Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Начальные классы / Презентации / Проектная работа " Киіз үй"

Проектная работа " Киіз үй"

Международный конкурс по математике «Поверь в себя»

для учеников 1-11 классов и дошкольников с ЛЮБЫМ уровнем знаний

Задания конкурса по математике «Поверь в себя» разработаны таким образом, чтобы каждый ученик вне зависимости от уровня подготовки смог проявить себя.

К ОПЛАТЕ ЗА ОДНОГО УЧЕНИКА: ВСЕГО 28 РУБ.

Конкурс проходит полностью дистанционно. Это значит, что ребенок сам решает задания, сидя за своим домашним компьютером (по желанию учителя дети могут решать задания и организованно в компьютерном классе).

Подробнее о конкурсе - https://urokimatematiki.ru/


Идёт приём заявок на самые массовые международные олимпиады проекта "Инфоурок"

Для учителей мы подготовили самые привлекательные условия в русскоязычном интернете:

1. Бесплатные наградные документы с указанием данных образовательной Лицензии и Свидeтельства СМИ;
2. Призовой фонд 1.500.000 рублей для самых активных учителей;
3. До 100 рублей за одного ученика остаётся у учителя (при орг.взносе 150 рублей);
4. Бесплатные путёвки в Турцию (на двоих, всё включено) - розыгрыш среди активных учителей;
5. Бесплатная подписка на месяц на видеоуроки от "Инфоурок" - активным учителям;
6. Благодарность учителю будет выслана на адрес руководителя школы.

Подайте заявку на олимпиаду сейчас - https://infourok.ru/konkurs

  • Начальные классы
 Киіз үй - жарты ғаламның моделі
І. Киіз үй туралы жалпы мағлұмат. Киіз үй - көшпелі өмірге бейімделген, ерте...
Қазақ киіз үйдің шоқтығы саналатын, құрастырылып-ажыратылатын киіз жабынды тұ...
Иілген уықтың бойында бірнеше атаулы бөліктер бар. Уықтың керегеге байланаты...
Кереге – киіз үй сүйегінің қабырғалық бөлігі. Талдан, жіңішке қайыңнан жасала...
Керегені құрайтын әрбір ағашты «желі» деп атайды. - желінің ең ұзынын кереген...
Киіз үй есігінің құрылысы: 1 – маңдайша; 2 – босаға; 3 – сықырлауық; 4 – жақт...
Үзік – кереге басынан шаңырақ шеңберіне дейінгі аралықты жауып тұруға арналға...
Туырлық – кереге іргесінен уықтың ортасына дейінгі жерді жауып тұруға арналға...
Киіз есік – сықырлауықты жауып тұрады. Киіз есіктің сырты киіз, ортасы ши, ас...
Киіз үйдің ішкі баулары: Киіз үйдің сүйегін бір-бірімен ұластыру мақсатында б...
Киіз үй - жарты ғаламның моделі
 Назарларыңызға рахмет!!!
1 из 17

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1  Киіз үй - жарты ғаламның моделі
Описание слайда:

Киіз үй - жарты ғаламның моделі

№ слайда 2
Описание слайда:

№ слайда 3 І. Киіз үй туралы жалпы мағлұмат. Киіз үй - көшпелі өмірге бейімделген, ерте
Описание слайда:

І. Киіз үй туралы жалпы мағлұмат. Киіз үй - көшпелі өмірге бейімделген, ерте заманнан келе жатқан көшпелілер баспанасы. Еуразия далаларындағы жартылай көшпелі және отырықшы халықтардың арасына кеңінен тараған. Көшіп – қонуға лайықты жасалады, түйе мен атқа тиеу арқылы жеңіл көшіріледі, оның киіз туырлықтары мен үзіктерінен жауын өтпейді. Ыстық күнде киіз үй салқын болса, қысты күні керегесін екі қабат киізбен қаптап, ошақ жағып, жазға дейін отыра беруге болады. Көшпенділердің кіші әлеміне айналған киіз үй олардың өмірінің көп бөлігі өтетін дәстүрлі тұрақты мекен-жайы болған. Киіз үйдің пайда болуы қола дәуірінен басталады екен. (б.з.б. 3-мың жылдық). Киіз үй біздің заманымыздан бұрынғы 7-ғасырда кеңінен пайдаланып, киіз басу белгілі бір кәсіпке айналды. Киіз үйдің сол кезден бастап кең таралғанын сол замандағы тасқа қашап түсірілген Алтай Сібірдегі Қызылжар тасынан, Қырымдағы суреттерден айқын байқауға болады. Көшпелі сақ тайпаларының киіз үйде тұрғанын алғаш рет ежелгі грек тарихшысы Геродот жазды.

№ слайда 4 Қазақ киіз үйдің шоқтығы саналатын, құрастырылып-ажыратылатын киіз жабынды тұ
Описание слайда:

Қазақ киіз үйдің шоқтығы саналатын, құрастырылып-ажыратылатын киіз жабынды тұрғын жайдың аса сыйымды түрін «Орда» деп атаған. Бұл ел билеген хан мен сұлтандар үшін көпшіліктің қатысуымен салтанатты, рәсімді жиындар өткізіліп тұруға, елшілер мен құрметті қонақтар қабылдауға, келіссөз жүргізуге, шартқа қол қоюға ыңғайластырған киіз үй.  

№ слайда 5
Описание слайда:

№ слайда 6
Описание слайда:

№ слайда 7 Иілген уықтың бойында бірнеше атаулы бөліктер бар. Уықтың керегеге байланаты
Описание слайда:

Иілген уықтың бойында бірнеше атаулы бөліктер бар. Уықтың керегеге байланатын ұшын «доғалай» (1) дейді. Додағайды тесіп, қайыстан уықбау (5) тағылған , уықтың иілген жерін иығы деп атайды. (3) шаңырақ пен уықтың арасын қары деп атайды. Ал шаңырақтың көзіне қадайтын ұшын (4) қаламы деп атайды, оны төрт қырлы етіп ұштауды қаламдау дейді.

№ слайда 8 Кереге – киіз үй сүйегінің қабырғалық бөлігі. Талдан, жіңішке қайыңнан жасала
Описание слайда:

Кереге – киіз үй сүйегінің қабырғалық бөлігі. Талдан, жіңішке қайыңнан жасалады. Кереге көздерінің көлеміне қарай тор көзді кереге және жел көзді кереге болып екіге бөлінеді. Тор көзді керегеде уық байлайтын жиырма бас, жел көзді керегеде он жеті бас болады. Кереге жасайтын жас тал мен қайыңның қабығын аршып, көлеңкеде кептіргеннен кейін қозға көміп жұмсартады. Сонан соң тезге салып түзетіп, жонады. Дайын болған кереге ағаштарын қайтадан тезге салып мүсіндейді. Бұдан соң бұларды бір-бірімен қосып, түйенің немесе өгіздің мойын терісінен дайындалған таспамен көктеп, жосамен бояйды.

№ слайда 9 Керегені құрайтын әрбір ағашты «желі» деп атайды. - желінің ең ұзынын кереген
Описание слайда:

Керегені құрайтын әрбір ағашты «желі» деп атайды. - желінің ең ұзынын керегенің «ерісі» деп атайды. одан қысқалауын «балашық» деп атайды. 1 - ең кішісін «сағанақ» деп атайды. Киіз үйдің ағаш есігін – сықырлауық дейді. Ол киіз үй ішіне қарай ашылатын есік. Есік бірнеше бөліктен тұрады. Олар: маңдайша, екі босаға, табалдырық және екі жақтау есік.

№ слайда 10 Киіз үй есігінің құрылысы: 1 – маңдайша; 2 – босаға; 3 – сықырлауық; 4 – жақт
Описание слайда:

Киіз үй есігінің құрылысы: 1 – маңдайша; 2 – босаға; 3 – сықырлауық; 4 – жақтау; 5 – табалдырық;    

№ слайда 11
Описание слайда:

№ слайда 12 Үзік – кереге басынан шаңырақ шеңберіне дейінгі аралықты жауып тұруға арналға
Описание слайда:

Үзік – кереге басынан шаңырақ шеңберіне дейінгі аралықты жауып тұруға арналған төрт баулы киіз. Киіз үй бір қызығы, Салады еске атаны. Ақ шапаны – үзігі, Ақ таяғы бақаны

№ слайда 13 Туырлық – кереге іргесінен уықтың ортасына дейінгі жерді жауып тұруға арналға
Описание слайда:

Туырлық – кереге іргесінен уықтың ортасына дейінгі жерді жауып тұруға арналған алты баулы киіз. Туырлықтың іргесін түріп, киіз үйдің ішінің аусын тазартып әрі қатты ысып кеткен кезде, үй ішін салқындатып алатын да болған.  

№ слайда 14 Киіз есік – сықырлауықты жауып тұрады. Киіз есіктің сырты киіз, ортасы ши, ас
Описание слайда:

Киіз есік – сықырлауықты жауып тұрады. Киіз есіктің сырты киіз, ортасы ши, астары жарғақ теріден жасалады. Шиыршықтап түріп қоюға ыңғайлы. Көбінесе жел болғанда немесе салқын түскенде пайдаланылады.

№ слайда 15 Киіз үйдің ішкі баулары: Киіз үйдің сүйегін бір-бірімен ұластыру мақсатында б
Описание слайда:

Киіз үйдің ішкі баулары: Киіз үйдің сүйегін бір-бірімен ұластыру мақсатында бау-құрлар қолданылады. Таңғыш – екі керегенің сағанағын (жігін) кіріктіріп таңатын өрнекті жіңішке құр. Бас арқан – керегенің басын сыртынан бастыра орап таңатын қыл – арқан. Шалма – уықтарды ығып кетпеуі үшін шалмалап байлайтын құр. Желбау – өрнекті, төгілме шашақты құр, шаңыраққа үш жерден байланып, керегеге асылады, киіз үйге сәндік жиһаздық сипат береді.Оның негізгі міндеті – дауыл кезінде шаңырақты салмамен басып тұру. Басқұр – киіз үйдің ішін безендіру үшін, әр туырлықтың кереге басына үйкелмеу үшін уық пен керегенің түйіскен жерін сыртынан бастырып тағатын, өрнекті жалпақ құр. Үзік бау – үзіктің екі жиегінен екі немесе үш жерден айқастыра тартып керегеге байлайтын жалпақ терме бау. Бел- бау – туырлықтың керегеге тығыз жатуы және жел көтеріп кетпеуі үшін сыртынан бастырып буатын қыл арқан.

№ слайда 16 Киіз үй - жарты ғаламның моделі
Описание слайда:

Киіз үй - жарты ғаламның моделі

№ слайда 17  Назарларыңызға рахмет!!!
Описание слайда:

Назарларыңызға рахмет!!!

Самые низкие цены на курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации!

Предлагаем учителям воспользоваться 50% скидкой при обучении по программам профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок".

Начало обучения ближайших групп: 18 января и 25 января. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (20% в начале обучения и 80% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru/kursy



Автор
Дата добавления 14.02.2016
Раздел Начальные классы
Подраздел Презентации
Просмотров98
Номер материала ДВ-451024
Получить свидетельство о публикации

УЖЕ ЧЕРЕЗ 10 МИНУТ ВЫ МОЖЕТЕ ПОЛУЧИТЬ ДИПЛОМ

от проекта "Инфоурок" с указанием данных образовательной лицензии, что важно при прохождении аттестации.

Если Вы учитель или воспитатель, то можете прямо сейчас получить документ, подтверждающий Ваши профессиональные компетенции. Выдаваемые дипломы и сертификаты помогут Вам наполнить собственное портфолио и успешно пройти аттестацию.

Список всех тестов можно посмотреть тут - https://infourok.ru/tests


Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх