Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / География / Другие методич. материалы / Жердің заттық құрамы,тау жыныстар және пайдалы қазбалар
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • География

Жердің заттық құрамы,тау жыныстар және пайдалы қазбалар

библиотека
материалов

hello_html_182a24d9.gifhello_html_m6cc1fef4.gifhello_html_m280880e6.gifТексерілді:

Күні: 23.11.2015жыл

Сабақтың тақырыбы :  Жердің  заттық құрамы, тау жыныстары және пайдалы қазбалар

Сабақтың мақсаты:  1. Оқушыларға Қазақстанның пайдалы қазбалары, тау жыныстары туралы түсінік беру.

Сабақтың міндеті :    2. Оқушылардың ой - өрісі мен білім, білік, дағды

                                        іскерлігін дамыту арқылы пәнге деген

                                          қызығушылығын арттыру.

   Күтілетін нәтиже:   3. Оқушыларды әдептілікке, ұқыптылыққа,

                                          экологиялық  тәлім арқылы адамгершілікке,

                                          елін-жерін сүю арқылы  патриоттыққа тәрбиелеу                                      

            Сабақтың тегі:  Жаңа сабақ

Сабақтың түрі: аралас

Сабақтың әдісі:  сұрақ-жауап, түсіндіру, әңгімелеу

Көрнекілігі: Қазақстанның  физикалық картасы                     

                                     

 Сабақтың барысы:

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

І.Ұйымдастару кезеңі: 2мин


Оқушылармен сәлемдеседі, сабақта кім жоғын белгілеп алады.Үй тапсырмасына дайындалуын сұрайды.

Мұғаліммен сәлемдеседі, сабақта кім жоғын айтады. Үй тапсырмасына дайындалады.

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау және қорыту 10 мин

Берілген  сөздердің  ұғымына  түсінік  беру

Мантия, жер қыртысы, ядро, литосфера, цунами


а) Жердің ортасына жақын

ә) Қалыңдығы 5-80 шқ аралығында

б) Латын тілінен аударғанда «шапан» деген мағынаны білдіреді

в) Температура +4000С, +5000С жетеді

г) Жердің сыртқы қабаты

д) Қалыңдығы 2900 шқ

е) Қатты және қоймалжың заттардан тұрады

ж) Материктік және мұхиттық бөліктерден тұрады

з) Негізгі элемент темір


Сәйкестендіру кезеңі «Ойлан да, тап»

Атмосфера                    қатты қабығы

Гидросфера                   жердің өзегі

Ядро                               ауа қабығы

Биосфера                       шапан

Мантия                          су қабығы

Литосфера                     тіршілік қабаты

Қорыту: «Ойланып көр» Не үшін жерді тауық жұмыртқасымен салыстырады?

 


Оқушылар үй тапсырмасына жауап береді.











Оқушыларды кезекпен тұрғызып сұрау.

ІІІ. Жаңа сабақ. 15 мин

І


Тау жыныстары  коллекциясын көрсету.  (Мына суретте не көріп тұрсыңдар)

Табиғи алтын   Табиғи мыс               Әк тас (Ізбесті тас)

hello_html_de0fc5b.png hello_html_m69443528.png hello_html_24201252.png


            Калий тұзы Тас көмір                  Ванадий


hello_html_m3d627684.png hello_html_70555bc0.png hello_html_801eac2.png


 Мұнай өңдеу                   Алтын Темір кені  

hello_html_m74053e23.pnghello_html_m7ddf91a3.png hello_html_m69d80ac7.png

Мырыш кені                            Тұз өндіру        

hello_html_m408a5dab.png hello_html_m48a68d9b.png


Тау жыныстары дегеніміз- жер қыртысын қалыптастырушы тығыз және борпылдақ массалар жиынтығы. Жер қыртысы әр түрлі тау жыныстарынан құрылған. Олардың негізгі үш типі бар:

 метаморфты

        магмалық

шөгінді


  • Магмалық тау жыныстар жанартаудың әсерінен пайда болған лаваның суынып біртіндеп қатуынан пайда болады. Олардың қатарына гранит,базальт,т.б.жатады.

  • Шөгінді жыныстар әр түрлі жағдайда пайда болады. Ертеректе  пайда болған тау жыныстары сыртқы күштердің әсерінен бұзылып құм,саз сияқты шөгінділерден, тірі азалардың іс-әрекетінің салдарынантүрі өзгерген бор, тас көмір сияқты шөгінділр пайда болған.

  • Метаморфты жыныстар (грек тілінендегі «метафорос» -өзгерген ) жер қойнауындағы шөгінді жыныстарға жоғарғы температура мен қысымның әрекет етуінен болады. Жерді қалыптастырушы тау жыныстарын біздер көбіне пайдалы қазбалар ретінде көбірек білеміз.


Пайдалы қазбалардың топтасып жинақталған жерін кен орны деп атаймыз. Қазақстандағы ірі кен орындарына Қарағанды көмір алабы, Теңіз мұнай кені, Алтай тауындағы түсті металдар кен орындарын жатқызамыз. Біздің еліміз пайдалы қазбаларға бай мемлекеттердің бірі. Табиғатта пайдалы қазбалардың  сарқылатын және сарқылмайтын ресурстары кездеседі. Күн сәулесі, жел, судың толысуы сарқылмайтын ресурсқа жатады,  ал көмір мен мұнай сарқылатын ресурсқа жатады.


Пайдалы қазбалар

(қолданылуына қарай)



   жанғыш       кен  кен емес

        мұнай                             темір тұз

         газ               алтын фосфорит

        көмір                әктас

        мыс

        

Дәптермен жұмыс (атлас картадан кен орындарын анықтау)

Пайдалы қазбалар

Кен орындары

Темір


Алтын


Мұнай


Газ


Көмір


Фосфорит


Мыс


Алюминий








Оқушыларға тау жыныстарын көрсетемін.Жаңа сабақты түсіндіремін.














































































Оқушылар пайдалы қазбалардың кен орындарын дәптерлеріне жазып көрсетеді.

ІҮ. Жаңа сабақты

бекіту 10мин

«Ойлан тап»ойыны

Қазақстанның  физикалық картасына пайдалы қазбалардың шартты белгілерінің атын атап, кен орындарын тауып орналастыру.

Анаграмма (берілген әріптерден пайдалы қазбалардың атын құрастыру (10))

М, Г, Т, К, А, Ә, Ұ, Е, Ө, Л, Ы, Ү, Н, Й, З, І, Р, С, Ю, И


Оқушылар әріптерден пайдалы қазбалардың атын құрастырады.

Ү. Р Қорытынды

5 мин

1. Пайдалы қазбалардың халық шаруашылығында  маңызы қандай?.

2. Тиімді пайдалану дегеніміз не?


Оқушылар білгендерін ортаға салады.

ҮІ.Бағалау: 

2мин

Оқушыларды сабаққа қатысымы бойынша бағалаймын.

Күнделіктеріне бағаларын қойдырады.

ҮІІ. Үйге тапсырма

1мин

§  17  оқу

Күнделіктеріне жазып алады.





Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 24.11.2015
Раздел География
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров527
Номер материала ДВ-183464
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх