Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Иностранные языки / Конспекты / Мостай Кәримдең тормош һәм ижад юлы тураһында һөйләшеү. «Өс таған” повесын анализлау, Уҡыусыларға халыҡ шағиры М.Кәримгә ихтирам, тәбиғәткә ҡарата һаҡсыл ҡараш, һөйөү, уны тергеҙеү теләктәре тәрбиәләү.
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 26 апреля.

Подать заявку на курс
  • Иностранные языки

Мостай Кәримдең тормош һәм ижад юлы тураһында һөйләшеү. «Өс таған” повесын анализлау, Уҡыусыларға халыҡ шағиры М.Кәримгә ихтирам, тәбиғәткә ҡарата һаҡсыл ҡараш, һөйөү, уны тергеҙеү теләктәре тәрбиәләү.

библиотека
материалов

Тема: Түбәләргә күтәрелегеҙ!..

Маҡсат: Мостай Кәримдең тормош һәм ижад юлы тураһында һөйләшеү. «Өс таған” повесын анализлау, Уҡыусыларға халыҡ шағиры М.Кәримгә ихтирам, тәбиғәткә ҡарата һаҡсыл ҡараш, һөйөү, уны тергеҙеү теләктәре тәрбиәләү.

Йыһазландырыу: М.Кәримдең портреты, китаптарының күргәҙмәһе, кроссорд, мультимедия.

Эпиграф: ...Йылдар үтер.. малайҙар егет булып етер... улар түбәләргә күтәрелерҙәр...

М.Кәрим

Дәрес барышы:

  1. Ойоштороу мәле.

Хәйерле көн, уҡыусылар! Башҡорт теле дәресен башлайбыҙ. (таҡтаға М.Кәрим портреты ҡуйыла). Балалар, портретта кем ул? Кем таныны? Ул ниндәй әҫәрҙәр ижад икән? Бөгөн беҙҙә ҡунаҡта күренекле шәхес, Башҡортостанда ғына түгел, башҡа илдәрҙә лә киң танылған яҙыусыларҙың береһе. Әйҙәгеҙ уның шиғырын тыңлап ҡарайыҡ. Рәхим ит, Динар, уҡып сыҡ. ( “Ҡайын япрағы тураһында” шиғыры уҡыла). Уның шиғырҙарына йырҙар яҙыла. Шуларҙың береһен тыңлап үтәйек. (“Йылғалар төнөн серләшә” йыры). Кем һуң ул? Кем әйтер? Дөрөҫ, әлбиттә ул Мостай Кәрим. Биографияһын ҡабатлап китәйек. Иғтибарҙы мультимедия таҡтаһына йүнәлтәйек. (мультимедияға М.Кәримдең плакаты күрһәтелә)











Ул балалар өсөн бик күп әҫәрҙәр ижад итә. “Оҙон – оҙаҡ бала саҡ” , “Беҙҙең өйҙөң йәме” .Күренекле әҫәрҙәренең береһе – “Өс таған “.

  1. М.Кәримдең Өс таған повесынан өҙөк сәхнәләштереү. Нәғимә инәйҙең ейәне Ғабдулла менән һөйләшеүе:

« .. Әйҙә, улым, өйгә инәйек әле.

  • Беҙ ни, өләсәй, Айҙар менән Ҡылыс башына...

  • Хәҙер китерһегеҙ, Айҙар бәләкәс кенә, сабыр итер.

  • Миҙал килешеп тора тағы үҙеңә.

  • Ысынлапмы, өләсәй?

  • Өләсәйең бушты һөйләмәҫ. Бына һин, биш ҡыш һабаҡ уҡыған кеше, өләсәйеңә төшөндөрөп бирсе: миҙалды ни өсөн бирәләр?

  • Батырлыҡ өсөн. Бында шулай тип яҙылған да, өләсәй. Урыҫса.

  • Ярай, быныһын аңлаттың, рәхмәт. Ә кемгә бирәләр уны?

  • Батырҙарға

  • Ә быны кемгә биргәндәр?

  • Беләһең дә инде, өләсәй... Атайыма.

  • Шулай булғас, уны кем тағырға тейеш?

  • Атайым да.. Ул ҡайтманы ла баһа. Мин ни уны, өләсәй, атайымдың төҫө итеп кенә таҡҡайным.

  • Улай булһа тыңла. Батыр үлһә, улына ҡылысы ҡала, мәргән үлһә, уҡ-һаҙағы ҡала. Кәрәк саҡта, ил ҡушҡанда, ата ҡоралын уландарыҡулға алғандар. Атанан мираҫ ҡалған һабан менән улдары ер һөрәләр. Ана һинең башыңда ла атайың мәрхүмдең кәпәсе. Әммә атанан ҡалған дан-шөһрәт кәпәс түгел. Балалары уны алмаш-тилмәш кейеп йөрөй алмай. Бына үҙең, атайыңа лайыҡлы булып, ил һоҡланырлыҡ, кешеләр хайран ҡалырлыҡ эштәр башҡрһаң икән..

  • Беҙ башҡарасаҡбыҙ, өләсәй. Бына күр ҙә тор. Үҙең дә шаҡ ҡатырһың хатта.

  • Күрергә насип булһын, үҙеңә оҡшаһа, тағып йөрө, миҙалды әйтәм. Мин ҡаршы түгел.

Ғабдулла өндәшмәне. Күкрәгендәге миҙалды алды ла һүрәт аҫтына кире элеп ҡуйҙы.

Оҡшанымы өҙөк? Уҡыусылар, был әҫәрҙең төп геройҙары кем? ( уҡыусылар яуап бирә).

Автор был малайҙарҙы нисек тасуирлай? Текстан табып уҡып күрһәтегеҙ.

Әйе, был әҫәр үтә лә ҡыҙыҡ! Мауыҡтырғыс. Әйҙәгеҙ хәҙер башлыҡ һайлауын уҡып китәйек. Ни өсөн Ғабдулла башлыҡ булып китә. Әйҙә, Раушан, башлап кит.

Уҡыусылар, һеҙгә был һөйләшеү танышмы? Ниндәй әҫәрҙән алынған? ( балалар яуап бирә)

  1. Өй эшен тикшереү: Уҡыусылар, әйҙәгеҙ өй эшен тикшереп китәйек. Өйгә һеҙгә ошо әҫәрҙән мәҡәлдәр, тапҡыр һүҙҙәр яҙып килергә ине. (телдән өй эшен тикшереү)

  2. Ял минуты: Ҡап-ҡап ҡармаҡҡа, эләгерһең бармаҡҡа, эләкмәһәң ҡармаҡҡа, әйләнерһең һармаҡҡа. ( уҡыусылар һамаҡты бер-нисә тапҡыр ҡабатлайҙар)

Малайҙар ошо тылсымлы һүҙҙәрҙе әйтеп, балыҡ тоталар. Шунан ысынлап та, балыҡ һәйбәт эләгә.

  1. Дәресте йомғаҡлау: Уҡыусылар, повесть, дөйөм әйткәндә, нимә тураһында? ( яуап: был повеста ауыл малайҙарының күлде ҡоротмаҫ өсөн, унда балыҡ ебәреп, ҡотҡарыу тураһында һүҙ бара).

Был әҫәрҙең төп идеяһы ниндәй? ( яуап: был әҫәр тәбиғәтте һаҡларға, уға ҡул күтәрмәҫкә өндәй)

Дөрөҫ, уҡыусылар! Тәбиғәт бит ул, матурлыҡ, йәшәү сығанағы.

Кеше тәбиғәттә тыуған һәм йәшәй. Беҙ тәбиғәтте һаҡламаһаҡ, уға битараф ҡараһаҡ ул һулый, киләсәктә бөтөнләй ҡороу ҡурҡынысы янай.Шуның өсөн беҙ тәбиғәтте һаҡларға тейешбеҙ. Бөйөк яҙыусы М.Кәрим беҙҙе шуға өндәй. Ул үҙенең тыуған ерен яратҡан, Башҡортостанға тоғро булырға, уның тәбиғәтен һаҡларға саҡыра.

Уҡыусылар, әйҙәгеҙ әле эпиграфҡа әйләнеп ҡайтайыҡ, уны яңынан уҡып ҡарайыҡ һәм дәфтәргә яҙып ҡуяйыҡ.( эпиграфты уҡыу)

Ошондай һүҙҙәр менән тамамлай М.Кәрим был әҫәрҙе. Был һүҙҙәргә ул тәрән фәлсәфә һала. Кеше был тормошта маҡсаттар ҡуйып йәшәй, уларҙы тормошҡа ашыра. Был малайҙар ҙа тик тау түбәләренә генә түгел, ә тормош бейеклектәренә лә күтәрелер тигән өмөттә ҡала ул. Ғөмүмән, һәр кеше бындай бейеклектәргә үрләргә тышырырға, тыуған илгә, халыҡҡа кәрәкле кеше булырға тейеш. Быға беҙҙе остазыбыҙ М.Кәрим дә өндәй, сөнки үҙе лә бының асыҡ үрнәге булып тора. Үҙенең тормошонда ошо бөйөк эшкә, тыуған илгә, телгә һөйөү, ихтирам тәрбиәләүгә үҙенең тормошон бағышлай.

  1. Өй эше: һеҙ үҙегеҙҙең тормошоғоҙҙо нимәгә бағышлар инегеҙ, түбәләргә күтәрелер өсөн нимәләр эшләр инегеҙ, шул турала яҙып килегеҙ.

Автор
Дата добавления 19.11.2015
Раздел Иностранные языки
Подраздел Конспекты
Просмотров246
Номер материала ДВ-171656
Получить свидетельство о публикации

"Инфоурок" приглашает всех педагогов и детей к участию в самой массовой интернет-олимпиаде «Весна 2017» с рекордно низкой оплатой за одного ученика - всего 45 рублей

В олимпиадах "Инфоурок" лучшие условия для учителей и учеников:

1. невероятно низкий размер орг.взноса — всего 58 рублей, из которых 13 рублей остаётся учителю на компенсацию расходов;
2. подходящие по сложности для большинства учеников задания;
3. призовой фонд 1.000.000 рублей для самых активных учителей;
4. официальные наградные документы для учителей бесплатно(от организатора - ООО "Инфоурок" - имеющего образовательную лицензию и свидетельство СМИ) - при участии от 10 учеников
5. бесплатный доступ ко всем видеоурокам проекта "Инфоурок";
6. легко подать заявку, не нужно отправлять ответы в бумажном виде;
7. родителям всех учеников - благодарственные письма от «Инфоурок».
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://infourok.ru/konkurs


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ


Идёт приём заявок на международный конкурс по математике "Весенний марафон" для учеников 1-11 классов и дошкольников

Уникальность конкурса в преимуществах для учителей и учеников:

1. Задания подходят для учеников с любым уровнем знаний;
2. Бесплатные наградные документы для учителей;
3. Невероятно низкий орг.взнос - всего 38 рублей;
4. Публикация рейтинга классов по итогам конкурса;
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://urokimatematiki.ru

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх