989423
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 1.410 руб.;
- курсы повышения квалификации от 430 руб.
Московские документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ ДО 90%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО до конца апреля!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности №038767 выдана ООО "Столичный учебный центр", г.Москва)

ИнфоурокДругоеКонспектыКонспект урока татарского языка и литературы на тему "ШАРТ ФИГЫЛЬ"

Конспект урока татарского языка и литературы на тему "ШАРТ ФИГЫЛЬ"

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

ТЕМА : Шарт фигыль 

Максат:1. Шарт фигыль, аның мәгънәсе, төрләнеше һәм җөмләдә кулланылышын өйрәтү. 
2. Шарт фигыльне дөрес язу күнекмәләрен булдыру; сөйләмдә дөрес кулланырга өйрәтү. 
3. Татар халык авыз иҗаты әсәре булган сынамышлар аркылы балаларның игътибарын тирә-як мохитка, табигать күренешләренә юнәлтү, экологик тәрбия бирү. 
Дәрес тибы: яңа материал өйрәнү һәм аны ныгыту. 
Кулланылган технологияләр: сәламәтлек саклау, компьютер, эшчәнлек, уен технологияләре. 
Кулланылган метод һәм алымнар: фронталь сорау, проблемалы сорау кую, өлешчә эзләнү, әңгәмә, төркемләп эш, индивидуаль эш, фәннилек. 
Җиһазлау: “Шарт фигыль” темасына презентация, шәхси һәм төркемләп эш өчен карточкалар, перфокарталар. 
Дәрес барышы: 
I. Оештыру. 
Исәнләшү, кәефләрне сорау. Укучыларны өч төркемгә бүлеп утырту. 
II. Актуальләштерү. Белемнәрне тигезләү. 
Тактада 1 нче слайд (рәсем): 
- Әйе, дусларым, бүген яңа дәрес материалын үзләштерергә безгә табигать, ягъни табигатьнең бер күренеше булган Куянкай ярдәмгә килер. Ул дәрес буе безнең белән бергә булыр. Без үзебез дә бит – табигать балалары. 
А) Узган дәресләрдә алган белемнәрне искә төшерү, фигыльләргә хас билгеләрне, төрләнешләрен атау. 
- фигыльләр нинди сорауларга җавап бирә? 
- Нәрсәне белдерәләр? 
- Төрләнешләрен аңлатыгыз. 
- Зат-сан белән төрләнү һәм төрләнмәвенә карап, аларны нинди ике төркемгә бүләләр? 
Тактада бирелгән җөмләләрдәге фигыльләрне тиешенчә төрләндереп, җөмләләрне укырга: 
Чишмә ап-ак ташлар арасыннан челтер-челтер итеп агып чык- (хәзерге заман,III зат,берлек сан) 
Кинәт урман караңгыланып кит- (билгеле үткән заман хикәя фигыль, III зат, берлек санда) 
Әмма Ык тынычланып җит- (билгесез үткән заман хикәя фигыль, юклык формасы, III зат, берлек санда) 
Тиздән күптән көтелгән яз җит- (билгеле киләчәк заман фигыль, барлык формасы, III зат, берлек санда) 
Без туган ягыбызны ярат-(хәзерге заман хикәя фигыль, барлык формасы, I зат,күплек санда) 
1. Яңа уку мәсьәләсе кую һәм аны чишү. Алдагы дәресләрдә алган белемнәренә таянып укучылар тарафыннан шарт фигыль, аның мәгънәсе, төрләнеше һәм җөмләдә кулланылышын билгеләтү. 
А) Куелганмәсьәләнечишүгәәзерлек. (Предметарабәйләнеш, тәрбияминутлары) 
Тактада 2 нче слайд. 
- Дусларым, без бүгентагынберфигыльтөребеләнтанышырбыз.ТиканыңисеменКуянкайкуйгансорауларгаҗавапэзләгәннәнсоңсезүзегезкуярсыз, төрләнешеначыкларсыз. 
Тактадасынамышларязылган 3 нче слайд: 
Кояшболыткакапланыпбаеса, яңгыр явар. 
Томанҗиргәтөшсә, аязбулыр. 
Кар калынбулса, ашлыкуңар. 
Елгасуыбозөстенәчыкса, көнҗылытыр. 
 Март башындатамчытамса, җәйяхшыкилә. 
Каенсуыкүпакса, җәйяңгырлыбулыр. 
- Укучылар, тактадаязылганҗөмләләрнекукыпкарыйкәле. Алартурынданәрсәәйтерсез. Алархалыкавызиҗатыныңкайсыжанрынакарыйлар? (Сынамышлар). 
- Халыкавызиҗатыикенчетөрленичекатала? (Фольклор) 
- Сынамышларнәрсәтурындахәбәритәләр? 
- Алар ни өченкирәкдипсаныйсыз? 
- -Сынамышлархалыкарасындакиңтаралганмы? Аларныңтөпмаксатынидәдипуйлыйсыз? 
- Әйе. Халыксынамышларыбезне, беренчедән, табигатьдөньясынтаныпбелергә, икенчедән, киләчәккәкарапдөресяшәргә, өченчедән, тирә-як мохитнысакларгаөйрәтә. Димәк, аларныңтөпмаксаты: киләчәкнехәбәритү, һаваторышыничекбулыр, игеннәруңармы. Сынамышларалданкүрәбеләләр. Чөнкиәби-бабаларыбызгасырлар буе табигатьбеләнбергәяшәгән, күзәткән, кояшничегрәкбайый, хайваннар яки кошларүзләренкайчанничектоталар. Шуларданчыгып, нәтиҗәясаганнар. 
Б) Укучыларалдына логик сораулар кую һәмаларныңүзләреннәнкуелганмәсьәләнечишүюлларынтаптыру. 
– Хәзерәлегесынамышларныҗөмләбуларактикшерик. Сезбиредәүзегезгәтанышбулганниндифигыльләркүрәсез? Аларниндифигыльтөркеменәкерә, ниндимәгънәбелдерәләр? Җөмләләрдәтагынфигыльләр бармы? (Бар) Улфигыльләрниндимәгънәбелдерәдипуйлыйсыз? Моныңөченнишләргәкирәк? (Сорауларкуепкараргакирәк )Ниндисораукуепбула? (Нишләсә?) Буфигыльниндимәгънәбелдерәикән? (Укучыларүзфикерләренәйтәләр) 
- Димәк, әлегефигыльләрикенчеберфигыльдәнаңлашылганэш яки хәлнеңүтәлү-үтәлмәвенәшартбулганэш-хәлнебелдерә. Нишләсә? Нишләмәсә? сорауларынаҗавапбулыпкилә..Ягъни, билгелебершартлардагынаэшүтәлә. Шулайбулгач, без буфигыльненичекатарбыз? (Шарт ф.) 
-Димәк, бүгенгедәрестемасы да “Шартфигыль» булыр. 
- Әйтегезәле, шартфигыльгәниндикушымчаялганган? Моныңөченнишлибез? (Иңбаштатамырныбилгелибез, аерылып калган кушымчашартфигылькушымчасыбула) 
Тактада 4 нче слайд (-са/-сә куш.) 
баесаөзсә 
чыксакитсә 
янсатисә 
тамсаүссә 
аксасипсә 
- Ни өченкушымчаларикетөрле? (Чөнки татар телендәсүзләррәтгармониясенәбуйсыналар, алар я калынлыкта, я нечкәлектәярашыпкиләләр.) 
 Фронтальбирем. 
- Фигыльләрне без барлыкта-юклыктатөрләнәдидек, шартфигыльнеңдәтөрләнешенбилгелик. (5 нче слайд.) Фигыльнеңюклыктөрендәтамыргабаштаниндикушымчаялганды? 
Г) Төркемнәрдәбиремэшләү. 
Тактада 6 нчы слайд. 
- Куянкайтагынкыенлыкалдындакалдыбит әле: фигыльләрнесезикезуртөркемгәбүленәдидегез - затланышлыһәмзатланышсыз. Затланышлыфигыльләрзат-сан беләнтөрләнә. Ә шартфигыльтөрләнәмеикән? Бусораугаҗавапныничектабабыз? (Зат-сан беләнтөрләндерепкарыйбыз) Биремнетөркемнәрдәэшләрсез. (Һәртөркембирелгәнсүзләрнезат-сандатөрләндерепкарый. Һәрзаттаалынганкушымчалараерымкарапчыгыла) 
Тактагаукучыларныңҗавабынраслаган 7 нче слайд чыга. 
- Шартфигыль, димәк, затланышлыфигыльләртөркеменәкерә. 
III. Ныгыту. А) Белемнәрнеберенчелныгыту. Фронтальэш.(5-6 минут) 
Тактада 8 нче слайд. 
– Шулайитеп, Куянкайкуйгансорауларга без җавапбирәалдык. Әйдәгезаларнытагынбер кат искәтөшерепкитәбез. 
Б) Икенчелныгыту. Төркемнәрдәэш. 
9нчы слайд. 
- Бирем: тактадабирелгәнсүзләрбелән (шарт ф-р) һәртөркемтабигатькә сак карашбулдырутурында 2-3 җөмләуйлый. (5-6 минут) 
Сүзләр: баеса, баемаса,чыкса, чыкмаса, өзсә, өзмәсә, янса, янмаса, тамса, таммаса, акса, акмаса, тисә, тимәсә, үссә, үсмәсә. 
( Җавапҗөмләләртыңлана.Укучылар “Урманнарныкиссәң, суларһавакалмас”, “Гөлләргә су сипмәмәң, шиңәрләр”, “Урамнардагөлләрүссәкүңелле” кебекҗөмләләрәйтәләр) 
- Укучылар, үзебездәсизмәстән, ниндиҗөмләләркилепчыкты? (Сынамышлар) Әйе, бусынамышларыгыз, чыннан да дөрес. (Табигатькә сак караш, әйләнә-тирәмохитыбызнысаклаутурындаәңгәмәуздырыла) 
- Үзтуганкырларыбызны, урман-суларыбызнысакламасак, киләчәктәэчәрсуыбыз, суларһавабыз да калмаячак. Табигатьтурындабүгеннәнүккайгыртмасак, тормышыбызбозылыр. Экология болай да көннән-көнначарлана. Мондыйкүңелсезлекләрбулмасынөчен, без, балалар, һәрберебезкечкенәгенәбулса да өлешебезнекертәалабыз. Ниндиэшләркылыридегез?(Җаваплартыңлана 5- 6 минут) 
В) Ишетепаңлау. Перфокарталарбеләниндивидуальэш. Һәрбалага перфокарта таратыла. Укытучыязучылариҗатындакулланылган 6 сынамышукый. Укучыларсынамышлардашартфигыльишетәләрикән, перфокарталаргабилгелибаралар. 
- Укучылар, Г.Тукай, Г.Ибраһимов, Г.Бәшировкебекязучыларыбызсынамышларныүзәсәрләрендәдәкулланганнар. Хәзер мин сезгәаларныукыйм, ә сезкайсысынамышта без өйрәнгәншартфигыльнеишетепаласыз, шулҗөмләнебилгелибарасыз. Соңыннанбилгеләнгәннокталарнытоташтырасыз. Килепчыкканҗавапныдөрес варианты беләнчагыштырабыз. 
Сынамышлар: 1.Кояш кичкызарыпбаеса, көнаязбулыр. 2. Карлыгачларныңтүбәночуыяңгырга. 3.Салават күперенеңикебашы да сугатөшсә, яңгыркабат явар. 4. Явымалдыннантоманкүтәрелә. 5. Күкболытларарасындаакболытбулса, боз явар.6. Көнчыгыштанчыкканҗил – буранга. 
Җавап: Пычкы теше 
Г) Теманыязуданыгыту. Дәреслекбеләнэш. (Укытучысайлаганкүнегүязыпэшләнә) 
IV.Өйэшентөркемләпбирү. Шартфигыльгә карата кагыйдәнекабатлыйбыз, 1 төркемгә- Шартфигылькергән 5 мәкальтабыпязыпкилергә. 2 төркемгә- 5 табышмак. 3 төркемгә- сынамышлар. 
V. Рефлекция. “Шартфигыль” темасыбуенчаалганбелемнәрискәтөшерелепкабатлана. (10 нчы слайд.) 
Йомгак. 
- Укучылар, онытмагыз: билгелебершартларүтәлсәгенә, тормышыбызматур, киләчәгебезяктыбулыр. Шартфигыльшуңаөйрәтә. Сезбарыгыз да, Тамчыкайкебек - табигатьбалалары. Димәк, табигать-уртакйортыбыз. Үзебезнеңизгеэшләребезбеләнсаклыйканы, яклыйканы. 
VI. Билге кую.

Общая информация

Номер материала: ДВ-257891

Вам будут интересны эти курсы:

Курс профессиональной переподготовки «Основы религиозных культур и светской этики: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс «Мерчендайзинг»
Курс «Логистика»
Курс «Гид-экскурсовод: Основы туристского сопровождения»
Курс повышения квалификации «Педагогическая риторика в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Введение в сетевые технологии»
Курс повышения квалификации «История и философия науки в условиях реализации ФГОС ВО»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС технических направлений подготовки»
Курс профессиональной переподготовки «Организация маркетинга в туризме»
Курс повышения квалификации «Основы менеджмента в туризме»
Курс повышения квалификации «Использование активных методов обучения в ВУЗе в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Организация маркетинга в туризме»
Курс повышения квалификации «Источники финансов»
Курс повышения квалификации «Психодинамический подход в консультировании»
Курс профессиональной переподготовки «Методика организации, руководства и координации музейной деятельности»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.