Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Воспитательная работа / Другие методич. материалы / Баяндама: "Аталар мұрасы-халық қазынасы"
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 26 апреля.

Подать заявку на курс
  • Воспитательная работа

Баяндама: "Аталар мұрасы-халық қазынасы"

библиотека
материалов

Баяндаманың тақырыбы: Аталар мұрасы-халық қазынасы.

Аталардан қалған ұлағатты ғибрат аларлық сөздерді балаларға ұғындыру;
Сол сөздерден өнеге алуға баулу.
Ойын нақты дұрыс жеткізуге, тапқыр сөйлеуге, ақылды, салмақты ой айтуға үйрету.

Қай заманда, қандай қоғамда болсын алдында тұрған зор міндеттердің бірі – болашақ ұрпағын тәрбиелеу. Жан – жақты жетілген, ақыл парасаты мен мәдениеті мол, саналы ұрпақ тәрбиелеуде әр халықтың салт – дәстүрінен дамуындағы бағалы байлықтың нәрін біртіндеп сіңіру арқылы ғана жүзеге асыруға болады. Басқа халықтар сияқты қазақ елінің де ұрпақ тәрбиелеуде мол тәжірибесі, жиған – тергені, озық ойлары мен өзіндік ерекшеліктері бар. Осындай мол мұраның «дәнегін мәпелеп екпейінше» жастарды ізгілік пен парасаттылықты тәрбиелеу мүмкін емес. Халықтың жазбаша жазылмаған, бірақ ұрпақ есінде мәңгілікке сақталып, бір ұрпақтан бір ұрпаққа ауызша жалғасып келген нақыл – өсиет, өнеге қағида болып таралып келген тәлім – тәрбие тағылымының бай мұрасы бар.

Еліміздің әлеуметтік – экономикалық дамуын жақсарту қоғамдық өмірдің барлық саласында түбегейлі терең өзгерістер жасауды, ең алдымен, адам санасын шыңдауды, жаңаша ойлар қалыптастыруды, халқының өткен тарихи –мәдени мұраларын игере отырып шығармашылықпен еңбек етуді талап етеді.

Қазіргі кезде көп ұлтты мемлекетіміздің алдында тұрған ұлы міндет, біріншіден біртұтас білім кеңістігін қалыптастыру болса, екіншіден, халықтық педагогиканы тәрбие үрдісінде пайдалана отырып ұлттық тәрбие беруде жеткіншектерге тілі мен әдебиетін, тарихы мен өнерін қастерлеп, салт-дәстүрін меңгерту-тарихи қажеттілік.

Салт-дәстүр халықтың белгілі бір әдет-ғұрыптары мен байланысты туады. Салт дегеніміз – халықтың кәсіп, сенім, тіршілігіне байланысты қалыптасып, ұрпақтан ұрпаққа ауысып отыратын дәстүрдің бір түрі. Ұлттық дәстүр дегеніміз – тарих барысында қалыптасып ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып отыратын әдет-ғұрыптар, салт-сана, қоғамдық тәртіп, заң, мінез-құлық қалыптары. Мысалы, бала тәрбиесімен байланысты: шілдехана өткізу, сүйінші сұрау, балаға ат қою, бесікке салу, тұсау кесу, атқа мінгізу, сүндетке отырғызу тойлары; үйлену, үй болумен байланысты: құда түсу, есік-төр көрсету, келін түсіру тойлары, қалын-мал алу, жасау беру т.б. салт-дәстүрлер, түрлі кәде-ырымдар, өлген адамды жерлеумен байланысты: арыздасу, қоштасу, естірту, көңіл айту, жұбату, жоқтау, өлген адамның жетісін, қырқын, жылын беру т.б. ырым-жырымдар қазақ халқында ежелден сақталған. Мұны салт-дәстүрлері деп атайды.

Тұрмыс – салтқа байланысты туған әдет-ғұрыптар мен салт-дәстүрлердің, бәрінде халықтың арман-тілегі, ой-пікірі, келешек ұрпаққа айтар өсиеті көрініс беріп отырады.

Қазақта мынадай құнды өсиеттер бар.

Мысалы: Жеті қазына          Жеті ата                     Жеті жұт

  1. Ер жігіт                         1. Бала                            1. Құрғақшылық

  2. Сұлу әйел                     2. Әке                             2. Жұт (мал қырылу)

  3. Ақыл, білім                  3.Ата                               3.Өрт

  4. Жүйрік ат                    4.Арғы ата                       4. Оба (ауру)

  5. Қыран бүркіт              5. Баба                              5. Соғыс

  6. Берен мылтық               6. Түп ата                        6. Топан су

  7. Жүйрік тазы (ит)           7. Тек ата                        7. Зілзала (жер сілкіну)

Жеті күн                               Жеті ғалым                          Жеті әулие

  1. Бүгін                         1. Шығыс                              1. Меке шәріп

  2. Ертең                        2. Батыс                                 2. Мәдина шәріп

  3. Бірсүгіні                   3. Оңтүстік                             3. Бұхар шәріп

  4. Арғы күні                4. Солтүстік                            4. Шам шәріп

  5. Ауыр күн                 5. Аспан (жоғары ғалым)      5. Қатым шәріп

  6. Соңғы күн               6. Жер орта                              6. Құддыс (Мысыр)  шәріп

  1. Азына                     7. Жер асты( төменгі ғалым)   7. Кәләм шәріп (Құран)

   Жеті жоқ                                                                        Жеті жетім

  1. Жерде өлшеуіш жоқ                                   1. Тыңдамаған сөз жетім

  2. Аспанда тіреуіш жоқ                                  2. Киюсіз тозған боз жетім

  3. Таста тамыр жоқ                                         3. Иесіз қалған жер жетім

  4. Тасбақада талақ жоқ                                  4. Басшысы жоқ ел жетім

  5. Аққуда сүт жоқ                                           5. Аққу – қазсыз көл жетім

  6. Аллада бауыр жоқ                                      6. Жерінен айырылған ел жетім

  7. Жылқыда өт жоқ                                        7. Замандасы болмаса  —  бәрінен де сол жетім

Бес қару                                Бес өсиет                          Бес намаз

  1. Садақ                    1. Топасқа сенбе                   1. Таң намазы

  2. Мылтық               2. Жауға иілме                       2. Бесін намазы

  3. Найза                   3. Сақ жүр                              3. Екінді намаз

  4. Қылыш               4. Аз үйге сенбе                     4. Ақшам намазы

  5. Айбалта              5. Жарлыдан сый алма              5. Жашиық намазы

Бес жаратылыс                                                  Бес қатер

  1. Күн                                                         1. От

  2. Ай                                                           2. Жау

  3. Жұлдыз                                                  3. Борыш

  4. Күндіз                                                    4. Ауру

  5. Түн                                                         5. Сөз

Үш даусыз                                   Үш арсыз                                  Үш тәтті

  1. Мінез                               1. Ұйқы арсыз                         1. Жан тәтті

  2. Кәрілік                            2. Күлкі арсыз                         2. Мал тәтті

  3. Ажал                               3. Тамақ арсыз                         3. Жар тәтті

Үш ғайып                                      Үш қадірлі                              Үш қуат

  1. Ажал ғайып                     1. Ырыс                                  1. Ақыл қуат

  2. Қонақ ғайып                    2. Бақ                                      2. Жүрек қуат

  3. Несібе ғайып                   3. Дәулет                                 3. Тіл қуат



«10 жалпы білім беру орта мектебі» КММ-сі













Аталар мұрасы-халық қазынасы

Баяндама







Уақыты: 17.10.15

Сыныбы: 6 «А»

Дайындаған: Басбаева А.И

















2015-2016 оқу жылы

Автор
Дата добавления 25.02.2016
Раздел Воспитательная работа
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров607
Номер материала ДВ-483086
Получить свидетельство о публикации

"Инфоурок" приглашает всех педагогов и детей к участию в самой массовой интернет-олимпиаде «Весна 2017» с рекордно низкой оплатой за одного ученика - всего 45 рублей

В олимпиадах "Инфоурок" лучшие условия для учителей и учеников:

1. невероятно низкий размер орг.взноса — всего 58 рублей, из которых 13 рублей остаётся учителю на компенсацию расходов;
2. подходящие по сложности для большинства учеников задания;
3. призовой фонд 1.000.000 рублей для самых активных учителей;
4. официальные наградные документы для учителей бесплатно(от организатора - ООО "Инфоурок" - имеющего образовательную лицензию и свидетельство СМИ) - при участии от 10 учеников
5. бесплатный доступ ко всем видеоурокам проекта "Инфоурок";
6. легко подать заявку, не нужно отправлять ответы в бумажном виде;
7. родителям всех учеников - благодарственные письма от «Инфоурок».
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://infourok.ru/konkurs


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ


Идёт приём заявок на международный конкурс по математике "Весенний марафон" для учеников 1-11 классов и дошкольников

Уникальность конкурса в преимуществах для учителей и учеников:

1. Задания подходят для учеников с любым уровнем знаний;
2. Бесплатные наградные документы для учителей;
3. Невероятно низкий орг.взнос - всего 38 рублей;
4. Публикация рейтинга классов по итогам конкурса;
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://urokimatematiki.ru

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх