Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015

Опубликуйте свой материал в официальном Печатном сборнике методических разработок проекта «Инфоурок»

(с присвоением ISBN)

Выберите любой материал на Вашем учительском сайте или загрузите новый

Оформите заявку на публикацию в сборник(займет не более 3 минут)

+

Получите свой экземпляр сборника и свидетельство о публикации в нем

Инфоурок / Обществознание / Конспекты / Сабақтың тақырыбы: Саңырауқұлақтардың табиғаттағы және адам өміріндегі маңызы
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 24 мая.

Подать заявку на курс
  • Обществознание

Сабақтың тақырыбы: Саңырауқұлақтардың табиғаттағы және адам өміріндегі маңызы

библиотека
материалов

Сабақтың тақырыбы: Саңырауқұлақтардың табиғаттағы және адам өміріндегі маңызы.

Мақсаты:1.Білімділік: Елімізде кездесетін саңырауқұақтардың табиғаттағағы және адам өміріндегі маңызы жайында жан-жақты түсінік беру.

2. Тәрбиелік:

3. Дамытушылық: Саңырауқұлақтардың табиғаттағы және адам өміріндегі маңызы туралы ой-өрістерін кеңейту, өз бетімен жұмыс жасауға дағдыландыру, шығармашылық қабілеттерін дамыту.

Сабақтың типі: жаңа сабақты меңгерту.

Сабақтың көрнекілігі: саңырауқұлақтың суреті,

Сабақтың түрі: аралас сабақ.

Сабақтың әдісі: тірек сызбамен жұмыс.

интерактивті тақта, кестелер.

Пән аралық байланыс: жаратылыстану, география, медицина

Сабақтың барысы:

I. Ұйымдастыру кезеңі: 1. Сәлемдесу,түгелдеу.

2. Оқушылардың құрал-жабдығын тексеру

3. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

II. Үй тапсырмасын сұрау:

« Ия,жоқ »ойыны

1. Күздік бидай,қара бидай,арпада көбіне сабақтарын да жапырақтарында ол мақта сияқты болып көрінеді. (ия)

2. Егістікті аралап жүргенде бидай масағынан сәл иіліп келген қара түсті қастауышты көруге болады. Ол ақұнтақ саңырауқұлағы. (жоқ )

3. Ағаштардың сабағында өсетін діңқұлақ саңырауқұлағының пішіні малдың тұяғына ұқсас. (ия)

4. Тат саңырауқұлағы дәнді дақылдарды қамысты және басқа да өсімдіктерді зақымдайды.

5. Паразит саңырауқұлақтарымен күресуде улы химикатткр пайдаланады. (ия)

6. Зақымдалған дәнді қайта сепкенде,одан ауру өскін пайда болады. (ия)

7. Жер бетінде бидай түсімі жылына 15 % -ға жоғарлайды. (жоқ)

Ihello_html_m26760dd0.gifII. Жаңа сабақты түсіндіру:

Бактериялар мен топырақта болатын басқа да майда саңырауқұлақтар бірлесіп,өсімдіктер мен жануарлардың, саңырауқұлақ қалдықтарын ыдыратып, шірітеді. Өсімдіктер мен жануарлардың қалдықтарын ыдырамай, өңделмей, топырақта жата берсе, әр түрлі жұқпалы аурулардың таралуына себепші болар еді. Саңырауқұлақтардың құрамы ферменттерге бай.

Ферменттерді әр түрлі салаға пайдаланады:

hello_html_57aed7ff.gif

жhello_html_57aed7ff.gifеміс шырынының түсін өзгертеді


шикі заттарды өңдейді

hello_html_57aed7ff.gif

нәруызды,крахмалды сұйылтады.

Зең саңырауқұлағынан пенециллен антибиотигі алынады.

hello_html_m3329d260.gif

hello_html_37862b01.gifhello_html_m31963839.gif

hello_html_m294b5e27.gif

hello_html_3e92fd0e.gif

Жеуге жарамды тағамға пайдаланылады

hello_html_m6dae7b6f.gifhello_html_m5afdc040.gif

hello_html_m36b253d5.gifhello_html_m406927e2.gif



Саңырауқұлақтардың 250-ге жуық түрлері қағаздарды, суреттерді, темір жолға төселген, шахтадағы тірекке қойылған ағаштарды бүлдіреді. Аспергилл саңырауқұлағы құстардың өкпесінде аспергиллез ауруын туғызады. Адамдардың құлағын, кеңсірігін, көзін, терісін, шашының түбін, тырнағын зақымдайды. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметі бойынша, жер бетінде әрбір 5 адам саңырауқұлақ ауруымен ауырады. Әрбір екінші адамның тырнағы зақымдалған. Бұрын тырнақты алып тастап емдейтін. Қазір орунгал деген дәріні ішу арқылы емдейді. Тутанхомон фаронының қорымын ашуға қатысқан 21 адам аспергилл саңырауқұлағының споралары өкпені зақымданғандықтан, өмірден озды.

Саңырауқұлақтар мен бактериялар топырақ құрамындағы кейбір зиянды бактериялардың көбейіп кетпеуіне ықпал етеді. Өздерінен арнайы зат бөліп, зиянды бактериялардың өсуін тежейді. Оларды антибиотиктер деп атайды. Ондай антибиотиктерге бактериялардан бөлінетін стрептомицин, тетрациклин және саңырауқұлақтардын алынатын пенециллин жатады. Адам баласы бұл дәрілерді күнделікті пайдаланады. Соңғы кезде медицинада жүректі, бүйректі операция жасап ауыстырғанд пайдалантын дәрі топырақтағы саңырауқұлақтан бөлініп алынады. Өсімдіктерді тез өсіретін белсенді зат – гибереллин, зиянды бунақденелілерге қарсы қолданылатын боверин де саңырауқұлақтардан алынады. Саңырауқұлақтарды тек дәрі алу үшін ғана емес, тамаққа пайдалану үшін де өсіреді. Арнайы орындарда қарашірік топыраққа жылқы тезегін қосып, қозықұйрықтың спораларын себеді. Қазір 70 елде қозықұйрық, жазғы түбіртек егу жолға қойылған. Одан жылына 14 млрд доллар қосымша табыс түседі. Қазақстанда да қозықұйрық пен жазғы түбіртекті қолдан өсіру жүзеге асырылуда.

IV. Жаңа сабақты бекіту. Сөзжұмбақ

hello_html_1df9dc7b.gif














Сөзжұмбақтың сұрақтары:

1. Антибиотиктерге бактериялардан бөлінетін саңырауқұлақтардан алынатын пенециллин жатады? (Стрептомицин)

2. Ферменттерді әр түрлі салаға пайдаланады, солардың бірі? (Крахмал)

3. Адамдардың құлағын, көзін және т.б. зақымдайды? (Кеңсірігін)

4. Саңырауқұлақтар кездеседі? (Шалғындықта)

5. Өсімдіктерді тез өсіретін белсенді зат? (Гибереллин)

6. Өздерінен арнайы зат бөліп, зиянды бактериялардың өсуін тежейді? (Антибиотик)

7. Бұрын тырнақты алып тастап емдейтін, қазір (Орунгал) деген дәріні ішу арқылы емдейді.

8.Жеуге жарамды саңырауқұлақты тағамға пайдаланады. (Қалпақшалы)

9. Қазақстанда да жазғы түбіртекті және (Қозықұйрық) қолдан өсіру жүзеге асырылуда.

10. Зең саңырауқұлағынан антибиотигі алынады? (Пенециллин)

11. Аспергилл саңырауқұлағы құстардың өкпесінде (Аспергиллез) ауруын туғызады.

12. Аспергилден қолданылады? (Лимон қышқылы)

V. Үй тапсырмасы:

1. §11. Саңырауқұлақтардың табиғаттағы және адам өміріндегі маңызы.


IV. Жаңа сабақты бекіту.

Сөзжұмбақ

hello_html_1df9dc7b.gif















Сөзжұмбақтың сұрақтары:

1. Антибиотиктерге бактериялардан бөлінетін саңырауқұлақтардан алынатын пенециллин жатады? (Стрептомицин)

2. Ферменттерді әр түрлі салаға пайдаланады, солардың бірі? (Крахмал)

3. Адамдардың құлағын, көзін және т.б. зақымдайды? (Кеңсірігін)

4. Саңырауқұлақтар кездеседі? (Шалғындықта)

5. Өсімдіктерді тез өсіретін белсенді зат? (Гибереллин)

6. Өздерінен арнайы зат бөліп, зиянды бактериялардың өсуін тежейді? (Антибиотик)

7. Бұрын тырнақты алып тастап емдейтін, қазір (Орунгал) деген дәріні ішу арқылы емдейді.

8. Жеуге жарамды саңырауқұлақты тағамға пайдаланады. (Қалпақшалы)

9. Қазақстанда да жазғы түбіртекті және (Қозықұйрық) қолдан өсіру жүзеге асырылуда.

10. Зең саңырауқұлағынан антибиотигі алынады? (Пенециллин)

11. Аспергилл саңырауқұлағы құстардың өкпесінде (Аспергиллез) ауруын туғызады.

12. Аспергилден қолданылады? (Лимон қышқылы)









Краткое описание документа:

Сабақтың тақырыбы:  Саңырауқұлақтардың табиғаттағы және адам өміріндегі маңызы.

Мақсаты:1.Білімділік: Елімізде кездесетін саңырауқұақтардың табиғаттағағы және адам өміріндегі маңызы жайында жан-жақты түсінік беру.

2. Тәрбиелік:

3.  Дамытушылық: Саңырауқұлақтардың табиғаттағы және адам өміріндегі                                    маңызы туралы ой-өрістерін кеңейту, өз бетімен жұмыс                                  жасауға дағдыландыру, шығармашылық қабілеттерін дамыту.

Сабақтың типі: жаңа сабақты меңгерту.

Сабақтың көрнекілігі: саңырауқұлақтың суреті,

 Сабақтың түрі: аралас сабақ.

Сабақтың әдісі: тірек сызбамен жұмыс.

интерактивті тақта, кестелер.

Пән аралық байланыс: жаратылыстану, география, медицина

Сабақтың барысы:

I. Ұйымдастыру кезеңі: 1. Сәлемдесу,түгелдеу.

                                           2. Оқушылардың құрал-жабдығын тексеру

                                           3.  Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

 II. Үй тапсырмасын сұрау:

« Ия,жоқ »ойыны

         1. Күздік бидай,қара бидай,арпада көбіне сабақтарын да жапырақтарында ол  мақта сияқты болып көрінеді. (ия)

         2. Егістікті аралап жүргенде бидай масағынан сәл иіліп келген қара түсті қастауышты көруге болады. Ол ақұнтақ саңырауқұлағы.  (жоқ )

         3.  Ағаштардың сабағында өсетін діңқұлақ саңырауқұлағының пішіні малдың тұяғына ұқсас.    (ия)

4.  Тат саңырауқұлағы дәнді дақылдарды қамысты және басқа да өсімдіктерді          зақымдайды.

Автор
Дата добавления 24.02.2015
Раздел Обществознание
Подраздел Конспекты
Просмотров955
Номер материала 407370
Получить свидетельство о публикации

Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх