Инфоурок / Классному руководителю / Конспекты / 5 сыйныфта татар әдәбиятыннан Г.Тукайның "Шүрәле" поэмасында Былтыр һәм Шүрәле образлары темасына дәрес конспекты
Обращаем Ваше внимание: Министерство образования и науки рекомендует в 2017/2018 учебном году включать в программы воспитания и социализации образовательные события, приуроченные к году экологии (2017 год объявлен годом экологии и особо охраняемых природных территорий в Российской Федерации).

Учителям 1-11 классов и воспитателям дошкольных ОУ вместе с ребятами рекомендуем принять участие в международном конкурсе «Я люблю природу», приуроченном к году экологии. Участники конкурса проверят свои знания правил поведения на природе, узнают интересные факты о животных и растениях, занесённых в Красную книгу России. Все ученики будут награждены красочными наградными материалами, а учителя получат бесплатные свидетельства о подготовке участников и призёров международного конкурса.

ПРИЁМ ЗАЯВОК ТОЛЬКО ДО 15 ДЕКАБРЯ!

Конкурс "Я люблю природу"

5 сыйныфта татар әдәбиятыннан Г.Тукайның "Шүрәле" поэмасында Былтыр һәм Шүрәле образлары темасына дәрес конспекты




Московские документы для аттестации!

124 курса профессиональной переподготовки от 4 795 руб.
274 курса повышения квалификации от 1 225 руб.

Для выбора курса воспользуйтесь поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВА).

ДИПЛОМ от Столичного учебного центра: KURSY.ORG


библиотека
материалов

Тема: Г.Тукайның “Шүрәле” поэмасында Былтыр һәм Шүрәле образлары.


Максат: -Укучыларны Г.Тукайның “Шүрәле” поэмасы белән таныштыру.Татар сәнгатенең башка төрләренә дә этәргеч биргән әсәр булуын җиткерү.

-Сәнгатьле, йөгерек укуны,сорауларга тулы,төгәл җавап бирә белүне,язма күнекмәләрне, сөйләм телен үстерергә ярдәм итү.

-Укучыларда Г.Тукай иҗатын өйрәнүгә кызыксыну уяту.Бер-берсенә ихтирам, әдәплелек сыйфатлары тәрбияләү.




Дәрес план-конспекты





I. Психологик – уңай халәт тудыру.


II. Өй эшен тикшерү.

“Үксез бала” рәсеме буенча язылган иншалар белән танышу,(берничә баланы тыңлау).


III.Яңа белемнәрне үзләштерү.


“Татар халык әкиятләре” китабыннан укып килгән “Шүрәле” әкиятен сөйләтү.

-Сез укыган әсәр ни өчен әкият дип атала?(Әкият төшенчәсен искә төшерү.)

-Әйдәгез әле,Шүрәленең төс-кыяфәтен телдән тасвирлап карыйк, нинди ул?

-Сез ничек уйлыйсыз Шүрәле усалмы ул?(Җаваплар тыңланыла.)

-Әйе, укучылар, ул көләргә, шаярырга ярата, шат күңелле, үзе беркатлы – юкка да ышана.Шул ук вакытта аның куркыныч гадәте дә бар.Ул кешеләрне кытыклап үтерә.Халык әнә шундый итеп дөньяда булмаган Шүрәле образын тудырган һәм төрле вариантларда иҗат иткән. Бер вариантын сез өйдә укып килдегез.

Г.Тукай әсәренә төп эчтәлек итеп әлеге таныш булган әкиятне алган.

“Шүрәле” әкият-поэмасын укытучы сәнгатьле итеп укып чыга.

-Сез укып килгән әкият белән Тукай әсәре арасында нинди охшашлык бар?

-Аерымлыклар нәрсәдә?

-Шагыйрь Кырлай авылы табигатен ничек тасвирлаган?

-Табигать кочагына урнашкан халыкның көнкүреше, тормыш-хәлләре поэмада ничек чагылдырыла?(Былтыр – шагыйрьнең табышы, халык тормышын,аның караш-офыкларын мавыктыргыч итеп ача торган персоажы, үзенең эшчән тк бигате, хәйләле акылы белән куандыра торган халык улы. Анда әкият героена тиң куәт тә, тапкырлык белән хәйран итә торган сәләтле йөрәк тә бар. Былтыр – шәхеснең көчен, кеше дигән затның табигый мөмкинлекләрен күрсәтә тоган реаль образ. )

-Бу поэмада шигъри дөньяны баета торган нинди тасвир-чаралар бар?(Әсәрдән билгеләү, табу; дәфтәрләргә чагыштыру,эпитет төшенчәләрен яздыру.)

-Әсәрне тагы бер кат искә төшереп күзаллыйк әле, сез нинди вакыйгаларны санар идегез?(1.Аыл. 2. Урман. 3.Әкият турында. 4. Татар халкының данлыклы тарихы.)

-Тарих фәнендә монгол яулап алулары,урта гасырда гарәп язулары һәм рус патшаларының Себерне,Ерак Көнчыгышны буйсындырулары мәгълүм. Көнчыгыштан килгән Чыңгыз (монгол) күпсанлы гаскәре белән байтак илләрне, шулай ук безнең бабаларыбыз булган Бөек Болгарияне дә буйсындыра. Г.Тукай поэмада шул тарихи күренешне искә ала. Алга таба шагыйрьнең ике юллыгында ачык хакыйкатькә - Явыз Иван тарафыннан яулап алынган халкыбызның хокуксызлыгына ишарә ителә:

Ачыла алдыңда тарихтан театр пәрдәсе

Аһ! Дисең, без ник болай соң? Без дә Хакның бәндәсе.


Алда саналган вакыйгаларны берләштереп карыйк. Беренче өлешне матурлык дип атый алабыз.Авылны, урманны сагыну, юксыну, туган якка мәхәббәте чагыла.Икенче өлеш ямьсезлек – милләтебез өчен борчыла, кайгыра, гаделсезлеккә рәнҗи, хәсрәтләнә.


Йомгаклау:


“Шүрәле” поэмасы бүген дә татар әдәбиятының таҗы булып санала. Бу әсәр – татар сәнгатенең башка төрләренә дә этәргеч биргән әсәр. Ф.Яруллинның “Шүрәле” балеты – музыка сәнгатенең классик үрнәге.Аңа Тукай поэмасы нигез ташы икәне бәхәссез.

“Шүрәле” поэмасы – рәссамнарның да иҗат фантазиясен уяткан әсәр. Б.Әлменов ясаган шүрәле рәсемнәре Тукай хыялына бик туры килә. Сүз сәнгате белән рәсем сәнгатенең үзенчәлекләрен ачыклауда поэмада сурәтләнгән шүрәле белән рәссам ясаган шүрәле рәсеме – бик тә кулай, матур үрнәкләр. Шүрәленең портретында ук сәнгатьнең ике төре күзалдыбызга килә.

Бу әсәргә скульптор Б.Урманче да битараф калмаган, аның сәнгать әсәрләре арасында шүрәле сыны да бар.


Өй эше бирү:


1.Ә композиторларга килгәндә, сезгә өй эше итеп, Тукай шигырьләренә кайсы композиторлар көй язган? соравы була. Түбәндәге китапларны кулланырга мөмкин: “Җырлар” китабы (төзүчесе Илбарис Надиров) Казан, 1972 ел ; “Җырларыбыз” (төзүчесе Зиннур Мансуров) Казан, 1989 ел.


2.”Шүрәле” поэмасының беренче бүлеген яттан өйрәнергә.



Билгеләр кую.

Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 20 декабря. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru


Общая информация

Номер материала: ДВ-184211
Курсы профессиональной переподготовки
133 курса

Выдаем дипломы установленного образца

Заочное обучение - на сайте «Инфоурок»
(в дипломе форма обучения не указывается)

Начало обучения: 20 декабря
(набор групп каждую неделю)

Лицензия на образовательную деятельность
(№5201 выдана ООО «Инфоурок» 20.05.2016)


Скидка 50%

от 13 800  6 900 руб. / 300 часов

от 17 800  8 900 руб. / 600 часов

Выберите квалификацию, которая должна быть указана в Вашем дипломе:
... и ещё 87 других квалификаций, которые Вы можете получить

Похожие материалы

Получите наградные документы сразу с 38 конкурсов за один орг.взнос: Подробнее ->>