ирвидн.

Зурмн һарч ирәд белгинь авна:

Бар терүнд «Сә-кел» гидг телефо белглнә.

Эрвәкә - бамб цецгин зург

Туула – ноосн өөмс «Загга» гидг фирм.

Шаазһа – сәәхн күзүндән боодг альчур.

Гөрәсн: - Гертәсн холд һархларн иим шулун чандг цә ав.

Арат: - Мөңгән хадһлх авдр чамд авч ирв.

Ноха: - Герән хулхачас харх маля чамд авч ирв (Начн).

Кермн: - Би чамд яңһг авч ирв. Зать гидг нертә.

Чон: - Серәтр, эн цагт онц стильта болх кергтә (хальмг бүшмүд белглнә).

Тоть хальмг - орс толь белглнә.

Зараха: - Хальмгиннь амн үгин зөөрән хадһлҗ йов (ик зузан дегтр белглнә).

Серәтр: Байрлҗанав, ханлтан өргҗәнәв. Мини ээҗ иигәд келнә: «Өдгә цагт, экономическ кризисла, хальмг улс демәр дамҗад, нег-негндән нөкд болҗ, ни-негн бәәхлә, негнчн күн түршго».

Цуһар: Җил болһн менд-амулң Цаһаһан тосцхатн!!!


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 03.11.2015
Раздел Другое
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров197
Номер материала ДВ-118703
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх