1553493
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
Добавить материал и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
ИнфоурокХимияКонспектыАлюминий және оның қосылыстары

Алюминий және оның қосылыстары

библиотека
материалов



Қарағанды облысы Шет ауданы Ақжал кенті химия пәні мұғалімі

Абилова Баглан Бауыржановна

Сыныбы 9

Сабақтың тақырыбы: Алюминий және оның қосылыстары

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Оқушыларға алюминий элементі, оның атом құрылысы, табиғатта таралуы, физикалық, химиялық қасиеттері, қолданылуы, алюминий ионын анықтау туралы білім беру.

Дамытушылық: Оқушылардың жеке элемент туралы көзқарасын дамыту, алюминий элементі туралы тарихи деректерге тоқталып, халықтық педагогика элементтерін сабақта пайдалану.

Тәрбиелілік: Білімді , өз елінің ұлтын, халқын, тілін, байлығын сүйетін ұлтжанды, жастарды тәрбиелеу.

Сабақтың әдісі:

Сабақтың түрі: жаңа сабақ

Сабақта қолданылатын құрал-жабдықтар: Периодтық кесте; қымбат, бағалы тастар (суреттер),  Al сымды қыздыру(видеоопыт). Алюминий (презентация), Al қолдану (кесте). Интерактивті тақта



Сабақтың барысы:

Үй тапсырмасын тексеру:

I. Ой - қозғау

1. Судың кермектілігі дегеніміз не?

2. Судың кермектілігінің неше түрі бар?

3. Уақытша кермектілік дегеніміз не?

4. Тұрақты кермектілік дегеніміз не?

5. Кермектілікті жою жолдары қандай?

Кестені толтыру

Судың кермектігінің түрлері

Қатысатын иондар

Жою тәсілдері

Катиондар

Аниондар

Уақытша




Тұрақты




Жалпы




ІІ Жаңа сабақ:  

1.Сабақтың тақырыбын жұмбақты шешу арқылы білесіңдер.

Қанатты металл”

Болмасам да айтарлықтай салмағым,

Мен көбіңмен ардақтымын, алдамын,

Ұшақ болып аспанға ұшып қалықтап

Жердің жүзін , көк аспанды шарладым ,

Дюралюминий дейтін менің қоспамды,

Әспеттейді химияның достары.

Осыларға төсек, үстел, ыдыс пен,

Бағандардың бұйдаларын қос тағы.

Қағаз да мен қант-шайды сәндеген,

Тоққа балқып, келіп тұрған ән де мен.


Табиғатта таралуы:

Алюминий – белсенді болғандықтан табиғатта бос күйінде кездеспейді, ал қосылыстар құрамында ең көп таралған металл.

Оның жер қыртысындағы үлесі 9%. Жер қыртысында алюминий көптеген минералдар түзеді. Алюминийдің маңызды өнеркәсіптік кендері: боксит (AI2O3*nH2O), корунд (AI2O3), каолинит (AI2O3*2SiO2*2H2O), ортоклаз (KAISi3O10). Елімізде алюминий кендерінің үлкен қоры Арқалықта (Қостанай облысы) бар. Сол кенді пайдаланып Павлодар алюминий зауыты жұмыс істейді.

Корундтың мөлдір қоспаларымен боялған кристалда белгілі: қызыл-рубин және

көк- сапфир, бұлар бағалы тас ретінде пайдаланады.

Өнеркәсіпте алынуы:

Алюминийді электролиз әдіспен алуға болады. Алюминий өндірісінде, шикізат ретінде көбінесе боскситтер жиі қолданады. Қыздырғанда олар суын жоғалтып, алюминий оксидіне айналады. Алюминий оксидінің балқу температурасы жоғары (20450С) және ол электр тоғын өткізбейді. Сондықтан AI2O3–ті фторидтерді қоса отырып (CaF2, MgF2 немесе AIF3), балқытылған криолитте ерітеді. Бұл қоспа шамамен 10000С температурада балқиды.

Электролиз кезінде катодта-алюминий, ал анодта –оттек бөлінеді. Электролиз реакциясының жалпы теңдеуі:

AI2O3 электролиз→ 2AI+1.5O2

Физикалық қасиеттері:

Алюминий– жеңіл, күміс түстес ақ металл, оның тығыздығы – 2,7 г/см3. Балқу температурасы – 660,240С, ал қайнау температурасы-25000С. Алюминий иілгіштік қасиеті жоғары, оңай фольга болып жайылады және сым түрінде созылады.

Алюминийдің электрөткізгіштігі, жылуөткізгіштігі жоғары. Металдың беті жұқа және өте тығыз оксид қабықшасымен қапталған. Бұл қабықша оптикалық мөлдір және металдық шағылдырғыш қабілетін сақтайды.


Периодтық жүйедегі орны

1.Химиялық таңбасы-Al

2.Реттік нөмірі- 13

3.Ar(Al)- 27

4.Период нөмірі- ІІІ (кіші)

5.Топ нөмірі-ІІІ (негізгі)

Атом құрылысы:

1.Ядро заряды- +13

2.Электрон саны- 13

3.Протон саны- 13

4.Нейтрон саны -14

5.Энергетикалық деңгей саны -3

6.Валенттілік электрондары- 3

7. Электрондық конфигурациясы 1s/2s22P6/3s3p1


І. Алынуы: AI2O3 электролиз→ 2AI+1.5O2

AICI3+3NaOH=AI(OH)3↓+3NaCI

ІІ. Химиялық қасиеттері:

Қышқылмен: AI(OH)3+3HNO3=AI(NO3)3+3H2O

Сілтімен: AI(OH)3+NaOH =Na[AI(OH)4]

Алюминий тұздарын сілтілермен сапалық реакция бойынша анықтауға болады. Бұл кезде алюминий гидроксидінің қоймалжың тұнбасы түзіледі. Тұнба сілтінің артық мөлшерінде ериді.

AICI3+3NaOH=AI(OH)3↓+3NaCI

  • AI – құймалар алуда,электротехникада электр сымдарын жасау үшін, жарылғыш заттар алуда, химиялық аппаратураларды дайындауда, құрлыстар салуда, ыдыстар жасауда т.б қолданылады.

  • AI2O3зергерлік істе, дәл аспаптарға (сағаттағы “тастар”) мойынтіректер мен тіректер, пластинка ойнағыштың басына дыбыс түсіргіш инелер жасайды.

  • AICI3алюминий хлоридін органикалық синтезде өршіткі ретінде;

  • AI2(SO4)3алюминий сульфаты суды тазалауда және қағаз өндірісінде;

KAI(SO4)2*12H2O – алюмокалий ашудасы тері, аяқкиім өнеркәсібінде теріні илеу үшін және маталарды бояғанда өңдеу үшін қолданады.

Жаңа сабақты бекіту есептері:

I. Кім жылдам ?

1. Айналуларды жүзеге асырыңдар:

Al→Al2O3→AlCl3→Al(NO3)3→ Al(OH)3→Al2O3→Al

2. Алюминтермия процесінде 69 г темір (ІІІ) оксидін тотықсыздандырғанда 22,5 г темір алынды. Теориялық мүмкіндікпен салыстырғандағы өнім шығымын (%) анықтаңдар.

3. 13,2 г алюминий мен мыс қоспасы тұз қышқылымен өңделді. Бөлінген газдың алатын көлемі 8,72л (қ.ж). Қоспадағы әрбір металдың массалық үлесін анықтаңдар.

II. Кестені толтыр:

Алюминий қосылыстарының атаулары


Химиялық формуласы


Алюминий оксиді



Алюминий сульфаты



Алюминий гидроксиді



Алюминий хлориді



Алюминий нитраты



Алюминий бромиді





Үйге тапсырма : Алюминий және оның қосылыстары

Бағалау:





Найдите материал к любому уроку,
указав свой предмет (категорию), класс, учебник и тему:
также Вы можете выбрать тип материала:
Краткое описание документа:

" Табиғатта таралуы: Алюминий – белсенді болғандықтан табиғатта бос күйінде кездеспейді, ал қосылыстар құрамында ең көп таралған металл. Оның жер қыртысындағы үлесі 9%. Жер қыртысында алюминий көптеген минералдар түзеді. Алюминийдің маңызды өнеркәсіптік кендері: боксит (AI2O3*nH2O), корунд (AI2O3), каолинит (AI2O3*2SiO2*2H2O), ортоклаз (KAISi3O10). Елімізде алюминий кендерінің үлкен қоры Арқалықта (Қостанай облысы) бар. Сол кенді пайдаланып Павлодар алюминий зауыты жұмыс істейді. Корундтың мөлдір қоспаларымен боялған кристалда белгілі: қызыл-рубин және көк- сапфир, бұлар бағалы тас ретінде пайдаланады.

Сабақтың барысы:
Үй тапсырмасын тексеру:
"I. Ой - қозғау

  1. "
  2.  Судың кермектілігі дегеніміз не?
  3.  Судың кермектілігінің неше түрі бар?
  4.  Уақытша кермектілік дегеніміз не?
  5.  Тұрақты кермектілік дегеніміз не?
  6.  Кермектілікті жою жолдары қандай?

"
"ІІ Жаңа сабақ:
1.Сабақтың тақырыбын жұмбақты шешу арқылы білесіңдер.
“Қанатты металл”
Болмасам да айтарлықтай салмағым,
Мен көбіңмен ардақтымын, алдамын,
Ұшақ болып аспанға ұшып қалықтап
Жердің жүзін , көк аспанды шарладым ,
Дюралюминий дейтін менің қоспамды,
Әспеттейді химияның достары.
Осыларға төсек, үстел, ыдыс пен,
Бағандардың бұйдаларын қос тағы.
Қағаз да мен қант-шайды сәндеген,
Тоққа балқып, келіп тұрған ән де мен.

Табиғатта таралуы:
Алюминий – белсенді болғандықтан табиғатта бос күйінде кездеспейді, ал қосылыстар құрамында ең көп таралған металл.
Оның жер қыртысындағы үлесі 9%. Жер қыртысында алюминий көптеген минералдар түзеді. Алюминийдің маңызды өнеркәсіптік кендері: боксит (AI2O3*nH2O), корунд (AI2O3), каолинит (AI2O3*2SiO2*2H2O), ортоклаз (KAISi3O10). Елімізде алюминий кендерінің үлкен қоры Арқалықта (Қостанай облысы) бар. Сол кенді пайдаланып Павлодар алюминий зауыты жұмыс істейді.
Корундтың мөлдір қоспаларымен боялған кристалда белгілі: қызыл-рубин және
көк- сапфир, бұлар бағалы тас ретінде пайдаланады.

Өнеркәсіпте алынуы:
Алюминийді электролиз әдіспен алуға болады. Алюминий өндірісінде, шикізат ретінде көбінесе боскситтер жиі қолданады. Қыздырғанда олар суын жоғалтып, алюминий оксидіне айналады. Алюминий оксидінің балқу температурасы жоғары (20450С) және ол электр тоғын өткізбейді. Сондықтан AI2O3–ті фторидтерді қоса отырып (CaF2, MgF2 немесе AIF3), балқытылған криолитте ерітеді. Бұл қоспа шамамен 10000С температурада балқиды.
Электролиз кезінде катодта-алюминий, ал анодта –оттек бөлінеді. Электролиз реакциясының жалпы теңдеуі:
AI2O3 электролиз→ 2AI+1.5O2

Физикалық қасиеттері:
Алюминий– жеңіл, күміс түстес ақ металл, оның тығыздығы – 2,7 г/см3. Балқу температурасы – 660,240С, ал қайнау температурасы-25000С. Алюминий иілгіштік қасиеті жоғары, оңай фольга болып жайылады және сым түрінде созылады.

Алюминийдің электрөткізгіштігі, жылуөткізгіштігі жоғары. Металдың беті жұқа және өте тығыз оксид қабықшасымен қапталған. Бұл қабықша оптикалық мөлдір және металдық шағылдырғыш қабілетін сақтайды.

Периодтық жүйедегі орны

  1. "
  2. Химиялық таңбасы-Al
  3. Реттік нөмірі- 13
  4. Ar(Al)- 27
  5. Период нөмірі- ІІІ (кіші)
  6. Топ нөмірі-ІІІ (негізгі)

"Атом құрылысы:

  1. "
  2. Ядро заряды- +13
  3. Электрон саны- 13
  4. Протон саны- 13
  5. Нейтрон саны -14
  6. Энергетикалық деңгей саны -3
  7. Валенттілік электрондары- 3
  8. Электрондық конфигурациясы 1s2 /2s22P6/3s2 3p1

"
І. Алынуы: AI2O3 электролиз→ 2AI+1.5O2
AICI3+3NaOH=AI(OH)3↓+3NaCI
ІІ. Химиялық қасиеттері:
Қышқылмен: AI(OH)3+3HNO3=AI(NO3)3+3H2O
Сілтімен: AI(OH)3+NaOH =Na[AI(OH)4]
Алюминий тұздарын сілтілермен сапалық реакция бойынша анықтауға болады. Бұл кезде алюминий гидроксидінің қоймалжың тұнбасы түзіледі. Тұнба сілтінің артық мөлшерінде ериді.
AICI3+3NaOH=AI(OH)3↓+3NaCI

AI – құймалар алуда,электротехникада электр сымдарын жасау үшін, жарылғыш заттар алуда, химиялық аппаратураларды дайындауда, құрлыстар салуда, ыдыстар жасауда т.б қолданылады.
AI2O3 – зергерлік істе, дәл аспаптарға (сағаттағы “тастар”) мойынтіректер мен тіректер, пластинка ойнағыштың басына дыбыс түсіргіш инелер жасайды.
AICI3–алюминий хлоридін органикалық синтезде өршіткі ретінде;
AI2(SO4)3 – алюминий сульфаты суды тазалауда және қағаз өндірісінде;
KAI(SO4)2*12H2O – алюмокалий ашудасы тері, аяқкиім өнеркәсібінде теріні илеу үшін және маталарды бояғанда өңдеу үшін қолданады.
Жаңа сабақты бекіту есептері:

I. Кім жылдам ?
1. Айналуларды жүзеге асырыңдар:
Al→Al2O3→AlCl3→Al(NO3)3→ Al(OH)3→Al2O3→Al
2. Алюминтермия процесінде 69 г темір (ІІІ) оксидін тотықсыздандырғанда 22,5 г темір алынды. Теориялық мүмкіндікпен салыстырғандағы өнім шығымын (%) анықтаңдар.
3. 13,2 г алюминий мен мыс қоспасы тұз қышқылымен өңделді. Бөлінген газдың алатын көлемі 8,72л (қ.ж). Қоспадағы әрбір металдың массалық үлесін анықтаңдар.

Общая информация

Номер материала: 17639110312

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Химия окружающей среды»
Курс профессиональной переподготовки «Химия: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс «Гид-экскурсовод: Основы туристского сопровождения»
Курс повышения квалификации «Нанотехнологии и наноматериалы в биологии. Нанобиотехнологическая продукция»
Курс повышения квалификации «Особенности подготовки к сдаче ОГЭ по химии в условиях реализации ФГОС ООО»
Курс профессиональной переподготовки «Организация менеджмента в туризме»
Курс профессиональной переподготовки «Биология и химия: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Страхование и актуарные расчеты»
Курс повышения квалификации «Использование активных методов обучения в ВУЗе в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Современные образовательные технологии в преподавании химии с учетом ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Техническая диагностика и контроль технического состояния автотранспортных средств»
Курс повышения квалификации «Международные валютно-кредитные отношения»
Курс профессиональной переподготовки «Техническое сопровождение технологических процессов переработки нефти и газа»
Курс профессиональной переподготовки «Организация системы учета и мониторинга обращения с отходами производства и потребления»
Курс профессиональной переподготовки «Гражданско-правовые дисциплины: Теория и методика преподавания в образовательной организации»
Оставьте свой комментарий
Авторизуйтесь, чтобы задавать вопросы.
Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.