Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Начальные классы / Презентации / "Жылқы шаруашылығы" тақырыбына презентация

"Жылқы шаруашылығы" тақырыбына презентация



Внимание! Сегодня последний день приёма заявок на
Международный конкурс "Мириады открытий"
(конкурс сразу по 24 предметам за один оргвзнос)


  • Начальные классы
 Қош келдіңіздер! ҚОШ КЕЛДІҢІЗДЕР!
 Жылқы шаруашылығы және оның негізгі салалары
Жылқы - сүтқоректілер класы тақтұяқтылар отрядының өкілі. Жылқы тұқымдасына А...
Қолға үйретілген жылқының арғы тегі жабайы жылқылар - тарпан мен түзат. Жабай...
Жылқының алғаш қолға үйретілген жері Қазақстан даласы деп саналады. Жылқысын;...
 Қош келдіңіздер! Халық өміріндегі жылқының рөлі
Жылқыға қатысты теңеу сөздер, даналық нақылдар, аңыз-әңгімелер, мақал-мәтелде...
Халық сүйікті перзенттерін «құлыным», «құлыншағым» деп еркелетуі, жылқыны өте...
Қазіргі елтаңбамызда жылқы бейнесінің болуы сол сабақтастығы аңғартады. Жылқ...
 Қош келдіңіздер! Қазақстандағы жылқы қолтұқымдары
Қазақы жылқы Қазақстанда ерте кездерден бастап, өсіріп келе жатқан қолтұқымн...
Адай жылқысы Қазақстанның батыс аймақтарында ертеден өсіріп келе жатқан қолтұ...
Қостанай жылқысы Қостанай және Ресейдің Челябі аймақтарында өсіріледі. 1951 ж...
 Қош келдіңіздер! Өмір мерзімі және кезеңдері
Түріне, күтімі және өсу айналасына байланысты қазіргі үй жылқысы орташада 25-...
Жылқы төлдерін былай бөледі: құлын (биенің жас төлі), жабағы (6 айдан асқан қ...
құлын (биенің жас төлі)
жабағы (6 айдан асқан құлын)
тай (1 жастан асқаны)
Қош келдіңіздер! Қазақ халқы жылқы малын 3 топқа бөлген.Қазақтар бәйгеге қос...
 Қош келдіңіздер! Жылқы өнімдері.
Қымыз Қымыздың 3 мың жылдық тарихы бар. Қымыз - халқымыздың кәделі әрі киелі...
Ет өнімдері Жылқы етінен өндірілетін өнімдер: жал, жая, қарта және шұжық. Жал...
Назар аударғандарыңызға рахмет! Сау болыңыздар!
1 из 28

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1  Қош келдіңіздер! ҚОШ КЕЛДІҢІЗДЕР!
Описание слайда:

Қош келдіңіздер! ҚОШ КЕЛДІҢІЗДЕР!

№ слайда 2  Жылқы шаруашылығы және оның негізгі салалары
Описание слайда:

Жылқы шаруашылығы және оның негізгі салалары

№ слайда 3 Жылқы - сүтқоректілер класы тақтұяқтылар отрядының өкілі. Жылқы тұқымдасына А
Описание слайда:

Жылқы - сүтқоректілер класы тақтұяқтылар отрядының өкілі. Жылқы тұқымдасына Африкада кездесетін жолат (зебр), домбай, құлан, керқұлан (онагра), тарпан, түзат жатады

№ слайда 4 Қолға үйретілген жылқының арғы тегі жабайы жылқылар - тарпан мен түзат. Жабай
Описание слайда:

Қолға үйретілген жылқының арғы тегі жабайы жылқылар - тарпан мен түзат. Жабайы жылқылар тарихи дәуірлерде Еуразияның далалы, шөлейтті аймақтарында үйір-үйірімен тіршілік еткен. Олар ретсіз аулаудың нәтижесінде жойылған. Ерте кездерде тарпан мен түзат қазақ даласында көптеп кездескен. Тарпан XIX ғасырдың бас кезінде жойылған.

№ слайда 5 Жылқының алғаш қолға үйретілген жері Қазақстан даласы деп саналады. Жылқысын;
Описание слайда:

Жылқының алғаш қолға үйретілген жері Қазақстан даласы деп саналады. Жылқысын; бұдан 5—6 мың жыл бұрын қолға үйретілгенін археологиялық зерттеулер дәлелдеп отыр. Көкшетау өңіріндегі Ботай елді мекенінен қолға үйретілген жылқының қаңқа қалдықтары өте көп табылды. Қазір бұл археологиялық жаңалық дүние жүзіне белгілі. Жылқының Қазақстанда қолға үйретілгендігін дүние жүзі ғалымдары мойындап отыр. Қазақ халқының ерекше қастерлеген және жанына жақын санаған қасиетті түлігінің бірі - жылқы. Ерте замандарда ең көп өсірген, төрт түліктің ішіндегі пір тұтатыны да - жылқы. Жылқының пірі - Қамбар ата. Жылқы көш көлігі және елді, жерді қорғау мақсатында қолға үйретілген.

№ слайда 6  Қош келдіңіздер! Халық өміріндегі жылқының рөлі
Описание слайда:

Қош келдіңіздер! Халық өміріндегі жылқының рөлі

№ слайда 7 Жылқыға қатысты теңеу сөздер, даналық нақылдар, аңыз-әңгімелер, мақал-мәтелде
Описание слайда:

Жылқыға қатысты теңеу сөздер, даналық нақылдар, аңыз-әңгімелер, мақал-мәтелдер өте көп. «Ат - ер қанаты», «Жылқы - малдың патшасы», басқа да даналық нақылдарда жылқының қадір-қасиеті айтылған. Адамгершілігі мол, сабырлы да салмақты адамды «жылқы мінезді» деп дәріптеуінде үлкен мән бар. Ерте заманда тарпан мен түзат қазақ даласында кездескен. Қазақтың тарихи дастан жырларында жылқыны батырлар жеке мініске пайдаланғаны баяндалады. Мысалы, Қобыландының - Тайбурылы, Ер Тарғынның - Бозтарланы, Қамбар батырдың - Қарақасқасы, Төлегеннің - Бозжорғасы, Ақан серінің - Құлагері. Сондықтан адамзаттық абыройын асқақтатқан жылқының асыл тұқымдарының санын көбейту қажет. Сапасы жоғары жаңа қолтұқымдарды асылдандыру шараларына ерекше назар аударылуы тиіс

№ слайда 8 Халық сүйікті перзенттерін «құлыным», «құлыншағым» деп еркелетуі, жылқыны өте
Описание слайда:

Халық сүйікті перзенттерін «құлыным», «құлыншағым» деп еркелетуі, жылқыны өте жоғары бағалағандығын көрсетеді. Ертеде көшпелі тайпалар жылқыға табынған. Беделді адамдар өлгенде жылқыны қоса жерлеу дәстүрі ежелгі сақ тайпаларында сақталған. Бұған Шығыс Қазақстан, Алматы, Атырау өңірлерінен табылған адамдармен қоса жерленген жылқы сүйектерінің қалдықтары дәлел.

№ слайда 9 Қазіргі елтаңбамызда жылқы бейнесінің болуы сол сабақтастығы аңғартады. Жылқ
Описание слайда:

Қазіргі елтаңбамызда жылқы бейнесінің болуы сол сабақтастығы аңғартады. Жылқыны жеті қазынаның бірі деп есептейді. Жыл санауда жылқының жетінші жыл болып енуінде үлкен мән бар. Жылқының қадір-қасиетіне байланысты «арғымақтар» және «жабылар» (қазақы жылқы) деп екі топқа бөледі. Арғымақ жылқылар адамға дос, сенімді серік. Олар жүйрік жылқы тұқымдары деп саналған. Арғымақ тұқымынан шыққан таңдаулы жылқыны «тұлпар», «сәйгулік», «пырақ», «дүлдүл» деп дәріптеген. Асыл тұқымды арғымақтардың қазақ даласында көптеп өсірілгендігі туралы тарихи деректер де бар.

№ слайда 10  Қош келдіңіздер! Қазақстандағы жылқы қолтұқымдары
Описание слайда:

Қош келдіңіздер! Қазақстандағы жылқы қолтұқымдары

№ слайда 11
Описание слайда:

№ слайда 12 Қазақы жылқы Қазақстанда ерте кездерден бастап, өсіріп келе жатқан қолтұқымн
Описание слайда:

Қазақы жылқы Қазақстанда ерте кездерден бастап, өсіріп келе жатқан қолтұқымның бірі - қазақы жылқы. Оның негізгі тобын - «жабы» деп атайды. Бұл қолтұқым көлік малы ретінде және еті, сүті үшін де өсіріледі. Дене бітімі шымыр, қатаң ауа райына төзімді. Жыл бойы жайылымда, жемшөп талғамайды, тез қоңданады, салт мінуге ыңғайлы. Ең байырғы тұқымы нашар қазақы жылқы - жабы. Оның шоқтығына дейінгі биіктігі - шамамен 145 см, тұрқы - 150 см, салмағы - 460-470 кг. Жайылымда семіртілсе, одан 230-250 кг таза ет алынады. Жабы жылқылары Атырау, Ақтөбе, Қарағанды, Қызылорда, Оңтүстік Қазақстан, Алматы, Жамбыл, Шығыс Қазақстан, Ақмола аймақтарында өсіріледі.

№ слайда 13 Адай жылқысы Қазақстанның батыс аймақтарында ертеден өсіріп келе жатқан қолтұ
Описание слайда:

Адай жылқысы Қазақстанның батыс аймақтарында ертеден өсіріп келе жатқан қолтұқымы – адай жылқысы. Жергілікті халық «дала көркі» деп ерекше дәріптейді. Оны салт мініс көлігі ретінде пайдаланады. Көшім жылқысы Көшім жылқысы да халықтық сұрыптау нәтижесінде Батыс Қазақстан аймағында шығарылған. Жергілікті биелерді басқа асыл тұқымды айғырлармен жұптастыру арқылы алынған қолтұқым.

№ слайда 14 Қостанай жылқысы Қостанай және Ресейдің Челябі аймақтарында өсіріледі. 1951 ж
Описание слайда:

Қостанай жылқысы Қостанай және Ресейдің Челябі аймақтарында өсіріледі. 1951 жылы өз алдына жеке қолтұқым ретінде бекітілген. Жергілікті қазақы жылқылардың биелерін асыл тұқымды қалмақ, дән, орлов жылқыларының айғырларымен жұптастыру арқылы шығарылды. Бұл қолтұқым тебінге төзімсіз. Қазақстанның батыс өңірінде соңғы жылдары жылқының - мувалжар қолтұқымы шығарылды. Ол негізінен етті және сүтті бағытта өсіріледі. Биелері жылына 3000 литрдей сүт береді. Қазақстанда жоғарыда аталған қолтұқымдардан басқа жон, желғор, қарабайыр, буденный, түрікменнің ахалтекесі жылқылары өсіріледі. Жылқы малын тек көлік ретінде ғана емес, оның дәмді еті, шипалы қымызы үшін де өсіреді.

№ слайда 15  Қош келдіңіздер! Өмір мерзімі және кезеңдері
Описание слайда:

Қош келдіңіздер! Өмір мерзімі және кезеңдері

№ слайда 16 Түріне, күтімі және өсу айналасына байланысты қазіргі үй жылқысы орташада 25-
Описание слайда:

Түріне, күтімі және өсу айналасына байланысты қазіргі үй жылқысы орташада 25-30 жыл жасайды.Кей кезде, кейбір жануарлар жасы 40-тан асады. Жазу деректеріне сай ең көп 19 ғ. Ескі Биллидегенат 62 жыл өмір сүрген. [3]Қазіргізаманда, Шуга Паффдегенпони 2007 ж. 56 жаста өліп Гинесскітабына енген.

№ слайда 17 Жылқы төлдерін былай бөледі: құлын (биенің жас төлі), жабағы (6 айдан асқан қ
Описание слайда:

Жылқы төлдерін былай бөледі: құлын (биенің жас төлі), жабағы (6 айдан асқан құлын), тай (1 жастан асқаны) деп атайды.

№ слайда 18 құлын (биенің жас төлі)
Описание слайда:

құлын (биенің жас төлі)

№ слайда 19 жабағы (6 айдан асқан құлын)
Описание слайда:

жабағы (6 айдан асқан құлын)

№ слайда 20 тай (1 жастан асқаны)
Описание слайда:

тай (1 жастан асқаны)

№ слайда 21 Қош келдіңіздер! Қазақ халқы жылқы малын 3 топқа бөлген.Қазақтар бәйгеге қос
Описание слайда:

Қош келдіңіздер! Қазақ халқы жылқы малын 3 топқа бөлген.Қазақтар бәйгеге қосатын жүйрік жылқыларды тұлпар, арғымақ, сәйгүлік деп әлпештеп, ерекше күтімге алған.

№ слайда 22
Описание слайда:

№ слайда 23
Описание слайда:

№ слайда 24
Описание слайда:

№ слайда 25  Қош келдіңіздер! Жылқы өнімдері.
Описание слайда:

Қош келдіңіздер! Жылқы өнімдері.

№ слайда 26 Қымыз Қымыздың 3 мың жылдық тарихы бар. Қымыз - халқымыздың кәделі әрі киелі
Описание слайда:

Қымыз Қымыздың 3 мың жылдық тарихы бар. Қымыз - халқымыздың кәделі әрі киелі сусыны. Қымыздық 40-қа жуық түрін дайындайды. Оны дайындау тәсілдері де түрліше. Мысалы, уыз қымыз, бал қымыз, бесті қымыз, дөнен қымыз, жуас қымыз, қысырақ қымыз, шырғанақ қымыз және басқа да түрлері бар. Қымыздың шипалық қасиетіне шет елдер де көңіл бөле бастады. Халқымыздың ұлттық мерекесінің бірі «қымызмұрындық» деп аталады.

№ слайда 27 Ет өнімдері Жылқы етінен өндірілетін өнімдер: жал, жая, қарта және шұжық. Жал
Описание слайда:

Ет өнімдері Жылқы етінен өндірілетін өнімдер: жал, жая, қарта және шұжық. Жал - желке шайы, жая - екі жамбастың сырты, яғни сауыр еті. Қазы - қабырғаның майлы сүбе еті. Қарта - тік ішектің майлы бөлігі. Шұжық - туралған ет пен май тығылып, илектен жасалған тағам

№ слайда 28 Назар аударғандарыңызға рахмет! Сау болыңыздар!
Описание слайда:

Назар аударғандарыңызға рахмет! Сау болыңыздар!



57 вебинаров для учителей на разные темы
ПЕРЕЙТИ к бесплатному просмотру
(заказ свидетельства о просмотре - только до 11 декабря)


Автор
Дата добавления 05.02.2016
Раздел Начальные классы
Подраздел Презентации
Просмотров194
Номер материала ДВ-420471
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх