Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Химия / Конспекты / План урока по химий на тему "Көмір қышқылы және карбонаттар. Көміртектің табиғаттағы айналымы." (9 класс)

План урока по химий на тему "Көмір қышқылы және карбонаттар. Көміртектің табиғаттағы айналымы." (9 класс)

  • Химия

Поделитесь материалом с коллегами:

Сабақтың тақырыбы: Көмір қышқылы және карбонаттар. Көміртектің табиғаттағы айналымы.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік:Көмір қышқыл және карбонаттар. Көміртектің табиғаттағы айналымы мен алу жолдарының қасиеттерімен қолданылуын түсіндіру.

Дамытушылық:Көмір қышқылы мен карбонаттардың қасиеттерін алу жолдарын, қолданылуын түсіндіру. Көміртектің табиғаттағы айналымын түсіндіре отырып, ой-өрістерін ғылыми тұрғыда дамыту; ізденімпаздыққа, еңбекқорлыққа жұмыс істеу дағдысын дамыту.

Тәрбиелік:Алған білімін өмірде пайдалануға, өз білімін бағалай білуге, ойын тез анық, тез дұрыс жеткізе алуға қарым-қатынасқа, тәрбиелеу.

Сабақтың типі:Жаңа сабақты меңгерту.

Сабақ түрі:Жаңа сабақты ұйымдастыру және проблемалық оқыту және ойын арқылы меңгерту.

Сабақ әдісі:Іздену, дәлелдеу, жеке пікір тудыру, әңгімелесу, сұрақ- жауап арқылы интарактивті тақтамен жұмыс істеу.

Сабақ көрнекілігі:Кестелер химиялық реактивтер сынауықтар, стакан, шыны түтік, тыңайтқыштар, тұрмыстық қажетті заттар.

Сабақтың барысы: 1. Ұйымдастыру кезеңі.

2. Үй тапсырмасын тексеру.

3. Үй тапсырмасын бекіту.

4. Жаңа сабақ.

5. Жаңа сабақты қорытындылау.

6. Бағалау.

7. Үй тапсырмасы


2. Үй тапсырмасын тексеру.

I. « Кім көп біледі?» ойыны

Мына реакция теңдеулерін аяқтаңдар.

Sno2+C=?+?

C+O2=?

CO+O2=?+Q

C+H2O=…+H2-Q

Ca+…=CaCO3

II. «Кім математик?»

Көлемі 2.24л көміртек (II) оксиді жану үшін (қ.ж) қанша литр оттек

керек болатынын есептеңдер?

  1. 84гр кальций оксидімен көміртектің (IV) оксиді әрекеттескенде қанша грамм кальций карбонаты түзіледі?

  2. -

АПрямая со стрелкой 4Прямая со стрелкой 7Прямая со стрелкой 8) Na NaOH Na2 CO3 CO2

ӘПрямая со стрелкой 9Прямая со стрелкой 11Прямая со стрелкой 12Прямая со стрелкой 13) Ca CaO CaCO3 CO2 H2CO3


3.Үй тапсырмасын бекіту. Сұрақ-жауаптар.

1. көміртек (II) оксидінің қасиеттерін сипатта, оның адам ағзасына әсері.

2. Көміртек (IV) оксидінің физикалық қасиеттерін сипатта.

3. Химиялық қасиеттеріне тән реакция теңдеулерін жаз.

4. Көміртек оксидтерін қолданатын жерлерін айтып беріңіздер?

Жаңа сабақ

Көмір қышқылы H2CO3 тұрақсыз қосылыс, оны бос күйінде алуға болмайды.

Көмір қышқылының H2 CO3 құрылым формуласы:


Прямая соединительная линия 14H-O

Прямая соединительная линия 2C=O


H-O

Көмірқышқылының ерітіндісі әлсіз элеоктролит, оның диссоциациялану дәрежесі-0,17%

Екі негізді қышқыл ретінде сатылап диссоциацияланады.

HПрямая со стрелкой 102 CO3 H+ +HCO3-

HПрямая со стрелкой 17CO3 H+ +CO32-


Химиялық қасиеттері.

1.Көмірқышқылы басқа екі негізді қышқылдар тәрізді сілтілермен

орта және қышқыл тұздар түзе әрекеттеседі:

H 2 CO3 + NaOH (конц) = Na2 CO3 +2H2 O

H2 CO3+ NaOH(сұйт) = NaHCO3+H2O

2.Гидрокорбанатқа сілтілердің артық мөлшерімен әсер етсе

карбонатқа айналады:


NaHCO3 +NaOH=Na2 CO3+ H2 O


Көмірқышқылының мынадай тұздары: NaHCO3, K2 CO3, (NH4)2,

CO3. Суда жақсы ериді, қалған карбонаттар суда аз ериді. немесе ерімейді. Ал гидрокорбанаттардың бәрі суда жақсы ериді. NaHCO3 KHCO3 NH4 HCO3 Ca (HCO3)2 Mg(HCO3)2


3Прямая со стрелкой 21Көмірқышқылының тұздары қыздырғанда ыдырайды:

Прямая со стрелкой 19CaCO3 = CaO+CO2

Прямая со стрелкой 23Прямая со стрелкой 282NaHCO3 =Na2 CO3+CO2 +H2 O

4Натрий және калий карбонаттары суда ерігенде гидролизденіп

сілтілік орта көрсетеді:

Прямая со стрелкой 29Na2 CO3 +HOH = NaHCO3 +NaOH

Прямая со стрелкой 30CO32- +HOH = HCO3- +OH(сілтілік орта)


Басқа тұздардан карбонаттарды және гидрокорбанаттарды

ажырату үшін күшті кышқылмен әсер етеді.

CПрямая со стрелкой 32O32- , HCO3-аниондарды анықтайтын сапалық реакцияларға

мынадай тәжірибе жасаймыз.

Na2 CO3 +2 НCe=2NaСе+H2 O+CO2


Бөлінген көміртек (IV) оксидін мөлдір әк суынан өткізгенде ақ түсті тұнба кальций карбонаты CaCO3 түзіледі.

Прямая со стрелкой 33CO2 +Ca (OH)2=CaCO3 +H2O

Қолданылуы. Тұздардың ішіндегі көп колданатыны NaHCO3, ол ас содасы деп аталады.

Табиғи корбанаттар ішінде көп тарағаны калций карбонаты CaCO3.

Маңғыстауда әктас-ұлутас, Жетібай кен орны бар. Натрий карбонаты Na2 CO3 ақ ұнтақ.

Судағы қаныққан ерітінділерінен Na2 CO3 * 10 H2 O оны қатты қыздырсақ сусыз кристальданған сусыз сода түзіледі.


Na2 CO3* 10H2O=Na2 CO3+10H2 O


Түзілген Na2 CO3кальцийленген сода.

Карбонат тұздарының химияда және тұрмыста атауы.


Тұздардың формулалары

Тұздардың химиялық атауы

Тұздардың тұрмыста атауы

1

K2 CO3

Калий карбонаты

Поташ (сақар)

2

(CuOH)2 CO3

Малахит

Малахит

3

NaHСO3

Натрий гидрокарбонаты

Асы содасы

4

Na2 CO3

Натрий карбонаты

Кальцийленген сода

5

Na2 CO3

Натрий карбонаты

декагидраты

Кристалдық сода





Ас содасы NaHСO3

Медицинада, өрт сөндіру, жасанды сулар, кондитер

ісінде


K2 CO3 өсімдік күлі тыңайтқыш, сабын өндірісінде, фото сурет

Қиын балқитын шыны

оо Көмір қышқылының тұздары

Na2 CO3 сабын, шыны, кір жуатын заттар, дәрі-дәрмек



Na2CO3.10 H2O кристалдық сода

Көміртектің табиғаттағы айналымы.

ҚПрямая со стрелкой 3ұрамында көміртек бар заттар табиғатта көп тараған. Олардың бірі бұзылып, екіншісі-түзіліп жатады. Жасыл өсімдіктер жарықта күн сәулесінің энергиясын сіңіре отырып, фотосинтез процесі кезінде CO2 мен H2 O-дан органикалық зат глюкоза C6 H12 O6 түзіледі.

6CO2+6H2 O = C6 H12 O2+6O2

Табиғатта бос күйіндегі оттек газы және жануарларға азық болатын органикалық заттар осылай пайда болады. Адам өсімдіктерден және жануарлардан алынатын тағамдарды пайдаланады. Ондағы көміртек қосылыстары адам организіміне өтеді. Тірішілік ету нәтижесінде организімде үздіксіз зат алмасу процесі жүреді де, көміртек қосылысы соңғы өнімдермен бірге, тыныс алғанда көміртек (IV) оксиді түрінде қоршаған ортаға бөлініп шығады. Бөлінген газ ауаға тарап, қайтадан фотосинтез процесіне қатысады.



Көміртектің табиғаттағы айналымы:

Прямая соединительная линия 16Прямая соединительная линия 20Прямая соединительная линия 22Прямая со стрелкой 35Прямая со стрелкой 38Атмосферадағы CO2



Прямая соединительная линия 18Прямая соединительная линия 24Прямая соединительная линия 25Прямая соединительная линия 26Прямая соединительная линия 27

Прямая со стрелкой 34



Жанғыш заттар (отын)


Бор, әктас

Прямая со стрелкой 40

Жануарлар

Прямая со стрелкой 39

Өсімдіктер

Прямая соединительная линия 44Прямая соединительная линия 49

Прямая со стрелкой 45Прямая со стрелкой 50Прямая соединительная линия 53Көмір мұнай

«Кітаппен жұмыс»

Төмендегі айналуларды іске асыруға болатын реакция теңдеулерін жазыңдар:

АПрямая со стрелкой 55Прямая со стрелкой 56Прямая со стрелкой 57)Na2 Na2CO3 NaHCO3 CO2

ӘПрямая со стрелкой 58Прямая со стрелкой 60Прямая со стрелкой 62) CaO Ca (OH )2 CaCO3 Ca (HCO3)2


Есептер шығару:

1.4,6% басқа қоспасы болатын 200г натрий корбанатын қышқыл мен өңдегенде қанша литр (қ.ж) көміртектің (IV) оксидін алуға болады?

2.200т кальций карбонатынан 100,8 т кальций оксиді алынды. Практикалық шығымын есептеңдер?




Тест сұрақтары:

1.Көміртек (IV) оксидінің кристалдық торы:

А) атомдық; Ә)Молекулалық; Б)иондық;


2. Көмір қышқылы

А)күшті электролит; Ә)әлсіз электролит; Б) күшті, орташа электролит


3.Көмір қышқылы:

А)бір негізді; Ә)екі негізді; Б)үш негізді;


4.Көмір қышқылын төмендегі реакция көмегімен алуға болады:

Прямая со стрелкой 5Прямая со стрелкой 6А)K2 CO3+HCl ; Ә)CO2 +CaO ;

БПрямая со стрелкой 15)Na2 CO3+KOH ;


5.Теңдеудегі сұрақ белгісі орнына химиялық формула жазыңдар:

Прямая со стрелкой 31Прямая со стрелкой 37А) С+? Fe+?: Ә)2MnO+? ?+CO2;

Прямая со стрелкой 36Прямая со стрелкой 42Б)С+? СaC2+?; B)CaCO3+? CO2+H2 O+?;



«Химик сараман»:


  1. Судың лайлануы


  1. Сүттің суға айналуы.

Кальцйи хлорид ерітіндісіне натрий карбонат ерітіндісін қосқанда ақ тұнба түзіледі. Түзілген ақ тұнба 20%-дық тұз қышқылын қосқанда «ақ сүт» қайнап, түссіз, мөлдір сұйыққа айналады.

Сабақты қорытындылау.

  1. Көмір қышқылының құрылымдық формуласын жазың.

  2. Көмір қышқылының тұздарын қалай анықтауға болады?

3.Карбонаттардың қолданылатын жерлерін айтып беріңдер?

Үй тапсырмасы

§26. Көмір қышқылы және карбонаттар. Көміртектің табиғаттағы айналымы.


9-жаттығу.

Темекі шегу кезінде температура әсерінен темекі құрамындағы заттар әрі қарай химиялық әрекетіне түсін темекі түтінінің улылығы күшейте түседі. Темекінің құрамы:


Темекінің құрамы:


Заттар

Темекі түтініндегі консентрациясы

Жалпы улылық мөлшері

Никотин

2,15г/м3

28,7

Көміртек (II)

Оксиді

35,4г/м3

9,2

Күйе

1,5г/м3

7,8

Көміртек(IV)

Оксиді

9,60мг/м3

0,02

Фенол

13,4мг/м3

0,35

Формальдегид

5,17мг/м3

0,45



20%анкологиялық аурулар туғызады.

50% қоршаған ортамен айналасындағыларды улайды.

Выберите курс повышения квалификации со скидкой 50%:

Автор
Дата добавления 19.02.2016
Раздел Химия
Подраздел Конспекты
Просмотров246
Номер материала ДВ-468413
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх