Инфоурок / Классному руководителю / Другие методич. материалы / Тәуелсіздік күнге арналған сценарий "Желтоқсан желі" 7 сынып
Обращаем Ваше внимание, что в соответствии с Федеральным законом N 273-ФЗ «Об образовании в Российской Федерации» в организациях, осуществляющих образовательную деятельность, организовывается обучение и воспитание обучающихся с ОВЗ как совместно с другими обучающимися, так и в отдельных классах или группах.

Педагогическая деятельность в соответствии с новым ФГОС требует от учителя наличия системы специальных знаний в области анатомии, физиологии, специальной психологии, дефектологии и социальной работы.

Только сейчас Вы можете пройти дистанционное обучение прямо на сайте "Инфоурок" со скидкой 40% по курсу повышения квалификации "Организация работы с обучающимися с ограниченными возможностями здоровья (ОВЗ)" (72 часа). По окончании курса Вы получите печатное удостоверение о повышении квалификации установленного образца (доставка удостоверения бесплатна).

Автор курса: Логинова Наталья Геннадьевна, кандидат педагогических наук, учитель высшей категории. Начало обучения новой группы: 27 сентября.

Подать заявку на этот курс    Смотреть список всех 216 курсов со скидкой 40%

Тәуелсіздік күнге арналған сценарий "Желтоқсан желі" 7 сынып

библиотека
материалов

16 желтоқсан тәуелсіздік күні сценарий

Мақсаты: Тәуелсіздік туралы терең мағлұмат беру. Ата - бабамыздың тәуелсіздік жолындағы ерлігін үлгі етіп, өз Отанын сүюге, еліне, халқына қызмет етуге тәрбиелеу. Еліміздің тәуелсіздігін атап өту қарсаңында ел тарихына шолу жасау. Тәуелсіз еліміздің жетістіктерімен таныстырып, білгендерін тереңдету. Көрнекілігі: шарлар, нақыл сөздер, слайд.

Барысы:Әнұран орындалады.
1 - жүргізуші:
- Құрметті қонақтар, ұлағатты ұстаздар мен шәкірттер! Гимназия мектебінің 7 «Г» сыныбының оқушылары дайындаған «Желтоқсан – тәуелсіздіктің бастауы» атты ертеңгілігімізге қош келдіңіздер! Биыл  еліміздің сан мың жылдар бойы армандаған тәуелсіздік алғанымызға 22 жыл толып отыр.
2 - жүргізуші:
 - Егемен еліміздің ең ұлық, ең қастерлі мерекесі – Тәуелсіздік күні. Тәуелсіздіктің тал бесігінде тербелген ардақты ағайындар, мереке құтты болсын! 
1 - жүргізуші:
 - Тәуелсіздіктің түп – тамыры Желтоқсан оқиғасына тікелей байланысты екеніне ешкім дау айта қоймас. Десек те, 1986 жылдың қайғылы желтоқсаны бір күнгі немесе бір жылғы наразылықтың көрінісі болмаса керек.
2 - жүргізуші:
 - Достар, мен тәуелсіз ел болу дегенімізді өзіңнің өзгелермен тең екендігіңді сезіну және ана тіліңде емін- еркін сөйлеуің деп түсінемін.
1-жүргізуші:
- Олай болса, біздің достарымыз тәуелсіздік туралы не айтады екен?
1-оқушы:
Тәуелсіздік – менің байтақ Отаным
Бір өзіңсің Мұхтар, Абай, Шоқаным
Тәуелсіздік – сәбилердің шаттығы
Тәуелсіздік, тәуелсіздік – жыр әнім
2-оқушы:
Тәуелсіздік таңы атты,
Азаттықтың күні атты.
Тәуелсіздік алған ел,
Егемен қазақ халқы.
1 - жүргізуші.
- Бостандық деп аталатын асқақ арман жолында қаншама қан төгілді, қаншама батыр мерт болды.
Бұл арпалыс бір күн, бір жыл, бір мезет емес, талай ғасырларға созылған. Осы арпалысты жай тілмен тарих дейді. Ендеше, тәуелсіздік жолындағы тарих беттеріне тағы бір зер салайық.
 Көрініс «Бөгенбайдың қазақтарды жоңғарларға қарсы шабуылға шақыруы»
3-оқушы:
Қалса да қайда көлің, қайда жерің,
Қасқайып хақ жолынан таймап едің.
Айрылып күндіз – күлкі,түнде – ұйқыдан
Күткенің осы еді ғой, қайран елім! 
4-оқушы:
Республика! Ерікті ел – Қазақстан!
Келді ақыры көп күткен жаз алыстан.
Келді алыстан аңсатып,армандатып,
Торды бұзған мен де бір мәз арыстан. 
5-оқушы:
Өр едің өліссең де беріспеген,
Ел едің еншісін де бөліспеген.
Зар мұңның әні бар ма сен айтпаған,
Тағдырдың зәрі бар ма сен ішпеген?
2-жүргізуші:
- 1931-33 жылдары өркениетті қоғам құру шаралары бүкіл елді тығырыққа тіреді. Аштықтан, түрлі індеттерден халықтың 40 % қырылды.1 млн 578 мың халық атамекенін тастап кетті.40 жылдай уақыт өткеннен кейін ғана бәрі қалпына келді.
6-оқушы:
Хандардың қайталама қателерін,
«Ұлт бол» деген нығайтып қатарларын.
Мағжан мен Мұхтар, Жүсіпбектің
Ұмытпа ешқашан баталарын.
7-оқушы:
Біз намыскер – қазақ елі ұланымыз,
Қорғайтын жерді Отан – қыранымыз.
«Талап, еңбек, терең ой, қанағат қыл,
Рақым ет» - дер Абай айтқан ұранымыз.
8-оқушы:
Бізге де кез келді ғой көктем шығар,
Зілзала, құйын заман өткен шығар.
Күндіз –түні шырылдаған құлын даусың
Құдайдың құлағына жеткен шығар.
Бейнетаспадан көрініс көрсету «Қазақ елінің дамуы»
9-оқушы:
Қара мына ғажапқа,
Теңдік тиді қазаққа.
Езгідегі ұрпағың 
Енді айналмас мазаққа.
10 оқушы:
Өзіңдікі туың да,
От пен ауа, суың да.
Жаса Қазақстаным!
Белді бекем буын да.
11-оқушы:
Ұраның да жасасын! Құраның да жасасын!
Қасиет кие дарыған, ұланың да жасасын!
Қанатынан қайрылып, қыл арқаннан майрылып,
Қонақ тәуелсіздіктен, қала көрме айрылып.
1-жүргізуші:
- 1937-38-жылдары лаңкестік жаппай сипат алды. Бұл жылдарда Кеңес үкіметін нығайтуға қатысқан 27 мыңнан астам көрнекті қайраткерлер атылды.
2-жүргізуші:
- Ал 1941- 45-жылдары қиында ұзақ 4 жылға созылған Ұлы Отан соғысы болды.1418 күнде 20 млн. адам қаза тапты.Достар, ерлік көрсеткен батырларды атайықшы.
12-оқушы:
Құтты болсын тәуелсіздік мейрамы,
Ол әркімге бейбіт өмір сыйлады.
Аңсаған сан ғасырлық арман болып,
Қол жеткізген шындық жырын жырлады.
13-оқушы:
Беу Астана!Ардақты ақ қаласың!
Жасап жатыр туған ел салт – жорасын.
Туған күнің, Астана, құтты болсын!
Бақытты бол! Ортаймас бақ орнасын!
14-оқушы:
Желдей еркін, түздей кең, таңдай азат.
Мен қазақпын дегенде қандай ғажап.
Мақтан етсін халықтар халықтығын,
Жетер сан жыл шеккен малдай азап.
1-жүргізуші:
- 1986 жылы Алматының бас алаңында Желтоқсан оқиғасы болды. Бұл оқиға дүниені дүр сілкіндірді. Бұл желтоқсан көтерілісіне қазақ ел аузында жүрген, тарихта аты қалған Қайрат Рысқұлбеков, Ербол Сыпатаев, Ләззат Асанова және тағы басқа апаларымыз бен ағаларымыз қатысты. 1986 жылы желтоқсандағы көтеріліске жастар ешбір жаман оймен барған жоқ. Олар бейбіт жолмен тәуелсіздікке қол жеткізу үшін қатысқан еді.
15-оқушы:
Ағалардың алып берген биігін
Абыроймен асқақ ұстан жастарың.
Қазақстан деген алып мемлекет
Қарыштап тек алға қадам басқаның.
Атағыңа ғашық болсын жер жаһан,
Азат елім, ашық болсын аспаның!
Би  «Қазақ елі»
2 – жүргізуші:
-Енді еліміздің тәуелсіздік шежіресін тыңдайық.
-1991 жылы 1 желтоқсанда Қазақстан Республикасының тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев сайланды. 1991 жылы 16 желтоқсанда Қазақстан Республикасы өз тәуелсіздігін жариялады.
-1992 жылы 4 маусымда Қазақстан Республикасы Жоғарғы кеңесі мемлекеттік рәміздері қабылданды.Қазан айында тұңғыш ғарышкер Т.Әубәкіров ғарышқа самғады.
-1993 жылы 15 қазанда ұлттық валюта – төл теңгеміз дүниеге келді, ол өмірдегі елеулі жаңалық, айтулы оқиға болды.
- 1995 жылы 30 - тамызда Ата заң қабылданды. Заң 2001 жылдың 5 қыркүйегінде күшіне енді. Сөйтіп, жаңа Конституциямен еліміздің жаңа тарихы бастау алды.
1 - жүргізуші:
- Ия, достар, алғаш рет 1 - желтоқсан Президент күні деп жарияланды.
Хор  «Көк тудың желбірегені» әні
1 – жүргізуші:
- Міне, осы тәуелсіздіктің туын желбіреткен ұлтжанды аға - әпкелеріміздің арқасында егеменді ел болуға қол жеткіздік.Ендеше, осындай бейбіт елде ата- ана,бауырларымызбен тамаша өмір сүрейік!
Би «Әке мен ана»
Би «Көңілді күн»
Хор: «Қазақстаным менің» әні
2 – жүргізуші:
Осымен Тәуелсіздік мерекесіне арналған «Желтоқсан- тәуелсіздіктің бастауы» атты әдеби музыкалық ертеңгілігіміз аяқталды. Көріп тамашалағандарыңызға рахмет. Сау болыңыздар!

14

















Цель: Формирование патриотических чувств.

Задачи:

  1. Формирование у учащихся казахстанского патриотизма, миролюбия, национального согласия, углубление и расширение знаний и представлений детей о нашей Родине. Закрепить знания учащихся о государственных символах Республики Казахстан.

  2. Развивать творческие способности учащихся, развивать интерес и желание больше узнать о родном крае, об истории Казахстана.

  3. Воспитывать чувство гордости за свою страну, свой народ.

  4. Развитие речевого общения.

Оборудование: иллюстрации, фотографии, музыка, карта РК, интерактивная доска, слайды.

Предварительная работа: прочтение на внеклассном чтении пословиц о Родине и стихов о Казахстане; ознакомление и закрепление символики РК; звездочки, вырезанные и подписанные ладошки каждого ребёнка, ватман с изображением круга; награды детям.

Ведущий 1:

— Здравствуйте, ребята! Сегодня мы собрались в этом красивом зале на праздник! Что это за праздник?! Вы узнаете чуть позже. Скажу только, что мы будем играть, разгадывать викторину, выбирать пословицы и даже собирать звезды! Вам интересно? Тогда мы начинаем!

Ведущий 2:

Казахстан — земля родная
Очень любим мы тебя.
Море, горы, даль степная —
Это Родина моя!

Хлеб, который мы едим, земля, на которой мы живем, мама, которая дала нам жизнь — без этого жить просто не возможно. И все это связано с самым заветным для человека — Родиной.

Великую землю
Любимую землю,
Где мы родились и живем,
Мы Родиной милой,
Мы Родиной светлой,
Мы Родиной нашей зовем!

Ведущий 1:

— Ребята, а как называется наша Родина?

Ответы детей

— Правильно, ребята. Казахстан — это наша Родина. У каждого человека есть своя Родина, он любит то место, где родился и живет. Без Родины и без народа человек не может жить.
А теперь давайте поиграем в игру, которая называется «Составь пословицу». Это все пословицы о Родине. Я вам говорю начало пословицы, а вы должны закончить эту пословицу. Вы за каждый правильный ответ будете получать звёздочку. В конце праздника мы узнаем, кто из ребят лучше всех знает свою страну.

Игра «Составь пословицу»

  • Одна у человека мать — …(одна и Родина)

  • Тот герой…(кто за Родину горой)

  • Для Родины своей…(сил не жалей)

  • Не будь сыном отца…(а будь сыном народа).

  • Хороша всякая земля, а лучше всех земля своя.

  • И лук сладок, как мед, если на родине растет.

  • Человек без Родины своей, что без леса одинокий соловей.

  • Родину предать — заживо себя закопать.

Ведущий 2:

— Ребята, мы живем в замечательной стране, в Республике Казахстан, просторы ее огромны и, если бы мы захотели совершить путешествие по ее территории, то оно продлилось бы очень много времени. Посмотрите на физическую карту. Территория нашей Родины очень велика. Она тянется от Прикаспийской низменности на западе до Алтайских гор на востоке на 3000 километров. С севера на юг Казахстан тянется на 1600 км. Когда на севере в Петропавловске, еще гуляют метели, когда земля укутана в снежное покрывало, на юге, в садах Шымкента, цветет уже урюк, тополь распускает свои листочки, и земля укрывается зеленым покрывалом. По размеру территории Казахстан входит в десятку крупнейших государств в мире. Население — 15121,2 тыс. человек. Государственный язык — казахский. Язык межнационального общения — русский. В Республике Казахстане проживают представители более 130 национальностей.

Ведущий 1:

Над Казахстаном орел молодой
Стал символом счастья, свободы.
Раскинул он крылья над нашей страной
И дружбой сплотил он народы.
Дружба народов — не просто слова,
Дружба народов — навеки жива,
Дружба народов — счастливые дети,
Колос на нивах и сила в расцвете.

Ведущий 2:

Сейчас мы проведём викторину «Мой Казахстан». Я буду задавать вопросы, а вы за каждый правильный ответ будете получать звёздочку.

Викторина «Мой Казахстан»

  1. Торжественная песня страны (гимн)

  2. Президент Казахстана (Назарбаев Н.А.)

  3. Столица нашей Родины. (Астана)

  4. Национальное жилище казахов (юрта)

  5. Народный музыкальный инструмент казахов (домбра)

  6. Какой праздник мы отмечаем весной? (Наурыз)

  7. Символ города Алматы (яблоки)

  8. Космодром в Казахстане (Байконур)

Ведущий 1:

— Наша Республика Казахстан имеет государственные символы. Назовите их (флаг, герб и гимн).

Ответы детей

— Гимн — это торжественная песня. В жизни любого государства гимн играет большую роль. Им открываются официальные встречи руководителей государств. Гимн исполняют на торжественных праздниках, военных парадах, спортивных соревнованиях. Слушают Гимн стоя, показывая уважение к главной песне своей страны.

Флаг голубого цвета. Он символизирует открытое мирное небо и единство народов. Золотое сердце в центре флаг, символ мира и богатства. Беркут — символ храбрости, высота полета мыслей и стремление нашего народа.

Основой герба является — шанырак, изображен на голубом фоне. Шанырак символизирует единство всех народов, проживающих в Казахстане.

Ведущий 2:

Наши ребята приготовили для вас стихи о Родине.

1 ученик:
Как велика моя земля,
Как широки ее просторы —
Озера, реки и поля,
Леса, и степь, и горы.

2 ученик:
Поезжай за моря,- океаны,
Надо всею землей пролети:
Есть на свете различные страны
Но лучше Казахстана не найти.

3 ученик:
Среди всех народов,
Среди разных стран.
Люблю больше всех я
Родной Казахстан!

Ведущий 1:

— Большое спасибо ребятам! Они так любят свою Родину и так хорошо читают стихи!

— Ребята, как называется столица нашей Родины.

Ответы детей.

— Правильно, это Астана. Кто является главой нашего государства?

Ответы детей.

— Молодцы, ребята! Вот мы и подошли к главной тайне нашего праздника.

— Главой нашего государства является Н. А. Назарбаев. Первого декабря нынешнего года Казахстан впервые отметит новый государственный праздник — День Первого Президента. Первый президент Республики Казахстан Нурсултан Абишевич Назарбаев является основателем нового независимого государства, обеспечивший его единство, защиту Конституции, прав и свобод человека и гражданина. В честь этого события во всех городах Казахстана пройдут спортивные соревнования и различные концертные программы.

— Ребята, вам очень повезло! Вы первые, кто отмечает это событие. До вас этого праздника не было.













Ведущий 2:

Но любой праздник предполагает подарки и поздравления. Сейчас мы вместе с вами приготовим подарок.

Творческая работа «Солнце»

— Ребята, посмотрите, что это?

Ответы детей.

— Это солнце, которое согревает своим тёплом нашу землю. Чтобы солнышко лучше грело и больше дарило нам тепла, ему нужны лучики. Вместе со своими воспитателями вы, ребята, обвели и вырезали свои ладошки. Ваши ладошки и будут лучиками нашего солнышка. Давайте приклеим ваши лучики. (Дети по очереди приклеивают лучики)

Ведущий 1:

— Какое красивое солнышко у нас получилось! Отличный подарок получился! Просто замечательный. Ну что же, осталось к нему заготовить поздравление с пожеланиями.

Дидактическая игра «Желаю тебе, родная земля!»

Ведущий 1:

«Казахстан любимый мой,
Буду я всегда с тобой!
Здесь и мама и друзья,
Это Родина моя!»

А сейчас, ребята, давайте запишем свои пожелания нашей Родине.

— Я желаю тебе, родная земля…

Дети поочередно выходят к доске и записывают свои пожелания Казахстану (процветания, любви, мирового признания, богатства, добра, мира, счастья и т. д.)

Подведение итогов

Ведущий 2:

— Кто же у нас из ребят лучше всех знает свою Родину. У кого больше звездочек? Итак, лучшим знатоком интеллектуальной викторины «Мой Казахстан» стал (а) … (вручение подарка)

Ведущий 1:

— Дорогие ребята, наш праздник подошёл к концу. Желаю вам всего самого наилучшего. До новых встреч.









Ұлдарыңның қайда кеткен құрығы,
Қыздарыңның қайда кеткен бұрымы?
Мейiрiмге зарықтырған заман-ай,
Заман-ай, заман-ай,
Туған жердiң ылайланды тұнығы.

Қайран елiм, қайран жерiм қор болған-ай,
Жомарттығы сор болған-ай,
Жарылыстан көз ашпаған далам-ай.

Қираттық та ата-баба мазарын,
Қасiреттiң тарттық ендi азабын.
Қоң етiңдi ойып берген, заман-ай,
Заман-ай, заман-ай,
Көсiлетiн көрпең қайда, қазағым?

Қайран елiм, қайран жерiм қор болған-ай,
Жомарттығы сор болған-ай,
Жарылыстан көз ашпаған далам-ай.

Неге бiздер у iшемiз суаттан,
Неге бiздер ажыраймыз тұяқтан?
Туған жердi тоздырғанша, заман-ай,
Заман-ай, заман-ай,
Неге жерге кiрмеймiз бiз ұяттан?

Қайран елiм, қайран жерiм қор болған,
Жомарттығы сор болған-ай,
Жарылыстан көз ашпаған далам-ай.





Ұлдарыңның қайда кеткен құрығы,
Қыздарыңның қайда кеткен бұрымы?
Мейiрiмге зарықтырған заман-ай,
Заман-ай, заман-ай,
Туған жердiң ылайланды тұнығы.

Қайран елiм, қайран жерiм қор болған-ай,
Жомарттығы сор болған-ай,
Жарылыстан көз ашпаған далам-ай.

Қираттық та ата-баба мазарын,
Қасiреттiң тарттық ендi азабын.
Қоң етiңдi ойып берген, заман-ай,
Заман-ай, заман-ай,
Көсiлетiн көрпең қайда, қазағым?

Қайран елiм, қайран жерiм қор болған-ай,
Жомарттығы сор болған-ай,
Жарылыстан көз ашпаған далам-ай.

Неге бiздер у iшемiз суаттан,
Неге бiздер ажыраймыз тұяқтан?
Туған жердi тоздырғанша, заман-ай,
Заман-ай, заман-ай,
Неге жерге кiрмеймiз бiз ұяттан?

Қайран елiм, қайран жерiм қор болған,
Жомарттығы сор болған-ай,
Жарылыстан көз ашпаған далам-ай.









Нурлан Абдуллин

1.о стране скажу я вдохновенно

и слова мои растопят лёд

всё пройду, мой друг ,без сожаленья

за очаг и Родины полёт.

над горами , степью и озёрами

пролегла печаль веков твоих.

Припев:

Родина моя - мечта столетий

Родина моя - любви рассветы.

Родина моя - святая верность.

Вольный ветер и степная стать.

Родина моя - слеза победы.

Родина моя - огонь надежды

Родина моя - свободы берег.

Родина моя -Казахстан

2.пусть хранит в пути тебя Всевышний.

Все мои молитвы о тебе.

Казахстан,в котором я родился,

ты мой дом,достоинство и честь.

Ты пари,орёл мечтой свободной

Над землёй великой и родной.

припев





Нурлан Абдуллин

1.о стране скажу я вдохновенно

и слова мои растопят лёд

всё пройду, мой друг ,без сожаленья

за очаг и Родины полёт.

над горами , степью и озёрами

пролегла печаль веков твоих.

Припев:

Родина моя - мечта столетий

Родина моя - любви рассветы.

Родина моя - святая верность.

Вольный ветер и степная стать.

Родина моя - слеза победы.

Родина моя - огонь надежды

Родина моя - свободы берег.

Родина моя -Казахстан

2.пусть хранит в пути тебя Всевышний.

Все мои молитвы о тебе.

Казахстан,в котором я родился,

ты мой дом,достоинство и честь.

Ты пари,орёл мечтой свободной

Над землёй великой и родной.

припев









Желтоқсан бірде,

Ел тосқан түрде,

Келетін мүлде жайдарлы.

Сол жылы бірақ,

Әдеттен жырақ

Көрінді шын ақ айбарлы.


Тоңдырды мені,

Тоңдырды сені

Желтоқсан желі ызғарлы.

Солдырды гүлді,

Оңдырды нұрды,

Көңілде мұңды із қалды.


Жоғалтып нуын,

Жоғалтып қуын;

Арал да суын тауысты.

Қаңырап мекен,

Аңырап бөкен,

Өріске бөтен ауысты.


Тоңдырды мені,

Тоңдырды сені

Желтоқсан желі ызғарлы.

Солдырды гүлді,

Оңдырды нұрды,

Көңілде мұңды із қалды.


Шайқалды күйім,

Шайқалды миым -

Бомбалар жиі жарылды.

Малым да кеміп,

Әлім де кеміп,

Қинады берік жанымды.


Тоңдырды мені,

Тоңдырды сені

Желтоқсан желі ызғарлы.

Солдырды гүлді,

Оңдырды нұрды,

Көңілде мұңды із қалды.


Бабалар өлер,

Балалар келер,

Аналар берер тіршілік.

Гүлденер дала,

Түрленер қала,

Бұтаққа жаңа бүр шығып.


Тоңдырды мені,

Тоңдырды сені

Желтоқсан желі ызғарлы.

Солдырды гүлді,

Оңдырды нұрды,

Көңілде мұңды із қалды.

Создать открытку







Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 27 сентября. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru

Общая информация

Номер материала: ДВ-487818

Похожие материалы

2017 год объявлен годом экологии и особо охраняемых природных территорий в Российской Федерации. Министерство образования и науки рекомендует в 2017/2018 учебном году включать в программы воспитания и социализации образовательные события, приуроченные к году экологии.

Учителям 1-11 классов и воспитателям дошкольных ОУ вместе с ребятами рекомендуем принять участие в международном конкурсе «Законы экологии», приуроченном к году экологии. Участники конкурса проверят свои знания правил поведения на природе, узнают интересные факты о животных и растениях, занесённых в Красную книгу России. Все ученики будут награждены красочными наградными материалами, а учителя получат бесплатные свидетельства о подготовке участников и призёров международного конкурса.

Конкурс "Законы экологии"