Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Классному руководителю / Презентации / Классный час на тему "Мен қазақ қыздарына қайран қалам"

Классный час на тему "Мен қазақ қыздарына қайран қалам"

  • Классному руководителю
Мен қазақ қыздарына қайран қалам...
Барысы: І. «Қыз өссе елдің - көркі » ІІ. «Тұңғыштар тұғыры» ІІІ. «Ару қыздар...
 Қыз өссе елдің – көркі
Тұңғыштар тұғыры Қазақ әйелдері арасынан шыққан тұңғыш күйші – Дина Нұрпейіс...
Нәзипа Құлжанова – қа­зақ­тың тұңғыш журналист қы­зы.­ 1902 жылы Қостанайдағ...
Халық суретшісі Айша Ғалым­ба­­е­­ва 1917-1918 жылдары туған. Қа­зақ­ қыз­­­...
Күләш Жа­сынқызы Бәй­сейіто­ва — қазақтың әйгілі әншісі (ли­рика-ко­лора­тур...
Қазақтың тұңғыш кәсiби бишi­ қызы – Шара (Гүлшара) Жиен­құ­ло­ва. Би құдiрет...
Қазақ әйелдерінің арасынан шық­­­қан­­ ал­­ғаш­­қы­­ гео­­лог-ғалым Пат­­шай...
1950-60 жылдары сахнаның сәніне айналып, қазақтың тұңғыш балери­на­сы атанға...
Әлемге әйгiлi ки­но­ре­жис­сер­ А.Довженко «Шығыс­тың­ тұңғыш әйел-кинорежис...
Ләзиза Аймашеваны қандас­та­­ры­мыз­дың ішіндегі тұңғыш теле­жүр­гi­зушi қыз...
Алданыш Рамазан – қазақ қыз­да­ры­ның­ арасынан тұңғыш Олимпиадаға қатысқан....
Ару қыздар – алаулап от кешкендер Қазақстан соғысқа 1 млн.366 мың адамды атт...
 Мәншүк Мәметова (1922-1943) Әлия Молдағұлова (1925-1944)
 «Түн аждаһасы» Хиуаз Доспанова 1922-2008
 Роза Бағланова (1922-2011)
Рефлексия: Бүгінгі тәрбие сағатынан алған әсерлерің қандай? Қай апаларыңның...
1 из 22

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Мен қазақ қыздарына қайран қалам...
Описание слайда:

Мен қазақ қыздарына қайран қалам...

№ слайда 2 Барысы: І. «Қыз өссе елдің - көркі » ІІ. «Тұңғыштар тұғыры» ІІІ. «Ару қыздар
Описание слайда:

Барысы: І. «Қыз өссе елдің - көркі » ІІ. «Тұңғыштар тұғыры» ІІІ. «Ару қыздар – алаулап от кешкендер». ІҮ. Қорытынды.

№ слайда 3  Қыз өссе елдің – көркі
Описание слайда:

Қыз өссе елдің – көркі

№ слайда 4
Описание слайда:

№ слайда 5
Описание слайда:

№ слайда 6 Тұңғыштар тұғыры Қазақ әйелдері арасынан шыққан тұңғыш күйші – Дина Нұрпейіс
Описание слайда:

Тұңғыштар тұғыры Қазақ әйелдері арасынан шыққан тұңғыш күйші – Дина Нұрпейісова. Ол­ 18­61­ жы­­лы­­ дү­­ние­­ге­­ кел­­ген. ­­Әк­е­­­­­сі­­­­ Кен­­­­же­­­­нің­­­­ дом­­­­бы­­­­ра­да тарт­қан­­­­ күй­­­­ле­­­­рі­­­не­ құ­мар болып, тоғыз жа­­­­сын­­­да­­­­-ақ­­ ау­­ы­­лын­­да­ «домбыра­шы­­­­­ қыз»­­ ат­­ан­­ды.­ Тұсауын кес­кен­ ұс­­­­та­­­­зы­­ Құр­­ман­­ға­­­­зы­­­дан­­ са­бақ­ ал­ған Ди­на­ Түр­кеш­тің,­­ Соқыр Ес­жан­­ның, Мүсірәлі мен Әлкейдің, Дәу­лет­ке­рей­дің күйлерін на­қы­­шы­­­на­ кел­­­ті­­ре­­ ор­­ын­­дай­тын бол­­­ған.­­ Ди­­­на­­­­ Нұр­­пей­­і­­со­­­ва­ның ор­­ын­­­­­дау­­­шы­­­лық­­­ өн­е­­рі­не қай­ран­ қал­ған композитор Ахмет Жұ­ба­нов:­ «Дина ұзын да сүйріктей сау­сақ­та­ры­мен­ дом­­бы­­ра­­ пер­­не­­сін­­де,­ са­ға­ла­ғын­да­ не­бір ал­­шақ­­­­ пер­не­лер ара­лық­та­рын­ еш­­бір­­ мүл­тік­­сіз алады. Сим­фо­ния­ са­­зын­­дай­ си­­­қыр­­­лы­ әу­ен ал­пыс­ екі­ та­­мы­­рың­­ды­ бойлата, шы­мыр­ла­та, бу­ыр­қа­на не­­бір­ әс­ер­ге тү­сі­ре­ді»­ де­­ген­ екен. Он­ үш құр­сақ­ кө­тер­ген­ күй­­­­ші­ тұр­мыс­тың­ ау­ыр­ тау­қы­метін де­ та­рт­­қан­­ кө­­рі­­не­­ді.­ Ұзын саны жи­­ыр­­ма­­ ал­ты­ күй шы­ғар­ған­­ Ди­на 1955­ жылы тоқсан төрт­ жа­­сын­­­да­ дү­ние­ден­ озды.   Дина Нұрпейісова (1861-1955) Дина Нұрпейісова - қазақтың әйгілі күйші-композиторы. Қазақстанның халық әртісі. Ел арасында атағы шыққан қаршадай қыздың даңқын естіген әйгілі Құрманғазы арнайы іздеп келіп, ақ батасын берген. Дина тоғыз жасынан он тоғыз жасына дейін, Құрманғазының баулуында болады. Ол 1937 жылы өткен халық өнерпаздарының  республикалық байқауында және 75 жасында халық аспаптарын тартатын өнерпаздардың Мәскеуде өткен Бүкілодақтың бірінші байқауында, 1944 жылы 83 жасында Орта Азияның бес республикасынан өнерпаздар қатысқан Ташкенттегі он күндікте жүлделі орындарды жеңіп алған. 

№ слайда 7 Нәзипа Құлжанова – қа­зақ­тың тұңғыш журналист қы­зы.­ 1902 жылы Қостанайдағ
Описание слайда:

Нәзипа Құлжанова – қа­зақ­тың тұңғыш журналист қы­зы.­ 1902 жылы Қостанайдағы қыздар гимназиясын бiтiрiп, Торғай­да­ғы­ қыз­дар­ учи­ли­ще­сін­де, кейін Семей­де­гi мұғалiмдер семинариясында ұс­­таз­­ бол­ған.­ Ол­ қазақ әйелдерi ар­а­­­­­сы­­­­­нан­­ әл­еу­мет­тiк iске белсене ара­­­­лас­­­­қан тұңғыш педагог-ғалым, әрi қазақ тағдыры жайлы бiрнеше ба­­­сы­­­лым­­­ға мақала жазған қаламы қа­рым­­­ды­ публицист те. 1914 жылы 26 қаң­­­тар­да­ Семей қаласында Абай­дың­ ­қай­тыс болғанына он жыл то­луы­на­ ар­­­нал­­ған­ поэзия кешін ұй­ым­дас­тыр­ған,­ әрi сонда ұлы ақын­ның­ өмi­­рi мен­ өнерi туралы таза орыс тiлiнде ба­ян­да­ма жасаған қарын­да­сы­ның iсiне сүйсінген Ахаң (Ахмет Бай­тұр­­­сын­­ұлы) оған өлең арнап, 1924 жы­лы шыққан “Ана мен бала” атты ең­­бегiне алғысөз жазды. Нәзипа Құлжанова (1887-1934)

№ слайда 8 Халық суретшісі Айша Ғалым­ба­­е­­ва 1917-1918 жылдары туған. Қа­зақ­ қыз­­­
Описание слайда:

Халық суретшісі Айша Ғалым­ба­­е­­ва 1917-1918 жылдары туған. Қа­зақ­ қыз­­­­­да­­­ры­­ның­­ ара­­сы­­нан­ шық­қан­ тұң­­ғыш­ кес­­кін­­де­­ме­­ші және кино су­­­рет­­­ші­­сі.­ Оның еңбектерінде қазақ әй­­­ел­­­де­­­рі­­нің көркем бейнесі шебер және нәзік бейнеленген. Алматы көр­­­кем­­сурет училищесін, Мәскеу Бүкіло­дақ­­тық кинематографистер институтын бі­тір­­ген. «Батыр Ана», «Сәу­­ке­­ле»,­ «Көк­­тем­ жә­не­ күз»­ – Ай­­ша­­­ның­­­ не­­­­­гіз­­­­­гі­­­­­ ту­­­­­ын­­­­­ды­­лары. Ш.­­Уә­­ли­­ха­нов ат­ын­да­ғы­ Мем­­­­ле­­­кет­­­тік сыйлықтың лау­реа­ты,­ «Құр­­мет белгісі» және Еңбек Қы­зыл­­­ Ту­ ордендерінің кавалері. Айша Ғалым­ба­­е­­ва (1917-2008)

№ слайда 9 Күләш Жа­сынқызы Бәй­сейіто­ва — қазақтың әйгілі әншісі (ли­рика-ко­лора­тур
Описание слайда:

Күләш Жа­сынқызы Бәй­сейіто­ва — қазақтың әйгілі әншісі (ли­рика-ко­лора­тура­лық соп­ра­но), қазақ опе­ра өнерінің негізін са­лушы­лар­дың бірі, қоғам қай­рат­кері, КСРО ха­лық ар­тисі. КСРО Мем­ле­кеттік сый­лығының ла­уреаты. Қазақ халқы Күләш арқылы дүние жүзінің классикалық операсы мен көптеген халықтардың музыкасын таныды. Оның дауысы – қазақ даласындай кең де биік, ұлттық нақышы айрықша болғандықтан, орындаған әндері қазақ халқына жақын әрі түсінікті еді. Ол тек драмаларда басты партия орындаушы ғана емес, әсіресе, ұлттық спектакльдерді жандандырып, жасаушысы болды.  Күләш Байсеитова (1912- 1957)

№ слайда 10 Қазақтың тұңғыш кәсiби бишi­ қызы – Шара (Гүлшара) Жиен­құ­ло­ва. Би құдiрет
Описание слайда:

Қазақтың тұңғыш кәсiби бишi­ қызы – Шара (Гүлшара) Жиен­құ­ло­ва. Би құдiретi бойына тумысы­нан­ дарыған Шара небәрi он алты жасында атақты бишi атанды. 1936-1937 жылдары Мәскеу мен Ленинград­ гас­трольдерiнде театрдың қандай­ би­iк­терді бағындырғанын тарихтан білеміз. Қазақ әдебиетi мен өнерiнiң Мәскеудегi алғашқы онкүндiгiнде зор табыстары үшiн марапатталған бiр­ топ­ қай­рат­кер­дің арасынан Шара­­­­­ Жи­­­ен­­­құ­­­ло­ва «Құрмет бел­гi­сi» ор­­­де­­­нiн­ ие­лен­ген. Оның орын­дауын­­­­­да­­­­ғы­­ қа­­зақ­­тың­ көңілді әндерi – «Мол­­­да­­­бай»,­ «Жариям-айдай», «Бүр­­­кi­т­­шi», «Сауыншы жеңгей», «Шах­­­тер» – теңдессiз, қайталанбас дү­­­ни­е­­­лер­-тұғын. Қазақтың тұңғыш драма театры­ шы­мыл­дығын ашқанда Еңлiк пен Қара­көздей аяулы қыздардың рөлiн, ұлттық кино өнерiнiң төлбасы бол­ған­ «Амангелдi» фильмiнде Бану рө­лiн Шара Жиенқұлова ойнады. Гүлшара Жиенқұлова (1912-1991)

№ слайда 11 Қазақ әйелдерінің арасынан шық­­­қан­­ ал­­ғаш­­қы­­ гео­­лог-ғалым Пат­­шай
Описание слайда:

Қазақ әйелдерінің арасынан шық­­­қан­­ ал­­ғаш­­қы­­ гео­­лог-ғалым Пат­­шай­­ым­­­­ Тә­жі­бае­ва 1920 жылы ту­ған.­­ Жет­­­піс­­ бір жыл­­ жа­­са­­ған­ тұл­ға ғы­лым­­­мен­­ қоса қоғамдық қыз­­мет­­тер­­­ге­­­ де­ бел­сен­ді араласты. Гео­ло­гия­­ ғы­­лы­­мы­­ның­ ішіндегі ірге­лі­ са­­ла­ ли­то­­ло­гия­ның негізін қалаған қа­зақ­ қы­зы Патшайым еке­нін­ біреу біл­се, біреу білмес. Осы табы­сы­мен­-ақ Кеңес одағы халқын таң­ғал­дыр­ған ол Ташкенттегі Ор­та­ Азия уни­вер­си­те­тін­ бі­тір­ген. Қа­зақ­ ғы­лы­мы­ның­ қа­ра­на­ры Қаныш Сәт­баев­тан тәлім алды. Шөгінді жыныс­тар­ мен ру­да­лар­дың­ ерекшелігін екшеп, зер­де­леп,­ ұстаз салған соқ­пақ­ты даң­ғылға ай­нал­дырып бақты. Патшайым Тәжібаева 1920- 1991

№ слайда 12 1950-60 жылдары сахнаның сәніне айналып, қазақтың тұңғыш балери­на­сы атанға
Описание слайда:

1950-60 жылдары сахнаның сәніне айналып, қазақтың тұңғыш балери­на­сы атанған биші Нұрсұлу Топало­ва­ны ең алғаш өнерге тартқан ака­де­мик Ахмет Жұбанов екен. Қар­ша­­дай қызды Алматыдағы опера жә­не­ ба­лет­­ театрының көркемдік же­тек­ші­сі Қ.Жандарбеков пен ба­лет­мейс­тер А.Александров қам­қор­­лық­та­ры­на алады. Топалова сол­ өнер ордасын­да дәріс алып, тө­се­ліп,­ «Қыз Жібек», «Қалқаман-Ма­мыр»­ қой­ылы­м­да­рын­да­ Шара Жиенқұлованы ауыс­ты­­рады. «Нұрсұлу Топалованың дайын­дық­­сыз­ сом­да­ған­ классикалық үлгі­де­­­гі­­­ За­­ре­­ма­­сы нағыз Шығыстың ар­­уы­­­ бо­­­лып­­­ шық­­ты.­ …Ол әрбір сах­­­на­­­ға­­­ шы­­­ғар­­­дың­ алдында қатты тол­­қи­тын, әр биінен қолтаңбасы ай­қын­ кө­рі­не­тін, сол кездегі талант­ты­ би­ші­лер­дің ара­сын­да ерек­ше­ле­ніп­ тұ­ра­тын…» дей­ді Халық әр­ті­­сі­ Бо­лат­­­ Аю­ха­нов.­ Нұрсұлу Топалова (1923-1998)

№ слайда 13 Әлемге әйгiлi ки­но­ре­жис­сер­ А.Довженко «Шығыс­тың­ тұңғыш әйел-кинорежис
Описание слайда:

Әлемге әйгiлi ки­но­ре­жис­сер­ А.Довженко «Шығыс­тың­ тұңғыш әйел-кинорежиссерi» деп ерекше бағалап, қазақтың қар­ша­дай­ қы­зы­ның дарыны мен өне­рi­нiң­­ ал­дын­да бас иген. Жиырма екі­ жыл­ «Мосфильм» киностудиясын­да­ тер­ төк­кен Дариға Тiнәлина ита­­­лия­­лық­­ көр­­нек­­ті­ режиссері Фе­де­­ри­ко­ Фел­линимен, француз ки­но­­­ак­­те­ры әрi күмiс көмей әншiсi Иво­ Ли­ви­мен, КСРО халық әртiсi Иван­ Пы­рьев­пен тығыз араласып, қыз­мет­ ет­кен. 1940 жылы Дариға ак­­­т­ри­­­са­­ ре­­тiн­­де­ М.Донскойдың «Ро­­­ман­­­тик­­­тер»­ атты фильмiне түс­­­ті.­ Ал,­ ре­жис­сер­лық­ кәсiби бi­лiк­­тi­­лi­­гiн­ «Сал­та­нат», «Қияндағы қыс­­тау­да», «Айрықша маңызды тап­­сыр­­ма» ­фил­ьм­де­рiнде керемет үлгi­де көрсеткен. Осылардан­ бөлек Эй­зен­ш­тейн,­ Сергей Герасимов, Әб­дiл­дә­ Тә­жiбаев, Ахмет Жұбанов, Шәкен Айманов сынды тұлғалар ту­ра­­лы деректi фильм жасаған кино­ре­жис­сер­ апа­мыз төрт жыл бұрын өмірден озды. Дариға Тінәлина (1921-2011)

№ слайда 14 Ләзиза Аймашеваны қандас­та­­ры­мыз­дың ішіндегі тұңғыш теле­жүр­гi­зушi қыз
Описание слайда:

Ләзиза Аймашеваны қандас­та­­ры­мыз­дың ішіндегі тұңғыш теле­жүр­гi­зушi қыз ретінде танимыз. 1958 жылғы 8 наурыз – қазақ теле­ви­зия­сы­ның туған күнi. Жұрт экранның не екендiгiн бiлмейтiн сол тұста тi­­ке­­лей­­ эф­ир­де ха­бар жүргiзген дик­­тор­­дың­­ есі­­мін бүгiнгi буын та­ни­ бер­­­мей­­­ді.­ Сол тұста жап-жас әрi­ үр­iп­ ау­­ыз­­ға салғандай сұлу Лә­зи­за­ дә­рi­ха­на­да­ғы жұмысынан жүргiзушiлiкке ша­қы­рыл­ған екен. Содан Аймашева апамыз он бес жылдан астам тікелей эфирде диктор болды. Ләзиза Аймашева (1932 - )

№ слайда 15 Алданыш Рамазан – қазақ қыз­да­ры­ның­ арасынан тұңғыш Олимпиадаға қатысқан.
Описание слайда:

Алданыш Рамазан – қазақ қыз­да­ры­ның­ арасынан тұңғыш Олимпиадаға қатысқан. Моңғолияның Байөлке аймағына қарасты Өлгей қаласында туған. Бүгінде Ұланбатыр қаласында елеусіздеу ғұмыр кешуде. Сондағы орта мектептің бірінде мұғалім. Ол­ Моң­ғо­лия­ның­ спорт тарихын­да­ тұң­ғыш­ «Спорт шебері» атан­ған.­ Оның жарты ғасыр бұрын жа­ңарт­қан­ үш бірдей рекордының бірін әлі күнге еш желаяқ бұзған жоқ. Алданыш жүгіруден 1964 жылғы Токио олимпиадасына қатысып, жақ­сы­ нә­ти­же көрсетті. Алданыш Рамазан (1945-)

№ слайда 16 Ару қыздар – алаулап от кешкендер Қазақстан соғысқа 1 млн.366 мың адамды атт
Описание слайда:

Ару қыздар – алаулап от кешкендер Қазақстан соғысқа 1 млн.366 мың адамды аттандырып, Отан қорғауға 5183 қазақтың қыз-келiншектерi қатысыпты. Осы орайда республикада 12 атқыштар дивизиясы, 7 атқыштар бригадасы, 4 атты әскер дивизиясы және екi артиллериялық, 4 минометтiк, 3 авиациялық полк және 14 жеке батальондар құрылып, майданға жiберiлген. Олар соғыстың барлық шайқастарына қатысып, майдан далаларына 601 мың 815 адамын қалдырып, елге оралған. Оның iшiнде туған жерiне жете алмай қаза тапқан қазақтардың саны 135 мың адамды құрайды. Қарулы күштердiң қатарында Кеңес әйелдерi де жаумен шайқасты. Соғыстың соңғы бiр сәтiнде Кеңес Армиясында 330 мыңнан астам әйел жауынгерлер болды. Олар самолетпен аспанда самғады, танк жүргiздi, барлауға барып, ұрыс даласында мергендiк көрсеттi. Атқыш мергендер мектебiн бiтiрген әйелдер 12 мыңнан астам жауды жермен жексен еттi. Майдандағы дәрiгерлердiң 41 пайызы, фельдшерлердiң 43 пайызы, медбикелердiң 100 пайызы әйелдер болатын. Ұлы Отан соғысында 100 мыңнан астам әйелдер ордендермен, медальдармен марапатталған. 92 әйел Кеңес Одағының Батыры атағын алды.

№ слайда 17  Мәншүк Мәметова (1922-1943) Әлия Молдағұлова (1925-1944)
Описание слайда:

Мәншүк Мәметова (1922-1943) Әлия Молдағұлова (1925-1944)

№ слайда 18
Описание слайда:

№ слайда 19  «Түн аждаһасы» Хиуаз Доспанова 1922-2008
Описание слайда:

«Түн аждаһасы» Хиуаз Доспанова 1922-2008

№ слайда 20
Описание слайда:

№ слайда 21  Роза Бағланова (1922-2011)
Описание слайда:

Роза Бағланова (1922-2011)

№ слайда 22 Рефлексия: Бүгінгі тәрбие сағатынан алған әсерлерің қандай? Қай апаларыңның
Описание слайда:

Рефлексия: Бүгінгі тәрбие сағатынан алған әсерлерің қандай? Қай апаларыңның тағдыры сендерге әсер етті? Несімен? Қазақ қыздарының қандай қасиеттеріне қайран қалдыңдар?

Краткое описание документа:

Тақырыбы: Мен қазақ қыздарына қайран қалам...

Мақсаты: Қазақ қыздарының арасынан шыққан атақты әнші, биші, күйші, ғалым, батыр қыздар туралы мәлімет бере отырып, оқушыларды халқымыздың сан ғасырлар бойы қыз баланың бойына сіңірген тәрбиесін насихаттау. Қыз баланың болмысына сай инабаттылыққа, ізгілікке, тазалыққа, өнерге,төзімділікке, өжеттілігін, батылдыққа тәрбиелеу.

Көрнекіліктер: интербелсенді тақта, буклет, суреттер.

Әдіс –тәсілдер: әңгімелеу, пікір алмасу, әңгімелеу, баяндау.

Барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі:

- Сәлеметсіңдер ме, балалар! Бүгінгі ашық тәрбие сабағымызды мен қазақ қыздарына арнауды жөн көрдім, себебі қазақ халқы қыз балаға аса назар аударған. Әйел адамның табиғи қадірін, адамзат өміріндегі үлкен орнын көрсетеді. Өйткені адамды дүниеге келтіруші де, тәрбиелеуші де әйел-ана.

Әрбір ана қыз баласын елге сыйлы, өнегелі, кішіге үлгі болатындай әркез жақсы жағынан көрсем деп өзінің бойындағы өмірден алған тәлім-тәрбиесін үйретумен болған. Сондықтан дана халқымыз, қызды қонақ деп санап, оны сыйлап, төрге отырғызған. Еркінде өсірген, бірақ еркінсітпеген.

- Міне, осындай дана халықтың өнегелі тәрбиесін бойына сіңіріп, өскен қыздар, арулар, аналар қаншама?! Солар туралы бүгін біраз сөз қозғауды жөн көрдім.

ІІ. «Қыз өссе елдің - көркі» деген айдарымызда мен сіздерге портреттер көрсетіледі, сіздер ол кім екенін және несімен әйгілі екеніні айтуларыңыз керек.

(интербелсенді тақтада әйгілі қазақ қыздарының суреттері көрсетіледі.)

ІІІ. «Тұңғыштар тұғыры» айдарында қазақ халқының әр түрлі салада қызмет еткен тұңғыш қазақ қыздары туралы сөз болады.

Қазақ әйелдері арасынан шыққан тұңғыш күйші – Дина Нұрпейісова. Ол¬ 18¬61¬ жы¬-лы¬¬ дү¬¬ни嬬г嬬 ке묬ген. ¬¬Әк¬е¬¬¬¬¬сі¬¬¬¬ Кен¬¬¬¬ж嬬¬¬нің¬¬¬¬ до쬬¬¬бы¬¬¬¬ра¬да тарт¬қан¬¬¬¬ кү鬬¬¬л嬬¬¬рі¬¬¬не¬ құ¬мар болып, тоғыз жବ¬¬сын¬¬¬дବ¬¬-ақ¬¬ ау¬¬ы¬¬лын¬¬да¬ «домбыра¬шы¬¬¬¬¬ қы绬¬ ат¬¬ан¬¬ды.¬ Тұсауын кес¬кен¬ ұс¬¬¬¬тବ¬¬зы¬¬ Құр¬¬ман¬¬ғବ¬¬зы¬¬¬дан¬¬ са¬бақ¬ ал¬ған Ди¬на¬ Түр¬кеш¬тің,¬¬ Соқыр Ес¬жан¬¬ның, Мүсірәлі мен Әлкейдің, Дәу¬лет¬ке¬рей¬дің күйлерін на¬қы¬¬шы¬¬¬на¬ ке묬¬ті¬¬р嬬 ор¬¬ын¬¬дай¬тын бо묬¬ған.¬¬ Д謬¬нବ¬¬ Нұр¬¬пе鬬і¬¬с¬ва¬ның ор¬¬ын¬¬¬¬¬да󬬬шы¬¬¬лық¬¬¬ өн¬е¬¬рі¬не қай¬ран¬ қал¬ған композитор Ахмет Жұ¬ба-нов:¬ «Дина ұзын да сүйріктей сау¬сақ¬та¬ры¬мен¬ до쬬бы¬¬рବ пер¬¬н嬬сін¬¬де,¬ са¬ға¬ла¬ғын¬да¬ не-бір а묬шақ¬¬¬¬ пер¬не¬лер ара¬лық¬та¬рын¬ еш¬¬бір¬¬ мүл¬тік¬¬сіз алады. Сим¬фо¬ния¬ сବзын¬¬дай¬ с謬-қы𬬬лы¬ әу¬ен ал¬пыс¬ екі¬ тବмы¬¬рың¬¬ды¬ бойлата, шы¬мыр¬ла¬та, бу¬ыр¬қа¬на н嬬бір¬ әс¬ер¬ге тү-сі¬ре¬ді»¬ д嬬ген¬ екен. Он¬ үш құр¬сақ¬ кө¬тер¬ген¬ кү鬬¬¬ші¬ тұр¬мыс¬тың¬ ау¬ыр¬ тау¬қы¬метін де¬ та-рт¬¬қан¬¬ кө¬¬рі¬¬н嬬ді.¬ Ұзын саны ж謬ыр¬¬мବ ал¬ты¬ күй шы¬ғар¬ған¬¬ Ди¬на 1955¬ жылы тоқсан төрт¬ жବсын¬¬¬да¬ дү¬ние¬ден¬ озды.

Нәзипа Құлжанова (1887-1934) – қа¬зақ¬тың тұңғыш журналист қы¬зы.¬ 1902 жылы Қостанайдағы қыздар гимназиясын бiтiрiп, Торғай¬да¬ғы¬ қыз¬дар¬ учи¬ли¬ще¬сін-де, кейін Семей¬де¬гi мұғалiмдер семинариясында ұс¬¬та第 бол¬ған.¬ Ол¬ қазақ әйелдерi ар-ବ¬¬¬сы¬¬¬¬¬нан¬¬ әл¬еу¬мет¬тiк iске белсене арବ¬¬лас¬¬¬¬қан тұңғыш педагог-ғалым, әрi қазақ тағдыры жайлы бiрнеше бବ¬сы¬¬¬лы쬬¬ға мақала жазған қаламы қа¬ры쬬¬ды¬ публицист те. 1914 жылы 26 қаң¬¬¬тар¬да¬ Семей қаласында Абай¬дың¬ ¬қай¬тыс болғанына он жыл то¬луы¬на¬ а𬬬на묬ған¬ поэзия кешін ұй¬ым¬дас¬тыр¬ған,¬ әрi сонда ұлы ақын¬ның¬ өмi¬¬рi мен¬ өнерi туралы таза орыс тiлiнде ба¬ян¬да¬ма жасаған қарын¬да¬сы¬ның iсiне сүйсінген Ахаң (Ахмет Бай¬тұ𬬬сын¬¬ұлы) оған өлең арнап, 1924 жы¬лы шыққан “Ана мен бала” атты ең¬¬бегiне алғысөз жазды.

Халық суретшісі Айша Ғалым¬бବ嬬ва 1917-1918 жылдары туған. Қа¬зақ¬ қы第¬¬¬дବ-ры¬¬ның¬¬ арବсы¬¬нан¬ шық¬қан¬ тұң¬¬ғыш¬ кес¬¬кін¬¬д嬬м嬬ші және кино с󬬬рет¬¬¬ші¬¬сі.¬ Оның еңбектерінде қазақ ә鬬¬е묬¬д嬬¬рі¬¬нің көркем бейнесі шебер және нәзік бейнеленген. Алматы кө𬬬ке쬬сурет училищесін, Мәскеу Бүкіло¬дақ¬¬тық¬ кинематографистер институтын бі¬тір¬¬ген. «Батыр Ана», «Сәу¬¬к嬬ле»,¬ «Көꬬтем¬ жә¬не¬ кү绬 – А鬬шବ¬ның¬¬¬ н嬬¬¬¬гіз¬¬¬¬-гі¬¬¬¬¬ т󬬬¬¬ын¬¬¬¬¬ды¬¬лары. Ш.¬¬Уә¬¬л謬ха¬нов ат¬ын¬да¬ғы¬ Ме쬬¬¬л嬬¬кет¬¬¬тік сыйлықтың лау¬реа¬ты,¬ «Құр¬-мет белгісі» және Еңбек Қы¬зы묬¬ Ту¬ ордендерінің кавалері.

Қазақ әйелдерінің арасынан шық¬¬¬қан¬¬ а묬ғаш¬¬қы¬¬ гелог-ғалым Пат¬¬ша鬬ы쬬¬¬ Тә-жі¬бае¬ва 1920 жылы ту¬ған.¬¬ жет¬¬¬піс¬¬ бір жы묬 жବсବған¬ тұл¬ға ғы¬лы쬬¬мен¬¬ қоса қоғамдық қы第мет¬¬те𬬬г嬬¬ де¬ бел¬сен¬ді араласты. Гео¬ло¬гия¬¬ ғы¬¬лы¬¬мы¬¬ның¬ ішіндегі ірге¬лі¬ сବла¬ ли¬то¬-ло¬гия¬ның негізін қалаған қа¬зақ¬ қы¬зы Патшайым еке¬нін¬ біреу біл¬се, біреу білмес. Осы табы¬сы¬мен¬-ақ Кеңес одағы халқын таң¬ғал¬дыр¬ған ол Ташкенттегі Ор¬та¬ Азия уни¬вер¬си¬те¬тін¬ бі¬тір¬ген. Қа¬зақ¬ ғы¬лы¬мы¬ның¬ қа¬ра¬на¬ры Қаныш Сәт¬баев¬тан тәлім алды. Шөгінді жыныс¬тар¬ мен ру¬да¬лар¬дың¬ ерекшелігін екшеп, зер¬де¬леп,¬ ұстаз салған соқ-пақ¬ты даң¬ғылға ай¬нал¬дырып бақты.

Аты аңызға айналған тұлғалардың бірі, қазақтан шыққан тұңғыш КСРО халық әртiсi Күләш Байсейітоваға заң¬¬ғар¬ жа¬зу¬шы¬ Мұхтар Әуезов «Кү¬¬ләш¬¬ де¬ген – керемет!» деп таң¬ғал¬ған. Е.¬Бру¬силовский жазған бi¬рiн¬шi¬ қазақ операсы «Қыз Жi-беꬬтiң» қойылуы қазақ музыка мә¬де¬ние¬тін¬де¬гі үл¬кен¬ та¬ри¬хи¬ оқиға болды. 1936 жыл¬ғы¬ Мәс¬кеу¬де¬гi¬ қазақ өнерiнiң онкүн¬дi¬гiн¬де Қыз Жiбекті сомдаған Күләш тың-дар¬ман жұртшылықтың ыстық ықы¬ла¬сына ие болды. Қазақ аруына бар-жоғы жиырма төрт жа¬сын¬да¬ ал¬ғаш¬қы¬лардың қатарында КСРО халық әртiсi атағы берілді.

Қазақтың тұңғыш кәсiби бишi¬ қызы – Шара (Гүлшара) Жиен¬құ¬ло¬ва. Би құдiретi бойына тумысы¬нан¬ дарыған Шара небәрi он алты жасында атақты бишi атанды. 1936-1937 жылдары Мәскеу мен Ленинград¬ гас¬трольдерiнде театрдың қандай¬ би¬iк¬терді бағындырғанын тарихтан білеміз. Қазақ әдебиетi мен өнерiнiң Мәскеудегi алғашқы онкүндiгiнде зор табыстары үшiн марапатталған бiр¬ топ¬ қай-рат¬кер¬дің арасынан Шарବ¬¬¬ Ж謬¬ен¬¬¬құ¬¬¬ло¬ва «Құрмет бел¬гi¬сi» о𬬬д嬬¬нiн¬ ие¬лен¬ген. Оның орын¬дауын¬¬¬¬¬дବ¬¬ғы¬¬ қବзақ¬¬тың¬ көңілді әндерi – «Мо묬¬дବ¬бай»,¬ «Жариям-айдай», «Бү𬬬кi¬т¬-шi», «Сауыншы жеңгей», «Шах¬¬¬тер» – теңдессiз, қайталанбас дү¬¬¬ни¬е¬¬¬лер¬-тұғын.

Қазақтың тұңғыш драма театры¬ шы¬мыл¬дығын ашқанда Еңлiк пен Қара¬көздей аяулы қыздардың рөлiн, ұлттық кино өнерiнiң төлбасы бол¬ған¬ «Амангелдi» фильмiнде Бану рө¬лiн Шара Жиенқұлова ойнады.

1950-60 жылдары сахнаның сәніне айналып, қазақтың тұңғыш балери¬на-сы атанған биші Нұрсұлу Топало¬ва¬ны ең алғаш өнерге тартқан ака¬де¬мик Ахмет Жұбанов екен. Қар¬шବдай қызды Алматыдағы опера жә¬не¬ ба¬лет¬¬ театрының көркемдік же¬тек¬ші¬сі Қ.Жандарбеков пен ба¬лет¬мейс¬тер А.Александров қам¬қор¬¬лық-та¬ры¬на алады. Топалова сол¬ өнер ордасын¬да дәріс алып, тө¬се¬ліп,¬ «Қыз Жібек», «Қалқаман-Ма¬мы𻬠қой¬ылы¬м¬да¬рын¬да¬ Шара Жиенқұлованы ауыс¬ты¬¬рады. «Нұрсұлу Топалованың дайын¬дық¬¬сыз¬ сом¬да¬ған¬ классикалық үлгі¬д嬬¬гі¬¬¬ Зବр嬬мବсы нағыз Шығыстың ар¬¬уы¬¬¬

Автор
Дата добавления 24.04.2015
Раздел Классному руководителю
Подраздел Презентации
Просмотров992
Номер материала 253136
Получить свидетельство о публикации

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх