620344
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 1.410 руб.;
- курсы повышения квалификации от 430 руб.
Московские документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ ДО 90%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО до конца апреля!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности №038767 выдана ООО "Столичный учебный центр", г.Москва)

ИнфоурокДругоеКонспектыКарта бойынша қашықтықты өлшеу

Карта бойынша қашықтықты өлшеу

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.





Сабақтың тақырыбы: Карта бойынша қашықтықты өлшеу

Сабақтың мақсаты: Оқушыларға карта бойынша қашықтықты өлшеуді үйрету.

.Көрнекілік құралдар: АӘД оқулығы, карта, курвиметр, өлшеуіш-циркуль, сызғыш.

Сабақтың барысы:

а) Ұйымдастыру кезеңі

Взвод командирі оқушыларды сапқа тұрғызады, оқытушыға рапорт береді, амандасу, түгендеу, оқушылардың сырт көрінісін тексеру.

ә) Өтілген тақырыпты сұрау кезеңі

  • Топографиялық карта дегеніміз не?

  • ҚР ҚК-нде топографиялық карталардың қандай масштабтары пайдаланылады?

  • Топографиялық карталардың қолданылуы туралы айтыңдар.

  • Карта масштабының шамасы неге тең?

б) Негізгі бөлім

Карта бойынша қашықтықты өлшеу тәсілдері. Карта бойынша қашықтықты өлшеудің дәлме-дәлдігі. Жергілікті жер сипатына байланысты бағыт ұзындығын түзету коэффиценті.


Карта бойынша қашықтықты өлшеу.


Картада маршрут ұзындығын, әдетте, курвиметрмен өлшейді. Қалыпты курвиметрде карта бойынша қашықтықты өлшеу үшін 2шкала болады: бір жағынан – метрлік (0-ден 100см-ге дейін), екінші жағынан –дюймдік (0-ден – 39,4 дюймге дейін) 1дюйм = 2,54см. бұл аспаптың төменгі жағындағы айналдыру дөңгелекшесі тісті берілістер жүйесі арқылы меңзермен жалғанған. Картадағы сызық ұзындығын өлшеу үшін алдымен дөңгелекшені айналдыра отырып меңзерді шкаланың бастапқы (0) бөлінісіне қойып, дөңгелекшені өлшенетін сызық бойымен сырғанату кереке. Курвиметр шкаласы бойынша алынған санды карта масштабының шамасына көбейту керек.

Курвиметр жұмысының дұрыстығын сызықтың белгілі ұзындығын, мысалы, картадағы километрлік тор сызықтардың арақашықтығын өлшеу жолымен тексереді. 50см ұзындықты өлшеу кезінде курвиметрдің қателігі 0,25см аспайды. Маршрут сызығы өлшеуіш циркульмен де өлшене алады.

Карта бойынша өлшенген маршрут ұзындығы нақтылы ұзындықтан біршама қысқа болады, өйткені картаны, әсіресе ұсақ масштабты картаны құрастырғанда, жолдар түзуленеді. Таулы-жоталы жерлерде сонымен бірге маршруттық горизонталь жүргізу мен оның шынайы ұзындығының арасында өрлер мен еңістерге байланысты елеулі айырмашылықтар болады. Осыған байланысты карта бойынша өлшенген маршрутқа түзулер ендірген жөн. Түзету коэффиценттері жергілікті жерлердің әр түрлі типі мен карта масштабтарына бірдей емес.

Жергілікті жердің сипаты.

Карта масштабы үшін түзету коэффиценті.

1:50 000

1:100 000

1:200 000

1:500 000

Жазық

1,0

1,0

1,05

1,05

Жоталы

1,05

1,10

1,15

1,20

Таулы

1,15

1,20

1,25

1,30

Кестеде көрсетілгендей, жоталы және таулы жерлердің карта бойынша өлшенуі мен шынайы қашықтығының айырмашылығы айтарлықтай үлкен. Мысалы: 1:100 000 масштабты картада таулы аудан маршрутының ұзындығы 150км тең, ал оның нақты ұзындығы 150х1,20=180км тең.

Маршрут ұзындығын түзетуді, циркульдің «адымын» түзету коэффицентін ескере отырып, карта бойынша өлшеуіш циркульмен өлшеу кезінде тікелей енгізуге болады.

Қағаз жолағы көмегімен өлшеу үшін оның тегістеу шетін картадағы нүктелер арасындағы анықталатын қашықтықпен беттестіріп, оларға қарама-қарсы қағаз жолағында жіңішке сызықтармен белгілер жасайды. Осы белгілер арасындағы кесіндіні сызықтық масштабқа қойып, қашықтықты есептейді.

Егер сызғыш пайдаланылса, онда оның көмегімен картадағы нүктелер арасындағы қашықтықты см (мм) өлшейді, сонан соң алынған мән масштаб шамасына көбейтіледі.

Картадағы сызықты өлшеудің нақты дәлділігі (өлшеу нақтылығы, картаның қателігі, қағаздың деформациясы) 0,5 – 1мм арасында ауытқиды, ол жергілікті жердің 1:10 000 масштабы үшін 5 – 10м, 1:25 000 масштабы үшін 12 – 25м, 1:50 000 масштабы үшін 25-50 м қашықтыққа сәйкес келеді.

в) Қорытынды бөлім

Сұрақтар мен тапсырмалар:

  • Өлшеуіш-циркуль, курвиметр, сызғыш және қолда бар құралдармен қашықтықты өлшеу тәсілдері туралы айтыңдар.

  • Курвиметр жұмысының дұрыстығы қандай тәсілдермен тексеріледі?

  • Картадағы сызықты өлшеудің нақты дәлдігін (қағаз деформациясын ескере отырып айтыңдар.

  • 1.50 000 масштабты карта бойынша есепті шешіңдер: карта бойынша өлшенген қашықтық –4,7 см. ол таулы – жоталы жерде неше метрге тең?



Общая информация

Номер материала: ДВ-493890

Вам будут интересны эти курсы:

Курс «Мерчендайзинг»
Курс повышения квалификации «Интеллектуальная собственность: авторское право, патенты, товарные знаки, бренды»
Курс «Правовое обеспечение деятельности коммерческой организации и индивидуальных предпринимателей»
Курс повышения квалификации «Педагогическая риторика в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Формирование компетенций межкультурной коммуникации в условиях реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Организация логистической деятельности на транспорте»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС технических направлений подготовки»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности по подбору и оценке персонала (рекрутинг)»
Курс профессиональной переподготовки «Организация маркетинга в туризме»
Курс повышения квалификации «Основы менеджмента в туризме»
Курс профессиональной переподготовки «Организация технической поддержки клиентов при установке и эксплуатации информационно-коммуникационных систем»
Курс повышения квалификации «Мировая экономика и международные экономические отношения»
Курс профессиональной переподготовки «Организация системы менеджмента транспортных услуг в туризме»
Курс профессиональной переподготовки «Метрология, стандартизация и сертификация»
Курс профессиональной переподготовки «Организация маркетинговой деятельности»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.