Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Классному руководителю / Презентации / Презентация по внеклассной работе Саха уут астара киhи доруобуйатыгар туhата. 5 кылаас

Презентация по внеклассной работе Саха уут астара киhи доруобуйатыгар туhата. 5 кылаас


  • Классному руководителю

Поделитесь материалом с коллегами:

Тороппуттэргэ аналлаах кылаас чааhа Тиэмэтэ: Саха уут астара доруобуйа5а туhа...
1. Саха торут уут астарын арааьын (кымыс, уут, быыппах, ымдаан, суорат, суогэ...
2. Чол туруктаах, доруобай буолууга обугэлэрбит астарын кистэлэннэрин арыйыы,...
Маак Ричард Карлович: “Якутки – большие мастерицы взбивать сливки. Керчэх –...
Обугэлэрбит айыл5аттан бэриллибит айар дьо5урдара, суду оноhуктара
Айылҕаттан талааннаах, уран тарбахтаах уустар
Аатырбыт асчыт, саха куухунатын баьылаабыт Иннокентий Иннокентьевич Тарбахов
Yγт Сγѳгэй Арыы Кγѳрчэх Саха аhылыга Хайах Суорат, Саламаат Кымыс, Быырпах И...
 дьэ кγѳр мыс суо кы иэ чэх гэй рат
Саха бастын – мааны аьа – урун ас араастара: Кымыс Суорат Быырпах
Суогэй Куорчэх Хайах Саламаат
Егор Семенович Лаптев “Дайыы” тумсууну тэрийбит, хоту дойду олоҕун кордорор а...
Александр Сергеевич Пушкин Незадолго до смерти А.С.Пушкину захотелось морошк...
Саха сирин отонноро, айылҕа миннньигэс бэлэҕэ «Морошка – эту прекрасную ягоду...
Саха аьылыктара: уут аhа, отон арааьа, сылгы этэ, балык киhи доруобуйатыгар т...
Уут астарыгар араас битэмииннэр А, В2, В12 бааллар. Итини таьынан минеральнай...
Таба этэ эмиэ сурдээх туьалаах, таба пантыытыттан (муоьуттан) гигиенаҕа тутту...
Остуолу сахалыы атыннык хайдах ааттыылларый? Самаан сайыны корсор саха быраа...
Корсуоххэ диэри кунду тороппуттэр, ыалдьыттар!
1 из 23

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Тороппуттэргэ аналлаах кылаас чааhа Тиэмэтэ: Саха уут астара доруобуйа5а туhа
Описание слайда:

Тороппуттэргэ аналлаах кылаас чааhа Тиэмэтэ: Саха уут астара доруобуйа5а туhата Ефимова-Сивцева А. В.

№ слайда 2 1. Саха торут уут астарын арааьын (кымыс, уут, быыппах, ымдаан, суорат, суогэ
Описание слайда:

1. Саха торут уут астарын арааьын (кымыс, уут, быыппах, ымдаан, суорат, суогэй, хайах, куорчэх, иэдьэгэй, саламаат) састаабын, битэмииннэрин киьи доруобуйатыгар туьалааҕын, минньигэьин, инэмтиэлээҕин билсиьиннэрии. Алаьа дьиэбит айылҕабыт бэлэҕин отоннору (моруосканы, дьэдьэни, хаптаҕаьы, уулаах отону, долуьуону, уохтаны) Халымаҕа баар астары (таба, ынах, сылгы, балык ас арааьын) бэйэ онорон таьаарар бородууксуйатын сыаналааьын, тарҕатааьын,кэрэхсээьин. Атын омук уорэхтээхтэрэ обугэлэрбит астарын уорэтэн, чинчийэн тус сыанабылларын эппит бэлиэтээьиннэрин билсиьиннэрии. Олунньу 17 кунэ 2013 сыл Кылаас чаас сыала-соруга:

№ слайда 3 2. Чол туруктаах, доруобай буолууга обугэлэрбит астарын кистэлэннэрин арыйыы,
Описание слайда:

2. Чол туруктаах, доруобай буолууга обугэлэрбит астарын кистэлэннэрин арыйыы, туьаныы, киьи доруобуйата астан тутулуктааҕын, уут ас араас ыарыылартан харыстыырын, ытык аҕа саастаах дьоммутуттан субэлэтии, норуоппутугар, дьиэ хаьаайкаларыгар, кэнчээри ыччаттарбытыгар, оҕолорбутугар ойдотуу, пропагандалааьын. Аныгы кэмнэ тас дойдуга оноьуллубут ас арааьын буортутун араарарга уорэнии, обугэлэрбит урун ас арааьын сиэргэ - туомна тутталларын абыычайдарын, духуобунастарын уйэтитии. Айылҕа чол туругун, костуутун, кыыллары, котору-суурэри харыстааhын, торообут дойду айыл5атын таптааhын. 3. Саха норуотун талааннаах, айылҕаттан дьоҕурдаах Иннокентий Тарбахов мындыр асчыт астаабыт астарын рецебин холобурдааьын, тарҕатыы, саха аьа бутун аан дойдуга, Арассыыйа туллар тутаах туонатыгар – Москубаҕа ”Комус куьун“ быыстапкаҕа бастынын, саха норуота бэйэтэ онорон таьаарбыт бородууксуйатыгар, аьыгар урдук маастарыстабаларыгар сугуруйуу.

№ слайда 4 Маак Ричард Карлович: “Якутки – большие мастерицы взбивать сливки. Керчэх –
Описание слайда:

Маак Ричард Карлович: “Якутки – большие мастерицы взбивать сливки. Керчэх – одно из любимых традиционных блюд якутов и подается обычно к завтраку вместо масла к лепешке или хлебу”. Вацлав Леопольдович Серошевский: “Главное богатство якутов – это их национальная пища: кобылье молоко - кумыс, кобылье мясо, сорат, саламат, юрюмэ, хаях”.

№ слайда 5 Обугэлэрбит айыл5аттан бэриллибит айар дьо5урдара, суду оноhуктара
Описание слайда:

Обугэлэрбит айыл5аттан бэриллибит айар дьо5урдара, суду оноhуктара

№ слайда 6 Айылҕаттан талааннаах, уран тарбахтаах уустар
Описание слайда:

Айылҕаттан талааннаах, уран тарбахтаах уустар

№ слайда 7
Описание слайда:

№ слайда 8 Аатырбыт асчыт, саха куухунатын баьылаабыт Иннокентий Иннокентьевич Тарбахов
Описание слайда:

Аатырбыт асчыт, саха куухунатын баьылаабыт Иннокентий Иннокентьевич Тарбахов

№ слайда 9
Описание слайда:

№ слайда 10 Yγт Сγѳгэй Арыы Кγѳрчэх Саха аhылыга Хайах Суорат, Саламаат Кымыс, Быырпах И
Описание слайда:

Yγт Сγѳгэй Арыы Кγѳрчэх Саха аhылыга Хайах Суорат, Саламаат Кымыс, Быырпах Иэдьэгэй, Сыыр

№ слайда 11  дьэ кγѳр мыс суо кы иэ чэх гэй рат
Описание слайда:

дьэ кγѳр мыс суо кы иэ чэх гэй рат

№ слайда 12 Саха бастын – мааны аьа – урун ас араастара: Кымыс Суорат Быырпах
Описание слайда:

Саха бастын – мааны аьа – урун ас араастара: Кымыс Суорат Быырпах

№ слайда 13 Суогэй Куорчэх Хайах Саламаат
Описание слайда:

Суогэй Куорчэх Хайах Саламаат

№ слайда 14 Егор Семенович Лаптев “Дайыы” тумсууну тэрийбит, хоту дойду олоҕун кордорор а
Описание слайда:

Егор Семенович Лаптев “Дайыы” тумсууну тэрийбит, хоту дойду олоҕун кордорор аьаҕас халлаан аннынааҕы Ойуьардаах боьуоэлэгэр музейы тэрийбит Халыма гиимнин суруйбут биллэр суруйааччы. Моруоска (боллохун, ньааҕатык) Моруосканнан толкуьалаах куорчэх бэрдин ытыйан Халымалар хоноьону кундулуур угэстээхтэр. Моруосканан толкуьалаах куорчэҕи дьоннор сиэннэр Былыргыттан ыарыылартан эмтэнээхтииллэр эбиттэр. Билигин, дьэ чинчийэннэр, ардыгар бэл эмчиттэр абыралын билэннэр моруосканы биьирииллэр. Торообут торут отонум – хоту дойдун быйана Дыргыйар сытыы сыттаах, буспут соруун моруоска, Бэл виноград диэн астааҕар миэхэ ордук минньигэс: Сурэхпин-быарбын сымнатар, сурдээҕин сылаанньытар.

№ слайда 15 Александр Сергеевич Пушкин Незадолго до смерти А.С.Пушкину захотелось морошк
Описание слайда:

Александр Сергеевич Пушкин Незадолго до смерти А.С.Пушкину захотелось морошки. Наскоро послали за этой ягодой. Он с большим нетерпением ее ожидал и несколько раз повторял: «Морошки, морошки…»

№ слайда 16 Саха сирин отонноро, айылҕа миннньигэс бэлэҕэ «Морошка – эту прекрасную ягоду
Описание слайда:

Саха сирин отонноро, айылҕа миннньигэс бэлэҕэ «Морошка – эту прекрасную ягоду можно сравнить даже с южной ягодой, виноградом…» Генерал полковник В.З.Романовский

№ слайда 17 Саха аьылыктара: уут аhа, отон арааьа, сылгы этэ, балык киhи доруобуйатыгар т
Описание слайда:

Саха аьылыктара: уут аhа, отон арааьа, сылгы этэ, балык киhи доруобуйатыгар туhата

№ слайда 18
Описание слайда:

№ слайда 19 Уут астарыгар араас битэмииннэр А, В2, В12 бааллар. Итини таьынан минеральнай
Описание слайда:

Уут астарыгар араас битэмииннэр А, В2, В12 бааллар. Итини таьынан минеральнай веществолар, цинк, фосфор, кальций инэмтиэлээх битэмииннэр бааллар. Уут астара тымныйыыга, сэлликкэ, куомэй ыарыыларыгар туьалаахтар. Саха сирин отоннорун былыр-былыргыттан аьылыкка да эмкэ туьаналлара. Отону сибиЬэйдии хаьааналлара, барыанньа, кисиэль, араас утах онороллоро, ордук куртах ыарыытыгар улахан суолталааҕынан аатыраллара. Ордук моруоскаҕа лимоннай, яблочнай кислота уонна пектиновай веществолар бааллар. Цинганнан ыалдьыбыт дьоннорго комолоьор, буор, ис орган тымныйыы ыарыыларыгар ордук туьалаах. Уохтаны, долуьуону, уулаах отону судаарыскай отоннор диэн ааттыыллара. Олохтоох эмчиттэр араас ыарыыга туьаналлара. Сэбирдэхтиин сыыстыын хомуйан эмп оностоллоро. Биьиги норуоппут биир сурун аьылыга – сылгы этэ. Сылгы этигэр доруобуйаҕа улахан туьалаах сыалаах кислоталар элбэхтэр, олор атеросклероз улаатыытын намтаталлар, тымныйыыны эмтииргэ туьалаах.

№ слайда 20 Таба этэ эмиэ сурдээх туьалаах, таба пантыытыттан (муоьуттан) гигиенаҕа тутту
Описание слайда:

Таба этэ эмиэ сурдээх туьалаах, таба пантыытыттан (муоьуттан) гигиенаҕа туттуллар араас кириэмнэри, киьи тириитигэр буортута суох, кырдьары бытаардар биьиги Сахабыт Сиригэр уонна Японияҕа косметологическай кырааскалары онороллор. Балык киьи доруобуйатыгар олус туьалаах, ол курдук унуохха, ис органна, тириигни эмтиир элбэх араас битэмииннэрдээх. Балыкка туох баар битэмиин састааба барыта баар, ол иьигэр фрукта битэмииннэрэ, элеменнэрэ эмиэ бааллар. Хабдьы этэ диетическэй гемоглобины, хааны эргитэр железа диэн элемент баар. Оҕо доруобуйатыгар кини аьылыгар железо диэн элемент тиийбэт буоллаҕына, оҕо ахсаанна, омук тылыгар дьоҕура молтуур эбит. Оттон былыр тимир (железо) тиийбэт торуотун ийэ уутнэн, ынах уутунэн солбуйаллара. Уьун уйэлэниигэ, чол туруктаах буоларга бу обугэлэрбит сибиэьэй астара киьи доруобуйатыгар сункэн эмтээхтэр, туьалаахтар, суолталаахтар. Онон тас дойдуттан кэлэр, атыыланар астары олус сиэбэккэ, бэйэ онорон таьаарбыт бородууксуйатын, аьылыгын сиир ордук. Туох баар эмтээх, доруобай, сибиэьэй ас арааьа тулалыыр айылҕабытыгар баар.

№ слайда 21 Остуолу сахалыы атыннык хайдах ааттыылларый? Самаан сайыны корсор саха быраа
Описание слайда:

Остуолу сахалыы атыннык хайдах ааттыылларый? Самаан сайыны корсор саха бырааьынньыга? Тоҕус сиринэн томторҕолоох, 1 атахтаах саамай улахан чороон аата? Аьы баьар тэрил, хатынынан биитэр тиит маьынан оноьуллар сахалыы мас ньуоска аата. 5. Чэй иьэр иьит, чааскы сахалыы аата? 6. Ыьыахха иьиллэр саха омук мааны утаҕа? 7. Ыраах айанна булчут собулээн илдьэр урун аьа? 8. Былыр уу баьарга, ынах ыырга, сир аьын астыырга туттуллар туоьунан оноьуллар иьит? 9. Дьахтар торууругэр уонна урууга ананан астанар урун ас? 10. “Эн остуолун сахалыы астара” кинигэ автора? Тэттик боппуруостар:

№ слайда 22
Описание слайда:

№ слайда 23 Корсуоххэ диэри кунду тороппуттэр, ыалдьыттар!
Описание слайда:

Корсуоххэ диэри кунду тороппуттэр, ыалдьыттар!


Автор
Дата добавления 26.01.2016
Раздел Классному руководителю
Подраздел Презентации
Просмотров1758
Номер материала ДВ-378710
Получить свидетельство о публикации


Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх