Инфоурок / Физика / Конспекты / Тізбек бөлігі үшін Ом заңы. Электр тізбегіне өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғау
Обращаем Ваше внимание: Министерство образования и науки рекомендует в 2017/2018 учебном году включать в программы воспитания и социализации образовательные события, приуроченные к году экологии (2017 год объявлен годом экологии и особо охраняемых природных территорий в Российской Федерации).

Учителям 1-11 классов и воспитателям дошкольных ОУ вместе с ребятами рекомендуем принять участие в международном конкурсе «Законы экологии», приуроченном к году экологии. Участники конкурса проверят свои знания правил поведения на природе, узнают интересные факты о животных и растениях, занесённых в Красную книгу России. Все ученики будут награждены красочными наградными материалами, а учителя получат бесплатные свидетельства о подготовке участников и призёров международного конкурса.

ПРИЁМ ЗАЯВОК ТОЛЬКО ДО 21 ОКТЯБРЯ!

Конкурс "Законы экологии"

Тізбек бөлігі үшін Ом заңы. Электр тізбегіне өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғау

библиотека
материалов

hello_html_m2a7690f7.gifhello_html_m2a7690f7.gifhello_html_m2a7690f7.gifhello_html_m2a7690f7.gifhello_html_m2a7690f7.gifhello_html_m2a7690f7.gifhello_html_m4791849.gifhello_html_m766ddc29.gifhello_html_m2a7690f7.gifhello_html_m2a7690f7.gifСыныбы:

10 «А»

Күні:

23.02.2016ж

Сабақтың тақырыбы:

Тізбек бөлігі үшін Ом заңы. Электр тізбегіне өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғау

Сабақтың мақсаттары:


а) білімділік:

Токтың қасиеттерін сипаттайтын үш физикалық шамаларды байланыстыратын заңдылығы – Ом заңын түсіндіру, өткізгіштерді жалғаудың тәсілдерін, схемадағы сызбаларын ұғындыру

ә) дамытушылық:

Өткізгіштерді параллель және тізбектей жалғануынның маңыздылығы туралы ой толғау

б) тәрбиелілік:

Электр құбылыстары физикасына қызушылығын оятуға тәрбиелеу

Сабақтың түрі:

Аралас

Сабақтың әдістері:

Фронтальді сұрақ-жауап, баяндау, схемалармен жұмыс, есептер шығару

Сабақтың көрнекілігі:

Схемалар

Сабақтың мазмұны және барысы:

I Ұйымдастыру кезеңі

II Үй тапсырмасын тексеру

  1. Электр тогы дегеніміз не?

  2. Электр тогының пайда болу шарттарын атаңыз

  3. Ток күші дегеніміз не?

  4. Электр қозғаушы күші дегеніміз не?

III Жаңа материалды меңгерту

1826 жылы неміс физигі Г. Ом (1787-1854) эксперимент арқылы электр тізбегіндегі ток күші, кернеу және кедергіні байланыстыратын негізгі заңын ашты.

Ток күші деп өткізгіштің көлденең қимасы арқылы бірлік уақыт ішінде қандай hello_html_62c278af.gif өтетінін көрсететін физикалық шаманы атаймыз:

hello_html_m4082c5ff.gif

яғни, ток күші токтың әрекетін бағалау үшін (электр тогын өлшеу үшін және салыстыру үшін) қолданылатын физикалық шама.

Ток күшінің ХБЖ-гі өлшем бірлігі 1 Ампер:

hello_html_2994436a.gif

А


Ток күшін өлшейтін құралды амперметр деп аталады. Амперметрдің схемада белгіленуі:



Кернеу деп тізбектің берілген бөлігіндегі заряд бірлігінің орын ауыстыруы үшін токтың атқарған жұмысын анықтайтын физикалық шаманы атайды:

hello_html_af624c0.gif

Кернеудің ХБЖ-гі өлшем бірлігі 1 Вольт:

hello_html_m688cd919.gif

Өткізгіштердің ұштарындағы токты өлшеуге арналған құралды вольтметр деп атайды. Вольтметрдің схемада белгіленуі:

V




Кедергі деп тізбек бойымен өтетін токқа өткізгіштің кедергі жасау қасиетін сипаттайтын шама аталады:

hello_html_m64f7a2c7.gif

hello_html_cfb76c2.gif

Кедергінің ХБЖ-гі өлшем бірлігі 1 Ом:

hello_html_5f2e77c9.gif

Кедергінің схемада белгіленуі:



Тізбектегі кедергіні реттеу үшін реостат қолданылады. Реостаттың схемада белгіленуі:


hello_html_41ddd280.png

Осы үш физикалық шаманы байланысын анықтау мақсатында, яғни бір-біріне тәуелділігін сипаттау үшін Ом заңы тағайындалды: тізбек бөлігіндегі ток күші – осы бөліктің ұштарындағы кернеуге тура пропорционал, ал өткізгіштің кедергісіне кері пропорционал:

hello_html_609b2035.gif

Өткізгіштерді жалғаудың екі тәсілін қарастырайық:

  1. Тізбектей жалғау. Егер бірінші өткізгіштің соңы екінші өткізгіштің басымен, екіншінің соңы үшіншінің басымен жалғанса, онда мұндай қосуды тізбектей жалғау деп атайды.

Өткізгіштерді тізбектей жалғағанда ток күштері бірдей, ал тізбектегі жалпы кернеу оның жеке бөліктеріндегі кернеулердің қосындысына тең болады, ал жалпы кедергі әрбір өткізгіштің кедергілерінің қосындысынан тұрады:

hello_html_398e6bf3.gif

  1. Параллель жалғау. Егер өткізгіштердің басын бір ғана А нүктесінде, ал ұштарын екінші бір В нүктесінде жалғасақ, онда мұндай жалғауды өткізгіштерді параллель жалғау деп атайды.

Өткізгіштерді параллель жалғағанда, тізбектің барлық бөліктеріндегі кернеу бірдей, ал жалпы ток күші әрбір өткізгіштегі ток күштерінің қосындысына тең; жалпы кедергі кемиді:

hello_html_m52a9d3a6.gif


IV Тақырыпты бекіту

1

Егер кедергісі 12 Ом вольтметр 120 В кернеуді көрсетіп тұрса, онда ол арқылы өтетін токтың күші неге тең болады?


Берілгені:

hello_html_719a62af.gif

hello_html_m7a77f7b3.gif

Шешуі:

hello_html_517c9ce9.gif

Жауабы: 10А

т/к: hello_html_m21e99714.gif


2

Егер темірден жасалған желі өткізішінің көлденең қимасының ауданы 12 мм2 , ал ондағы ток күші 10 мА болса, онда ұзындығы 200 км телеграф желісінің ұштарындағы кернеуді анықтаңдар.

Берілгені:

hello_html_2eff9c92.gif

hello_html_38c1b579.gif

hello_html_m1cd74c81.gif

hello_html_4fe722a7.gif

Шешуі:

hello_html_7838965e.gif

hello_html_m7069a3a3.gif

(2)hello_html_6ab8aa1c.gif(1):

hello_html_m1c6e6948.gif



Жауабы: 16,5 В

т/к: hello_html_mfb72df3.gif


3

Кедергілері 200 Ом және 300 Ом екі электр шамы параллель жалғанған. Егерде бірінші шамдағы ток күші 0.6А болса, онда екінші шамдағы ток күшін анықтаңдар.

Берілгені:

hello_html_7b40f866.gif

hello_html_5c69ac0e.gif

hello_html_m37108385.gif

Шешуі:

hello_html_28192fd1.gif

hello_html_m1de79c3d.gif

hello_html_1d4423bc.gif

Жауабы: 0,4 А

т/к: hello_html_1b3b1424.gif


V Қорытынды. Бағалау

Үйге тапсырма: §9.3-9.4, №19 (1)


Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 25 октября. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru

Общая информация

Номер материала: ДВ-505297

Похожие материалы