Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Начальные классы / Презентации / Презентация по татарской литературе
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Начальные классы

Презентация по татарской литературе

библиотека
материалов
ҮЛЕМНЕ ҖИҢГӘН ШАГЫЙРЬ
Муса Җәлил 1906 -1944 Муса Җәлил дигәндә - татар халкын, ә татар халкы дигәнд...
«Батырлык кайдан башлана?» Әйтче, Муса, Мондый батырлыкны Кай җиреңдә саклап...
Муса Җәлилнең туган җире – Оренбург шәһәреннән 120 чакрым ераклыкта Нит елга...
Мусаның беренче укытучысы Габдулла Усманов истәлекләреннән: «...Гарәп хәрефл...
Мусаның әнисе Рәхимә апа искиткеч сабыр холыклы, шигъри җанлы кеше булган. Ул...
Шагыйрьнең сеңелесе Зәйнәп Җәлилова сөйләгәннәрдән: «Яшьлек елларым искә төшк...
Татарстанның атказанган укытучысы, Муса Җәлилнең туганы Таһир Корбанов истәле...
«Үлемсезлеккә юл» 1942 ел, март. Кече Вишера. Чулпанга хат. «Сөекле Чулпаным!...
1942 ел, 20 март. Хәрәкәттәге армия. Язучы Гази Кашшафка хат. «...Ниһаять, 26...
«Серле йомгак» Язучы – эзтабарлар, галимнәр тырышлыгы белән бу «серле йомгак»...
1942 ел, 26 июнь. Муса Җәлил, авыр яраланып, гитлерчыларга әсирлеккә эләгә. Ү...
Моабит төрмәсе Фашист концлагерьларының коточкыч шартлары да шагыйрь рухын сы...
Муса Җәлилнең көрәштәше Фәрит Солтанбәков истәлекләреннән: «…Апрель аеның ахы...
«Үлеме белән җиңде үлемне». 1943 елның августында гестапо яшерен оешма әгъзал...
19 1

Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 ҮЛЕМНЕ ҖИҢГӘН ШАГЫЙРЬ
Описание слайда:

ҮЛЕМНЕ ҖИҢГӘН ШАГЫЙРЬ

№ слайда 2 Муса Җәлил 1906 -1944 Муса Җәлил дигәндә - татар халкын, ә татар халкы дигәнд
Описание слайда:

Муса Җәлил 1906 -1944 Муса Җәлил дигәндә - татар халкын, ә татар халкы дигәндә, Муса Җәлилне күз алдына китерәләр. Аның шәхесен һәм батырлыгын бөтен дөнья белә. Димәк, ул – чын мәгънәсәндә халкыбызның бөек шәхесе, горурлыгы. (Фоат Галимуллин, әдәбият галиме)

№ слайда 3 «Батырлык кайдан башлана?» Әйтче, Муса, Мондый батырлыкны Кай җиреңдә саклап
Описание слайда:

«Батырлык кайдан башлана?» Әйтче, Муса, Мондый батырлыкны Кай җиреңдә саклап йөрттең? Кемнән алдың шундый горурлыкны, Нинди ялкыннарда чыныктың? (Сәйфи Кордаш, башкорт шагыйре)

№ слайда 4 Муса Җәлилнең туган җире – Оренбург шәһәреннән 120 чакрым ераклыкта Нит елга
Описание слайда:

Муса Җәлилнең туган җире – Оренбург шәһәреннән 120 чакрым ераклыкта Нит елгасы буенда урнашкан Мостафа авылы. Аның әтисе Мостафа абый балаларын укытырга, белемле итәргә тырыша. Шуңадыр Муса инде алты яшендә үк авыл мәдрәсәсендә укый башлый.

№ слайда 5 Мусаның беренче укытучысы Габдулла Усманов истәлекләреннән: «...Гарәп хәрефл
Описание слайда:

Мусаның беренче укытучысы Габдулла Усманов истәлекләреннән: «...Гарәп хәрефләренең күпчелеген Муса мәктәпкә килгәндә үк белә иде инде. ...Хәтере дисәң, ис китмәле. Авызыңнан чыккан һәр сүзеңне йотып бара. ...Аның классташлары әле яңа гына әлифне ятлап азапланалар, ә Муса инде шактый шома итеп укый һәм яза... Бер ай да узмады, үз ишләрен нык узып китте. Шуннан аны икенче класска күчерергә туры килде. ... Тагын ай ярым узмагандыр, карыйм, бу малайга икенче класс материалы да артык җиңел. Биргән эшләрне тиз генә эшләп куя да минем өченче класска сөйләгән сүзләргә колак салып утыра. Берәр укучы мәсьәләсен чишә алмый утырса, Муса аңа ярдәм кулы сузарга тырыша. Шулай итеп, уку елының урталарында инде ул өченче класска күчте, ә язга мәктәпнең барлык дүрт классын тәмамлап чыкты. Күпме еллар укытучы булып эшләдем, әмма башка андый хәлнең булганын хәтерләмим.»

№ слайда 6 Мусаның әнисе Рәхимә апа искиткеч сабыр холыклы, шигъри җанлы кеше булган. Ул
Описание слайда:

Мусаның әнисе Рәхимә апа искиткеч сабыр холыклы, шигъри җанлы кеше булган. Ул үзе дә шигырьләр язган, җырлар чыгарган. 1919 ел. Оренбург. «Кызыл йолдыз» газетасы редакциясе. 13 яшьлек Муса үзенең беренче шигырен укый. Дошманга нәфрәт һәм үч тойгысы белән сугарылган «Бәхет» шигыре «Кечкенә Җәлил» имзасы белән газетада басылып чыга. Еллар үтеп , фашист төрмәсендә тоткынлыкта ятканда да шушы сүзләренә тугры кала.

№ слайда 7 Шагыйрьнең сеңелесе Зәйнәп Җәлилова сөйләгәннәрдән: «Яшьлек елларым искә төшк
Описание слайда:

Шагыйрьнең сеңелесе Зәйнәп Җәлилова сөйләгәннәрдән: «Яшьлек елларым искә төшкән саен, мин әле дә Мусаның шундый тынгы белмәс шашкын йөрәкле булуына аптырыйм. Ничек шулай барысына да кулы җиткәндер?! Муса тәкъдиме белән без авылда балалар китапханәсе оештырдык, ...кулъязма журнал чыгара башладык. Журналның редакторы Муса булды. ...Болар өстенә Муса авыл халкы өчен «Алга» исемле стена газетасы да чыгара башлады…»

№ слайда 8 Татарстанның атказанган укытучысы, Муса Җәлилнең туганы Таһир Корбанов истәле
Описание слайда:

Татарстанның атказанган укытучысы, Муса Җәлилнең туганы Таһир Корбанов истәлекләреннән: «...1919 елның көзендә Муса авылга кайтып төште. Ул, шәһәрдә алты ел торып, бик үзгәргән: чиста итеп шәһәрчә киенә, русча җиңел сөйләшә. …Бер төркем малайлар белән Муса балалар театры оештырды. Пьесаларны ул үзе яза...Моңа кадәр театрның ни икәнен белмәгән авыл халкы безнең спектакльләрне яратып, көтеп ала иде. …Озакламый Муса «Балалар түгәрәге» дигән отряд төзеде. Аны башта «Кызыл йолдыз» дип исемләгән идек, аннары «Кызыл чәчәк» дип үзгәрттек…»

№ слайда 9 «Үлемсезлеккә юл» 1942 ел, март. Кече Вишера. Чулпанга хат. «Сөекле Чулпаным!
Описание слайда:

«Үлемсезлеккә юл» 1942 ел, март. Кече Вишера. Чулпанга хат. «Сөекле Чулпаным! Хатың өчен зур рәхмәт. Миңа андый хатларны күбрәк яз. Мин аларны укып бик шатланам... Походтан кайткач, хат күп итеп язармын, рәсемле әкият тә язармын... Мин озак тормам инде, тиздән фашистларны тар – мар итәрбез дә кайтырмын. Хат яз. Кысып үбәм. Әтиең».

№ слайда 10 1942 ел, 20 март. Хәрәкәттәге армия. Язучы Гази Кашшафка хат. «...Ниһаять, 26
Описание слайда:

1942 ел, 20 март. Хәрәкәттәге армия. Язучы Гази Кашшафка хат. «...Ниһаять, 26 февральдә мин назначение алдым һәм приказ буенча Төньяк – көнбатыш фронтка (Ленинград янында) батальон комиссары сыйфатында китеп бардым. Турыдан – туры фронтка барам, хәлиткеч, иң җаваплы участокка...Миңа да үз көчемне сынап карарга вакыт җитте. Фашист – еланнарны тукмарбыз!» Муса Җәлил өлкән политрук итеп Волхов фронтына, 2 нче Удар Армиягә җибәрелә. «Отвага» дигән армия газетасында хәрби хәбәрче булып эшли. Еш кына фронт сызыгында була. Сугыш туктаган араларда ул шигырьләр яза

№ слайда 11
Описание слайда:

№ слайда 12 «Серле йомгак» Язучы – эзтабарлар, галимнәр тырышлыгы белән бу «серле йомгак»
Описание слайда:

«Серле йомгак» Язучы – эзтабарлар, галимнәр тырышлыгы белән бу «серле йомгак»ның байтак кына серләре ачылды инде. Шагыйрьнең әсирлектәге тормышы турында аның туган илгә кайтып җиткән 93 шигыре сөйләде. Муса Җәлилнең Моабит төрмәсендә язылган шигырьләрен Бельгия патриоты Андре Тиммерманс алып кайта.

№ слайда 13 1942 ел, 26 июнь. Муса Җәлил, авыр яраланып, гитлерчыларга әсирлеккә эләгә. Ү
Описание слайда:

1942 ел, 26 июнь. Муса Җәлил, авыр яраланып, гитлерчыларга әсирлеккә эләгә. Үлемсезлек юлы озынмы? Фаҗигале Волхов вакыйгасыннан алып, гильотинага кадәр санасаң, 791 көн! (Гильотина – үлем җәзасын башкаручы корал, баш кисә торган машина) Авыр, газаплы, әсирлектә үткәргән 791 көн...

№ слайда 14 Моабит төрмәсе Фашист концлагерьларының коточкыч шартлары да шагыйрь рухын сы
Описание слайда:

Моабит төрмәсе Фашист концлагерьларының коточкыч шартлары да шагыйрь рухын сындыра алмый. Ул яшерен оешма аша дошманның үз оясында аңа каршы көрәш алып бара. Татар, башкорт әсирләре өчен концертлар кую сылтавы белән, бик күп концлагерьларда була һәм анда фашистларга каршы яшерен төркемнәр оештыра, үз тирәсенә ышанычлы көрәштәшләр туплый.

№ слайда 15 Муса Җәлилнең көрәштәше Фәрит Солтанбәков истәлекләреннән: «…Апрель аеның ахы
Описание слайда:

Муса Җәлилнең көрәштәше Фәрит Солтанбәков истәлекләреннән: «…Апрель аеның ахырында Муса Җәлил Едлинога килде. Шул көнне берәм – берәм чишмә буена җыедык. Муса Җәлил алдында ант итәбез. Беренче – Кормаш, икенче – Хәсән, өченче – мин... Дүртенче булып Баттал ант итте. Бу антның мәгънәсе болайрак иде: «Командирның боерыгын берсүзсез үтәргә. Ил өчен, кирәк икән, җанны да корбан итәргә. Дошман кулына эләккән очракта – яшерен оешманың эше турында сөйләмәскә. Нинди авырлыклар булса да – түзәргә! Кем Антны боза, шуны Ватанны сатучы, фашистлар ялчысы дип исәпләргә». «Җәлилне без «Бөркет» дип йөри идек. Абдулла Алишны «Бөркетнең уң канаты», Гайнан Кормашны «Бөркетнең сул канаты» дип йөрттек. Яшерен оешма әгъзаларын исә «Бөркет балалары» дип атый идек».

№ слайда 16 «Үлеме белән җиңде үлемне». 1943 елның августында гестапо яшерен оешма әгъзал
Описание слайда:

«Үлеме белән җиңде үлемне». 1943 елның августында гестапо яшерен оешма әгъзаларының эзенә төшә. 14 августка билгеләнгән восстание булмый кала. Газаплы төрмә тормышы башлана... Моабит төрмәсенең таш капчыгына ташланган, ләкин рухы сынмаган Муса көрәшне туктатмый. Хәзер аның кулында бердәнбер корал – сүз кала, һәм шагыйрь аны ачы нәфрәт белән дошманнарының йөзенә ата. 1944 елның 7 февралендә Дрезденда хәрби суд җәлилчеләрне үлем җәзасына хөкем итә. Шушы елның 25 августында Муса Җәлил һәм аның 11 көрәштәше җәзалап үтерелә.

№ слайда 17
Описание слайда:

№ слайда 18
Описание слайда:

№ слайда 19
Описание слайда:


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 15.10.2015
Раздел Начальные классы
Подраздел Презентации
Просмотров189
Номер материала ДВ-065914
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх