Инфоурок / Информатика / Рабочие программы / Зат есімнің сөйлемдегі қызметін пысықтау

Зат есімнің сөйлемдегі қызметін пысықтау


библиотека
материалов

hello_html_5b5fb5e7.gifhello_html_m37069fac.gifhello_html_157aa7a5.gifhello_html_767a9374.gifhello_html_47e09f90.gifhello_html_3d1d077a.gifhello_html_m68aa963e.gifhello_html_m7d511ed6.gifhello_html_m31d4ebaf.gifТақырыбы: Зат есімнің сөйлемдегі қызметін пысықтау

Сабақтың мақсаты: а) білімділік- зат есімнің сөйлемдегі қызметі туралы түсіндіру, зат есім тақырыбы бойынша білімін жетілдіру; ә) дамытушылық- сөйлеу тілдерін жетілдіру, шығармашылық қабілетін дамытуға ықпал жасау; б) тәрбиелік- тілге байланысты мысалдар ала отырып туған тілін сүюге, қадірлеуге тәрбиелеу.

Сабақтың әдісі: ой қозғау, топтастыру, сұрақ- жауап, деңгейлік тапсырма, топтық жұмыстар.

Сабақтың көрнекілігі: плакат- сызбалар, үлестірмелі қағаздар.

Сабақтың барысы: 1. Ұйымдастыру бөлімі.

Сәлемдесу. Сабаққа даярлау.

2. Бүгінгі сабақтың құрылымымен таныстыру.

Сабақ «Ашық журнал сабағы» деп аталады. Журналдың әр парағында тақырыптар берілген: 1. Қайталау- оқу анасы; 2. Жаңа сабақ құпиясы; 3. Кітап- досың, ақылшың; 4. Білімді мыңды жығар; 5. Жеті жұрттың тілін біл; 6. Біліміңді байқап көр.

Әр беттегі тақырыпты аша отырып тапсырмаларды орындаймыз. Сыныптағы оқушылар деңгейіне қарай 3 топқа бөлініп отырғызылады. 1- топ Белсенділер, 2- топ Алғырлар, 3- топ Талапкерлер. (Бүгінгі сабақта тілге байланысты мысалдар алынады.)

  1. «Қайталау- оқу анасы». Өткен сабақтарды, үй тапсырмасын сұрауда алғашқы «Қайталау- оқу анасы» парағы ашылады. Әр қатарға өткен сабақ бойынша деңгейлік тапсырмалар беремін.

  2. 1- топ оқушылары бірлесіп зат есім бойынша тірек- сызбасын салады, түсіндіреді, ережесін айтады.



Кім? не? Дара, курделі негізгі, туынды

Зат есім



Жалпы, жалқы көптеледі



деректі, дерексіз септеледі тәуәлденеді

2- топ оқушылары бірлесіп зат есімді орыс тілімен салыстырып көрсетеді.

Қазақ тілінде

Ортақ белгісі

Орыс тілінде

1. Зат есім

2. Кім деген сұрақ адамға қойылады.



3. Не деген сұрақ адамнан басқа нәрселерге қойылады.

1. Заттың атын білдіреді.

2. Сұрақтары: кім, не.





3. Жалпы, жалқы болып бөлінеді.

1. Имя существительное

2. Кто деген сұрақ жанды нәрсеге (адамға, малға, жануарларға) қойылады.

3. Что деген сұрақ жансыз нәрселерге қойылады.

3- топ оқушылары

Көмекші есімдер (сырт, іш, маң, тұс, алд(ы), арт(ы), маң, тұсы т.б)



Лексикалық мағынасы жоқ Тәуелдік жол, тұрып зат есіммен зат есімнің жетегінде ғана

тіркесіп сөйлемнің бір ғана мүшесі болады қолданылады

2. Жаңа сабақты түсіндіруде «Жаңа сабақ құпиясы» парағын ашамыз.

А) «Ой қозғау». Бастауыш, орта буында алған сөйлем мүшелері туралы түсінігін, түрлерін сұраймын.

Ә) Мысалдар арқылы жаңа сабақ түсіндіріледі.

- Балалар, мына мысалдарды оқып, сөйлем мүшелеріне талдайық.

Оқушылардың талдап түсіндіруі бойынша бірлесе отырып зат есімнің сөйлемдегі қызметін анықтап, ережесін шығарамыз.

1. Тіл- ұлттың жаны. Атау септікте тұрып, кім, не сұрағына жауап беріп, бастауыш қызметін атқарады.

2. Тіл- адамның ойын білдіретін құрал. Зат есім жіктеліп келіп, сөйлемнің баяндауышы да болды. 3- жақта жіктелген сөздің жіктік жалғауы болмайды.

3. Тіл- идеяның, ойдың, сезімнің жанды көрінісі. Зат есім ілік септікте тұрып анықтауыш қызметін атқарады.

4. Өз тіліңді қадір тұтпай тұрып, өзге тілді сүйе алмайсың. Зат есім табыс, барыс, шығыс, жатыс, көмектес септікте тұрып толықтауыш қызметін атқарады.

5. Біз тіл арқылы рухани байлығымызды меңгереміз. Зат есім түбір тұлғада мезгілдік, мекен- бағыттық, себеп- мақсаттық мәндегі шылаулармен тіркесіп келіп пысықтауыш та болады.

3. Жаттығу жұмыстарын жүргізу үшін «Кітап- досың, ақылшың» парағы ашылады.

51- жаттығуды сынып оқушылары ауызша орындайды. 3- топ оқушылары 55- жаттығуды жазбаша орындайды.

4. «Білімді мыңды жығар» а) 2- топ оқушылары үлестірмелі қағазбен жұмыс жүргізеді. Зат есімдерге толық сатылай кешенді талдау жүргізіледі.

1- топшама. Адам тағдырын тәрбие шешеді, тәрбие құралы- сөз. (Олжас Сүлейменов)

2- топшама. Ақылды ой, алғыр сөз- адамның ең жоғары қасиеті. (Ғабиден Мұстафин)

3- топшама. Ақылдың көркі- тіл

Тілдің көркі сөз. (Жүсіп Баласағұни)

4- топшама. Тіл тазалығы үшін күрес ешқашан толастамақ емес.



5- топшама. Тіл- ойдың тікелей шындығы.

Тіл- барша білімдердің қазынасы.



6- топшама. Тілім- шипам, дәрім де,

Мәңгүрт болып күн көрмен.

Абыройдың бәрін де

Маған осы тіл берген

Ә) 1- топ оқушылары шығармашылық жұмыспен айналысады. Берілген тірек сөздер бойынша «Тілім- менің тірегім» атты шағын шығарма жазады.

5. Сергіту сәті ретінде «Жеті жұрттың тілін біл» парағы ашылады.

Оқылған мақалдағы айтылмай қалған өзді тауып айту.

А) Жігітті намыс өлтіреді, ... қамыс өлтіреді (қоян- заяц- hare)

Ә) Баланың тілі- ... (бал- мед- huny )

Ананың сүті- ... (бал- мед- huny)

Б) Оқусыз ... жоқ, ... күнің жоқ. (білім- знание- khowiedqe)

В) Өнер алды- қызыл ... (тіл- язык- tonque)

Г) Көп сөз- көмір

Аз сөз- ... (алтын- золото- gold)

Д) ... – оттан да ыстық (Отан- Родина- Motherland)

Е) Ашу- дұшпан, ақыл- ... (дос- друг- friend)

Ж) ... өссе- жердің көркі (гүл- цветы- flower)

... өссе- елдің көркі (қыз- девочка- girl)

З) Айтылған ...- атылған оқ (сөз- слова- word)

6. Бекіту сұрағын беру үшін «Біліміңді байқап көр» парағы ашылады.

А) Тест сұрақтары

1. Зат есімді қандай тұлғалар түрлендіреді?

А) жрнақтар в) заттанған сын есімдер с) жалғаулар

2. Тәуелденудің түрлері қанша?

А) 2 в) 3 с) 4

3. Тәуелдеулі септеуді тап?

А) кітабымда в) кітабым с) кітапта

4. Барыс септігі тәуелдік жалғаудың I, II жағынан кейін...

А) –а, -е в) -на, -не с) –ға, -ге

5. Дұрыс жіктелген зат есім қатары

А) арман, ғарышпын в) кітаппын, заңгермін с) Арманмын, Сәулемін

6. Зат есім қандай септікте тұрып бастауыш қызметін атқарады?

А) атау в) барыс с) жатыс

7. Зат есімнің баяндауыштық қызметі?

А) ілік септігінде в) табыс, жатыс септігінде с) жіктелуі

8. Қай септіктерде пысықтауыш қызметін атқарады?

А) барыс, жатыс, шығыс, көмектес септіктерінде

В) барыс, табыс, жатыс, шығыс, көмектес септіктерінде

С) ілік септігінде тұрып

9. Зат есімнің анықтауыштық қызметі?

А) атау септікте в) ілік септікте, не түбір тұлғада с) атау, іліктен басқа септіктерде

10. Зат есімнің толықтауыштық қызметі?

А) тек қана көмектес септігінде

В) атауі мен шығыс септіктерде

С) табыс септікте және барыс, жатыс, шығыс, көмектес септіктерде

Топтастыру. Зат есім сөйлемде қандай қвзметтер атқарады?



баяндауыш бастауыш

Зат есімнің сөйлемдегі қызметі

анықтауыш толықтауыш пысықтауыш





Үйге тапсырма: 1.Әдеби кітаптан бес сөйлем жазып, зат есімдерге талдау жүргізу.

Бағалау.









18 ЖББОМ КММ









Сабақтың тақырыбы: Зат есімнің сөйлемдегі қызметін пысықтау













Сыныбы: 7- Ә

Өткізген: Медеубаева М.К.













Қарағанды





Только до конца зимы! Скидка 60% для педагогов на ДИПЛОМЫ от Столичного учебного центра!

Курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации от 1 400 руб.
Для выбора курса воспользуйтесь удобным поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВЫ).

Московские документы для аттестации: KURSY.ORG


Краткое описание документа:

Тақырыбы:  Зат есімнің сөйлемдегі қызметін пысықтау Сабақтың мақсаты: а) білімділік- зат есімнің сөйлемдегі қызметі туралы түсіндіру, зат есім тақырыбы бойынша білімін жетілдіру; ә) дамытушылық- сөйлеу тілдерін жетілдіру, шығармашылық қабілетін дамытуға ықпал жасау; б) тәрбиелік- тілге байланысты мысалдар ала отырып туған тілін сүюге, қадірлеуге тәрбиелеу. Сабақтың әдісі: ой қозғау, топтастыру, сұрақ- жауап, деңгейлік тапсырма, топтық жұмыстар. Сабақтың көрнекілігі: плакат- сызбалар, үлестірмелі қағаздар. Сабақтың барысы: 1. Ұйымдастыру бөлімі. Сәлемдесу. Сабаққа даярлау. 2. Бүгінгі сабақтың құрылымымен таныстыру. Сабақ «Ашық журнал сабағы» деп аталады. Журналдың әр парағында тақырыптар берілген: 1. Қайталау- оқу анасы; 2. Жаңа сабақ құпиясы; 3. Кітап- досың, ақылшың; 4. Білімді мыңды жығар; 5. Жеті жұрттың тілін біл; 6. Біліміңді байқап көр. Әр беттегі тақырыпты аша отырып тапсырмаларды орындаймыз. Сыныптағы оқушылар деңгейіне қарай 3 топқа бөлініп отырғызылады. 1- топ Белсенділер, 2- топ Алғырлар, 3- топ Талапкерлер. (Бүгінгі сабақта тілге байланысты мысалдар алынады.) 1.     «Қайталау- оқу анасы». Өткен сабақтарды, үй тапсырмасын сұрауда алғашқы «Қайталау- оқу анасы» парағы ашылады. Әр қатарға өткен сабақ бойынша деңгейлік тапсырмалар беремін. 2.     1- топ оқушылары бірлесіп зат есім бойынша тірек- сызбасын салады, түсіндіреді, ережесін айтады.                             Кім? не?     Дара, курделі       негізгі, туынды Зат есім                                                       Жалпы, жалқы                                    көптеледі             деректі, дерексіз            септеледі          тәуәлденеді 2- топ оқушылары бірлесіп зат есімді орыс тілімен салыстырып көрсетеді. Қазақ тілінде Ортақ белгісі Орыс тілінде 1. Зат есім 2. Кім деген сұрақ адамға қойылады.   3. Не деген сұрақ адамнан басқа нәрселерге қойылады. 1. Заттың атын білдіреді. 2. Сұрақтары: кім, не.     3. Жалпы, жалқы болып бөлінеді. 1. Имя существительное 2. Кто деген сұрақ жанды нәрсеге (адамға, малға, жануарларға) қойылады. 3. Что деген сұрақ жансыз нәрселерге қойылады. 3- топ оқушылары              Көмекші есімдер  (сырт, іш, маң, тұс, алд(ы), арт(ы), маң, тұсы т.б)   Лексикалық мағынасы жоқ   Тәуелдік жол, тұрып зат есіммен     зат есімнің жетегінде ғана                                               тіркесіп сөйлемнің бір ғана мүшесі болады            қолданылады 2. Жаңа сабақты түсіндіруде «Жаңа сабақ құпиясы» парағын ашамыз. А) «Ой қозғау». Бастауыш, орта буында алған сөйлем мүшелері туралы түсінігін, түрлерін сұраймын. Ә) Мысалдар арқылы жаңа сабақ түсіндіріледі. - Балалар, мына мысалдарды оқып, сөйлем мүшелеріне талдайық. Оқушылардың талдап түсіндіруі бойынша бірлесе отырып зат есімнің сөйлемдегі қызметін анықтап, ережесін шығарамыз. 1. Тіл- ұлттың жаны. Атау септікте тұрып, кім, не сұрағына жауап беріп, бастауыш қызметін атқарады. 2. Тіл- адамның ойын білдіретін құрал. Зат есім жіктеліп келіп, сөйлемнің баяндауышы да болды. 3- жақта жіктелген сөздің жіктік жалғауы болмайды. 3. Тіл- идеяның, ойдың, сезімнің жанды көрінісі. Зат есім ілік септікте тұрып анықтауыш қызметін атқарады. 4. Өз тіліңді қадір тұтпай тұрып, өзге тілді сүйе алмайсың. Зат есім табыс, барыс, шығыс, жатыс, көмектес септікте тұрып толықтауыш қызметін атқарады. 5. Біз тіл арқылы рухани байлығымызды меңгереміз. Зат есім түбір тұлғада мезгілдік, мекен- бағыттық, себеп- мақсаттық  мәндегі шылаулармен тіркесіп келіп пысықтауыш та болады. 3. Жаттығу жұмыстарын жүргізу үшін «Кітап- досың, ақылшың» парағы ашылады. 51- жаттығуды сынып оқушылары ауызша орындайды. 3- топ оқушылары 55- жаттығуды жазбаша орындайды. 4. «Білімді мыңды жығар» а) 2- топ оқушылары үлестірмелі қағазбен жұмыс жүргізеді. Зат есімдерге толық сатылай кешенді талдау жүргізіледі. 1- топшама. Адам тағдырын тәрбие шешеді, тәрбие құралы- сөз.            (Олжас Сүлейменов)                                                                      Өткізген: Медеубаева М.К.                                                      Қарағанды    

Общая информация

Номер материала: 90604043058

Похожие материалы



Очень низкие цены на курсы переподготовки от Московского учебного центра для педагогов

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 60% скидки (только до конца зимы) при обучении на курсах профессиональной переподготовки (124 курса на выбор).

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: KURSY.ORG