Ашық сабақ "«Қалқанша бездің құрылысы мен қызметі. Қалқаншамаңы бездері, тимус және бүйрек үсті бездері»"
1703761
столько раз учителя, ученики и родители
посетили официальный сайт проекта «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
Добавить материал и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок Биология ПрезентацииАшық сабақ "«Қалқанша бездің құрылысы мен қызметі. Қалқаншамаңы бездері, тимус және бүйрек үсті бездері»"

Ашық сабақ "«Қалқанша бездің құрылысы мен қызметі. Қалқаншамаңы бездері, тимус және бүйрек үсті бездері»"

библиотека
материалов
Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданы Чапаев жалпы орта білім беретін мектебі...

Описание презентации по отдельным слайдам:

1 слайд Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданы Чапаев жалпы орта білім беретін мектебі
Описание слайда:

Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданы Чапаев жалпы орта білім беретін мектебі Өткізген: биология пәні мұғалімі Дуйсалиева Айымгул Сериккалиевна

2 слайд 1. Білімділік: Оқушыларға қалқанша бездің құрылысы мен қызметі, қалқанша без
Описание слайда:

1. Білімділік: Оқушыларға қалқанша бездің құрылысы мен қызметі, қалқанша без қызметінің бұзылуы жайында мәлімет беру. Қалқанша маңы, бүйрек үсті бездерінің жұмысымен олардың гормондары, гормондардың бөлінуінен  болатын аурулардың түрлерімен таныстыру.   2. Дамытушылық: Микседема, эндемиялық зоб, кретинизм, базедов ауруы жайында білімдерін тереңдету, өз бетінше іздену қабілетін дамыту. 3. Тәрбиелік: Оқушыларды ізденімпаздыққа, ұқыптылыққа, өз ойын еркін жеткізе білуге тәрбиелеу. Салауатты өмір салтын қалыптастыру үшін жүйелі тамақтану, дене шынықтырумен шұғылдануға т.б. тәрбиелеу.

3 слайд
Описание слайда:

4 слайд Тапсырма Рамкаларды тиісті түстермен бояп, бездерді топтарға бөл: ішкі секрец
Описание слайда:

Тапсырма Рамкаларды тиісті түстермен бояп, бездерді топтарға бөл: ішкі секреция бездерін- қызыл түспен; аралас секреция бездерін-көк түспен; сыртқы секреция бездерін жасыл түспен боя. Тер бездері Айырша без Сүт бездері Жыныс бездері Эпифиз Сілекей бездері Май бездері Гипофиз Қалқанша без Бүйрек үсті безі Ұйқыбез

5 слайд
Описание слайда:

6 слайд Ішкі секреция безі гипофиздің массасы ... . Гипофиздің артқы бөлігінің гормон
Описание слайда:

Ішкі секреция безі гипофиздің массасы ... . Гипофиздің артқы бөлігінің гормондарының жеткіліксіз бөлінуі ... . Гипофиздің алдыңғы бөлігінің гормондары реттейді ... . 1921 жылы американдық ғалымдар гипофиздің ... бөлетіні туралы ең алғаш пікір айтқан еді.   Кейбір адамдардың бойы 60 см-ден 1м-ге дейін болады, оларды ...  деп атайды. Рим императоры Максимилианның бойы … . Египеттік ергежей Агибаның бойының биіктігі … ғана болған. Орыс шаруасы Махновтың бойы  … болған. Ең биік әйелдің бойы … болғаны тіркелген. Жас ұлғайған кезде өсу гармонының артық синтезі ... ауруына-дененің кейбір бөліктерінің өсуіне (қол, аяқ басы, төменгі жақ сүйек, мұрын т.б) себепші болады.

7 слайд гипофиздік ергежейлілік өсу гормонын 2,85 м бүйрек қызметінің бұзылуына апары
Описание слайда:

гипофиздік ергежейлілік өсу гормонын 2,85 м бүйрек қызметінің бұзылуына апарып соғады, нәтижесінде көп мөлшерде зәр бөлінеді (тәулігіне 20-л дейін) 2,5м акромегалия 2,35 м жыныс бездерінің дамуы мен өсу процестерін реттейді; сүт бездерінде сүттің түзілуін реттейді; қалқанша бездің дамуы мен бүйрек үсті безінің қыртысты қабатының өсуіне әсер етеді. 0,5-0,7 г  38 см

8 слайд Ішкі секреция безі гипофиздің массасы 0,5-0,7 г. Гипофиздің артқы бөлігінің г
Описание слайда:

Ішкі секреция безі гипофиздің массасы 0,5-0,7 г. Гипофиздің артқы бөлігінің гормондарының жеткіліксіз бөлінуі бүйрек қызметінің бұзылуына апарып соғады, нәтижесінде көп мөлшерде зәр бөлінеді (тәулігіне 20-л дейін). Гипофиздің алдыңғы бөлігінің гормондары реттейді жыныс бездерінің дамуы мен өсу процестерін реттейді; сүт бездерінде сүттің түзілуін реттейді; қалқанша бездің дамуы мен бүйрек үсті безінің қыртысты қабатының өсуіне әсер етеді . 1921 жылы американдық ғалымдар гипофиздің  өсу гормонын бөлетіні туралы ең алғаш пікір айтқан еді.   Кейбір адамдардың бойы 60 см-ден 1м-ге дейін болады, оларды гипофиздік ергежейлілік деп атайды. Рим императоры Максимилианның бойы 2,5м. Египеттік ергежей Агибаның бойының биіктігі  38 см ғана болған. Орыс шаруасы Махновтың бойы 2,85 м болған. Ең биік әйелдің бойы 2,35 м болғаны тіркелген. Жас ұлғайған кезде өсу гармонының артық синтезі акромегалия ауруына-дененің кейбір бөліктерінің өсуіне (қол, аяқ басы, төменгі жақ сүйек, мұрын т.б) себепші болады.

9 слайд
Описание слайда:

10 слайд Орналасқан жері	Пішіні	Салмағы	Бөлінетін гормондар	Қызметі:   Көмекейдің алды
Описание слайда:

Орналасқан жері Пішіні Салмағы Бөлінетін гормондар Қызметі:   Көмекейдің алдыңғы жағында Таға  тәрізді 15-30 г, жаңа туған балада 1-2 г. Тироксин 1) тироксин гормоны барлық зат алмасуға (нәруыз бен май) қатысады; 2) ағзаның өсуі мен дамуына әсер етеді; 3) жүйке жүйесі мен жүрек жұмысының қозуын арттырады.

11 слайд Ауру белгілері зат алмасу, әсіресе нәруыз алмасу баяулайды дене температурасы
Описание слайда:

Ауру белгілері зат алмасу, әсіресе нәруыз алмасу баяулайды дене температурасы, жүрек іс –әрекеті төмендейді тері астында су жиналады тері ісінеді және құрғайды шаш түседі әрі сирейді адам енжар болып ойлауы мен сөйлеуі баяулайды

12 слайд Эндемиялық зоб қалқанша бездің 1кг-ға дейін ұлғайып өсуі жүйкенің жоғары қоз
Описание слайда:

Эндемиялық зоб қалқанша бездің 1кг-ға дейін ұлғайып өсуі жүйкенің жоғары қозғыштығы адамның ентігуі

13 слайд
Описание слайда:

14 слайд Ауру белгілері зат алмасу қарқындылығы артады жүрек қағуы жиелейді жүйке жүй
Описание слайда:

Ауру белгілері зат алмасу қарқындылығы артады жүрек қағуы жиелейді жүйке жүйесінің қозуы жоғарылайды адам көп тамақ ішсе де қатты арықтайды өте ашуланшақ, қатты терлегіш болады Бадырақ көз немесе базедов

15 слайд
Описание слайда:

16 слайд Орналасқан жері	Пішіні	Салмағы	Бөлінетін гормондар	Қызметі   Қалқанша бездің
Описание слайда:

Орналасқан жері Пішіні Салмағы Бөлінетін гормондар Қызметі   Қалқанша бездің артқы бөлігінде, 2 жұп Үлкендігі асбұршақтай 0,1-0,13 г Паратгормон 1) қан мен ұлпа сұйықтығындағы фосфор мен кальцийдің мөлшерін реттейді 2) ішекте кальцийдің сіңуін және кальцийдің бүйректерде кері сіңуін қамтамасыз етеді     Безден бөлінетін гормон жетіспесе Безден гормон көп бөлінсе Сүйектердің, тістің өсуі бұзылады, оларда бор тәрізді дақтар пайда болады, қанда кальций мөлшері кемиді. Сүйектер сынғыш және нәзік болады, жүйке жүйесінің қозғыштығы артады, тырыспа байқалады. Сүйектегі кальций мөлшері төмендейді. Сүйек майысқыш болады. Кальций қанда бүйректе, бауырда, мида жинақталады.

17 слайд Орналасқан жері	Бөлінетін гормондар	Қызметі  	Безден бөлінетін гормон жетіспе
Описание слайда:

Орналасқан жері Бөлінетін гормондар Қызметі   Безден бөлінетін гормон жетіспесе   Төссүйектің артында тимозин  Өсу процестеріне қатысады Ол ағзада иммундық жүйенің орталық мүшесі болып саналады Ағзаның иммундық қасиеті төмендейді. Көкбауырдың мөлшері кішірейіп, қандағы лимфоцит жасушалары азайып, қарсыдене түзілмейді.

18 слайд Орналасқан жері	Пішіні	Құрылысы	Салмағы	Бөлінетін гормондар	  Қызметі:    Бүй
Описание слайда:

Орналасқан жері Пішіні Құрылысы Салмағы Бөлінетін гормондар   Қызметі:    Бүйректің үстінде орналасқан жұп бездер Оң жақтағы-үшбұрыш, сол жақтағы-жарты ай тәрізді Сыртқы қабаты-қыртысты Ішкі-ми қабаты       1-еуінің салмағы 6-7 г, екеуінікі 12-14 г. Адреналин гормонын  бөледі. Көңіл күй гормоны деп те атайды. 1) бездің қыртыс қабатынан түзілетін гормондар (кортизон) көмірсудың алмасуын және оның нәруыздан түзілуін реттейді, 2) тұз және су алмасуын қамтамасыз етеді, 3) қан мен басқа ұлпалардағы натрий, калий және хлордың қалыпты мөлшерін реттейді, 4) жыныс мүшелерінің дамуына да әсер етеді.  

19 слайд
Описание слайда:

20 слайд № 	Сұрақтары	Жауаптары 1 	Йодтың жетіспеуінен сол бездің жұмысы бұзылады	Қалқ
Описание слайда:

№ Сұрақтары Жауаптары 1 Йодтың жетіспеуінен сол бездің жұмысы бұзылады Қалқанша без 2  Егер тамақта йод жетіспесе қандай ауру пайда болады Эндемиялық зоб 3 Дене бітімі мен үлкен ми сыңарлары қыртысының қызметі бұзылады Кретинизм 4 Адам тәулігіне … йод қабылдауы керек 0,15-0,20 мг 5 Көз қарасы бейжай болса да, көзі бадырайып тұрады. Базедов ауруы, бадырақ көз ауруы 6 Ішкі секреция бездеріне тән қасиет Бөлінген гормонның қанға бірден түсуі, себебі бездерде арнаулы өзектері болмайды 7 Тироксин құрамына кіреді Йод 8 Қалқанша бездің салмағы 15-30 г 9 Ересек адамда қалқанша бездің гормондары жеткіліксіз бөлінсе Микседема 10 Гормон бөлінеді Қанға

21 слайд Биологиялық диктант а) ... ... қалқанша бездің артқы бөлігінде орналасқан. ә
Описание слайда:

Биологиялық диктант а) ... ... қалқанша бездің артқы бөлігінде орналасқан. ә) Қалқаншамаңы безінің жалпы массасы ... , мөлшері өте кішкентай, ... болады. б) Қалқаншамаңы безінің гормондары жетіспегенде сүйектердің, тістің өсуі бұзылады, оларда бор тәрізді дақтар пайда болады, қанда ... мөлшері кемиді. в) Қалқаншамаңы безі гормондары артқанда сүйектегі кальций мөлшері ... . г) Паратгормон----------- бездерінен бөлінеді. ғ) Тимусты ... деп те атайды. д) Тимуста ... гормоны түзіледі. е) ...  гормоны жетіспесе, ағзаның иммундық қабілеті төмендейді. ж) Бүйрек үсті бездерінің пішіні: оң жақтағысы- ..., сол жақтағысы- болады. з) Бүйрек үсті бездері сыртқы ... қабаттан және ішкі ... қабаттан тұрады. й) ... жүйке жүйесінің бақылауымен бөлінетін гормон. и) Адамның көңіл күйі күрт өзгерген кезде ... көп бөлінеді.

22 слайд Биологиялық диктант а) Қалқаншамаңы бездері қалқанша бездің артқы бөлігінде о
Описание слайда:

Биологиялық диктант а) Қалқаншамаңы бездері қалқанша бездің артқы бөлігінде орналасқан. ә) Қалқаншамаңы безінің жалпы массасы 0,1-0,13 г , мөлшері өте кішкентай, 2 жұп болады. б) Қалқаншамаңы безінің гормондары жетіспегенде сүйектердің, тістің өсуі бұзылады, оларда бор тәрізді дақтар пайда болады, қанда кальций мөлшері кемиді. в) Қалқаншамаңы безі гормондары артқанда сүйектегі кальций мөлшері төмендейді . г) Паратгормон қалқаншамаңы бездерінен бөлінеді. ғ) Тимусты жасөспірім безі деп те атайды. д) Тимуста тимозин гормоны түзіледі. е) Тимозин гормоны жетіспесе, ағзаның иммундық қабілеті төмендейді. ж) Бүйрек үсті бездерінің пішіні: оң жақтағысы- үшбұрышты сол жақтағысы-жарты ай тәрізді болады. з) Бүйрек үсті бездері сыртқы қыртысты қабаттан және ішкі ми қабаттан тұрады. й) Адреналин жүйке жүйесінің бақылауымен бөлінетін гормон. и) Адамның көңіл күйі күрт өзгерген кезде адреналин көп бөлінеді.

23 слайд
Описание слайда:

24 слайд  §11-12 Үй тапсырмасы:
Описание слайда:

§11-12 Үй тапсырмасы:

25 слайд Ой түйін «Білім алып, ізденуге ешқашан да кеш емес, Бүгінгі қозғалған мәселел
Описание слайда:

Ой түйін «Білім алып, ізденуге ешқашан да кеш емес, Бүгінгі қозғалған мәселелер бос емес»

Курс профессиональной переподготовки
Учитель биологии
Курс профессиональной переподготовки
Учитель биологии и химии
Найдите материал к любому уроку,
указав свой предмет (категорию), класс, учебник и тему:
также Вы можете выбрать тип материала:
Общая информация

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Организация и руководство учебно-исследовательскими проектами учащихся по предмету «Биология» в рамках реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «ФГОС общего образования: формирование универсальных учебных действий на уроке биологии»
Курс профессиональной переподготовки «Биология: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Медико-биологические основы безопасности жизнедеятельности»
Курс повышения квалификации «Методические аспекты реализации элективного курса «Антропология и этнопсихология» в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Государственная итоговая аттестация как средство проверки и оценки компетенций учащихся по биологии»
Курс повышения квалификации «Нанотехнологии и наноматериалы в биологии. Нанобиотехнологическая продукция»
Курс повышения квалификации «Основы биоэтических знаний и их место в структуре компетенций ФГОС»
Курс повышения квалификации «Гендерные особенности воспитания мальчиков и девочек в рамках образовательных организаций и семейного воспитания»
Курс профессиональной переподготовки «Биология и химия: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс профессиональной переподготовки «Организация производственно-технологической деятельности в области декоративного садоводства»
Курс повышения квалификации «Составление и использование педагогических тестов при обучении биологии»
Курс повышения квалификации «Инновационные технологии обучения биологии как основа реализации ФГОС»
Оставьте свой комментарий
Авторизуйтесь, чтобы задавать вопросы.