Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Другое / Конспекты / Конспекты на тему "бәсекеге қабілетті"

Конспекты на тему "бәсекеге қабілетті"


  • Другое

Поделитесь материалом с коллегами:

Бәсекеге қабілетті жеке тұлғаны қалыптастырудағы шығармашылық

жұмыстардың рөлі мен маңызы



I. Кіріспе
Ұлтты ұлт етіп, дүниежүзілік деңгейге көтеретін бәсекеге қаблетті талапты ұрпақ тәрбиелеудің қажеттілігі.
Қазіргі таңда Қазақстанда білім беру үрдісінің өзіндік ұлттық үлгісі орнығып, жаңа мазмұндағы оқыту жүйесі қалыптасуда. Дүниежүзілік білім әлеміне кіру мақсаты көзделіп, әрбір ғылым саласында нақты өзгерістер енгізілуде. Мұндай түрлі бағыттағы өзгерістер білім беру жүйесінің даму бағыттарын нақтылап, оны тың арнаға, жаңа сапаға қарай дамыту қажеттілігін міндеттейді. Ұстаздар үшін тың міндеттер: оқыту әдістемелерін саралап, ғылым табыстарын сын көзбен бағалау; оқушыларды болашақта жан - жақты дамыған, рухани жетілген жеке тұлға ретінде қалыптастыру және өз іс - әрекетін, кәсіби шеберлігін жаңаша қалыптастырып, жаңаша ұйымдастыруды жолға қою.

Еліміздің дамыған елдермен қатар тұра алатын терезесі тең, өркениетті ел ретінде танылып, олармен білімі мен ғылымы, мәдениеті мен технологиясы теңесуі үшін маңызды істер атқару – ел мүддесі алдындағы парыз. Сондықтан білім беру жүйесіне жаңа инновациялық технологияларды енгізу арқылы оқыту үрдісін жетілдіру, оқушының танымдық қабілетін дамыту бүгінгі күні білім беретін әдіскерлердің жаңа бағытта еңбектенуі мен іскерлігін талап етеді. Әсіресе, қазақ тілін оқыту барысында шығармашылық іс - әрекет пен пәрменді ойлауды дамытып, саналы деңгейге көтеру – күрделі мәселе. Білімді жеке тұлғаға бағыттау, оқушының өзін - өзі тануы, өзін - өзі тәрбиелеуі, ақыл - ойын дамытуы, яғни жан - жақты дамыған жеке тұлға тәрбиелеу мұғалімдер алдына тың міндеттерді жүктеп, жаңашыл іс - әрекетке жетелей. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңында да білім беру жүйесінің негізгі міндеті – баланың даралығын дамыту, тәрбиелеу және оқыту үшін жағдайлар жасау арқылы интеллекттісін байыту, бала тұлғасының рухани және дене мүмкіндіктерін ашу екендігін ерекшелеген еді. Осы орайда мектеп қабырғасынан басталатын жеке тұлға қалыптастыру бәсекеге қабілетті болудың қайнар көзі. «Тұлға» – адамның келешек өмірінің қалыптасу жобасының келбеті.

Адам тәрбие негізінде жетіліп қалыптасады. Адам болашағын шешетін де тәрбие екендігі ежелден белгілі, көңілде жатталған ұлы түсінік болғанымен, оны педагогикалық – психологиялық тұрғыдан келгенде «қалай жүргізу керек, қалай ұйымдастыру керек» деген мәселе күн тәртібінен түспейтіні ақиқат. Адам өмірінде тәрбие мәңгілік категория болса, оны ұйымдастыру, жүзеге асыру еш уақытта ескерілмейтін, қайта күн озған сайын жаңарып, әрбір кезеңнің өз талабына сай жетіліп отыратын үздіксіз үрдіс деп түсінеміз. Демек, бұл үрдісте жеке тұлғаның психологиялық даму ерекшеліктеріне жете көңіл бөлу қажет екендігін ғалымдар дәлелдеп отыр. Ал қазіргі мектеп тәжірибесінде оқушыны тапсырманы айнытпай орындаушы ретінде тәрбиелеу басым бағыт алып отыр. Ол оқушының өз бетімен ойлауына, өзіндік пікірін білдіруіне кері ықпал етіп, білім алуға деген қызығушылығын төмендетеді.



II. Негізгі бөлім
А) Бәсекеге қабілетті. жеке тұлға қалыптастырудың жолдары..

III. Қорытынды
Болашақ кілті –жан-жақты дамыған , бәсекеге қаблетті ұрпақ қолында.
1. Қоғамның дамуы жас ұрпақтың меңгерген білімі қалыптасқан іскерлік дәрежесіне байланысты. Ұлтты ұлт етіп дүниежүзілік деңгейге көтеретін оның саналыда дарынды, талапты ұрпағы.
Қазақстан Республикасы 2010 жылға дейінгі білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламасында «Орта білім берудің мақсаты - қарқынды өткізіліп отырған дүние жағдайында игерілген терең білімнің , кәсіби дағдылардың негізінде еркін бағдарлама алуға, өзінің іс-әрекеттерін жұмылдыруға, өзін-өзі дамытуға және өз бетінше дұрыс, адамгершілік тұрғысынан жауапты шешім қабылдауға қабілетті жеке тұлғаны қалыптастыру екендігі атап көрсетілген. Бұдан оқытудың мазмұны мен құралдарына, әдіс-тәсілдеріне ұйымдастыру формасына өзгерістер енгізу қажеттілігі туындайды.

2. Қазақстанда білім берудің өзіндік ұлттық үлгісі қалыптасып жатқаны белгілі. Бұл үрдіс білім парадигмасының өзгерумен қатар жүреді. Білім парадигмасының өзгеруі «білетін адам» парадигмасын «өмір сүруге дайын адам», «әрекетшіл адам»парадигмасымен ауыстыруды қажет етеді. Бұл әдістеме көп өзгерістерді енгізуді талап етеді. Бұдан «білімді адам» - деген мағынаның кеңеюінің қажеттігі туындайды.Сонымен , білімді адам білімді ғана емес, оның осы білім негізінде өмірге өз көзқарасы қалыптасқан, қазіргі күрделі жағдайда өз бағытын бағдарлай алатын, өмірде бәсекеге қабілетті жеке тұлға ретінде өз орыныңды табуға қабілетті адам. Ал, білім беру ісі жеке тұлғаның жан-жақты дамуына барлық мүмкіндікті қамтамасыз етуі қажет.
Осы білім прадигмасының нәтижесінде білетін адам парадигмасын әрекетшіл және дамытушы адам парадигмасына ауыстыру бағытында білім берудегі негізгі бағыт өзі қызмет істеи алатын, барлық оқу мазмұны мен оқыту технологияларын өзінен өткізу арқылы өзінің бағытын анықтай алатын адам тәрбиелеуге негізделеді.

Білім парадигмасының өзгеруі
Жеке тұлғаның дамуының қозғаушы күші мен оның көзі – тұлғаның сол кезге дейінгі жинақталған интеллектуалдық, адамгершілік және рухани потенциалын пайдалана отырып, өзін - өзі жетілдіру мен жеке дамуға бағытталған қажеттілігі болып табылады.
Мұғалімге қойылатын талап – орта мектепті бітіруші түлектің бәсекелесу мүмкінділігін тудыра алуын қадағалау.
Бала өзін танып біліп, бағалануы үшін, ата-аналармен ұстаздар мына мәселелерге көңіл аударуы тиіс.
1. Бала тәрбиесінде нені бағалайтыныңызға талдау жасаңыз.

2. Адал болыңыз. Бала өтірікке өте сезімтал.
3. Баланың даму деңгейін бақылаңыз. Сөздік қатынас дарындылықтың негізгі көрсеткіші емес.
4. Ұзақ әңгімемен түсіндірудің пайдасы жоқ.
5. Баладағы өзгерістерді уақытымен анықтауға тырысыңыз.
6. Баланың дара ерекшелігін байқап бағалаңыз. Өз икемділігіңізбен қызығушылығыңызды оған танбаңыз.
Талантқа қамқорлық керек. Бізде дарынға көп көңіл бөлінбейді. Көбінесе ол балалық қайталанбас ерекшелігін түсінбеуден туады. Мектепте талапты балаға қамқорлық қажет емес, ол бәрін өзі меңгереді деген теріс пікірде бар. Дарынды балалар көп байқайды, көп істейді, сезімтал. Бір мезгілде бірнеше жағдайды байқайды, қоршаған адамдардың мінездерін, қимылын, кескінін, дыбыс ырғағын қалт жібермейді. Дарынды баланың түсінуі мен қабылдауы емес, ерекше сезімталдықпен жоғары әсерлену мен қоса жүреді. Олар бәрін қабылдайды, бәріне көңіл аударады. Қарапайым балаға әсер етпейтін қатынас, дарынды баланы алаңдатады. Тіпті басқа балаға айтылған сөз оған қатысты сияқты өзін кінәлі сезінеді. Құлаққағыс сөз тіке соның атына айтылғандай көрінеді.

Дарынды бала - бұл белгілі бір салада жетістіктері айқын көрінетін немесе сондай жетістіктер әлеуеті мол бала.
өткір ақпаратты өңдеу қабілеті жоғары дамыған
Негізгі түсініктерді тез қабылдайды ақпараттарды есте сақтайды
Б) Мектептегі оқу жұмысының сапасы мұғалімнің, оқушылардың оқу әрекетін дұрыс ұйымдастыра білуіне, оның тиімділігін мейілінше жетілдіре білуіне байланысты болады.
Оқушылар әрекетінің ең басты және жетекші түрі - оқу. Ол алдын - ала жасалған жоспар мен бағдарлама бойынша мұғалімдердің басшылығымен жүйелі түрде іске асырылып отырылады.
Оқу - баланың өзінің танымдық белсенді әрекеті. Көрнекті психолог Л:С: Выготский «жақсы оқыту деп, ол баланың дамуын ілгері жүретін оны жетекке алатын оқытуды айтады» - деп тұжырымдайды. Оқушылардың жұмысты шығармашылықпен ойлауы, оны істей білуі мен танымдық белсенділігін арттыру – қазіргі кезде барлық мұғалімдер қауымының алдындағы мәселе.

Осыған орай оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудың тиімді жолдарының бірі өзіндік жұмыспен өздігінен білім алу жұмысын ұйымдастырудың педагогикалық және әдістемелік тәсілдерін қазіргі заман талаптарына сәйкес жетілдіру болып отыр.
Оқушылардың пәнге деген көзқарасы әртүрлі факторлармен: жеке басының және пәннің ерекшеліктерімен қатар оқыту әдісімен анықталады. Пәнге деген ынтасын арттыру мақсатында үйірме жұмысын жүйелі түрде жүргізіп отырған жөн. Сол сияқты түрлі отырыстар форум, дөңгелек стол, КВН жарыстары, кештер өткізу, сөз жұмбақтар, ребустер шешу, биологиялық есептер шығару, тест сұрақтарына жауап беру, оқушының ғылыми ізденісін білуге құштарлығын ғылыми танымдық қабілетін, іс-әрекетін арттырады.

Мұғалімнің шеберлігімен оқушылармен жеке жұмыс жүргізу арқылы ұйымдастырылған сабақтар, үйірмелер, факультатив сабақтар оқушылардың дарындылығын дамыту жолдарының бірі болып табылады.

Сабақ, үйірме барысында оқушылардың өздігінен ізденуін қадағалап білім дағдысын толықтыруға бағытталған сабақ өткізу әдістерінің бірі - «оқу мен жазу арқылы сын тұрғысынан ойлау» жобасы.
Дарындылықты дамыту үшін жұмысты жүйелі ұйымдастыру қажет. Жаңа технология мүмкіндіктерін пайдалану, сыныптан тыс шараларды өз дәрежесінде өткізу, өз бетімен білім білім алуға жетелеу.
Дарынды оқушылармен жұмыс жасайтын мұғалімдер аз сөйлеп, ақпаратты өзі аз береді., олар аз түсіндіріп, көбірек сұрақтар қояды, көбірек ойлантады. Сұраққа өзі жауап берудің орнына кезекті оқушыларға береді.

Қазіргі әрбір ізденімпаз мұғалімдердің міндеті оқушының белсенділігін, іскерлігін дамыту. Дарынды балалар осындай сабақ барысында да ерекше тапқырлығымен, ғылыми ізденісімен көзге түсіп отырады. Өз бетінше ізденуді оқушылардың өзіндік жұмысын тауып ұйымдастыра алатын, керек кезінде жағдайлар туғызып, олардың басты міндетін өз бетінше шешуге құштарландыра алатын мұғалім оқытуда ең жақсы нәтижеге жететіндігін көруге болады деп ойлаймын.
Іздену арқылы басты мәселелерді жете білу, зерттеу, жинақтау, оны насихаттау, іске асыру, оқу және тәрбие жұмысын одан әрі жақсарта берудің сарқылмас көзі.

«Неғұрлым баланың қабілеті мен талантын дамытуға ертерек көңіл бөлінсе, соғұрлым оны толық ашуға мүмкіндік туады. Бала бойындағы ерекше қасиеттерді оған жақын жасы үлкендер дұрыс, жеткілікті бағаламаса оның «өзгелер сияқты» болып қалып қоюы мүмкін» дейді американдық ғалымдар.
Қорытынды.
3. Қорытындылай келе, оқушылардың шығармашылығын, қызығушылығын дамыта отырып, ғылым саласында олимпиада, байқауларға дайындай отырып, көсемдігі мол, шығармашыл, білімді, ізденімпаз, тапқыр, қабілетті зор оқушы шығару - әрбір ұстаздың міндеті.
Бүгінгі күннің негізгі талабы білімді адамды әлемнің бүтіндей бейнесін қабылдай алатын, шығармашылық таныммен тікелей қатынас жасай алатын, жаңаша ойлай алатын творчестволық адамға айналдыру.

Бүгінгі білім беру процесінде оқушымен жеке жұмыс жүргізу арқылы дарындылықты дамыту оқушының зерттеу жұмысына танымдық белсенділік арқылы қызығуды қалыптастыру әрбір мұғалімнің міндеті.
Сонымен,өз бетінше іс-әрекетке бейім өзінің жинақтаған білім - дағдысын пайдалана біледі
проблема шешуде Үнемі ісін сапалы етіп зейінін бір нәрсеге шоғырландырады жақсы орындауға тырысады

2. Қазақстанда білім берудің өзіндік ұлттық үлгісі қалыптасып жатқаны белгілі. Бұл үрдіс білім парадигмасының өзгерумен қатар жүреді. Білім парадигмасының өзгеруі «білетін адам» парадигмасын «өмір сүруге дайын адам», «әрекетшіл адам»парадигмасымен ауыстыруды қажет етеді. Бұл әдістеме көп өзгерістерді енгізуді талап етеді. Бұдан «білімді адам» - деген мағынаның кеңеюінің қажеттігі туындайды.Сонымен , білімді адам білімді ғана емес, оның осы білім негізінде өмірге өз көзқарасы қалыптасқан, қазіргі күрделі жағдайда өз бағытын бағдарлай алатын, өмірде бәсекеге қабілетті жеке тұлға ретінде өз орыныңды табуға қабілетті адам. Ал, білім беру ісі жеке тұлғаның жан-жақты


дамуына барлық мүмкіндікті қамтамасыз етуі қажет.
Осы білім прадигмасының нәтижесінде білетін адам парадигмасын әрекетшіл және дамытушы адам парадигмасына ауыстыру бағытында білім берудегі негізгі бағыт өзі қызмет істеи алатын, барлық оқу мазмұны мен оқыту технологияларын өзінен өткізу арқылы өзінің бағытын анықтай алатын адам тәрбиелеуге негізделеді.

Білім парадигмасының өзгеруі
Жеке тұлғаның дамуының қозғаушы күші мен оның көзі – тұлғаның сол кезге дейінгі жинақталған интеллектуалдық, адамгершілік және рухани потенциалын пайдалана отырып, өзін - өзі жетілдіру мен жеке дамуға бағытталған қажеттілігі болып табылады.
Мұғалімге қойылатын талап – орта мектепті бітіруші түлектің бәсекелесу мүмкінділігін тудыра алуын қадағалау.
Бала өзін танып біліп, бағалануы үшін, ата-аналармен ұстаздар мына мәселелерге көңіл аударуы тиіс.
1. Бала тәрбиесінде нені бағалайтыныңызға талдау жасаңыз.

2. Адал болыңыз. Бала өтірікке өте сезімтал.
3. Баланың даму деңгейін бақылаңыз. Сөздік қатынас дарындылықтың негізгі көрсеткіші емес.
4. Ұзақ әңгімемен түсіндірудің пайдасы жоқ.
5. Баладағы өзгерістерді уақытымен анықтауға тырысыңыз.
6. Баланың дара ерекшелігін байқап бағалаңыз. Өз икемділігіңізбен қызығушылығыңызды оған танбаңыз.
Талантқа қамқорлық керек. Бізде дарынға көп көңіл бөлінбейді. Көбінесе ол балалық қайталанбас ерекшелігін түсінбеуден туады. Мектепте талапты балаға қамқорлық қажет емес, ол бәрін өзі меңгереді деген теріс пікірде бар. Дарынды балалар көп байқайды, көп істейді, сезімтал. Бір мезгілде бірнеше жағдайды байқайды, қоршаған адамдардың мінездерін, қимылын, кескінін, дыбыс ырғағын қалт жібермейді. Дарынды баланың түсінуі мен қабылдауы емес, ерекше сезімталдықпен жоғары әсерлену мен қоса жүреді. Олар бәрін қабылдайды, бәріне көңіл аударады. Қарапайым балаға әсер етпейтін қатынас, дарынды баланы алаңдатады. Тіпті басқа балаға айтылған сөз оған қатысты сияқты өзін кінәлі сезінеді. Құлаққағыс сөз тіке соның атына айтылғандай көрінеді.

Дарынды бала - бұл белгілі бір салада жетістіктері айқын көрінетін немесе сондай жетістіктер әлеуеті мол бала.
өткір ақпаратты өңдеу қабілеті жоғары дамыған
Негізгі түсініктерді тез қабылдайды ақпараттарды есте сақтайды
Б) Мектептегі оқу жұмысының сапасы мұғалімнің, оқушылардың оқу әрекетін дұрыс ұйымдастыра білуіне, оның тиімділігін мейілінше жетілдіре білуіне байланысты болады.
Оқушылар әрекетінің ең басты және жетекші түрі - оқу. Ол алдын - ала жасалған жоспар мен бағдарлама бойынша мұғалімдердің басшылығымен жүйелі түрде іске асырылып отырылады.
Оқу - баланың өзінің танымдық белсенді әрекеті. Көрнекті психолог Л:С: Выготский «жақсы оқыту деп, ол баланың дамуын ілгері жүретін оны жетекке алатын оқытуды айтады» - деп тұжырымдайды. Оқушылардың жұмысты шығармашылықпен ойлауы, оны істей білуі мен танымдық белсенділігін арттыру – қазіргі кезде барлық мұғалімдер қауымының алдындағы мәселе.

Осыған орай оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудың тиімді жолдарының бірі өзіндік жұмыспен өздігінен білім алу жұмысын ұйымдастырудың педагогикалық және әдістемелік тәсілдерін қазіргі заман талаптарына сәйкес жетілдіру болып отыр.
Оқушылардың пәнге деген көзқарасы әртүрлі факторлармен: жеке басының және пәннің ерекшеліктерімен қатар оқыту әдісімен анықталады. Пәнге деген ынтасын арттыру мақсатында үйірме жұмысын жүйелі түрде жүргізіп отырған жөн. Сол сияқты түрлі отырыстар форум, дөңгелек стол, КВН жарыстары, кештер өткізу, сөз жұмбақтар, ребустер шешу, биологиялық есептер шығару, тест сұрақтарына жауап беру, оқушының ғылыми ізденісін білуге құштарлығын ғылыми танымдық қабілетін, іс-әрекетін арттырады.









Тақырыбы:







Бәсекеге қабілетті жеке тұлғаны қалыптастырудағы

шығармашылық жұмыстардың рөлі мен маңызы





Дайындаған: Тұрманбетова Л

















С.Жаңғабылов орта мектебі

2015 жыл


Автор
Дата добавления 28.03.2016
Раздел Другое
Подраздел Конспекты
Просмотров269
Номер материала ДВ-560515
Получить свидетельство о публикации

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх