Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Школьному психологу / Статьи / Статья на тему ""12 жылдық мектептегі психологиялық жұмысты ұйымдастыру және оқушыларды бейіналды дайындалуды ұйымдастырудың педагогикалық-психологиялық ерекшеліктері""
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 26 апреля.

Подать заявку на курс
  • Школьному психологу

Статья на тему ""12 жылдық мектептегі психологиялық жұмысты ұйымдастыру және оқушыларды бейіналды дайындалуды ұйымдастырудың педагогикалық-психологиялық ерекшеліктері""

библиотека
материалов

"12 жылдық мектептегі психологиялық жұмысты ұйымдастыру және оқушыларды бейіналды дайындалуды ұйымдастырудың педагогикалық-психологиялық ерекшеліктері"



12 жылдық мектептегі психологиялық жұмысты ұйымдастыру және оқушыларды бейіналды дайындалуды ұйымдастырудың педагогикалық-психологиялық ерекшеліктері

Дамуы сонау көне заман қойнауынан бастау алған жантану ғылымы күнделікті өмірге қарқындап еніп келеді. «Өзіңді – өзің тани біл» деген Сократ тұжырымының өзектілігі де артып барады. Психология ғылымымен жақсы таныс адам өзінің жан дүниесінің қыры мен сырын, яғни жеке басының қайталанбас ішкі болмысын танып білуге зор мүмкіндік алады.

Қазіргі кезеңде психология ғылымы алдында тұрған теориялық және практикалық міндеттердің сан қилығына орай үлкен қарқынмен дамуда. Психологияның негізгі міндеті – психикалық іс-әрекетті оның даму барысымен байланыстыра зерттеу. Соңғы он жылдықтарда психологиялық зерттеулер аймағы біршама кеңейіп, жаңа ғылыми бағыттар мен салалар дүниеге келді. Б.Ф. Ломов: «Психологияның методологиялық және теориялық проблемалары»атты еңбегінде қазіргі заман ғылымының жағдайын сипаттай келе, «бүгінгі күнде психология әдіснамалық проблемалары мен оның жалпы теориясын бұдан да былай тереңдетіп зерттеудің қажеттігі күрт жоғарылады» – деп жазады. Осы заман психологиясы көп тармақты білімдер жүйесі ретінде танылып, әртүрлі еңбек тәжірибесімен байланысуда. Әдетте, психология салаларын жіктеудің негізгі принципі – психиканың іс – әрекетте даму принципі болып табылады. Сондықтан, көбінесе психология салаларын топтастыру негізіне адамдардың әртүрлі еңбектік әрекеттері алынады. /4, 14-15 б./.

Психологиялық қызметті қазақ қыздар гимназиясының жағдайында ұйымдастыруда осы салалардың бірі – педагогикалық психология саласы айрықша орынды иеленетінін атап өткен жөн.

Бүгінгі күнде оқу дайындығын анықтау көп компонентті. Ол жан – жақты комплексті психологиялық зерттеулерді талап етеді. Л.А. Венгер, А.Л. Венгер, В.В. Холмовской, Я.Я. Коломинский, Е.А. Ташко және т.б. мәліметтер бойынша психологияның дайындықты анықтау құрылымының келесі компоненттері бар.

Қазіргі педогогикалық қоғамдастықтың алдында білім берудің жаңа моделін құру, оны сынақтан өткізу мен енгізудің ауқымды міндеттері тұр. Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасындағы басты мақсат мектепке дейінгі білім беруді ұлғайту жолымен балалардың білім алуына бастапқы мүмкіндіктерді қамтамасыз ету болып табылады. Бұл алты жасар балалардың бойында оқу қызметін меңгерту, олардың танымдық белсенділігін дамытудың басты бағыттарының бірі ретінде танылуда. Сонымен қатар 12 жылдық білім беру жағдайында мектепке дейінгі тәрбие мен білім беру жағдайында мектепке дейінгі тәрбие мен білім беру деңгейі ерекше мәнге ие болып отыр.

12 жылдық білім беруді эксперименттен өткізудегі психологиялық қызмет мына мақсаттар мен міндеттерге жіктеледі:

Баланың дамуына психологиялық жағдай жасап, жеке және интеллектуалдық дамуына әр жастың кезеңіне тән көмек көрсету арқылы, олардың өзін – өзі оқытуға, тәрбиелеуге, дамуына жағдай туғызып, қалыптастыру;

Оқушылардың жеке тұлғасын, интеллектуалды, шығармашылық қабілеттерін дамыту, бақылау, бағыттау;

Оқушылардың психологиялық денсаулықтарын және сыныптағы оқушылардың әлеуметтік – психологиялық жағдайларын ескеру;

Алты жасар баланың психикасы ойын немесе оқу жағдайларында дамуына байланысты сапалық өзгерістерге ұшырап, әр түрлі кедергіден өтеді. Психологиялық мәлімет бойынша алты жасар балалар үлкендер мен құрбылары ортасында өз жағдайын сезіне білуге қабілетті.

Осыған байланысты 12 жылдық эксперименттік бірінші сыныпқа қабылданатын 5 – 6 жасқа дейінгі балалармен сауалнама арқылы зерттеу жүргізіледі.

Бұл жұмыстың мақсаты – болашақ бірінші сынып оқушысының моделін негіздеу және танымдық қызығушылығы, білімге құмарлығы, қарым-қатынас мәдениеті, еңбексүйгіштігі, мінез-құлық мәдениетінің дамуы үшін қажетті жағдаймен қамтамасыз ету.

Зерттеу қорытындысы төмендегі міндеттерді шешуге бағытталады:

5-тен 6 жасқа дейінгі балалардың жалпы даму жағдайы мен деңгейін анықтау;

Баланың даралығын сақтау, қолдау және дамыту үшін қажетті жағдайларды айқындау;

12 жылдық бірінші эксперименттік сыныбында оқу іс-әрекеттерін жетілдіру жолдарын анықтау;

Қазақ қыздар гимназиясының психологиялық жүйесінің атқарар істерінің ауқымы мол. Ата – аналар, басшылар, мұғалімдер, оқушылар деп аталатын төрт категорияны қамти отырып, психологиялық қызмет оқу-тәрбие үрдісін жақсартуға үлес қосады. «Баланы жан-жақты етіп тәрбиелеу үшін, оны жан-жақты білу керек» деген белгілі педагог К.Д. Ушинский көрегендігі педагогикалық іс – әрекеттің психологиялық қызметпен тығыз қарым-қатынаста екендігінің дәлелі. Оқушының қабілеттілік деңгейін, зеректігін, зейіннің қасиетін т.б. танымдық аймағын анықтау нәтижесінде психолог мұғалім қолына оқушының мүмкіндігі туралы құнды деректер береді: білім берудің бала танымына лайық жолдарын сұрыптап, оқушылардың белсенділігін арттыруға жағдай жасайды; ұжымдағы өзара қарым- қатынас типтерін реттейді; топтағы психологиялық ахуалды байқап, бірқалыпты жағдайды ұстап отыруға жағдай туғызады;

Оқушылардың ақыл – ой деңгейінің дамуын жиі түрде және ертерек бақылауға алу қажеттілігі психологиялық практикада негізделген. Гимназиядағы психологиялық қызметтің ең бірінші міндеті ақыл – ой деңгейінің даму диагностикасы болып табылады, бұл жағдайда оқушының ойлау қабілетінің дамуы жыл бойы бақылауда болады, белгілі бір интеллектуалдық даму функцияларына коррекция жасалады. Оқу тәрбие үрдісі негізінді баланың жеке басының дамуы зерттеледі. Осы бағыттағы гимназиядағы психологиялық қызмет мына мақсаттар мен міндеттерге жіктеледі: баланың дамуына психологиялық жағдай жасап, жеке және интеллектуалдық дамуына әр жастың кезеңіне тән көмек көрсету арқылы, олардың өзін – өзі оқытуға, тәрбиелеуге, дамуына жағдай туғызып, қалыптастыру; оқушылардың жеке тұлғасын, интеллетуалды қабілеттерін дамыту, бақылау, бағыттау; оқушылардың психологиялық денсаулықтарын және әр сыныптағы оқушылардың әлеуметтік – психологиялық жағдайларын ескеру; оқушылар, мұғалімдер және ата – аналармен жеке, топпен кеңестер өткізу.

Психологиялық критерий жүйелері:

Психологиялық қызметті ұйымдастыру үшін жағдай жасау:

психолгиялық жүйе құру;

гимназиядағы психологиялық қызметтің бағдарламасы.

Рухани адамгершілік қарым – қатынастың қалыптасуы:

оқушының жеке – дара қасиеттерінің деңгейі;

ақыл – қабілеттерінің деңгейі;

оқушылардың психологиялық мәдениеті, мінез – құлық тәрбиелілігі.

III. Әлеуметтік бейімделуге қабілеттілігі:

гимназия түлектерінің жоғары оқу орындарына түсулері;

сайыстарға, жарыстарға мұғалімдер мен оқушылардың қатысуы;

мұғалімнің педагогикалық мәдениеттілігі мен педагогикалық шеберлігінің деңгейі.

IV.Ата – аналар мен оқушылардың гимназия өмірінің іс – әрекетіне қанағаттандырылуы;

гимназия өмірінің іс – әрекетінің негізгі жақтарына деген қарым – қатынасының жайлылығы;

ата – аналардың оқу және тәрбие деңгейіне қанағаттандырылуы.

Гимназияда атқарылатын негізгі іс – әрекеттерінің түрлері: Психодиагностикалық жұмыстар: таным процестерін диагностикалау, мінез ерекшеліктерін зерттеу, жеке қабілеттерін анықтау, қарым -қатынас ауқымын зерттеу, баланың әлеуметтік жағдайын, анатомиялық – физиологиялық дамуын зерттеу. Психокоррекциялық жұмыстар: жеке, топтық, тренингтер, психотерапиялар, түзете -дамыту сабақтары, псиоойындар, психогимнастикалар. Психопрофилактикалық жұмыстар: тақырыптық кештер, тренинг – сабақтар, сайыстар, консилиумдар, лекциялар, практикум – лекция, спорттық жарыстар. Психоконсультациялық жұмыстар: жеке және топтық – кеңестер, практикум – лекция, лекциялар. Психологиялық қызмет ең бірінші кезекте гимназиядағы білім баспалдағының қазыналы тұтқасы болу үшін, баланың мектептегі оқуға психологиялық дайындығын дұрыс айқындауға бағытталады.

Гимназиядағы психологиялық қызметінің міндеттерінің бірі – баланың психикалық саулығын яғни, жан – дүниелік, физиологиялық дамуын және ортада қолайлы микроклимат қалыптастыру болып табылады. Осыған орай бейімделу процесінің диагностикалық кешенінің өлшеуіштері мына параметрлер бойынша жасалды.

Комплекс құрылымы: Психофизиологиялық бейімделу, Әлеуметтік психологиялық бейімделу, оқу бейімділігі. Қолданылатын әдістемелері: Филиппс В.Русалов Киселев, Казанцева, Савенков, Торренс, А. Фидлер, Климов, Холланд, «10 сөз», «Сурет кестелері», «Артығын тап», «Жай, күрделі аналогиялар» әдістемелері – Қобалжу деңгейлері; Темперамент түрлері; Өзіне баға беру; Социометрия; Психологиялық ахуал; Эмоционалдық тұрақтылық; Кәсіптік бағдар; Мотивация; Таным аймақтары: зейін тұрақтылығы, ес процестері, интеллектуалдық деңгей, анализ жасау, белгілерді айыра білу қабілеттелері осы аталған әдістемлер бойынша анықталады.

«Оқушының зерттеу диагностикалық картасына» жүйелі түрде тіркеліп отырады. Оқушылардың жас ерекшелігіне қарай сыныптастарымен қарым – қатынас барысындағы дағдылы іс – әрекет жасауға, білім сапасын жетілдіруге, өзін – өзі бағалауға, тәрбиелеуге, шығармашылық деңгейін көтеру және таным белсенділіктерін дамыту мақсатында психологиялық тренингтер жоспар бойынша өткізіледі.

Қорыта келе, мектеп үшін психологиялық қызмет жұмысының мәні ерекше, әсіресе мемелекетіміздің күш қуаты дамыған заманда бала ерекшеліктеріне мән беру, дарындылығына жол ашу, дамыту, ой – өрісті өркендету кезеңі болмақ. Психологиялық қызметті жүйелі түрде жүргізудің нәтижесінде, өзін – өзі таныған адам ретінде биікке көтеріле алатын, өз ұлтының қадір – қасиетін сақтай да, ұстана білетін, өз жетістігін және кемшілігін білетін, өз жұмысын жан – жақты талдау жасай білетін, жұмыс жасау қабілеті жоғары, табандылық, ойлылық, тапқырлық қасиеттері қалыптасады.

Автор
Дата добавления 18.05.2016
Раздел Школьному психологу
Подраздел Статьи
Просмотров69
Номер материала ДБ-088342
Получить свидетельство о публикации

"Инфоурок" приглашает всех педагогов и детей к участию в самой массовой интернет-олимпиаде «Весна 2017» с рекордно низкой оплатой за одного ученика - всего 45 рублей

В олимпиадах "Инфоурок" лучшие условия для учителей и учеников:

1. невероятно низкий размер орг.взноса — всего 58 рублей, из которых 13 рублей остаётся учителю на компенсацию расходов;
2. подходящие по сложности для большинства учеников задания;
3. призовой фонд 1.000.000 рублей для самых активных учителей;
4. официальные наградные документы для учителей бесплатно(от организатора - ООО "Инфоурок" - имеющего образовательную лицензию и свидетельство СМИ) - при участии от 10 учеников
5. бесплатный доступ ко всем видеоурокам проекта "Инфоурок";
6. легко подать заявку, не нужно отправлять ответы в бумажном виде;
7. родителям всех учеников - благодарственные письма от «Инфоурок».
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://infourok.ru/konkurs


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ


Идёт приём заявок на международный конкурс по математике "Весенний марафон" для учеников 1-11 классов и дошкольников

Уникальность конкурса в преимуществах для учителей и учеников:

1. Задания подходят для учеников с любым уровнем знаний;
2. Бесплатные наградные документы для учителей;
3. Невероятно низкий орг.взнос - всего 38 рублей;
4. Публикация рейтинга классов по итогам конкурса;
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://urokimatematiki.ru

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх