Инфоурок / Другое / Конспекты / Урок на тему "фразеологизмдар"

Урок на тему "фразеологизмдар"


Напоминаем, что в соответствии с профстандартом педагога (утверждён Приказом Минтруда России), если у Вас нет соответствующего преподаваемому предмету образования, то Вам необходимо пройти профессиональную переподготовку по профилю педагогической деятельности. Сделать это Вы можете дистанционно на сайте проекта "Инфоурок" и получить диплом с присвоением квалификации уже через 2 месяца!

Только сейчас действует СКИДКА 50% для всех педагогов на все 184 курса профессиональной переподготовки! Доступна рассрочка с первым взносом всего 10%, при этом цена курса не увеличивается из-за использования рассрочки!

ВЫБРАТЬ КУРС И ПОДАТЬ ЗАЯВКУ
библиотека
материалов

Тема: Фразеологик берәмектәр.

Маҡсат:

1.Уҡыусыларға фразеологик берәмектәрҙе һәм уларҙың төҙөлөшөн, телмәрҙә ҡулланылышын өйрәтеү;

2.Уҡыусыларҙың фекерләү ҡеүәһен һәм телмәрен үҫтереү;

3.Фразеологизмдарҙың тел ғилемендә айырым бүлек булараҡ өйрәнелеүен системаға һалыу.

Дәрес барышы:

-Хәйерле көн, хөрмәтле коллегалар! Һеҙҙең хөкөмгә “Фразеологик берәмектәр” темаһына арналған оҫталыҡ дәресемде тәҡдим итәм. Һеҙҙе дәрестә ең һыҙғанып, әүҙем, ихлас ҡатнашып ултырырға саҡырам.

Слайд (Әбей менән бабай)

-Әбей менән бабай был балаға исем эҙләп бик оҙаҡ баш ватҡан. Был юлдар халыҡ ижадының ниндәй жанрынан алынған? (Әкиәттән)

-Баш ватҡан һүҙбәйләнешенә иғтибар итегеҙ. Был һүҙбәйләнеште икенсе төрлө нисек итеп әйтергә булыр ине? (оҙаҡ уйланыу, ныҡ уйлау). Ни өсөн был һүҙҙе беҙ үҙгәрттек? Сөнки башты ватып булмай, башты ватыу ул тура мәғәнәлә әйтелмәгән, ә күсмә мәғәнәлә бирелгән һүҙбәйләнеш. Бындай һүҙбәйләнештәр икенсе төрлө нисек атала?

-Фразеологик берәмектәр.

Фразеологик берәмектәр беҙҙең телмәребеҙҙе байыта, күркәмләтә. Мәҫәлән, “Һүҙ төйнәү”- һөйләшеп килешеү, бер фекергә килеү, “Эт тубығынан”- бик күп, “Эс бошоу”- күңелһеҙләнеү. Был һүҙбәйләнештәрҙе тура мәғәнәлә аңларға ярамай, сөнки улар барыһы ла күсмә мәғәнәлә бирелгән.

Фразеологик берәмектәрҙе өйрәнгәндә, уҡыусылар уларҙы ирекле һүҙбәйләнештәрҙән айыра белһен өсөн түбәндәге эш алымдарын ҡулланам.



  1. Фразеологик берәмектәрҙе билдәләтеү.



  • Мин һүҙбәйләнештәр әйтәм, фразеологик берәмектәр килеп сыҡһа, ҡулығыҙҙы күтәрегеҙ.


- Алтын балдаҡ, алтын ҡулдар, күҙҙәр янды, мейес янды, күҙ һалыу, аш һалыу, теш ҡайрау, бысаҡ ҡайрау.

- Афарин, айыра беләһегеҙ икән.



  1. Слайдтағы таблицалар менән эш.

- Ә хәҙер таблицаға ҡарағыҙ. Ирекле һүҙбәйләнеште һәм фразеологизмды айырып тороусы билдәләр бар.

- Йәйә эсендәге һүҙҙәрҙе ҡуйып, уҡып ҡарағыҙ. Ҡайһы осраҡта аҡ һүҙен алмаштырып була? Аҡ, һары, күк күлдәк.

















Ирекле һүҙбәйләнеш

Фразеологизм

  1. Аҡ күлдәк (һары,күк)

Аҡ бәхет (һары,күк)

  1. Аҡ

төҫтө белдерә

Һары

Күк

Аҡ бәхет бәхетле ғүмер кисереү

  1. Әсәйем миңә аҡ күлдәк һатып алды.

Уңған ҡатын –аҡ бәхет, ялҡау ҡатын – ҡаҡ бәхет. (Мәҡәл)

  • Ни өсөн аҡ бәхет тигәндә һүҙҙәрҙе алмаштырып булмай?

  • Сөнки ул, күсмә мәғәнәлә ҡулланылған.

  • Тимәк, ирекле һүҙбәйләнештәр тура мәғәнәлә, ә фразеологизмдар күсмә мәғәнәлә ҡулланыла. .

- Уларҙың барлыҡҡа килеүе, ҡулланылышы тураһында нимә әйтә алаһығыҙ?

- Фразеологизмдар әҙер килеш ҡулланыла, ә ирекле һүҙбәйләнештәр телмәр барышында барлыҡҡа килә.






















Ирекле һүҙбәнештәрҙең билдәләре:

Фразеологизмдарҙың билдәләре:

Һүҙҙәр тура мәғәнәлә ҡулланыла.

Һүҙҙәр тура мәғәнәһен юғалта, күсмә мәғәнәлә

ҡулланыла.

Телмәр ағышында барлыҡҡа килә.

Телмәрҙә әҙер килеш ҡулланыла.

Һүҙҙәрҙе башҡа һүҙҙәр менән алмаштырып була.

Һүҙҙәрҙе башҡа һүҙҙәр менән алмаштырып

булмай.



3. Контекст эсендә фразеологизмдарҙы билдәләү.

1. Күҙҙе асыу.

2. Дер ҡалтырау.

3. Дилбегәне ҡулға алыу.

4. Борсаҡ бешереү.

-Бирелгән һүҙбәйләнештәр ирекле һүҙбәйләнештәрме әллә фразеологизмдармы? Улар ниндәй мәғәнәлә ҡулланылғандар?

-Бер төрлө генә итеп яуап биреп булмай. Асыҡлау өсөн һөйләмдәр төҙөп ҡарайыҡ. Был һүҙбәйләнештәр тәүге осраҡта ирекле һүҙбәйләнеш, ә икенсеһендә фразеологизмдар булып килһен.

Мәҫәлән:

1. Күҙҙе асыу -дөрөҫлөктө белеү, аңлау.

Иртән иртүк, күҙҙе асыу менән, өҫтәлдәге гөлләмәне күреп, сикһеҙ һоҡландым. (ирекле һүҙбәйләнеш)

Уҡыған һайын күҙе асылды (фразеологизм)

2. Дер ҡалтырау - ныҡ ҡурҡыу.

Ҡустым дер ҡалтырап килеп инде. (ирекле һүҙбәйләнеш)

Фәриҙә, таныш түгел кешене күреп, дер ҡалтыраны. (фразеологизм)

3. Дилбегәне ҡулға алыу - идара итеү, етәкселекте ҡулға алыу.

Юлдың яртыһына етеүгә атаһы аттың дилбегәһен үҙенең ҡулына алды. (ирекле һүҙбәйләнеш)

Ирек, хужалыҡты күтәреү өсөн, дилбегәне ҡулына алды. (фразеологизм)

4. Борсаҡ бешереү- һүҙ берегеү, килешеү.

Һүңғы ваҡытта борсаҡтары бешмәй әле. (фразеологизм)

Мәктәптә борсаҡ бешерәләр (ирекле һүҙбәйләнеш)

-Тимәк, ҡайһы бер һүҙбәйләнештәрҙең фразеологизм икәнлеген һөйләм эсендә генә асыҡларға була.















  1. фразеологик берәмектәрҙең рус телендәге варианттарын табырға.



Алдан күреү

Предвидеть, предусмотреть

Тамсы һыу һымаҡ

Как две капли воды

Энәләй нәмәне дөйәләй итеү

Делать из мухи слона

Ҡулға эш бармау

Валится из рук

Мейеңә киртеп ҡуй

Мотай на ус

Күҙ уңында тотоу

Иметь в виду

Ауыҙынан тыны ла сыҡмай

Тише воды, ниже травы

Дүрт күҙ менән көтөү

Проглядеть все глаза





















5. Бирелгән һүрәттәргә фразеологик берәмектәр уйлап әйтергә. Төкөнө

Тама

Ҡайрау

Осоп етмәҫ ер

Һурпаһын эсеү



6.“Баш” һүҙе менән фразеологик берәмектәр уйларға.



Ватыу, булыу, бөгөү, бөттө, китеү, етеү, күтәреү, ҡаҙығы, бөтөү, күтәрмәй, күҙ алыу,инеп тә сыҡмау, килеү, килтереү.

7.Фразеологик лото уйыны.

Һығымта: Фразеологик берәмектәрҙе өйрәнгәндә ошо йүнәлештәге эштәр уҡыусыларҙың телмәрен байытып ҡына ҡалмай, дәрестә әүҙемләштерә, телде тәрәнерәк өйрәнергә булышлыҡ итә. Фразеологизмдар телебеҙҙең матурлығын, байлығын күрһәтә. Фразеологизмдарҙы ҡулланыу телмәрҙе образлы, бай, халыҡсан, ҡыҙыҡлы, һығылмалы, баҙыҡ яһай.

  • Дилбегәне ҡулға алып, башығыҙҙы вата-вата, һәр нәмәне күҙ уңында тотоп, алтын ҡулдарығыҙҙы төшөрмәй, ихлас ҡатнашып ултырғанығыҙ өсөн ҙур рәхмәт. Һәр ҡайһығыҙға именлек-һаулыҡ, бәхет-шатлыҡ теләйем.





Общая информация

Номер материала: ДВ-291199


Очень низкие цены на курсы переподготовки от Московского учебного центра для педагогов

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 60% скидки (только до конца зимы) при обучении на курсах профессиональной переподготовки (124 курса на выбор).

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: KURSY.ORG

Похожие материалы

Только до конца зимы! Скидка 60% для педагогов на ДИПЛОМЫ от Столичного учебного центра!

Курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации от 1 400 руб.
Для выбора курса воспользуйтесь удобным поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВЫ).

Московские документы для аттестации: KURSY.ORG


Вам будут интересны эти курсы:

Курс профессиональной переподготовки «Основы религиозных культур и светской этики: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс «Логистика»
Курс повышения квалификации «Основы туризма и гостеприимства»
Курс профессиональной переподготовки «Управление персоналом и оформление трудовых отношений»
Курс повышения квалификации «Организация научно-исследовательской работы студентов в соответствии с требованиями ФГОС»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС педагогических направлений подготовки»
Курс профессиональной переподготовки «Логистика: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности по подбору и оценке персонала (рекрутинг)»
Курс профессиональной переподготовки «Организация маркетинга в туризме»
Курс повышения квалификации «Психодинамический подход в консультировании»
Курс профессиональной переподготовки «Методика организации, руководства и координации музейной деятельности»
Курс профессиональной переподготовки «Теория и методика музейного дела и Охраны исторических памятников»
Курс профессиональной переподготовки «Организация процесса страхования (перестрахования)»
Курс профессиональной переподготовки «Организация маркетинговой деятельности»
Курс профессиональной переподготовки «Гражданско-правовые дисциплины: Теория и методика преподавания в образовательной организации»