1052998
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 1.410 руб.;
- курсы повышения квалификации от 430 руб.
Московские документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ ДО 90%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО до конца апреля!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности №038767 выдана ООО "Столичный учебный центр", г.Москва)

ИнфоурокБиологияДругие методич. материалыСу - тіршілік көзі

Су - тіршілік көзі

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

 Тақырыбы: Су-тіршілік көзі.

 Мақсаты: Судың табиғаттағы және адам өміріндегі маңызы туралы түсінік беру.Үнемшілдікке тәрбиелеу.Қоршаған ортаны қорғауға ауаны,суды ластамауға шақыру. Қазақстандағы ірі көлдер мен өзендер туралы әңгімелеу.

        Логикалық ойлау қабілеттерін,анализ жасауға және салыстыра отырып қорытынды жасауға үйрету.

        Отан сүйгіштікке,қамқорлыққа және табиғатты аялай білуге тәрбиелеу.

  Қызығушылықты ояту.

Табиғаттағы әр түрлі дыбыстарды тыңдатып оны ажырату.

1.Екі топқа бөліп, әр топ өздеріне табиғатқа сәйкес ат таңдап алу.

    Мағынаны тану.

 Екі топ су туралы өз ойларын топтастырып жазу.

  Мұғалім: Су- тіршілік көзі.Сусыз өмір сүру мүмкін емес. Жер бетін төрттен үш бөлігін су алып жатыр. Ол –мөлдір, түссіз. Судың үш күйі болады: сұйық-су,қатты-мұз, газ-бу. Нөл градустан төмендегенде су мұз болып қатады, ал қайнағанда  ол буға айналады. Аналарың кір жуғанда далаға жайып қояды. Ол кеуіп кетеді.Неліктен? Себебі күн суды буландырады. Күн қатты ыстық, ал жапырақтар, өсімдіктер неге қурап кетпейді? Себебі, ол тамырмен су сорып, оны буландырып жібереді. Жер бетінде су тұщы және ащы су болып бөлінеді. Ащы су бұл теңіз, мұхит сулары, ал тұщы су өзен, көл, жер асты сулары. Жердегі әрбір 100 л судың 98 л тұзды су,  2 л тұщы су екен. Көл суларының кейбірі ащы, кейбірі тұщы суға жатады.


Оқушы: Суға қай айдан бастап түскен дұрыс?

Мұғалім: Негізі суға маусым айынан бастап түскен жөн. Суға шомылатын жерді, тазалығын, тереңдігін тексерген жөн. Тамақ ішкеннен кейін, бірден шомылуға болмайды. Ұзақ шомылып, шаршап, тоңу да дұрыс емес. Кейбір балалар қоршау белгісі бар жерлерге мән бермейді. Суға түскенде ата-анаңнан, достарыңнан көз жазып қаламыз. Мұның соңы қайғылы оқиғаға алып келеді. Оқыс оқиға орын алғанда, 112 нөміріне қоңырау соғу керектігін баса айтқым келеді.

 Оқушы Көлге, шалшық суға шомылу қауіпті ме?

Мұғалім: Әрине, қауіпті. Түрлі аурулардың қоздырғыштары болады. Мысалы, ірі қара малдарда болатын іш сүзегі, сарып аурулары болады.

Оқушы: Суда жүзіп жүргенде, аяқ-қолымыз тартылып қалады. Мұндай жағдайдың алдын алуға бола ма?

Мұғалім: Суық суға шомылмау керек. Егер тырысу байқалса, жүзуді тоқтатып, арқамен шалқалай жатып, сабыр сақтаған жөн. Көп жағдайда балалар қатты қорқып кетеді. Жұдырықты ашып-жұмып, тарқату керек. Суда ұзақ шомылғанда, аяқ-қол тартылады.

Оқушы: Ал суық су қауіпті ме?

Мұғалім: Суық суға шо-мылу үшін адам әбден шыныққан болу керек. Шынықпаған адамдың ағзасына суық су өтетін болса, жарты сағаттың ішінде жағдайы күрт нашарлайды. Суық судан аман қалғанның өзінде жиі-жиі есінен танып қалатын болады. Негізі су кешке қарай салқындайды.

Оқушы: Суға батқан адамға алғашқы көмек қалай жасалады?

Мұғалім: Мұндай сәтте адамға оттегі жетіспейді. Сол үшін дер кезінде қолдан демалдыру керек. Судан шыққан адамның киімін беліне дейін шешіп, тыныс алу жолдарын, асқазанды судан босатамыз. Ол үшін тізеге отырғызып, кеуде сүйегінің астыңғы бөлімдерін ырғақпен қысып, басу керек. Аузын шай қасықпен немесе жалпақ темір затпен ашу қажет.Сосын ауыздан-ауызға немесе ауыздан мұрынға ауа үрлейміз. Бетін жоғары қаратып жатқызып, бір қолды мойнының астына жіберіп, екінші қолымен маңдайынан басып, басын мүмкіндігінше шалқайтамыз. Бас бармақпен және сұқ саусақпен мұрнын қатты қысып, демді ішке терең алып, оның аузына минутына 18-20 рет дем салу керек. Судағы апаттан қорғанудың ең сенімді жолы – суда шомылу ережелері мен қауіпсіздік шараларын қатаң сақтау.

   Сергіту сәті.

Теңіз толқиды –бір!

Теңіз толқиды –екі!

Теңіз толқиды –үш!

Теңіз адамы, тыныштал!

 

2.Су туралы мақал-мәтелдер айту.

1.Сусыз тіршілік жоқ.

2.Жер –қазына,

   Су-алтын.

3.Бұлақ көрсең көзін аш.

4.Сулы жер-нулы жер.

5.Тамшыдан теңіз құралады.

6.Жаңбыр жауса-жер ырысы,

   Батыр туса –ел ырысы.

7.Тіршілік көзі –су.

 

3.Су туралы жұмбақтар жасыру.

1.Жылт-жылт еткен,

Жылғадан өткен. ( Су )

 2.Еш тесікте тұрмайды,

Ол жоқта жер құрғайды.

Бұл не?  ( Су )

 3.Өзі көк  көлеңкесі жоқ. ( Көл )

 4.Көп бытыра қорғасын,

Көбейткен жердің олжасын. ( Жаңбыр )

 

4. Тыйым  сөздер.

1. Отқа су құйма.

2.Суын ішкен құдыққа түкірме.

3.Судың бетін ашық қалдырма.

4.Түнде суға түспе.

5.Түнде суға барма.

Оқушылар өздері дайындаған тыйым сөздерін рет-ретімен айтады.

 

 Балалар, біз күнделікті тамақта қолданылатын картопта 80 пайыз, алмада85 пайыз, сәбізде 90 пайыз, балықта 75 пайыз, қиярда 95 пайыз су болады екен.

      Адам табиғаттан суды таза күйінде алады, ластанған күйде қайтарады. Өзен мен көлдерге ,зауыт,фабрика, тұрғын үйжайлардан сарқынды сулар құйылады. Одан өзен мен көлдегі балық пен басқа жәндіктері қырылып қалады, тіпті адамның өзі де шомылуға қауіпті.Тұщы су жер бетінде аз, ал біз оны ластаймыз.

           Сондықтан біздің елімізде су қоймаларды қорғау туралы арнайы заң бар.Онда қолданылған су өзен мен көлдерге ағызыларда міндетті түрде зиянды қоспалардан тазартылуы тиіс делінген. Суды арнайы қондырғылар арқылы тазартылады. Өзен мен көл сулары таза болуы үшін оны қоқыстаран тазартуы керек.Күл-қоқысты тастауға болмайды.

         Суды үнемдеп қолдану да суды қорғауға жатады. Атам қазақ айтпақшы, «Судың да сұрауы бар» деп тегін айтылмаған осыдан болар.

 

Көрініс:  «Таза бұлақ» ( Ыбырай Алтынсарин)

        

                                    Өлеңдер

Су деген –тіршіліктің наны емес пе?

Су деген –табиғатың жаны емес пе?

Су жоқ жерде өмір жоқ, ол ақиқат,

Күміс су қара жердің сәні емес пе? !

 

Судың пайдасы :

Сусыз тіршілік жоқ.

 

Судың зияны:

Су мен өрт тілсіз жау.

 

Ой толғаныс:

Екі топ осы тәрбие сағатынан не түсінді соны топтап жазып шығады.Оны топ атынан қорғайды. Өздері Су туралы  шағын эссе жазады.

 

Қорытынды:

Сусыз тіршілік жоқ.                                                                                                                                                                     Адам тамақ ішпей айдан астам өмір сүре алады, ал сусыз үш күнге шыдай алмайды.Су барлық өсімдіктермен жануарлардың ағзасының құрамына кіреді Адамның тамағына және ішуіне 2-3 литр су қажет.Мына  өлең жолдарын барлығымыз хормен айтайық

 

Табиғат ... тіршіліксің тұнып тұрған!
Сен – күнсің!
Көтерілген күліп қырдан .
Сен – көлсің! Сен – орман!
Сен – бұлақсың!
Адамды сұлулыққа құнықтырған!
Адамзат – болашақта бейбіт, таза ғаламшарда өмір сүруі тиіс. Демек ғаламшардың қауіпсіздігі - біздердің қолымызда !

 

 

http://im0-tub-kz.yandex.net/i?id=31778dfb6a0a864833666cebf3542a0e&n=24http://www.karatobe-bko.gov.kz/images/14033171e0c.jpg








Ембі қалалық №7 орта мектебі.











 

«Жарқын болашақ»

Дарынды балаларға арналған жазғы демалыс лагері.



Тақырыбы: Су-тіршілік көзі.

Өткізген: тәрбиеші Тогимбаева Б.Ж.




















2015-2016 жыл.



Общая информация

Номер материала: ДВ-329772

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Организация и руководство учебно-исследовательскими проектами учащихся по предмету «Биология» в рамках реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «ФГОС общего образования: формирование универсальных учебных действий на уроке биологии»
Курс повышения квалификации «Медико-биологические основы безопасности жизнедеятельности»
Курс повышения квалификации «Методические аспекты реализации элективного курса «Антропология и этнопсихология» в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Государственная итоговая аттестация как средство проверки и оценки компетенций учащихся по биологии»
Курс повышения квалификации «Нанотехнологии и наноматериалы в биологии. Нанобиотехнологическая продукция»
Курс «Общее садоводство: Стилистика садов. Создание различных стилей с использованием местных и интродуцированных растений»
Курс повышения квалификации «Основы биоэтических знаний и их место в структуре компетенций ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Анатомия и физиология: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс «Общее садоводство:Травянистые растения для садов средней полосы»
Курс повышения квалификации «Гендерные особенности воспитания мальчиков и девочек в рамках образовательных организаций и семейного воспитания»
Курс профессиональной переподготовки «Организация производственно-технологической деятельности в области декоративного садоводства»
Курс повышения квалификации «Составление и использование педагогических тестов при обучении биологии»
Курс повышения квалификации «Инновационные технологии обучения биологии как основа реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Организация и выполнение работ по производству продукции растениеводства»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.