Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Иностранные языки / Конспекты / Гом урочы пълан "Арра фыййау"Хетагкаты Къоста.

Гом урочы пълан "Арра фыййау"Хетагкаты Къоста.

Самые низкие цены на курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации!

Предлагаем учителям воспользоваться 50% скидкой при обучении по программам профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок".

Начало обучения ближайших групп: 18 января и 25 января. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (20% в начале обучения и 80% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru/kursy


СВИДЕТЕЛЬСТВО СРАЗУ ПОСЛЕ ПРОСМОТРА ВЕБИНАРА

Вебинар «Подростковая лень: причины, способы борьбы»

Просмотр и заказ свидетельств доступен только до 22 января! На свидетельстве будет указано 2 академических часа и данные о наличии образовательной лицензии у организатора, что поможет Вам качественно пополнить собственное портфолио для аттестации.

Получить свидетельство за вебинар - https://infourok.ru/webinar/65.html

  • Иностранные языки

Поделитесь материалом с коллегами:



ГОМ

УРОЧЫ ПЪЛАН

«Æрра фыййау»

Хетæгкаты Къоста.









Ахуыргæнæг. Плиты Э.В.

2012-2013г

Хетæгкаты Къоста

(1859-1906 азты)

Æз дзыллæйæ къаддæр куы дарин,

Куы бафидин искуы мæ хæс,

Уæд афтæ æнкъардæй нæ зарин,

Нæ хъуысид мæ кæуын хъæлæс...

(«Ныстуан» Къоста)



I.Урочы нысан: Къостайы номæн кад æмæ намыс.

Ма йæ рох кæнæнт йæ фæдонтæ,рæзгæ фæлтæр. Зонæм йын йæ цард æмæ сфæлдыстат.

II.Урочы цыд: Абоны нымæц: Кæфты мæйы 13 бон.

(фарста скъладзаутæн: цæмæн хуыйны

афтæ окрябры мæй ирон адæммæ?)

  1. Ахуыргæнæджы рахныхас:



- Цыбыргондæй Къостайы цард æмæ

сфæлдыстадыл ныхас.

(Фæйнæгыл Къостайы портрет, йæхи фыст нывтæ.

Стыр ныв «Æрра фыййыу»)


III.Доклад: «Хетæгкаты Къостайы ном рох нæу»

(Доклад бацæттæ кодта Бедойты Женя)

IV. Интерактивон фæйнæгыл куыст.

- Къостайы къам, йæ нывтæ.


V. Æмдзæвгæ «Æрра фыййау»
- Ахуыргæнæг цыбырæй æрныхас кодта
Къостайы æмдзæвгæтыл: «Додой», «Ныстуан» , «Катай».

«Додой»

«Ракæс!..» -ы æнкъарæнты бындурыл фыст у Къостайы тæккæ номдзыддæр зарæг «Додой» дæр. Диссаг у «Додой»-æн йæ композицион арæзт дæр.
«Додой» кæрæй-кæронмæ амад у бæрзонд патетикон ныхасæй зарæджы интонацийыл. Ам алы строфа дæр сæрмагонд композицион хайы хуызæн у, иу строфа иннæмæй дзуапдæттæгау кæны.

Додой фæкæнат, мæ райгуырæн хæхтæ,

Сау фæныкæй уæ куы фенин фæлтау!

Зæй уæ фæласа, нæ тæрхонылæгтæ, –

Иу ма уæ фезмæлæд искуы лæгау!..


«Ныстуан»


Стыр нысаниуæг ис фыссæджы субъективон позицийæн æхсæны царды, ома, уый поэты æмбæстагон хæс æмæ поэзии æхсæнадон нысан куыд æмбары, уымæн.

Къоста ацы дыууæ фарсты фæдыл дзуры цалдæр æмдзæвгæйы. Уыдонæй сæйрагдæр сты «Ныстуан», «Ныфс», «Сагъæс». Къостайы хъуыдымæ гæсгæ, поэт фыццаджы-фыццаг у æмбæстаг, йæ æадмы хъæбул æмæ сæрхъызой.


Ахуыргæнæджы аив каст «Æрра фыййау».


Раджы хохы цъуппæй касти

Иу æрра фыййау,

Мигъ æнгом йæ быны бадти,

Урс цагъд къуымбилау.


Бахъазыд дын æм йæ зæрдæ, –

Тæккæ былгæрон,

Дурыл авæрдта йæ къæхтæ:

Агæпп æм кæнон, –


Загъта, – фос уал ам мæ сæрмæ

Хизæд уæзæгыл,

Æз фæхуысдзынæн изæрмæ

Уыцы бæмбæгыл...”


Дардыл йе уæнгтæ фæхаста, –

Гъопп! – зæгъгæ, йæхи

Пуртийы зыввытт фæласта...

Лæг ныххæррæгъ и!


- Дзырдуатон куыст æмдзæвгæимæ:

1) былгæрон - хохы кæрон, былыл.
2) уæзæгыл - бæрзонд бынат, арвмæ хæстæгдæр.
3) ныххæррæгъ и - амард, фесæфт.
- Скъоладзаутæ дыууæйæ радыгай кæсынц æмдзæвгæ «Æрра фыййау.»


VI. Ахуыргæнæджы фарста скъоладзаутæм:
Куыд бамбæрстат æмдзæвгæйы мидис, йæ сæйраг хъуыды?


VII. Скъоладзаутæ дыууæйæ бацæттæ кодтой æмдзæвгæ Æрра фыййау зæрдывæрдæй æмæ йæ аив кæсыну.


VIII. Ахуыргæнæджы фарста скъоладзаутæм:
Цавæр æмдзæвгæтæ ма зонут Къостайы сфæлдыстадæй?


1.Къаболаты Давид: «Ныстуан»


Ныббар мын, кæд-иу дæм мæ зарæг,

Кæуæгау фæкæса, мыййаг, –

Кæй зæрдæ нæ агуры хъарæг,

Уый зарæд йæхи фæндиаг!..


Æз дзыллæйæ къаддæр куы дарин,

Куы бафидин искуы мæ хæс,

Уæд афтæ æнкъардæй нæ зарин,

Нæ хъуысид мæ кæуын хъæлæс...


2.Мæргъиты Мæдина: «Фæззæг»


Æхсæлы ызгъæлы,

Лæджирттæг фæбур...

Мигъ бады цæгаты, –

Нæ йæ тавы хур...



Æркарстам, æрластам

Нæ хортæ, нæ хос...

Чи кусы йæ мусы,

Чи 'лвыны йæ фос...


Хор бирæ, фос бирæ

Хуыцауы фæрцы...

Нæ хохбæсты бæркад,

Цы диссаг дæ, цы!..


3.Ататы Яна: «Тæхуды»

Тæхудиаг, буц хъæбулæй

Йæ уалдзæджы царды хурæй

Чи бафсæст йæ мады хъæбысы!

Тæхуды, æрæгвæззæджы,

Хъæлдзæгæй æнкъард рæстæджы

Йæ рагуалдзæг хорзæн чи мысы!


Тæхуды, йæ фыды зæххыл,

Йæ уарзон æмгарты рæгъыл

Кæмæн хъуысы дардмæ йæ зарæг!

Тæхуды, йæ гутонимæ,

Хæрзифтонг бæхуæрдонимæ

Йæ бинонтæн чи у сæ дарæг!


Тæхуды, йæ дзыллæйы раз

Чи ракæны барджын ныхас,

Кæй фæрсынц, кæй равзарынц зондæй!

Тæхуды, йæ уарзондзинад,

Йæ хорз ном, йæ фыдæлты кад,

Чи уадзы уæлæуыл зæрондæй!.


IX. Ахуыргæнæджы фарста скъоладзаутæм:

Цавæр зындгонд адæймаджы ном ссартам абоны урочы?
Цæмæй зынаргъ у Къоста ирон адæмæн?
Скъоладзаутæ дзуапп дæттынц.

X. Хæдзармæ куыст:

Скъоладзаутæй алчидæр бацæттæ кæнæд 1 æмдзæвгæ Къостайы сфæлдыстадæй, зæрдывæрдæй.

XI. Урочы анализ: оценкæтæ.










Идёт приём заявок на самые массовые международные олимпиады проекта "Инфоурок"

Для учителей мы подготовили самые привлекательные условия в русскоязычном интернете:

1. Бесплатные наградные документы с указанием данных образовательной Лицензии и Свидeтельства СМИ;
2. Призовой фонд 1.500.000 рублей для самых активных учителей;
3. До 100 рублей за одного ученика остаётся у учителя (при орг.взносе 150 рублей);
4. Бесплатные путёвки в Турцию (на двоих, всё включено) - розыгрыш среди активных учителей;
5. Бесплатная подписка на месяц на видеоуроки от "Инфоурок" - активным учителям;
6. Благодарность учителю будет выслана на адрес руководителя школы.

Подайте заявку на олимпиаду сейчас - https://infourok.ru/konkurs

Автор
Дата добавления 16.11.2016
Раздел Иностранные языки
Подраздел Конспекты
Номер материала ДБ-356399
Получить свидетельство о публикации

УЖЕ ЧЕРЕЗ 10 МИНУТ ВЫ МОЖЕТЕ ПОЛУЧИТЬ ДИПЛОМ

от проекта "Инфоурок" с указанием данных образовательной лицензии, что важно при прохождении аттестации.

Если Вы учитель или воспитатель, то можете прямо сейчас получить документ, подтверждающий Ваши профессиональные компетенции. Выдаваемые дипломы и сертификаты помогут Вам наполнить собственное портфолио и успешно пройти аттестацию.

Список всех тестов можно посмотреть тут - https://infourok.ru/tests


Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх