Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Химия / Конспекты / Лекция "Катиондарды жіктеу. Бірінші топ катиондары"
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Химия

Лекция "Катиондарды жіктеу. Бірінші топ катиондары"

библиотека
материалов

Катиондардың аналитикалық талдауы. Катиондардың бірінші аналитикалық тобы.

1. Катиондардың аналитикалық классификациясы

Бейорганикалық заттардың сапалық анализі катиондар және аниондар анализі болып бөлінеді. Катиондар 5 аналитикалық топқа бөлінеді де, бірінші топ катиондарынан басқа әр топтың өзіндік топтық реагенті болады. Катиондардың классификациясы 1 кестеде келтірілген.

1 кесте. Катиондардың аналитикалық классификациясы

(NH4)2CO3

NH4OH және NH4Cl қатысында

Ba2+, Ca2+, Sr2+

Үшінші

(NH4)2S немесе H2S

NH4O және NH4Cl қатысында

Al3+, Cr3+, Fe3+, Fe2+, Mn2+, Zn2+, Ni2+, Co2+

Төртінші

HCl қатысында H2S

I топша: Ag+, Hg2+, Pb2+

I топша: Hg2+, Pb2+, Ba2+, Cu2+, Cd2+


Бесінші

HCl қатысында H2S, түзілген тұнбаны Na2S немесе K2S ерітуі

As3+, As5+, Sb3+, Sb5+, Sn2+, Sn4+


2. Аниондардың классификациясы

Аниондардың классификациясы 2 кестеде келтірілген.

2 кесте. Аниондардың аналитикалық классификациясы

SO4 2-, SO3 2- ,

СO32-, РO43-,

SiO3 2-

Екінші

AgNO3 күміс нитраты HNO3 қатысында

С1- , Вг- , I-, S2-


Үшінші

Топтық реактив жоқ

NO3-, NO2-,

CH3COO-


Бірінші топ катиондарының реактивтері

Натрийдің кобальтинитриті – натрий (III) гексанитрокобальтаты Na3[Co(NO2)6]. Бұл комплексті тұз, келесі теңдеу арқылы диссоциацияға ұшырайды:

Na3[Co(NO2)6] ↔ 3Na+ + [Co(NO2)6]3 -.

Бұл комплексті тұз суда жақсы ериді, бірақ келесі тұздары ерімейді: K2Na[Co(NO2)6], K2Ag[Co(NO2)6], K3[Co(NO2)6], (NH4)3[Co(NO2)6], (NH4)2Ag[Co(NO2)6], (NH4)2Na[Co(NO2)6]

Натрийдің кобальтинитриті аммоний иондары жок ерітіндіде калий иондарын анықтау үшін қолданады.

Натрийдің гидротартраты NaHC4H4O6. Бұл вин қышқылының H2C4H4O6 тұзы, келесі теңдеу арқылы диссоциацияға ұшырайды:

NaHC4H4O6 ↔ Na+ + HC4H4O6-,

HC4H4O6- ↔ H+ + C4H4O62-.

Магний және натрий гидротартраты суда ериді, ал калий және аммоний гидротартраты ерімейді. Сондықтан да натрий гидротартраты әлсіз сірке немесе бейтарап ортада аммоний катионы жоқ ерітіндіден калий иондарын анықтауға қолданылады.

Магний – уранил – ацетат Mg[(UO2)3(CH3COO)8] және цинк – уранил – ацетат Zn[(UO2)3(CH3COO)8]. Осы реактивтер арқылы натрий ионын анықтауға болады.

Уранил деп екі валентті катионды айтады UO22+. Бұл натрий ионын анықтауға қолданылатын реактивтердің бірі.

Калий иондарын тән реакциялар

Жалынның боялуы. Калий хлориді немесе калий нитраты тұздары жалынды көгілдір түске бояйды.

Натрий кобальтинитриті. Na3[Co(NO2)6] бейтарап немесе сіркеқышқылды ортада сары түсті кристалды тұнба береді – калий – натрий кобальтнитриті.

2KNO3 + Na3[Co(NO2)6] → K2 Na[Co(NO2)6] ↓ + 2 NaNO3

2K+ + 2NO3- + 3Na+ + [Co(NO2)6]3- = ↓ K2 Na[Co(NO2)6] + 2Na+ + 2NO3-

2K+ + Na+ + [Co(NO2)6]3- = ↓ K2 Na[Co(NO2)6]

Ag+ иондары қатысында реакция сезімталдығы жоғарлайды, себебі бұл кезде аз еритін тұз түзіледі K2Ag[Co(NO2)6].

NH4+ иондары калий иондарын анықтауда кедергі жасайды, себебі бұл ион Na3[Co(NO2)6] түсі ұқсас болып келетін тұнба түзеді. Бұл реакцияға иодид иондары да кедергі жасайды I- , себебі нитрит ионымен иодид ионы I2 дейін тотығады

Натрий иондарына тән реакциялар

Цинк-урацил-ацетат Zn(UO2)3(C2H3O2)8 бейтарап немесе сірке қышқылды ортада натрий тұздарымен жасыл сары түсті кристалды натрий-цинк-урацил-ацетат тұнбасын береді, NaZn(UO2)3(C2H3O2)9 ∙ 9H2O

Na+ + Zn(UO2)3(C2H3O2)8 + CH3COO- +9H2O = NaZn(UO2)3(C2H3O2)9 ∙ 9H2O

Бұл реакцияға калий, магний, аммоний иондары кедергі жасамайды.

Жалынның боялуы. Натрий қосылыстары жалынның түсін сары түске бояйды.

Аммоний иоондарына тән рекциялар

NH4+ иондары калий ионын анықтауда қолданылатын барлық реактивтермен әрекеттесіп тұнба түзеді. Бұдан басқа да аммоний ионын келесі өзіне тән реакциялармен анықтауға болады:
Сілті ерітінділермен NaOH, KOH және сілтілі жер металдардың гидроксидтерімен

Ca(OH)2 Ba(OH)2 қыздырғанда аммиак бөлініп шығады.

NH4Cl + KOH = NH4OH + KCl

Аммиак ионың бар екендігі иісінен немесе қызыл лакмус қағазының көк түске боялғанынан да анықтауға болады.

Неслер реактиві. Аммоний ионы бар ерітіндіге Неслер реактивін құйған кезде, түзілген аммиак реактивпен қоңыр сарғыш түсті дииододимеркураммоний иодиді NH2Hg2I3 тұнбасы түзеді.

2 K2[HgI4] + NH3 + KOH = NH2Hg2I3↓ + 5KI +H2O

Бірінші топ катиондарының қоспасын талдау.

Анализ жасау алдында аммоний иондарын анықтап алу қажет NH4+, себебі аммоний иондары калий, натрий иондарын анықтауға кедергі жасайды, егер натрий ионын KH2SbO4 реактивімен ашатын болса. Сондай-ақ

магний иондарын анықтауда титан сарысы қолданылған жағдайда кедергі жасайды.

Аммоний иондарын анықтағаннан кейін оны ерітіндіден жою қажет, ол үшін ерітіндініақ түтін жойылғанға дейін қыздыру қажет. Қалған қалдықты суда ерітіп, ерітіндіні 3 бөліп, калий, натрий, магний иондарын жекелеген реакция теңдеулерімен анықтау қажет.


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 21.10.2016
Раздел Химия
Подраздел Конспекты
Просмотров594
Номер материала ДБ-280249
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх