Инфоурок / Дошкольное образование / Статьи / Развитие эмоций как среддство развития речи дошкольников

Развитие эмоций как среддство развития речи дошкольников

библиотека
материалов

Эмоция һәм сөйләм теле бәйләнеше.

Хайруллина Алсу Василовна,

Казан шәһәренең 333 нче номерлы балалар бакчасы логопеды

Бала тууга ук социаль күрстәкечләргә күмелә: сүзләр, образлар, хәрәкәтләр. Баланың уңышлы социализациясе һәм социаль адаптациясе шул шартларга бәйле. Психик һәм физик кимчелекләр социаль һәм эмоциональ үсешне әкренәйтә яисә тоткарлый.

Галимнәр арасыннан Н.Д.Былкина, Д.В.Люсин, О.А.Прусакова, Е.А.Сергиенко да шәхси тәҗрибә һәм субъектив кичерешләр баланың эмоциональ дөньясына зур йогынты ясый, дип исәплиләр.

Үз эмоцияләрен һәм хисләрен аңлау кешенең шәхси үсешенә ярдәм итә. Эмоцияне тану һәм җиткерү – катлаулы процесс, баланың бирелгән өлкәдә белемен , аерым үсешен таләп итә. Эмоциональ сфера мәктәпкәчә яшьтәге балаларның сөйләм теле белән бәйле. Әгәр балалар бер–берсенең эмоциональ халәтен аңламаса, “укымаса” , аралашу нәтиҗәле булмый. Логопедия әдәбиятының авторлары И.Ю.Кондратенко, О.Л.Леханова, О.С.Павлова, Е.Г.Федосеева күзәтүләре буенча, эмоциянең балалар сөйләме үсешендә һәм аралашуында зур роль уйнаганы ачыклана.

Балаларның хис –тойгыларын тану үзенчәлекләренә төшенү өчен мин , Минаева В.М.- ның “Эмоцияләр пиктограммасы” һәм “Кешенең эмоциональ халәте” методикаларына таянып, тикшерү үткәрдем.

Минаева В.М. методикалары балаларның хис-тойгыларны график рәвештә кабул итүенә, балаларның эмоциональ халәтләрен аңлауга юнәлдерелгән.

Тикшерү Казан шәһәренең Совет районы катнаш типтагы татар телендә тәрбия бирүче 333 нче номерлы балалар бакчасында үткәрелде. Тикшерүдә нормаль сөйләм үсеше белән 5 яшьлек 10 бала һәм сөйләм теле үсеше бозылган ( ягъни гомуми сөйләм теле тоткарланган балалар) 5 яшьлек 10 бала катнашты.

Нәтиҗәдә, анализ түбәндәгеләрне күрсәтте: эксперимент вакытында телендә кимчелек булган балалар , тел үсеше нормаль булган балалар белән чагыштырганда, сорауларга җавапларны күбрәк дөрес бирмәделәр. “Курку” һәм “Аптырау” дигән график рәсемне күп бала таный алмады, озак уйладылар, эмоцияләрне бутадылар. Инструкцияне аңлауда кыенлыклар сизелде, сөйләм телендә нигезсез паузалар, кабатланулар барлыкка килде. Үз эмоциональ халәтләрен аңлау методикасы ярдәмендә 3 нче дәрәҗә тел тоткарлынышлы балаларның “Ачу(Усаллык)” һәм “Кайгы” ситуацияләрен аңлауда кыенлыклар булды. Аларның сорауларга җаваплары примитивлык һәм аңлаешсызлыгы белән аерылып торды.

Тикшерүдәге нормаль тел үсешле балалар группасында күрсәтелгән эмоцияләрне төгәл аңлаттылар, сорауны тыңлап бетермичә, еш дөрес җавап бирделәр. Башка кешеләрнең эмоиональ халәтен аңлауга юнәлдерелгән тикшеренүдә дә алар шулай ук әйбәт нәтиҗә күрсәттеләр: үз тәҗрибәләреннән мисаллар китерделәр, күрсәтелгән ситуацияләрне җанланып сөйли алдылар.

Шулай итеп, телендә тоткарлык булган барлык балалар да хис-тойгыларның график сурәтләнешен дөрес билгеләмиләр, башка кешеләрнең эмоциональ халәтләрен дөрес кабул итмиләр. Башкаларның хис-тойгыларын билгеләү бозылу мәктәпкәчә яшьтәге балаларның шәхесе формалашуда тискәре йогынты ясый. Шуңа күрә алга таба эшчәнлек психик-коррекцион программалар төзүгә юнәлдерергә тиеш.



Кулланылган әдәбият:

  1. Балобанова В.П., Богданова Л.Г., Венедиктова Л.В. и др. Диагностика нарушений речи у детей и организация логопедической работы в условиях дошкольного образовательного учреждения. – СПб.: Детство-пресс, 2001.

  2. Волкова Л.С., Лалаева Р.И., Мастюкова Е.М. Логопедия 2 часть. – М., 1995.

  3. Жукова Н.С., Мастюкова Е.М., Филичёва Т.Б. Преодоление общего недоразвития речи у дошкольников. – М., 1990.

  4. Жукова Н.С., Мастюкова Е.М., Филичёва Т.Б. Логопедия. Екатеренбург. 1999.



Только до конца зимы! Скидка 60% для педагогов на ДИПЛОМЫ от Столичного учебного центра!

Курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации от 1 400 руб.
Для выбора курса воспользуйтесь удобным поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВЫ).

Московские документы для аттестации: KURSY.ORG


Общая информация

Номер материала: ДБ-180804

Похожие материалы



Очень низкие цены на курсы переподготовки от Московского учебного центра для педагогов

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 60% скидки (только до конца зимы) при обучении на курсах профессиональной переподготовки (124 курса на выбор).

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: KURSY.ORG