885020
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 5 480 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1 400 руб.
Московские документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ 60%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО до 28 февраля!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности №038767 выдана ООО "Столичный учебный центр", г.Москва)

Инфоурок / Другое / Научные работы / Қазақ әдебиеті пәнінен тақырыбы "Р.Ғамзатов "Менің Дағыстаным" әңгімесі

Қазақ әдебиеті пәнінен тақырыбы "Р.Ғамзатов "Менің Дағыстаным" әңгімесі


Напоминаем, что в соответствии с профстандартом педагога (утверждён Приказом Минтруда России), если у Вас нет соответствующего преподаваемому предмету образования, то Вам необходимо пройти профессиональную переподготовку по профилю педагогической деятельности. Сделать это Вы можете дистанционно на сайте проекта "Инфоурок" и получить диплом с присвоением квалификации уже через 2 месяца!

Только сейчас действует СКИДКА 50% для всех педагогов на все 184 курса профессиональной переподготовки! Доступна рассрочка с первым взносом всего 10%, при этом цена курса не увеличивается из-за использования рассрочки!

ВЫБРАТЬ КУРС И ПОДАТЬ ЗАЯВКУ
библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

Пәні: Қазақ әдебиеті

Сыныбы: 8

Сабақтың тақырыбы: Р. Ғамзатов «Менің Дағыстаным» әңгімесі

Сабақтың мақсаты: Авар халқының ұлы ақыны Р.Ғамзатовтың «Менің Дағыстаным» әңгімесінің мазмұны мен идеясын ұғындыру. «Менің Дағыстаным» әңгімесінің мазмұны мен идеясын ұғындыру, кейіпкер бейнесін аштыру.

Сабақтың міндеттері:

а) Білімділік: Авар халқының ұлы ақыны Р.Ғамзатовтың «Менің Дағыстаным» әңгімесінің мазмұны мен идеясын ұғындыру.

ә) Дамытушылық: «Менің Дағыстаным» әңгімесінің мазмұны мен идеясын ұғындыру, кейіпкер бейнесін аштыру арқылы Отанды сүюге, ана тілін құрметтеуге тәрбиелеу, шығармашылыққа баулу, сыни ойлауға дағдыландыру, танымдық қызығушылығын арттыру.

б) Тәрбиелік: Оқушылардың сөйлеу тілін,өз бетінше топпен жұмыс жасау арқылы ойларын нақты жеткізе білу дағдысын дамыту.

Сабақтың типі: жаңа материалды түсіндіру

Сабақтың түрі: дәстүрлі

Сабақтың әдісі: әңгімелеу, өз бетімен жұмыс,сұрақ-жауап

Пәнаралық байланыс: бейнелеу өнері, тарих

Көрнекілігі: портрет, сурет

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі

а) Оқушылардың сәлемдесуі, түгендеу.

ә) Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.

Омар Һайямның өмірбаяның оқу және «Рубаиларды» жаттау.

2. Үй тапсырмасын бекіту.

1. Рубайлар дегеніміз не?

2. Рубайлардың мазмұны қандай?

3. Омар Һайям туралы қосымша ақпарат.

ІІІ. Жаңа сабақ

Оқушыларға Р. Гамзатов өмірі туралы деректермен таныстыру.

1.Расул Ғамзатов (1923-2003) — Дағыстанның халық ақыны. Расул Ғамзатов жырлары қазақ жұртшылығына да жақсы таныс. «Жарық жұлдыздар», «Менің Дағыстаным» кітаптары әр қазақтың төрінде тұр. «Тау қызы» театр сахнасында қойылды. «Менің атам» - бүлдіршіндердің сүйіктісі болды. Шынында, Расул Ғамзатов жырларынан адамға деген соншалық бір жылылық сезіледі. Кейіпкерлердің мінез-әрекеттері, салдығы мен мәрттігі, қайсарлығы мен қайырымдылығы да қазақтан айнымай, ұқсап тұрады. Ол бәрін де бүкпесіз, ағынан жарылып айтады. Жазу мәнерінен, ұлттық бояуынан, жеңіл әзілінен жүз ақынның жырынан Расул өлеңін бірден айыруға болады. Туған топырақтың бар маңызын бойына сіңірген Расул екі сөзінің бірінде өз халқының дана қасиеттерін, кесек мінездерін алға тартады. Ылғи да ел мен жерге деген іңкәрлікті жырлайды. Ол бұрынғы аңыздар мен бесіктегі жазуларға дейін қисынын тауып құлпыртып, осы бір перзенттік құштарлықты уағыздайды. Әрі үлкен-кішіге, тұрмыс-тіршілігі әр түрлі адамдарға бірдей үғымды тілмен, табиғи түрінде шебер жеткізе біледі.

Өмір бойы өз ұлтының жоғын іздеп өткен қайраткер Ғамзатовты қазақ халқы да айрықша құрметтейді. Одан өздерінің тілін, дінін, діңгегін әлсіретіп алған өзге ұлттардың қай-қайсысы болсын үлгі-өнеге алар болса, рухани топырақтың кезерген келбеті қайта кемелденер еді деп ойлайсың. Біздің жүрегімізден оның: «Егер менің тілім ертең өлсе, онда мен бүгін өлуге дайынмын» деген ерекше үні ешқашан өшпейді. «Нағыз жайлы орын: қылышқа – қынабы, отқа – ошағы, ер жігітке – өз үйі» деген туған жерді қастер тұтқызатын қанатты қағидасы қай халыққа да жақын еді деп тағы қайталап айтамыз. Бүкіл жұртқа, барша адамзатқа ортақ игілікті өшпестей рухпен қашап қалдырған бұл ақынды қай ел болсын өзіне жақын, туыс адамдай құрметтеп жататыны сондықтан. Міне, жақында игі жақсының басын қосуға себепші болған елордадағы жыр кешінде сол дәстүр өзгеше реңкте жалғасын тапты. Авар ақынының 90 жылдық мерейтойына арналған шарада тоғыз әннің тағдыр-тағылымы әңгіме арқауына айналды. Ән демекші, Р.Ғамзатов сөзін жазған «Тырналар», «Дололай», «Мен сені ешқашан ұмытпаймын», «Тілек», «Бесік жыры» сияқты кісі жанын баурап алатын лирикалық ғажап әндер ең әуелі мәтін-мағынасының ерекшелігімен алға шығары белгілі.
Соның ішінде, әсіресе, қазақ оқырманы үшін «Тырналар», «Менің Дағыстаным» жыр жинақтарының орны бір бөлек. Сонымен қатар, Расул Ғамзатовтың бес томдығы, «Двадцатый век», «Песнь любви», «Горянка», «Сказания», «Суди меня по кодексу любви», «Книга юмора и сатиры» сияқты таңдаулы кітаптарының да оқырманды бей-жай қалдырмағаны анық.
Бір ғажабы, Абайдың тұңғышы – Ақылбай Құнанбаевтың «Дағыстан» атты шағын поэмасы туралы жұртшылық көп мағлұматқа қанықты. Поэманы орыс тіліне жас ақын Мұрат Сұлтанбеков аударған. 1980 жылы Қазақстан Жазушылар одағында лауазымды қызмет атқарған Тәкен Әлімқұлов Расул Ғамзатовқа бұл поэмамен танысып, әрі оның жарық көруіне көмектесуі үшін хат жазады. Бұл дерек арқылы біз қазақ елінің зиялы қауымы авар шайыры Расул Ғамзатовпен ежелден шығармашылық тығыз байланыста болғандығын көреміз.

І.Ой шақыру.
...Егер тілім ертең болса құрымақ,
Мен дайынмын өлуге де бүгін-ақ.
ІІ.Мағынаны тану.
Мұқағалиша айтсақ,біздің үш бақытымыз бар.Сол үш бақытты кім атап береді? Өлеңді жатқа сұрау.

«Менің Дағыстаным»әңгімесінің мазмұны баяндалады.
Авар халқы туралы түсінік беру.

Авар - (авар. аварал, магIарулал) - негізінен Дағыстанда тұратын халық. Біразы Азербайжанның солтүстігін және шығыс Грузияны мекендейді. Чечня мен Қалмыкияда кездеседі. 2002 ж. мәліметімен Ресейде 999,8 мың адам, Азербайжанда (1999 ж) - 49,8 мың, Түркияда 2005 ж. мәліметімен 53 мыңнан астам аварлар бар.
Тілі - авар тілі, кавказ тілдерінің дағыстан тобына жатады.
Негізгі кәсібі - мал шаруашылығы, егіншілік, бау-бақша өсіру. Көптеген аварлар өнеркәсіп орындарында жұмыс істейді. Интеллигенцияың ұлттық кадрлары өсіп жетілді. Аварлар халқының әдебиеті мен өнері едәуір дамыған; әсіресе бейнелеу өнері өте бай келеді (ағаш ою, кесте тоқу, тас қашау, алтыннан әр түрлі заттар жасау жағы басым).
Діні - суниттік мұсылмандар.

ІІІ.Джиксо стратегиясы бойынша тапсырма беріледі.
А)І үш топқа мәтін бөлініп беріледі.
Б)Мазмұнын сұрау және тақырыпшаға ат қою.
В)Түсініксіз сөзге түсінік беру.Тоқал үй – шатырсыз үй.
Г)Тақтаға 3 сұрақ жазылған бетше ілінеді.


1.Аварлық кісінің «Елді аңсау»суретінде өзін тауды басқан тұманға теңеуінің себебі неде?
2.Тікенек басындағы құстың оқиғасы мен суретші өмірінде қандай ұқсастықтар бар? Айырмасы қандай?
3.Анасы адасқан ұлын неге кешірмеді?


Кітаппен жұмыс.
1.Суретшінің елге қайту себебін кітаптан тауып оқу.
2.Анасының ұлының авар тілінде сөйлеспеді дегендегі көңіл күйін сипаттаған жерін тауып оқы.

Шығарманың композициялық құрылысы жасалады.
1.Оқиғаның басталуы:
Парижде дағыстандық суретшімен кездесуі.

2.Оқиғаның дамуы.
а)Суретшінің салған суреттерін көрсетуін өтінді.
б) «Елді аңсау»суреті.

3.Оқиғадағы шиеленіс:
а)Аварлардың көне аңыз желісі бойынша салынған суреті.
ә)Елге неге қайтқыңыз келмейді?

4.Оқиғаның шарықтау шегі:
а).Суретшінің туған-туысқандарымен,анасымен болған әңгіме.
ә).Сендер аварша сөйлестіңдер ме?

5.Шешімі: Менің ұлым баяғыда өліп қалған.

Қорытынды жасау.
-Біз осы сабақтан қандай түйін түйдік? Оқушы жауаптары тыңдалады.

IV. Жаңа материлды бекіту.

Шығармашылық жұмыс

  1. _______________ сақтаймыз

  2. _______________ ақтаймыз

  3. _______________ мадақтап

  4. _______________ жаттаймыз.



V. Үйге тапсырма.

Р. Ғамзатовтың өмірі мен шығармашылығын және «Менің Дағыстаным» әңгімесін оқу.



Қорытындылау

Барша халық бас иетін, тілдің асыл қасиетін, Ардауқтау мен салмақтау біздің парызымыз.

Тіл – қай ұлттың болмасын тарихы мен тағдыры, қатынас құралы.Тіл болмаса сөз болмайды, сөз болмаса адамзаттың тіршілігінде мән – маңыз болмайтыны хақ. Міне осы орайда ан,а тілімізді қастерлеу әрқайсымыз үшін парыз.


VI. Бағалау.








Общая информация

Номер материала: ДБ-088386



Очень низкие цены на курсы переподготовки от Московского учебного центра для педагогов

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 60% скидки (только до конца зимы) при обучении на курсах профессиональной переподготовки (124 курса на выбор).

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: KURSY.ORG

Только до конца зимы! Скидка 60% для педагогов на ДИПЛОМЫ от Столичного учебного центра!

Курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации от 1 400 руб.
Для выбора курса воспользуйтесь удобным поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВЫ).

Московские документы для аттестации: KURSY.ORG


Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Основы туризма и гостеприимства»
Курс «Инспектор по кадрам»
Курс профессиональной переподготовки «Экскурсоведение: основы организации экскурсионной деятельности»
Курс профессиональной переподготовки «Клиническая психология: организация реабилитационной работы в социальной сфере»
Курс повышения квалификации «Экономика предприятия: оценка эффективности деятельности»
Курс повышения квалификации «Специфика преподавания конституционного права с учетом реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «История и философия науки в условиях реализации ФГОС ВО»
Курс повышения квалификации «Правовое регулирование рекламной и PR-деятельности»
Курс повышения квалификации «Использование активных методов обучения в ВУЗе в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Методы и инструменты современного моделирования»
Курс профессиональной переподготовки «Уголовно-правовые дисциплины: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс профессиональной переподготовки «Эксплуатация и обслуживание общего имущества многоквартирного дома»
Курс профессиональной переподготовки «Организация и управление службой рекламы и PR»
Курс профессиональной переподготовки «Технический контроль и техническая подготовка сварочного процесса»
Курс профессиональной переподготовки «Стратегическое управление деятельностью по дистанционному информационно-справочному обслуживанию»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.